Advertise on podcast: VOV - Khoa học Công nghệ

VOV1 - Không chỉ là những khoảng xanh giữa lòng đô thị, hệ thống sông hồ, công viên và cây xanh còn là nền tảng sinh thái, góp phần định hình chất lượng sống và bản sắc Thủ đô. Hồi sinh không gian xanh vì thế đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng trong chiến lược phát triển Hà Nội. Những dòng sông từng góp phần tạo nên cảnh quan và bản sắc Hà Nội, nay có nơi đang phải oằn mình trước rác thải, nước thải và sức ép đô thị hóa. Nhưng cũng từ những dòng sông ô nhiễm ấy, hành trình hồi sinh màu xanh đang được bắt đầu bằng những hành động cụ thể của cộng đồng. Không quản ngại hiểm nguy, ở những điểm đen rác thải ô nhiễm, nhiều người trẻ đang ngâm mình trong dòng nước bẩn, thu gom rác thải, với mong muốn trả lại môi trường sống trong lành cho Thủ đô.  Từ những hành động tình nguyện làm sạch các dòng sông, ý thức bảo vệ môi trường đang dần lan tỏa trong cộng đồng. Tuy nhiên, để hồi sinh không gian xanh một cách bền vững, Hà Nội cần những giải pháp căn cơ hơn, khi nhiều công viên, vườn hoa xuống cấp, quỹ đất cây xanh chịu sức ép ngày càng lớn từ quá trình đô thị hóa. Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã xác lập những định hướng phát triển mới, đặt ra yêu cầu tái thiết không gian đô thị, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao chất lượng sống của người dân./.

VOV1 - Mục tiêu hoàn thành giám định 18.000 mẫu trước ngày 27/7 năm sau đang gặp khó do thiếu nhân lực chuyên sâu và trang thiết bị để xử lý các mẫu hài cốt đã phân hủy nặng. - Để phát triển kinh tế nhanh và bền vững, việc đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất là điều bắt buộc. Thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành đã có nhiều chính sách tháo gỡ vướng mắc cho lĩnh vực này nhưng vẫn cần thêm nhiều đột phá trong tư duy xây dựng thể chế cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. - Để đáp ứng yêu cầu khẩn trương của Chiến dịch 500 ngày đêm, việc bổ sung nhân lực, hoàn thiện phòng sạch và đưa công nghệ giám định ADN thế hệ mới vào vận hành đang được đẩy nhanh.

- Theo thông tin từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, đến thời điểm hiện tại, chưa có cơ quan chủ trì nào thực hiện hình thức khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, dù Bộ Khoa học và Công nghệ rất khuyến khích hình thức này. - Cơ chế khoán chi đến sản phẩm cuối cùng được kỳ vọng trao thêm quyền chủ động cho nhà khoa học, giảm thủ tục và tập trung vào kết quả. Nhưng vì sao một cơ chế mới, đã được luật hóa, nhưng đến nay vẫn chưa được áp dụng rộng rãi? - Khi một tiếng chuông điện thoại có thể là cái bẫy, các chuyên gia cảnh báo: Trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến cho lừa đảo ngày càng tinh vi hơn.

VOV1 - Việt Nam dự kiến đầu tư vào khoảng 10.000 tỷ đồng để xây dựng 8 phòng thí nghiệm và 4 trung tâm thử nghiệm công nghệ chiến lược từ nay đến năm 2030. Đây là nền tảng quan trọng để làm chủ công nghệ chiến lược. - Để làm chủ các công nghệ chiến lược, một trong những điều kiện quan trọng là phải có hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm đủ mạnh. Việt Nam dự kiến đầu tư vào khoảng 10.000 tỷ đồng để xây dựng 8 phòng thí nghiệm và 4 trung tâm thử nghiệm công nghệ chiến lược từ nay đến năm 2030. Điểm đáng chú ý là các hạ tầng này sẽ được tổ chức theo mô hình dùng chung, mở cho các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cùng khai thác. Cách làm này nhằm tránh đầu tư dàn trải, tận dụng hiệu quả các thiết bị hiện đại, đồng thời rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu, thử nghiệm đến sản phẩm và thị trường. - Nếu hạ tầng dùng chung là nền tảng để nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, thì để nền tảng ấy phát huy hiệu quả, Việt Nam cũng cần những cơ chế đủ linh hoạt để tập trung nguồn lực, chia sẻ rủi ro và thu hút nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là định hướng mà Bộ Khoa học và Công nghệ đang tập trung triển khai, từ đặt hàng các nhiệm vụ quy mô lớn, đổi mới cơ chế tài chính đến tạo điều kiện để các nhà khoa học, doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển công nghệ chiến lược. - Khi AI ngày càng có khả năng tự học, tự quyết định và thực hiện những nhiệm vụ phức tạp, thế giới đang phải đối mặt với một bài toán chưa có lời giải rõ ràng: kiểm soát AI đến đâu để bảo đảm an toàn và để công nghệ này phát triển tự nhiên đến mức nào để không kìm hãm đổi mới?

