Advertise on podcast: De Jortcast

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 7 november, waarin Jort Kelder belt met Kamerlid Laurens Dassen (Volt) over de financiering van het onderzoek naar de AMOC, het stilvallen van de zeestroming in de Atlantische Oceaan (zou een ijstijd in NL kunnen veroorzaken). Te gast is brigade-generaal prof. dr. Han Bouwmeester over de huidige positie van de Amerikaanse legertop t.o.v. Iran en Oekraïne. Onze jonge dr. Lars Koopmans heeft onderzocht waarom prooidieren toch zo vaak ontkomen aan een aanval van roofdieren. Hij deed dat onderzoek aan de kust van Curaçao. En we hebben het over de politiek en de stijl van politici nu in deze moeilijke tijd van het minderheidskabinet. Aan tafel zit politiek filosoof dr. Carola Schoor. Zij schreef het boek ‘Handboek politieke stijl’.

Hoe ziet de bevolking van Nederland er in 2050 uit, nu we vergrijzen en minder kinder krijgen? En is deze trend van demografische daling te stoppen met robotisering en voorkomen van de babyboetes? Te gast zijn dr. Esmée Zwiers, econoom en universitair hoofddocent Econometrie en Data Science aan de UvA. Ook aan tafel is prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, tevens econoom en hoogleraar aan de Darla Moore School of Business van de University of South Carolina.

De hele week werken en dan ook nog nachten wakker liggen van een huilende baby: moet jij er niet aan denken? Je bent niet de enige. We krijgen steeds minder kinderen, en menig Europees politicus luidt de noodklok erover. Econoom dr. Esmée Zwiers doet onderzoek naar de economische aspecten van vruchtbaarheid en licht deze demografische verschuiving toe. Volgens Zwiers is het aantal kinderlozen niet zozeer sterk gestegen, maar worden gezinnen steeds kleiner en stellen we het krijgen van kinderen vaak uit. Hoe verklaren we dat? Een goede voorspeller lijkt volgens Zwiers te zijn in hoeverre vrouwen carrière en kinderen kunnen combineren. Maar ook niet onbelangrijk: steekt die man thuis wel de handen uit de mouwen?  Nog wat leesvoer over de jonge moeder: https://esb.nu/wia-instroom-moeders-piekt-twee-jaar-na-geboorte/

Wij analyseren in Europa obsessief of de republikeinen, en daarmee ook Trump, de midterms in verschillende Amerikaanse staten zullen verliezen. Het is waarschijnlijk wensdenken, want het gaat in de VS, ondanks de tarieven, de groeiende staatsschuld en de gierende inflatie, economisch toch zeer voorspoedig. Niet iedereen in Amerika heeft baat bij die economische groei en de ongelijkheid neemt toe, maar dat betekent niet dat de democraten van Trump zullen winnen. Hoe kan het dat internationale bedrijven naar de VS trekken ondanks de gepolariseerde samenleving, en welke lessen kan Europa trekken uit het presidentschap van Trump? Jort Kelder vraagt het econoom prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, werkzaam bij Darla Moore School of Business van de University of South Carolina.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co, waarin Jort Kelder belt met Kamerlid en fractievoorzitter Gidi Markuszower over zijn rol bij de onderhandelingen over de begroting. Te gast is econoom prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, die tegenwoordig in de VS woont: hoe kan het dat, ondanks het zwabberende tarievenbeleid van Trump, de Amerikaanse economie groeit? Onze jonge dr. Nienke Leenders is gepromoveerd op onderzoek naar de chemische recyclemethode van gemengde kleding (polyester en katoen). En waarom krijgen vrouwen minder kinderen, of is die daling eigenlijk niet zo sterk? Daarover geeft econome dr. Esmée Zwiers uitleg.

Hoe moet je als journalist berichten over een oorlog als je niet bij het front bent, nauwelijks informatie krijgt of zelf het land niet inkomt? Dit is een terugkerend dilemma voor de journalistiek. Hebben we nu eerlijke berichtgeving uit Oekraïne en Gaza en zijn er historisch goede voorbeelden waaraan de huidige generatie zich zou kunnen spiegelen? Te gast in deze nazit is historica dr. Pien van der Hoeven (UU), die gespecialiseerd is in de verslaggeving van oorlogen, vooral die van de 20e eeuw.

Het besef begint bij de Nederlandse bevolking langzaam in te dalen: het einde van de vredesperiode is nabij. Wat is bangmakerij en wat is de realiteit? Is militarisering mogelijk zonder onze democratie uit te hollen? Maar vooral, wat is de rol van de media hierin? Met onze gast dr. Pien van der Hoeven worden deze spanningsvelden behandeld. Als historica onderzocht zij de verhouding tussen overheid en media in oorlogsverslaggeving. Van der Hoeven praat over de ‘gamification’ van oorlog en het effect hiervan op de beeldvorming van een oorlog bij burgers. In tijden van oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer. Hoe blijft de journalistiek de waakhond van de democratie?

