Advertise on podcast: SIMPLE SCIENCE

ประเดิมเรื่องแรกกับเรื่องน่ารู้ความปลอดภัยทางรังสี (Radiation Safety) แบบสั้น ๆ คัดมาเน้น ๆ เพราะเรื่องรังสี ไม่ได้อยู่ไกลตัวอีกต่อไป จากเหตุการณ์ซีเซียม-137 ซึ่งเป็นวัตถุกัมมันตรังสี ที่ส่งผลต่อสุขภาพ หายไปจากโรงงาน แล้วพบว่าถูกถลุงเป็นฝุ่นแดงเมื่อปลายเดือนมีนาคมที่ผ่านมา

ปัจจุบันการระบาดของโควิด-19 ทำได้เราได้เห็นถึงเทคโนโลยีการผลิตวัคซีนที่น่าทึ่ง มีการผลิตวัคซีนหลากหลายประเภทออกมาเพื่อหยุดยั้งการระบาดของโรค ไม่ว่าจะเป็น Inactivated vaccine Viral vector vaccine Subunit vaccine หรือ mRNA vaccine แต่รู้หรือไม่เทคโนโลยีการผลิตวัคซีนบางชนิดมีมาก่อนที่จะเกิดการระบาดครั้งใหญ่ และบางเทคโนโลยีก็ต่อยอดมาจากเทคโนโลยีอื่น เช่น ยีนบำบัด (gene therapy) มาฟังเกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับวัคซีน ทั้งความเป็นมา หลักการทำงาน และความพิเศษของเทคนิคการผลิตวัคซีนแต่ละชนิด พร้อมอัปเดตวัคซีนไทยที่น่าจับตามอง กับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ป๋วย อุ่นใจ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ผู้มากความสามารถ หนึ่งในผู้เขียนหนังสือ Vaccine War สมรภูมิวัคซีนโควิด-19 ผู้แปลหนังสือ เมื่อโลกติดเชื้อ ฉบับกระชับ บรรณาธิการหนังสือ ไวรัส ฉบับกระชับ คอลัมน์นิสต์ประจำมติชนสุดสัปดาห์ กรุงเทพธุรกิจ ทั้งยังฝากผลงานไว้บนนิตยสาร อาทิ สาระวิทย์ สารคดี Update Science World รวมถึง Facebook page ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ย่อยง่ายอีกหลายแห่ง 01:50 ความเป็นมาของการมีวัคซีน และที่มาที่ไปของวัคซีนเชื้อตาย (Inactivated vaccine) รูปภาพอธิบายหลักการผลิตวัคซีนเชื้อตาย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ป๋วย อุ่นใจ เล่าถึงวัตถุประสงค์และความเป็นมาของการฉีดวัคซีน ว่าเป็นการทำให้ร่างกายรู้จักเชื้อก่อโรคก่อน โดยมีวิธีการหนึ่งก็คือการทำให้เชื้อก่อโรคตายแล้วฉีดเข้าไปในร่างกาย ซึ่งเทคนิคนี้มีการพัฒนาขึ้นมาก่อนจะมีการระบาดของโรคโปลิโอแต่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักมากนัก จนกระทั่งมีการใช้ควบคุมการระบาดของโปลิโอ ส่วนโรคโควิด-19 ได้ยกตัวอย่างประเภทเชื้อตายที่มีการใช้กันมา

ปฏิเสธไม่ได้ว่าหน้ากากอนามัย กลายเป็นหนึ่งในสิ่งจำเป็นในยุคนี้ไปเสียแล้ว เนื่องจากการระบาดของโควิด-19 ซึ่งมีการกลายพันธุ์และแพร่กระจายเป็นวงกว้างอย่างต่อเนื่อง เมื่อไม่นานมานี้ ได้มีการพูดถึงประสิทธิภาพของหน้ากากอนามัยในการป้องกันโควิด-19 และตัวย่อ BFE, PFE, VFE บนกล่องหน้ากากอนามัยกันเป็นวงกว้างในโซเชียลมีเดีย จนทำให้หลายคนเกิดความวิตกกังวลว่าหน้ากากอนามัยที่เราใส่อยู่สามารถป้องกันโควิด-19 ได้หรือไม่ มาพลิกหลังกล่องหน้ากากอนามัย ไขความหมายของตัวย่อ BFE, PFE, VFE ทำความเข้าใจประสิทธิภาพของหน้ากากอนามัยเพื่อป้องกันโควิด-19 ไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติทัศน์ สุบรรณจุ้ย อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาวิชาวัสดุศาสตร์และนวัตกรรมวัสดุ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 