VOV1 - Đi sau trong cuộc đua lượng tử, Việt Nam sẽ lựa chọn hướng đi nào để không đi chậm, từng bước làm chủ công nghệ và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu? Công nghệ lượng tử đang mở ra một chuỗi giá trị mới trên thế giới, từ máy tính lượng tử, cảm biến, truyền thông cho đến mật mã và các thiết bị đo lường chính xác cao. Với Việt Nam, đây vẫn là lĩnh vực mới, nguồn lực còn hạn chế và chưa thể cạnh tranh trực diện với những quốc gia đã đầu tư hàng chục năm. Tuy nhiên, sau chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi xác định công nghệ lượng tử là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, một tín hiệu tích cực là các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ trong nước đang bắt đầu xây dựng những nền móng đầu tiên, từ đào tạo nhân lực, nghiên cứu công nghệ lõi đến thử nghiệm các ứng dụng thực tế.

VOV1 - Trong cuộc cạnh tranh về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, con người – đặc biệt là những người có năng lực, chuyên môn cao – chính là nguồn lực chiến lược. - Thu hút người tài về làm việc đã khó, nhưng để họ ở lại và phát huy được năng lực còn khó hơn. Bởi với những người làm khoa học, điều họ cần không chỉ là một mức đãi ngộ tương xứng, mà còn là môi trường đủ điều kiện để nghiên cứu, được giao những bài toán lớn, có quyền chủ động và nguồn lực để biến ý tưởng thành kết quả. - Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Chính sách đãi ngộ vì thế phải tương xứng với năng lực, nhiệm vụ và kết quả; đồng thời phải bảo đảm dữ liệu, thiết bị, hạ tầng nghiên cứu và điều kiện làm việc cần thiết để người tài phát huy hiệu quả. Cùng với đó là một cơ chế thu hút nhân tài quốc tế thực sự cạnh tranh. Đây cũng là khẳng định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới. - NASA phóng kính viễn vọng không gian Roman - “bước tiến lớn” trong việc tìm kiếm các thế giới xa xôi.

VOV1 - Chuẩn bị nhân lực cho công nghệ chiến lược không chỉ là chuẩn bị đủ người, mà còn là đúng người, đúng lĩnh vực và đúng môi trường để họ có thể tạo ra công nghệ. Đây sẽ là điều kiện quan trọng để Việt Nam làm chủ công nghệ và tạo ra các sản phẩm công nghệ có năng lực cạnh tranh quốc tế. Theo Đề án “Chương trình học bổng toàn phần dành cho các nhà khoa học trẻ, sinh viên xuất sắc đi đào tạo tại các trường đại học hàng đầu thế giới về các công nghệ chiến lược” vừa được Chính phủ ban hành, tới đây, 1.500 nhà khoa học trẻ và sinh viên xuất sắc sẽ được cấp học bổng toàn phần đi đào tạo công nghệ chiến lược ở nước ngoài. Đây là một bước đi cụ thể trong việc tạo nguồn nhân lực cho những lĩnh vực công nghệ có tính nền tảng, chiến lược và có tốc độ phát triển nhanh. Nhưng đào tạo ở đâu, bao nhiêu người… mới chỉ là bước đầu. Bài toán lớn hơn là sau đào tạo, làm thế nào để những nhân lực này có thể nghiên cứu, phát triển và tạo ra công nghệ ngay tại Việt Nam. Theo Quyết định số 21 của Thủ tướng về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, các lĩnh vực Việt Nam ưu tiên làm chủ công nghệ trải rộng từ trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ lượng tử, dữ liệu và hạ tầng số, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến đến năng lượng, hàng không, vũ trụ và an ninh mạng… Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, khả năng nghiên cứu dài hạn và sự kết nối chặt chẽ giữa đào tạo với nghiên cứu, và với doanh nghiệp. Và trên thực tế thì, thời gian qua, các trường đại học và viện nghiên cứu đang từng bước xây dựng năng lực đào tạo và nghiên cứu ngay tại trong nước.

