Advertise on podcast: De Illustere Universiteit

In de zesde aflevering van De Illustere Universiteit wordt de beroemde arts en anatoom Frederik Ruysch hoogleraar aan het Athenaeum Illustre, niet vanwege zijn kennis van geneeskunde, maar van botanie, de plantkunde. Weinig mensen weten dat Ruysch oorspronkelijk als apotheker werd opgeleid en veel wist over geneeskrachtige planten. Hoewel hij vooral bekend werd als meester in de ontleedkunde, bleef zijn eerste liefde, de botanie, hem zijn hele leven boeien. Shownotes: De Doodskunstenaar - Luuc Kooijmans (2004): https://www.dbnl.org/tekst/kooi020dood01_01/index.php Alle de ontleed- genees- en heelkundige werken - Janssoons van Waesberge (1744): https://www.dbnl.org/tekst/ruys009alle01_01/index.php Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0033.php Vingers van marsepein - Rascha Peper (2008): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.314885285.html/vingers-van-marsepein/ Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

In de vijfde aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Gerardus Leonardus Blasius (1627-1682), de arts die de kiem legde voor het moderne academische geneeskunde onderwijs vandaag de dag. Maar hij stond niet alleen bekend om zijn onderwijsinnovaties. Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Oratio inauguralis de iis quae homo naturae, quae arti, debeat – Gerardus Leonardi Blasius (1660): https://books.google.nl/books/about/Oratio_inauguralis_de_iis_quae_homo_natu.html?id=0xMQtwAACAAJ&redir_esc=y Nes 43, Sint Pieterskapel en Grote Vleeshal – Amsterdam Cultuur-Historische Verenging(2023): https://www.amsterdamhv.nl/wiki/nes43.html amsterdamhv.nl Schandaal in Holland. De onverkwikkelijke prioriteitstrijd tussen Gerard Blasius en Niels Stensen - E.A. Baarsma, J.P. Koopman (2011): https://www.tmgn.nl/uploaded_files/kno/NTvKNO_2011_034.pdf Vertaalde Aphorismen van Hippocrates - Hippocrates (1714): https://www.dbnl.org/tekst/hipp003apho02_01/hipp003apho02_01_0018.php Gerardi Blasii ... Anatome contracta, in gratiam discipulorum conscripta, & edita - Gerardus Leonardus Blasius (1666): https://books.google.nl/booksid=DyewpXsM940C&printsec=frontcover&source=gbs_book_other_versions_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Geschiedenis van de gezondheidszorg in Amsterdam – Amsterdam UMC (2025): https://www.amsterdamumc.org/nl/organisatie/geschiedenis.htm Amsterdam UMC Science that gets under the skin – Björn Schöpe (2024): https://www.bookophile.com/en/worlds-of-books/articles/science-that-gets-under-the-skin bookophile.com Wandelen door 350 jaar Amsterdamse geneeskunde – Simon Knepper (2019): https://amsterdamumc.org/nl/vandaag/wandelen-door-350-jaar-amsterdamse-geneeskunde.htm Niels Stensen: Geniaal anatoom en heilig diaspora-zielzorger - Drs G. van Nimwegen C.ss.R.(1953-1954): https://www.dbnl.org/tekst/_str005195301_01/_str005195301_01_0004.php NIELS STENSEN Anatoom en geoloog 1638- 1686 - E.M. Kuytzer (1964): https://natuurtijdschriften.nl/pub/1007567/NAHM1964053011007.pdf Gerard Blasius, hoogleraar anatomie - Taco Tichelaar (2025): https://web.archive.org/web/20250322165529/https:/tacotichelaar.nl/wordpress/gerard-blasius/albumacademicum.uva.nl De Gasthuizen - Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632–1932 – Hajo Brugmans & J.H. Scholte, 1932: https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0022.php#590 Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 
 Research & Redactie: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