01:12 BFE, PFE, VFE บนกล่องหน้ากากอนามัยหมายถึงอะไร รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติทัศน์ สุบรรณจุ้ย กล่าวถึงความหมายของ BFE, PFE, VFE บนกล่องหน้ากากอนามัยอย่างคร่าว ๆ 02:14 ต้องเป็นหน้ากากอนามัยที่ได้ VFE 99% เท่านั้นไหม ถึงจะป้องกันไวรัสได้ รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติทัศน์ สุบรรณจุ้ย อธิบายถึงรายละเอียดภายใต้มาตรฐาน BFE, PFE, VFE ประเภทละอองในอากาศ (Arosol Type) ที่ใช้ในการทดสอบ ขนาดอนุภาคที่สามารถกรองได้ และข้อมูลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการกรองของหน้ากากอนามัยมาตรฐานแบบต่าง ๆ ตามผลงานวิจัยเรื่อง A comparison of facemask and respirator filtration test methods โดย Samy Rengasamy, Ronald Shaffer, Brandon Williams & Sarah Smit ซึ่งตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Journal of Occupational and Environmental Hygiene 11:28 ละอองในอากาศที่จัดว่าเป็นละอองฝอยขนาดเล็ก (Airborne) มีขนาดเท่าไหร่ รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติทัศน์ สุบรรณจุ้ย กล่าวถึงขนาดโดยประมาณของละอองฝอยขนาดเล็ก (Airborne) เช่น PM10 PM 2.5 แบคทีเรีย ไวรัสก่อโรค

มาพูดคุยกันต่อเนื่องถึงเบื้องหลังที่ทำให้นักกีฬา วิ่งได้เร็วกว่าคนทั่ว ๆ ไป ความอัศจรรย์ของร่างกายมนุษย์ และปัจจัยที่พานักวิ่งไปสู่เหรียญทองโตเกียวโอลิมปิกเกมส์ ในสนามการแข่งขันวิ่ง 100 เมตรไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ อาจารย์ประจำภาควิชาสรีรวิทยา ประธานหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสรีรวิทยาการออกกำลังกาย (หลักสูตรนานาชาติ) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 00:46 ทำไมนักวิ่งถึงทำเวลาได้น้อยกว่าคนทั่วไป รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ เกริ่นถึง 4 ปัจจัยที่ทำให้นักวิ่งทำเวลาได้น้อยกว่าคนทั่วไป และสามารถคว้าชัยในการแข่งขันได้ และปูความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการเคลื่อนที่เบื้องต้น ซึ่งเป็นหลักการสำคัญที่เชื่อมโยงกับปัจจัยทั้ง 4 อย่างที่ส่งผลต่อการวิ่งระยะสั้นโดยตรง หลักการในการเคลื่อนที่เบื้องต้น ลักษณะการถีบตัวเพื่อเคลื่อนที่ต้านแรงโน้มถ่วงของโลก และความหนาแน่นอากาศ (แรงลม) 04:18 ปัจจัยทางสรีรวิทยา (Physiological Factor) เมื่อการวิ่งคือการออกแรงผลักตัวเองให้เคลื่อนไปข้างหน้า ทำอย่างไรเราจึงจะสร้างแรงถีบพื้นส่งตัวให้พุ่งออกไปข้างหน้าได้แรงที่สุด และสร้างความเร็วได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ อธิบายถึงกล้ามเนื้อและระบบพลังงานที่ร่างกายใช้ในการวิ่งระยะสั้น และระบบประสาทและการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นซึ่งส่งผลโดยตรงกับการออกตัวของนักกีฬาพร้อมยกกรณีตัวอย่าง นอกจากนั้นยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมถึงพันธุกรรม การฝึกฝนที่มีส่วนในการเพิ่มปริมาณกล้ามเนื้อ และอิทธิพลของฮอร์โมนเพศต่อการเพิ่มขนาดกล้ามเนื้ออีกด้วย ปัจจัยทางสรี