VOV1 - Đến hết tháng 7 năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 31 hồ sơ nhiệm vụ công nghệ chiến lược, với tổng kinh phí đề xuất gần 9.700 tỷ đồng. Đây là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa Danh mục công nghệ chiến lược theo chỉ đạo của Chính phủ. Hơn một tháng kể từ khi Chính phủ ban hành Quyết định 21/2026 về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và Quyết định 808 về Giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 31 hồ sơ nhiệm vụ với tổng kinh phí đề xuất gần 9.700 tỷ đồng. Con số này cho thấy quyết tâm rất lớn của các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra một bài toán không hề đơn giản: lựa chọn như thế nào để nguồn lực đầu tư thực sự tạo ra các sản phẩm và công nghệ chiến lược của Việt Nam? Bộ Khoa học và Công nghệ đang chuyển mạnh từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả đầu ra; thực hiện khoán chi đến sản phẩm cuối cùng và trao quyền chủ động nhiều hơn cho các tổ chức nghiên cứu. Cùng với đó, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia cũng đang thay đổi cách thức tài trợ. Thay vì hỗ trợ các đề tài riêng lẻ, Quỹ sẽ tập trung giải quyết những bài toán lớn, có sự tham gia ngay từ đầu của doanh nghiệp để tăng khả năng thương mại hóa. Cũng nhằm tạo đột phá trong phát triển các công nghệ chiến lược, Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư số 49 năm 2026 quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Thông tư mới quy định cụ thể việc lập dự toán, quản lý, sử dụng, cấp kinh phí, thanh toán và quyết toán đối với các nhiệm vụ này. Đáng chú ý, ngân sách Nhà nước có thể hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đối với các nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng, nhằm nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền tảng hoặc những công nghệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với năng lực tự chủ công nghệ quốc gia, quốc phòng, an ninh và các nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

VOV1 - Một sản phẩm được gắn nhãn "xanh" liệu đã đủ để tạo dựng niềm tin với thị trường? Đằng sau những cam kết về chất lượng “xanh” là giá trị thực chất hay chỉ là thông điệp tiếp thị? Những năm gần đây, ngày càng nhiều sản phẩm được giới thiệu với các tiêu chí như "xanh", "hữu cơ", "thuần tự nhiên", "thân thiện với môi trường". Thế nhưng, giữa rất nhiều thông tin quảng bá, điều gì tạo nên giá trị thực sự của một sản phẩm “xanh”? Không chỉ là một nhãn mác trên bao bì, phía sau mỗi sản phẩm là cả một quy trình sản xuất được kiểm soát, từ vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến đến các tiêu chuẩn chất lượng và khả năng truy xuất thông tin. Từ một chai nước tẩy rửa làm từ vỏ dứa đến hạt gạo hữu cơ trên mâm cơm, mỗi sản phẩm xanh đều có một điểm chung, đó là giá trị không được tạo nên bởi một chiếc nhãn trên bao bì hay những lời quảng bá hấp dẫn, mà được hình thành từ cả một chuỗi sản xuất minh bạch, nơi từng công đoạn đều có tiêu chuẩn, có kiểm soát và có thể kiểm chứng. Đó cũng chính là nền tảng đầu tiên để xây dựng niềm tin của người tiêu dùng đối với những sản phẩm thực sự “xanh”. Để tạo ra một sản phẩm “xanh”, doanh nghiệp phải đầu tư cả một chuỗi sản xuất, từ vùng nguyên liệu, quy trình chế biến đến kiểm soát chất lượng. Nhưng những nỗ lực ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi được người tiêu dùng nhận biết và tin tưởng. Giữa rất nhiều sản phẩm cùng mang thông điệp "xanh", "hữu cơ", "thân thiện với môi trường", đâu là căn cứ để kiểm chứng những cam kết ấy? Mã QR, hệ thống truy xuất nguồn gốc và dữ liệu minh bạch đang trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng, đồng thời là công cụ giúp thị trường sàng lọc những “giá trị xanh” thực chất. Chỉ khi mỗi thông tin đều có thể kiểm chứng, mỗi quy trình đều được minh bạch và mỗi sản phẩm đều có một "hồ sơ số" rõ ràng, giá trị của sản phẩm xanh mới thực sự được khẳng định. Đó cũng là nền tảng để xây dựng một thị trường minh bạch, nơi những doanh nghiệp làm xanh thực chất được ghi nhận, còn người tiêu dùng có thêm nhiều cơ hội lựa chọn sản phẩm và đồng hành với hành trình chuyển đổi xanh./.