In de vierde aflevering van De Illustere Universiteit ontdek je Johannes Christenius, de 17e-eeuwse rechtsgeleerde die de wirwar van Romeins recht ontrafelde voor studenten en samen met onder meer juristen als Hugo de Groot de basis legde voor het burgerlijk wetboek vandaag de dag. Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Hajo Brugmans & J.H. Scholte (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0014.php Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 5 – P.J. Blok, P.C. Molhuysen (1905): https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu05_01/molh003nieu05_01_0135.php Portret van Johannes Christenius – Crispijn van de Passe II (1655): https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Portret-van-Johannes-Christenius--39d345eccc846f4f5196fc143022350f De iure matrimonii dissertationes – Johannes Christenius (1651): https://books.google.nl/books/about/De_iure_matrimonii_dissertationes.html?id=wykDeDkSposC&redir_esc=y Iohannis Christenii Oratio de erroribus multorum jurisprudentiam […] - Johannes Christenius (1659): https://books.google.nl/books/about/Iohannis_Christenii_Oratio_de_erroribus.html?id=bbv8tgAACAAJ&redir_esc=y Latin quotes by Justinian (482-565 AD) – De Chile: https://latin-phrases.dechile.net/?Justinian Elsje Christiaens, de veroordeelde moordenares die door Rembrandt werd vereeuwigd – Historiek (2020): https://historiek.net/elsje-christiaens-de-veroordeelde-moordenares-die-door-rembrandt-werd-vereeuwigd/163609/ Toren van de Nieuwe Kerk - Amsterdamse stadsarchief (2019): https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/macht/hoge-toren/#:~:text=Toren%20bij%20de%20kerk,van%20de%20Dom%20in%20Utrecht. Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 
 Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 
 Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

In de derde aflevering van De Illustere Universiteit volgen we Alexander Morus, de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn positie aan het Athenaeum Illustre verloor door schandalen en wantrouwen. 
 Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Litterarische fantasien en kritieken. Deel 12 – Cd. Busken Huet (1881): https://www.dbnl.org/tekst/busk001litt12_01/busk001litt12_01_0005.php Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 10 - P.J. Blok & P.C. Molhuysen (1937): https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu10_01/molh003nieu10_01_0895.php Critical account of the life and writings of Alexander Morus – A. Bruce (1813): https://archive.org/details/criticalaccounto00bruc/page/n3/mode/2up Holland's Influence on English Language and Literature - T. De Vries (1916): https://www.dbnl.org/tekst/vrie035holl01_01/vrie035holl01_01_0037.php Alexandri Mori S.S. theologiæ professoris Oratio de duobus Genevæ miraculis sole & scuto (1652): https://books.google.nl/books/about/Alexandri_Mori_S_S_theologiæ_professori.html?id=sjNmAAAAcAAJ&redir_esc=y Alexandri Mori ecclesiastae & sacrarum litterarum professoris Fides publica (1654): https://books.google.nl/books/about/Alexandri_Mori_ecclesiastae_sacrarum_lit.html?id=4NWTuQAACAAJ&redir_esc=y Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 
Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 
 Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

In de tweede aflevering van De Illustere Universiteit volgen we het leven van Martinus Hortensius, de jonge sterrenkundige die in Amsterdam in de voetsporen trad van Copernicus en Galilei. Zijn verhaal begint met grote idealen en eindigt in teleurstelling. Shownotes: Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Citaten uit het boek der natuur: De illusies van Martinus Hortensius. Natuurwetenschap en patronage in de Republiek – K. van Berkel (1998): https://www.dbnl.org/tekst/berk003cita01_01/berk003cita01_01_0004.php#021 Martinus Hortensius – Ad Davidse (2019): https://adcs.home.xs4all.nl/hortensius/index.html Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek – P.J. Blok en P.C. Molhuysen (1911): https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu01_01/molh003nieu01_01_1846.php Martinus Hortensius: de eerste hoogleeraar in de mathematische wetenschappen te Amsterdam – E.W. Moes (1885): https://research.rkd.nl/nl/detail/https%3A%2F%2Fdata.rkd.nl%2Flibrary%2F200004595 Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene  Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist  Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