การแข่งขันวิ่งอยู่คู่กับกีฬาโอลิมปิกเกมส์มาตั้งแต่ครั้งยุคโบราณ และโอลิมปิกเกมส์ยุคใหม่ซึ่งเริ่มจัดขึ้นในปี ค.ศ. 1896 จนกระทั่งปัจจุบัน ผ่านมากว่า 125 ปี การแข่งขันวิ่งก็ยังเป็นหนึ่งในไฮไลท์ของกีฬากรีฑา ที่ผู้คนจับตามองเป็นอย่างมากว่าใครจะถูกจารึกชื่อเป็นมนุษย์ที่เร็วที่สุดในโลก ในการแข่งขันโตเกียวโอลิมปิกส์เกมส์ 2021 ซึ่งได้ทำการแข่งขันประเภทวิ่งทุกรายการเสร็จสิ้นในวันที่ 8 สิงหาคม 2564 นี้ แน่นอนว่า ความตื่นเต้น ระทึกใจ นับเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของการเชียร์นักวิ่งทุกประเภท โดยเฉพาะการแข่งขันประเภทวิ่งประเภท 100 เมตร ซึ่งนักวิ่งลมกรดทั้งหลายต่างฝึกซ้อมกันนานแรมปี เพื่อเค้นพลังชิงชัยกันในเวลาไม่กี่วินาทีเท่านั้น ส่องสถิตินักวิ่ง 100 เมตร ในโตเกียวโอลิมปิกเกมส์ และสถิติวิ่ง 100 เมตร ที่ดีที่สุดของการแข่งโอลิมปิกเกมส์ยุคใหม่ รวมถึงสถิติของนักวิ่งระยะ 100 เมตร ที่ชาวไทยเคยทำไว้ในการแข่งขันโอลิมปิกเกมส์ไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ อาจารย์ประจำภาควิชาสรีรวิทยา ประธานหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสรีรวิทยาการออกกำลังกาย (หลักสูตรนานาชาติ) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 01:38 การแข่งวิ่งกับโอลิมปิกเกมส์ การแข่งขันโอลิมปิกเกมส์เริ่มขึ้นตั้งแต่เมื่อไหร่ ที่ไหน รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ เล่าถึงความเป็นมาของการแข่งกีฬากีรฑาทั้งประเภทลาน และประเภทลู่ซึ่งรวมถึงการวิ่ง ที่อยู่คู่กับโอลิมปิกเกมส์มาตั้งแต่ยุคโบราณ จนกระทั่งเปลี่ยนผ่านสู่การโอลิมปิกเกมส์สมัยใหม่ในปี ค.ศ. 1896  รวมถึงผู้ชนะการแข่งขันวิ่ง 100 เมตร ชายและหญิงในโอลิมปิกเกมส์ยุคใหม่ครั้งแรก 04:2

ใต้ท้องทะเลที่สวยงาม มีสิ่งมีชีวิตแสนพิเศษนานาชนิดอาศัยอยู่ รวมถึง ฉลาม ปลากระดูกอ่อนที่มีวิวัฒนาการมายาวนานอย่างที่น่าทึ่ง หนึ่งในนักล่าแห่งท้องทะเล ซึ่งกำลังถูกคุมคามทั้งจากการบริโภคของมนุษย์ และการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรงในปัจจุบัน เราอาจจะคิดว่าเดิมทีน่านน้ำประเทศไทยมีฉลามอาศัยอยู่น้อย แต่รู้หรือไม่ว่าน่านน้ำทะเลไทยก็จัดเป็นพื้นที่มีความหลากหลายทางชนิดของปลากระดูกอ่อนมากแห่งหนึ่งของโลก โดยมีปลากระดูกอ่อนอย่างน้อย 187 ชนิด แบ่งเป็นฉลามกว่า 87 ชนิด กระเบน 95 ชนิด และไคเมรา 5 ชนิด ซึ่งในจำนวนนี้ยังมี 13 ชนิดที่ยังไม่มีชื่ออย่างเป็นทางการเนื่องจากมีลักษณะบางส่วนที่แตกต่างจากชนิดที่เคยมีการศึกษามาก่อนซึ่งต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมอีกด้วย เปิดโลกใต้ทะเลไปรู้จักฉลามไทย ซึ่งกำลังลดจำนวนลง และต้องการการปกป้องอนุรักษ์เอาไว้ไม้แพ้สัตว์ชนิดอื่น ๆ ในวัน Shark Awareness Day ซึ่งตรงกับวันที่ 14 กรกฎาคม นี้ ไปกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เจนจิต คูดำรงสวัสดิ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา 01:30 ทะเลในประเทศไทยมีฉลามอยู่ไหม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เจนจิต