VOV1 - Bộ Khoa học và Công nghệ xác định trí tuệ nhân tạo là một trong những công nghệ chiến lược, giữ vai trò tạo đột phá trong đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong việc xây dựng bài giảng, thiết kế học liệu và đổi mới quản trị giáo dục

VOV1 - Những thông điệp "xanh" đang xuất hiện ngày càng nhiều trên bao bì sản phẩm. Nhưng liệu tất cả những lời quảng bá ấy có thể kiểm chứng? Khi "màu xanh" trở thành lợi thế tiếp thị, người tiêu dùng cần làm gì để không rơi vào "bẫy tẩy xanh"? Tiêu dùng xanh đang trở thành một xu hướng tích cực, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi theo hướng bền vững hơn. Tuy nhiên, khi những thông điệp về môi trường trở thành lợi thế cạnh tranh, không ít doanh nghiệp cũng tìm cách "khoác áo xanh" cho sản phẩm bằng những tuyên bố thiếu căn cứ hoặc bị thổi phồng. Hiện tượng này được gọi là "tẩy xanh" - Greenwashing. Không chỉ khiến người tiêu dùng khó đưa ra lựa chọn đúng đắn, "tẩy xanh" còn làm suy giảm niềm tin vào chính những sản phẩm thực sự thân thiện với môi trường. - "Tẩy xanh" sản phẩm: Khi "màu xanh" trở thành chiêu tiếp thị - Giữ “màu xanh” bằng giá trị thật -Để sản xuất xanh phát triển - phải có tiêu dùng xanh đồng hành

VOV1 - Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất xi măng lớn thứ ba thế giới. Đây cũng là một trong những ngành chịu áp lực giảm phát thải lớn nhất trong bối cảnh chúng ta đặt mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050.   # Các giải pháp ứng dụng công nghệ giảm phát thải, chuyển dịch năng lượng xanh trong ngành sản xuất xi măng.  # Kinh nghiệm ứng dụng công nghệ chuyển đổi nguyên liệu, giảm phát thải trong ngành xi măng của một số quốc gia trên thế giới.                                                                                                                                         Thuỷ Tiên/VOV1

VOV1 - Lần đầu tiên, Việt Nam có một Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Trung tâm được kỳ vọng sẽ trở thành "mắt xích còn thiếu" trong hệ sinh thái bán dẫn trong nước. - Trung tâm được kỳ vọng sẽ trở thành "mắt xích còn thiếu" trong hệ sinh thái bán dẫn trong nước, giúp các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng, thiết kế đến sản phẩm mẫu. - Trên thực tế, trong nhiều năm qua, dù các kỹ sư Việt Nam đã có năng lực thiết kế vi mạch, nhưng hầu hết các sản phẩm đều phải gửi ra nước ngoài để chế tạo mẫu. Quy trình này vừa kéo dài thời gian, vừa làm tăng chi phí nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa. Vì thế, sự ra đời của Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ giúp các nhóm nghiên cứu chủ động hơn trong việc kiểm chứng thiết kế, tối ưu sản phẩm trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hình thành chuỗi nghiên cứu - thiết kế - sản xuất thử - kiểm thử ngay tại Việt Nam. - Một công ty công nghệ Trung Quốc vừa ra mắt dòng robot hình người siêu thực, kích thước thật, được thiết kế như một người bạn đồng hành. Tuy nhiên, mẫu robot này cũng vấp phải nhiều tranh cãi.

VOV1 - AI đang làm thay đổi cách tuyển dụng của doanh nghiệp cũng như cách làm việc của mỗi người. Để hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng mới, một trong những nguồn lực quan trọng là đội ngũ nhân lực có tư duy số, có khả năng làm chủ AI

VOV1 - Một kỳ thi được coi là quan trọng nhất trong đời học sinh lại tiếp tục bị phủ bóng bởi nghi án gian lận có tổ chức. Sau khi cơ quan điều tra khởi tố 4 bị can liên quan đến vụ tiêu cực tại kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông ở Tuyên Quang, Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương này vừa đề xuất tổ chức thi lại môn Toán cho 328 thí sinh ở điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, đồng thời kiến nghị xem xét điều chỉnh tiến độ tuyển sinh đại học, cao đẳng trên phạm vi cả nước. Đề xuất này lập tức tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Góp tiếng nói bàn luận về chủ đề đang thu hút sự chú ý đặc biệt này, ngay sau đây chúng tôi có cuộc trao đổi với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ - chuyên gia giáo dục, Chủ tịch Mạng lưới Quản lí giáo dục không biên giới EdulightenUp, Sáng lập Toán POMATH và luật sư Nguyễn Văn Đỉnh.