Vossius en Barlaeus bestegen de katheder op 8 en 9 januari 1632. Het Athenaeum Illustre, de voorloper van de Universiteit van Amsterdam was daarmee geboren, maar tot het allerlaatste moment bleef het spannend of de illustere school er zou komen. Shownotes: Illuster Onderwijs - Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de Stad - Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Mercator Sapiens - C. Barlaeus (1967): https://www.dbnl.org/tekst/barl001merc01_01/ Gerardus Joannes Vossius (1577-1649) - C.S.M. Rademakers (1967): https://www.dbnl.org/tekst/rade001gera01_01/index.php Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

Maar liefst 44 procent van de studenten ervaart vaak prestatiedruk tijdens de studie, blijkt uit onderzoek van het Trimbos-instituut. In de vijfde en laatste aflevering van De Tijd van je Leven onderzoeken redacteuren Matthias en Jip hoe studenten hun studie combineren met een druk studentenleven. Ze gaan onder andere op consult bij UvA-psycholoog Irene Koster en spreken met ouderejaarsstudenten. “In de praktijk zie ik veel studenten met studiegerelateerde problemen zoals stress en prestatieangst, maar ook persoonlijke kwesties zoals rouwverwerking.” Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene Schoenmacker Sounddesign: Jip Koene

Stijgende huurprijzen, dure boodschappen en de vele verleidingen van Amsterdam maken het studenten lastig om rond te komen. In de vierde aflevering van De Tijd van je Leven duiken redacteuren Matthias en Jip in het kasboekje van de student. Kun je nog wel rondkomen in de duurste stad van Nederland, zelfs als je maximaal leent? Emma Mouthaan van finfluencer-platform De Skere Student vertelt over de aanlokkelijke luxueuze Amsterdamse levensstijl, en Karin Radstaak van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) waarschuwt voor achterafbetaalmethoden. Ook delen ouderejaarsstudenten hun bespaartips. “Iedere week loop ik alle supermarkten in de buurt af om de aanbiedingen te halen. Aan het eind van de maand bespaar ik daar toch wel zo’n vijftig euro mee.” Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene Schoenmacker Sounddesign: Jip Koene

Amsterdam telt meer dan vijfhonderd nachtlocaties, maar waar moet je als student beginnen? In deze derde aflevering van De Tijd van je Leven duiken redacteuren Matthias en Jip in het Amsterdamse nachtleven. Waar gaan studenten naartoe, en hoe komen ze weer veilig thuis in deze bruisende stad? Nachtburgemeester Freek Wallagh neemt Matthias en Jip mee naar het Thorbeckeplein, waar gezelligheid écht geen tijd kent. En ouderejaarsstudenten delen hun favoriete plekken. “Uitgaan is voor mij heel belangrijk. Op die manier leer je mensen goed kennen natuurlijk, maar daarnaast voelt het ook als een soort beloning. Eerst met elkaar blokken en studeren, maar daarna verdien je het om de rem even los te gooien.” Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene Schoenmacker Sounddesign: Jip Koene

Een goede sociale start van je studie verkleint de kans op mentale problemen en uitval. Je verbonden voelen met je omgeving en de universitaire gemeenschap zijn daarbij belangrijke factoren. In deze tweede aflevering van De Tijd van je Leven verkennen redacteuren Matthias en Jip hoe belangrijk een sociaal netwerk is tijdens je studie. Trimbos-onderzoeker Jolien Dopmeijer doet al jarenlang onderzoek naar de mentale gezondheid van studenten en ziet dat een goede start cruciaal is voor je ‘sense of belonging’. Ouderejaarsstudenten vertellen waar zij hun vrienden hebben leren kennen. “Juist buiten je studie wil je gezellige, ontspannende vriendschappen, mensen met wie je leuke dingen kunt doen en nieuwe kanten van jezelf ontdekt. Dat is superwaardevol.” Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene Schoenmacker Sounddesign: Jip Koene