คูดำรงสวัสดิ์ กล่าวถึงน่านน้ำประเทศไทยตามการแบ่งเขตภูมิศาสตร์ทางทะเลแบบต่าง ๆ ว่าเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายของปลากระดูกอ่อนและฉลามมากแห่งหนึ่งของโลกแต่ยังขาดการสำรวจอยู่มาก 03:36 ฉลามไทยมีกี่สายพันธุ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เจนจิต คูดำรงสวัสดิ์ เล่าถึงสายวิวัฒนาการ ความแตกต่างของปลาประดูกอ่อนทั้ง 3 กลุ่ม ได้แก่ ฉลาม กระเบน และไคเมรา จำนวนชนิดพันธุ์ปลากระดูกอ่อนในประเทศไทยซึ่งมีการเก็บข้อมูลมาอย่างยาวนานโดยค

เมื่อไม่นานมานี้ เรือคอนเทนเนอร์สัญชาติสิงคโปร์ เอ็กซ์-เพรส เพิร์ล ซึ่งบรรทุกสารเคมีกับเครื่องสำอาง เกิดเหตุไฟไหม้นอกชายฝั่งเมืองเนกอมโบ ทางตะวันตกของประเทศศรีลังกา ทำให้มีเม็ดพลาสติกที่ใช้ในอุตสาหกรรมด้านหีบห่อจากตู้คอนเทนเนอร์บนเรืออย่างน้อย 8 ตู้ ตกจากเรือ มีเม็ดพลาสติกจำนวนมหาศาลรั่วไหลลงสู่ทะเล และถูกซัดขึ้นมายังชายหาดเนกอมโบ สถานที่ยอดนิยมของนักท่องเที่ยวและเป็นที่รู้จักกันในชื่อ ศูนย์กลางประมง ซึ่งทางการศรีลังกาได้สั่งปิดพื้นที่และใช้รถแทรกเตอร์ตักเม็ดพลาสติกมารวมกันได้จำนวนมหาศาล เม็ดพลาสติกขนาดเล็กนั้นมีหลายขนาด แต่ที่ถูกพูดถึงมากขึ้นเรื่อย ๆ เป็นวงกว้าง คงจะหนีไม่พ้น “ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติก” ซึ่งกำลังเป็นปัญหาที่น่ากังวลในด้านของผลกระทบต่อระบบนิเวศ ความปลอดภัยและความมั่นคงทางอาหารของมนุษย์ในอนาคต ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติก คืออะไร มาจากไหน หากพลาสติกเหล่านี้รั่วไหลลงสู่สิ่งแวดล้อมแล้วจะเกิดอะไรขึ้น จะสามารถย่อยสลายได้หรือไม่ จะเกิดผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมโดยรอบอย่างไร เราสามารถช่วยลดปริมาณไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติกได้ไหม ไขคำตอบเกี่ยวกับพลาสติกจิ๋ว “ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติก” ไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.กัลยาณี สิริสิงห อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 01:53 ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติกคืออะไร รองศาสตราจารย์ ดร.กัลยาณี สิริสิงห อธิบายถึงความหมายของไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติก พร้อมเปรียบเทียบขนาดของไมโครพลาสติกกับสิ่งของรอบตัวให้เห็นภาพขนาดของไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติกชัดเจนยิ่งขึ้น 0

เราอาจจะคุ้นเคยกับยีสต์ สิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก ในกระบวนการทำขนมปังให้ฟูนุ่ม หมักเบียร์หรือบ่มไวน์ให้รสชาติดี  เพิ่มสุนทรียภาพในรับประทานอาหารไปอีกขั้น แต่รู้หรือไม่ว่าถึงแม้ยีสต์จะเป็นสิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนน้อยกว่ามนุษย์ แต่ก็ยังคงมีโครงสร้างและกระบวนการพื้นฐานที่เหมือนหรือคล้ายคลึงกับของมนุษย์ รวมถึงเป็นที่ยอมรับอย่างแพร่หลายในระดับสากลในการนำมาใช้เป็นสิ่งมีชีวิตต้นแบบในการศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ได้ด้วย