Advertise on podcast: Studium Generale UU Podcast

Levensgevaarlijke daders en eindeloze behandelingen. Dat zijn de beelden die we bij tbs hebben. Maar hoe ziet het leven in een tbs-kliniek er echt uit? En hoe weet je of iemand veilig kan terugkeren naar de samenleving? We gaan in erover in gesprek met jurist Johannes Bijlsma, medisch antropoloog Nienke Verstegen en psychiater Lilian Kuipers.

Na tachtig jaar vrede kennen de meeste Europeanen oorlog vooral uit nieuwsberichten, boeken en films. Maar sinds de Russische invasie van Oekraïne is het beeld van eeuwige vrede aan het kantelen. En dat is hoognodig, vinden historicus Erik de Lange (UU) en journalist Caroline de Gruyter. Hoe schud je een ingedut continent weer wakker? En hoever zijn Europeanen bereid te gaan om vrijheid en democratie te verdedigen?

10,000 euros for all young adults turning eighteen or a universal basic income for everyone. Critics dismiss these proposals as unrealistic. But according to philosopher Stuart White, that’s no reason to abandon them. How can they inspire a fairer economy?  In collaboration with the Visions for the Future-project (UU).

What would an economy look like that aims for well-being rather than economic growth? And what are the benefits of investing in health, education, and creativity instead of polluting industries? Leading economist Tim Jackson shares his ideas about a post-growth world. In collaboration with the Visions for the Future-project (UU).

Met een pilletje op dansen tot het licht wordt. Veel mensen gebruiken drugs om de dagelijkse sleur te ontvluchten. Maar verslaving ligt op de loer. Kunnen drugs helpen om mentale problemen te verlichten of maken ze het juist erger? We gaan erover in gesprek met psychiater Albert Batalla Cases, psycholoog Ruben van Beek en cognitief neurowetenschapper Anne Marije Kaag.

Plantages, witte slavenhouders en zwarte slaafgemaakten. Dat is wat de meeste Nederlanders weten over koloniaal Suriname. Voor andere groepen, zoals de Hindoestaanse contractarbeiders, is weinig aandacht. Cultuurwetenschapper Jaswina Elahi stelt dit ééndimensionale beeld van de Nederlandse koloniale geschiedenis bij. Welke rol speelden de vergeten groepen van Suriname?

Het aantal Nederlanders dat kampt met serieuze angstklachten is de afgelopen jaren toegenomen. Het varieert van irreële angsten over alledaagse gebeurtenissen tot diepe zorgen over de toestand van de planeet. Hoe valt die toename te verklaren? Hoe ga je angst te lijf? En kan paniek ook productief zijn? Psychiater Neeltje Batelaan legt uit.

I think, therefore I am. This statement, by the French philosopher René Descartes, is one of the most famous in western philosophy. You can question everything—except your own existence. Case closed, right? Not according to early Buddhists, who believed in the idea of no-self. Philosopher Colin Caret explains what it means to have no self and what lessons we can learn from the Buddhist way of thinking.

Koemelk of havermelk in je koffie, vlees of peulvruchten op je bord, met het vliegtuig of de trein op vakantie? In de liberale Nederlandse samenleving zijn we vrij om te kiezen. Maar hoe liberaal zijn die keuzes als we daarmee de vrijheid van anderen beperken? Tijdens de Utrechtse Nacht van de Filosofie 2026 pleit filosoof en jurist Jurriën Hamer voor een minder vrijblijvende omgang met vrijheid.

The idea of ‘human nature’ has become controversial. In the past, it has been used to denigrate other people, other cultures, and other creatures. But according to philosopher Katie Ebner-Landy, we cannot do away with the concept, in spite of all its flaws. What understanding of human nature might avoid the violence to which it was put in the past? And can it help to make human lives better?

Drones rond Europese luchthavens, cyberaanvallen en desinformatiecampagnes. We zijn niet officieel in oorlog, maar achter de schermen probeert met name Rusland Europa te verzwakken. Hoe gaan we om met die permanente dreiging? En welke rol speelt het Westen zelf op het hybride strijdtoneel? Met cultuurhistoricus Rutger van der Hoeven (UU) en onderzoeksjournalist Birte Schohaus (Follow the Money).

Hoe verandert onze taal? Worden overbodige woorden geschrapt of wordt onze taal juist ingewikkelder? En wat is de invloed van migratie? Taalwetenschapster Sterre Leufkens geeft een voorproefje van hoe onze taal in de verre toekomst zou kunnen klinken.

Het aantal vrouwen dat bewust kinderloos is, groeit. Ze stuiten regelmatig op kritiek of medelijden, want de maatschappelijke verwachting om kinderen te krijgen is nog steeds hoog. Waarom hebben sommige vrouwen geen kinderwens? Een gesprek met socioloog Nola Cammu, filosoof Suzanne Roes en schrijver Fiona Fortuin over moederschap als persoonlijke én politieke kwestie.

Van pandemieën tot natuurrampen en gewelddadig extremisme. De vraag is niet óf er een nieuwe crisis komt, maar wanneer. Historicus Beatrice de Graaf (UU) legt uit hoe het verleden ons kan helpen om beter voorbereid te zijn op een toekomstige crisis. Wat betekent het om weerbaar te zijn, als burger en als samenleving?

In de jaren 70 waren Nederlanders wereldwijde koplopers in ontwikkelingshulp. Tegenwoordig is internationale samenwerking nauwelijks een politiek thema meer. Onderzoeker Dirk-Jan Koch legt uit waarom het imago van ontwikkelingshulp verslechterde, ook in het Globale Zuiden. Hoe zou moderne ontwikkelingshulp eruit kunnen zien?