Met een gemiddelde kamerprijs van 970 euro per maand is Amsterdam de duurste studentenstad van Nederland. In deze eerste aflevering van de nieuwe Folia-podcast De Tijd van je Leven onderzoeken redacteuren Matthias en Jip hoe je in een stad die kampt met een flinke wooncrisis nog aan een kamer kunt komen. Volgens Asva-voorzitter Teun Otte liggen er op dit moment geen concrete plannen bij de gemeente om het tekort structureel terug te dringen. Ouderejaarsstudenten vertellen hoe zij ondanks de te korten aan hun kamer zijn gekomen. “Ik heb een tijdje in een Amsterdams hotel gewoond tot ik eindelijke een kamer vond. Daar kunnen studenten voor een schappelijke prijs een kamer huren buiten de zomervakanties. Maar ook daar is een wachttijd.” Productie & Presentatie: Jip Koene & Matthias van der Vlist Eindredactie: Irene Schoenmacker Sounddesign: Jip Koene

Kabinet-Schoof is gevallen. Dat kan gevolgen hebben voor wetten waar nu aan gewerkt wordt. Één van de meest besproken plannen is de Wet internationalisering in balans, oftewel de Wib. Deze wet moet zorgen voor minder internationale studenten in Nederland – en dus ook aan de UvA. Wat komt daar nog van terecht? Je hoort het van Ingmar Visser, universitair hoofddocent aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen én directeur van het College of Psychology aan de UvA. In de aanloop naar de nieuwe wetgeving besloot de UvA alvast de Engelstalige opleiding Psychologie te schrappen, in samenspraak met de Universiteiten van Nederland. Productie & presentatie: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: Paolo Argento

Hardlopen zit wereldwijd in de lift, deels gevoed door het enthousiasme van zogeheten “runfluencers”. Het gevolg: een toenemende run op startbewijzen voor de marathon. Maar met stijgende temperaturen en steeds meer ongetrainde lopers op de baan, waarschuwen sportartsen voor serieuze risico’s. De vraag: kun je te hard lopen voor een marathon? Je hoort het van Guus Reurink, sportarts bij Amsterdam UMC. Naast zijn werk in het ziekenhuis verzorgt hij ook de sportmedische begeleiding van de Ajax-jeugd. Door de toegenomen populariteit van het marathonlopen ziet Reurink een logische stijging van het aantal incidenten en gezondheidsproblemen op de baan. Productie & presentatie: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: Paolo Argento

Afgelopen week trok de politie de onafhankelijkheid van de Amsterdamse rechtbank openlijk in twijfel, bij een zaak over coronaprotesten. Ook politici bekritiseren steeds vaker rechters. Zulke uitlatingen kunnen leiden tot een vertrouwensbreuk tussen politiek, politie en rechtspraak. Hoe schadelijk is dat voor de rechtsstaat? Je hoort het van Jonathan Soeharno, advocaat en hoogleraar rechtspleging in rechtsfilosofisch perspectief. Hij plaatst de reactie van de politie in een bredere ontwikkeling: het toenemende wantrouwen richting de rechterlijke macht. Productie & presentatie: Jip Koene Eindredactie: Dirk Wolthekker Muziek: Paolo Argento

Van TikTok-filmpjes tot AI-deepfakes: online propaganda kent vele gezichten. In oorlogen zoals die in Oekraïne en Gaza is de strijd net zo goed digitaal. Hoe ziet propaganda er vandaag de dag uit en hoe kun je je er tegen wapenen? Je hoort het van Boris Noordenbos, universitair hoofddocent Literary & Cultural Analysis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij stelt dat we ons online mogelijk al in propagandamilieus bevinden, ook al zijn we ons daar niet altijd van bewust. Productie & presentatie: Jip Koene Eindredactie: Dirk Wolthekker Muziek: Paolo Argento