เปิดมุมมองเกี่ยวกับยีสต์สายพันธุ์ Saccharomyces cerevisiae ที่ไม่ใช่แค่ยีสต์ที่ใช้ในกระบวนการหมักอาหารและเครื่องดื่มทั่ว ๆ ไป แต่เป็นยีสต์ที่เป็นสิ่งมีชีวิตต้นแบบในการศึกษาการเกิดโรคของมนุษย์กับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ นรานันทรัตน์ เจนเซน อาจารย์ประจำภาควิชาพยาธิชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้ใช้โมเดลยีสต์สายพันธุ์ Saccharomyces cerevisiae ศึกษาการเกิดโรคในมนุษย์ และค้นพบความผิดปกติในระดับในระดับเซลล์ที่อาจเป็นสาเหตุหนึ่งของกระบวนการเกิดโรคทางพันธุกรรมชนิดหนึ่ง ที่มีผลกระทบต่อการสร้างโปรตีนภายในเซลล์ รวมถึงยังค้นพบแนวทางในการแก้ไขความผิดปกติที่เกิดขึ้นซึ่งอาจนำไปสู่การพัฒนาการรักษาผู้ป่วยในอนาคต 01:51 การศึกษากระบวนการการเกิดโรคในมนุษย์มีความสำคัญอย่างไร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ นรานันทรัตน์ เจนเซน เล่าถึง ความสำคัญของการศึกษากระบวนการการเกิดโรคในมนุษย์ 03:35 ทำไมถึงเลือกใช้ยีสต์ Saccharomyces cerevisiae เป็นโมเดลในการศึกษาการเกิดโรคในมนุษย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ นรานันทรัตน์ เจนเซน เผยถึงสาเหตุหลัก และข้อดีของการเลือกใช้ยีสต์ที่ใช้ทำขนมปัง (Saccharomyc

ถ้าพูดถึงโซลาร์เซลล์ เรามักจะคิดถึงแผงวงจรที่ตั้งอยู่กลางแจ้ง  เพื่อเก็บพลังงานจากแสงอาทิตย์แล้วเปลี่ยนให้เป็นพลังงานไฟฟ้า และคุ้นตากับแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดตั้งใกล้กับอาคารที่อยู่อาศัย บนหลังคาสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ หรือทุ่งโซลาร์เซลล์กลางแจ้งขนาดใหญ่ แต่รู้หรือไม่ว่าขณะนี้มีการพัฒนาเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ให้ล้ำหน้าไปอีกขั้นด้วยการปรับให้วัสดุที่นำมาสร้างเป็นแผงวงจรสามารถเก็บพลังงานจากแสงที่มีปริมาณน้อยกว่า อย่างเช่นแสงภายในอาคารได้ด้วย โซลาร์เซลล์ในอาคารมีแนวคิดการทำงานแบบไหน มีประโยชน์ และสามารถตอบโจทย์การเข้าสู่ยุค Internet of Things (IOTs) ได้อย่างไร รู้จัก “โซลาร์เซลล์ในอาคาร” ไปกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงศกร กาญจนบุษย์ อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาวิชาวัสดุศาสตร์และนวัตกรรมวัสดุ ผู้ได้รับทุนการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จากมูลนิธิโทเรเพื่อการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ ประเทศไทย 01:34 มีโซลาร์เซลล์แบบอื่นนอกจากโซลาร์เซลล์กลางแจ้งที่เราคุ้นเคยไหม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงศกร กาญจนบุษย์ อธิบายถึงโซลาร์เซลล์นอกอาคารที่ติดตั้งกลางแจ้งอยู่ทั่วไป และโซลาร์เซลล์ในอาคาร พร้อมบอกถึงความแตกต่างของโซลาร์เซลล์ทั้ง 2 ชนิด 02:30 ทำไมถึงเลือกวิจัยเรื่องโซลาร์เซลล์ที่ใช้ในอาคาร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงศกร กาญจนบุษย์ เล่าถึงความเป็นมา และแนวคิดในการพัฒนาโซลาร์เซลล์ในอาคารที่รองรับการเข้าสู่ยุคของ Internet of Things (IOTs) โดยใช้พลังงานอย่างคุ้มค่าอีกด้วย 04:18 ในฐานะที่ได้รับทุนการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจากมูลนิธิโทเรเพื่อการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ ประเทศไทย อะไรคือเป้าหมายของการวิจัย