In Nederland heerst de angst dat we te weinig investeren en achterblijven op landen als China en de VS op gebied van innovatie. De oplossing? Een grote investeringsbank, gefinancierd door de overheid t.w.v. 3,3 miljard euro. Onze gast econoom dr. Vinzenz Ziesemer is kritisch op deze zogenoemde oplossing en legt uit wat er problematisch is aan zo’n maatregel. Het is volgens hem niet rendabel om nieuwe groenfondsen op te richten terwijl de bestaande niet worden verbeterd. Ook over het belasten van de superrijken zegt hij dat de focus moet liggen op het verbeteren van de regels die we al hebben. We behandelen de politieke dynamiek rondom deze kwesties en kijken ook naar onze Scandinavische bondgenoten: de Zweden en hun inmiddels beroemde ‘Zweedse Model’. Hoe maken zij investeringen aantrekkelijk en hoe om te gaan met belastinggeld?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over het belasten van de superrijken. Te gast is econoom dr. Vinzenz Ziesemer over hoe nuttig het zou zijn als we miljarden investeren in fondsen om ook in Nederland genoeg start-ups te krijgen. Onze jonge dr. Boris van Haastrecht deed biografisch onderzoek naar de oprichter van de VVD, Piet Oud. En met historica dr. Pien van der Hoeven laten we ons licht schijnen op de oorlogsjournalistiek; hoe eerlijk is die.

Het communisme wint aan populariteit; de aanwas bij de politieke partij, de CPN, groeit en ook de interviews op het kanaal Left Laser worden honderduizenden keren bekeken. Het ultra-linkse gedachtengoed is weer hip. Steeds meer jonge mensen voelen sympathie voor de idealen van Marx en Engels; het einde van de klassenmaatschappij en het delen van al het bezit. Leuzen die je nu ook weer luidkeels hoort bij de rellen in Frankrijk.  Hebben we niets geleerd van het verleden van de Sovjet-Unie? En de vijf communistische landen die er nu nog zijn, staan ook niet hoog op de lijstjes qua mensenrechten. Wat wilde Marx en wat wil de hedendaagfse communist? Jort Kelder vraagt het twee wetenschappers die ooit ook overtuigd, respectievelijk maoïst en communist waren: socioloog dr. Erik van Ree (DIA) en prof. dr. Paul Scheffer, schrijver van het boek ‘De dag na de bevrijding – een ideeëngeschiedenis van hedendaags Europa’. Ook te gast is promovendus en jonge communist Sam Hamer, lid van de Communistische Jongerenbeweging (CJB), de jongerentak van de CPN.

Na de droogste en heetste zomer ooit hebben we weer een record te pakken: we zitten in de sterkste El Niño ooit gemeten. Het fenomeen zorgt nu al voor orkanen in Mexico en droogte in Australië. Maar wat heeft het voor ons in Europa in petto deze herfst? Daarover praten we met prof. dr. Erik van Sebille, hoogleraar Oceanografie en Klimaatwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Van Sebille is expert op het gebied van oceaancirculatie en legt uit wat een El Niño precies is. Heeft dit cyclische weerfenomeen iets met klimaatverandering te maken? Of is alarmisme overbodig? En wanneer kunnen wij mislukte oogsten en stijgende voedselprijzen verwachten?

Is er nog ruimte voor Europees optimisme in deze sombere tijden? De belangrijkste economie van de wereld, de VS, wordt opnieuw geleid door een populist, Donald Trump. Wat doet dat met ons wereldbeeld? Onbehagen, een gevoel van spanning en crisis bekruipt ons steeds vaker, waardoor de aantrekkingskracht van populisten groeit. Hoe terecht zijn die zorgen? Is Europa nog economisch en cultureel weerbaar tegen dreigende machten als de VS, China en Rusland? Te gast is (em) prof. dr. Paul Scheffer. Hij praat ons moed in over de weerbaarheid van de democratie. Ook legt hij uit waarom populisten zoveel draagvlak vinden in de wereld van nu. In zijn nieuwste boek ‘De dag na de bevrijding – Een drieluik over Europa’, beschrijft hij de indrukwekkende Europese ideeëngeschiedenis. Waarom is het belangrijk om onze geschiedenis te herinneren? Wat betekent veiligheid en is het einde van de naoorlogse periode van vrede werkelijk in zicht?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Ani Zalinyan (Pro) over datacenters waarvan we niet weten hoeveel energie en water ze verbruiken. Te gast is (em.) prof. dr. Paul Scheffer over de toekomst van Europa. Onze jonge dr. Lauren de Wit deed onderzoek naar de gevolgen van de winterslaap van de muis (deze kennis is ook handig voor de mens). Ook verdiepen we ons in El Niño en de verwarming van de oceanen met prof. dr. Erik van Sebille: wat zijn de gevolgen hiervan voor ons klimaat?

Waarom zoeken we als mens zo vaak een antwoord bij een god en een religie? En wat zou het voor de wereld betekenen als het geloof afneemt? Worden we milder voor elkaar, bijvoorbeeld in Nederland waar we door 9/11 en de retoriek van Wilders behoorlijk gepolariseerde posities hebben ingenomen t.o.v.  moslims? Te gast in deze nazit bij Jort Kelder zijn gedragspsycholoog dr. Martin Appelo en islamoloog dr. Joas Wagemakers.

Er is volgens gedragspsycholoog dr. Martin Appelo een eenvoudige verklaring voor al die haat en al dat nijd in de wereld: het ontbreekt ons in beginsel aan liefde voor onszelf. Dus stop met luisteren naar Johan Derksen en denk eens na over wat je zelf eigenlijk vindt. De dalende homo-acceptatie bij jongeren? Een gevolg van zelfhaat en zondebokpolitiek. Dus omarm je gebreken en accepteer de verschillen. Een betere wereld begint bij het accepteren van jezelf. Zo simpel kan het zijn.