ด้วย Life style ที่เปลี่ยนไป การซื้อขายเปลี่ยนจากหน้าร้านตามย่านการค้ามาอยู่บนโลกออนไลน์ เพียงแค่กดสั่งซื้อผ่าน application ต่าง ๆ บน smart phone ก็มีสินค้ามาส่งถึงหน้าบ้าน ประกอบกับสถานการณ์การระบาดของโควิด 19 ที่การเดินทางไปยังย่านการค้าเพื่อจับจ่ายใช้สอยกลายเป็นความเสี่ยงในการรับและแพร่กระจายเชื้อ ธุรกิจการขนส่งจึงเติบโตสวนทางกับธุรกิจอื่น ๆ ที่ซบเซาลงอย่างมาก มาส่องระบบบริการส่งของถึงบ้าน หรือ delivery ที่เราคุ้นเคยกัน ผ่านสายตาของ 2 อาจารย์นักคณิตศาสตร์ อาจารย์ ดร.วสกร แลสันกลาง และ อาจารย์ ดร.ทิพาลัคน์ กฤตยาเกียรณ์ อาจารย์ประจำภาควิชาคณิตศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ใน Simple Science ตอน Pickup and delivery : ส่องระบบบริการส่งของถึงบ้านผ่านสายตานักคณิตศาสตร์ 01:19 ทำไมเราต้องศึกษาเรื่อง Pickup and delivery อาจารย์ ดร.วสกร แลสันกลาง และ อาจารย์ ดร.ทิพาลัคน์ กฤตยาเกียรณ์ เล่าถึงจุดเริ่มต้นของการศึกษาวิจัย Pickup and delivery ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการแข่งขันในตลาดของธุรกิจขนส่ง 02:55 วิธีการวิจัย คณิตศาสตร์อยู่ตรงไหนของระบบบริการ Pickup and delivery อาจารย์ ดร.วสกร แลสันกลาง ให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของการวิจัย พร้อมอธิบายถึงขั้นตอนของการ Pickup รับของจากผู้ส่งที่ต้นทาง และการ Delivery นำของไปยังผู้รับที่อยู่ปลายทาง เอกลักษณ์ของเส้นทางในประเทศไทย และจุดที่ใช้คณิตศาสตร์เข้าไปศึกษาวิจัยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของระบบบริการ และ อาจารย์ ดร.ทิพาลัคน์ กฤตยาเกียรณ์ ได้เสริมถึงแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ปัจจัยที่ต้องคำนึงถึง และสิ่งที่พิเศษในการศึกษาวิจัย 11:57 งานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไร อาจารย์ ดร.วสกร แลสันกลาง กล่าวถึงก

คัน จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล อาการประจำที่มักจะมาเยือนเหล่าคนทีเป็นภูมิแพ้ เมื่อไปสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้เข้าให้ สารก่อภูมิแพ้กนั้นมีมากมายหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น ไรฝุ่น ชิ้นส่วนหรือสิ่งขับถ่ายของแมลงในบ้าน เช่น แมลงสาบ ขนและรังแคสัตว์ เชื้อรา กลิ่น ควัน ฝุ่นละออง การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของอุณหภูมิ ไปจนถึงเรณูของดอกไม้ หญ้า หรือวัชพืชต่าง ๆ ซึ่งนอกจากไรฝุ่นที่ครองแชมป์ตัวการก่อภูมิแพ้แล้ว น่าสนใจว่า ในประเทศไทยมีข้อมูลรายงานพบผู้ที่เกิดอาการภูมิแพ้จากเรณูพืชจำนวนไม่น้อยเลยทีเดียว รู้จักเรื่องภูมิแพ้เรณู ที่จะช่วยให้เราไม่พลาดท่าแพ้ง่าย ๆ อีกต่อไปกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิษุวัต สงนวล อาจารย์ประจำภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล นักพฤกษศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพ้ละอองเรณู หรือ Pollen allergy ใน Simple Science ตอน Top 5 กลุ่มพืชใกล้ตัวสาเหตุภูมิแพ้เรณูในประเทศไทย 01:32 ปัจจุบันมีผู้ป่วยเป็นภูมิแพ้มากขึ้น เกี่ยวอะไรกับละอองเรณูไหม อะไรเป็นปัจจัยสำคัญของการเกิดปรากฏการณ์นี้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิษุวัต สงนวล เล่าถึงความเชื่อมโยงของละอองเรณูและจำนวนผู้ป่วยภูมิแพ้ที่มากขึ้น 02:17 ละอองเรณู = เกสรดอกไม้หรือไม่ อยู่ตรงไหน มีไว้ทำอะไร สามารถพบได้ในช่วงไหนบ้าง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิษุวัต ไขข้อเข้าใจผิด ละอองเรณูคือเกสรดอกไม้หรือไม่ วิธีการสังเกตพืชที่อาจผลิตเรณูที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ พร้อมอธิบายหน้าที่และคุณสมบัติของละอองเรณูที่น่าทึ่ง ช่วงเวลาและสาเหตุที่พืชจะผลิตละอองเรณูออกมาจำนวนมหาศาล ไปจนถึงพืชที่เราคิดไม่ถึงว่าสามารถผลิตละอองเรณูจำนวนมาก และระดับละออ

ทั่วโลกมีการพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 เพื่อหวังสร้างภูมิคุ้มกันหมู่หยุดยั้งการระบาดของ COVID-19 ให้ได้ในเร็ววัน และในขณะนี้มีบริษัทที่ได้รับการสนับสนุนโดยภาครัฐและภาคเอกชนกว่า 9 แห่งทั่วโลก  คิดค้นวัคซีนต้าน COVID-19 ได้สำเร็จและผ่านการรับรองจากหน่วยงานควบคุมกำกับด้านคุณภาพและความปลอดภัยของแต่ละประเทศ หรือได้รับการรับรองเป็นกรณีฉุกเฉินโดยองค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) เรียบร้อยแล้ว โดยแต่ละบริษัทก็มีการพัฒนาวัคซีนที่แตกต่างกัน และนอกจากวิธีการที่ต่างกันแล้วราคาก็ยังต่างกันอีกด้วย ซึ่งนานาประเทศทั่วโลกก็เร่งดำเนินการสั่งซื้อกันอย่างเร่งด่วน มารู้จักวัคซีนต้าน COVID-19 แบบเจาะลึกและรอบด้านกับ รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี ธิติธัญญานนท์ อาจารย์ประจำภาควิชาจุลชีววิทยา ผู้เชี่ยวชาญด้าน COVID-19 ใน Simple Science ตอน รู้ลึกรอบด้านเทคนิคผลิตวัคซีนต้าน COVID-19 01:36 การพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 ในปัจจุบันมีกี่ประเภท แต่ละวิธีมีจุดเด่นอย่างไร ใช้เวลาในการพัฒนาเท่าไหร่ รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี อธิบายถึงประเภทของการพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 ที่ประสบความสำเร็จในปัจจุบัน พร้อมให้รายละเอียดจุดเด่นของแต่ละวิธี รวมถึงเวลาในการพัฒนาวัคซีน และสิ่งที่ทำให้การทดสอบประสิทธิภาพวัคซีนในประชากรกลุ่มใหญ่ ระยะที่ 3 (Phase 3) เป็นไปได้อย่างรวดเร็ว 17:11 ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของวัคซีนต้าน COVID-19 รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี กล่าวถึงความปลอดภัยของวัคซีนต้าน COVID-19 ผลข้างเคียง และการปิดช่องว่างด้านความปลอดภัยของวัคซีน ด้วยเทคนิคการพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 แบบอื่นที่น่าจับตามอง 29:49 ราคาของวัคซีนแต่ละประเภททำไมถึงแตกต่างกัน รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี เผ