Advertise on podcast: Reportaż Radia Lublin

Misją Bogumiły Żongołłowicz, pisarki, poetki i badaczki losów Polonii australijskiej, jest, między innymi, odtwarzanie życiorysów, ocalanie nieznanych tekstów, dokumentów, dzienników, a także upamiętnianie w wierszach ludzi, którzy odeszli, a ich groby znajdują się pod obcym niebem. Dr Bogumiła Żongołłowicz w roku 2026 została uhonorowana Orderem Australii za swoje osiągnięcia i wkład w rozwój australijskiego społeczeństwa. Fot.MS

Co by się stało z zabytkowymi nagrobkami na cmentarzu przy Lipowej w Lublinie, gdyby nie działania społeczników? Trudno powiedzieć. Wiadomo, że 40. tegoroczna kwesta znów pozwoli na odrestaurowanie tych najcenniejszych z XIX wieku, którymi już nikt z rodzin się nie zajmuje. Przez lata odnowiono, oczyszczono, odrestaurowano ponad 320 pomników. Jubileuszowa kwesta właśnie trwa. Od lat zbiórkę organizuje Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Lublina i związany z nim Stanisław Santerek.

Rok wejścia Polski do Unii Europejskiej (2004) zapoczątkował największą falę emigracji zarobkowej w historii naszego kraju. Z szansy na poprawę sytuacji materialnej skorzystali bohaterowie reportażu. On - po życiowej katastrofie - jechał do Londynu, by zostać tam na zawsze. Ona - miała wyjechać tylko na rok.Edyta i Zbyszek Jaglakowie poznali się na początku emigracyjnej drogi. W Wielkiej Brytanii spędzili szesnaście lat, ciężko pracując i marząc o własnym miejscu na ziemi. Tuż przed pandemią wrócili do Polski. W rodzinnej wsi Edyty wybudowali dom z pięknym ogrodem. Angażują się w życie lokalnej społeczności, bo to właśnie na emigracji zrozumieli, jak wielką wartością jest wspólnota.

Joanna Szydłowska to zmarła w latach 90. lubelska metaloplastyczka i jubilerka, wieloletnia członkini Związku Polskich Artystów Plastyków. Była autorką charakterystycznego szyldu restauracji "Czarcia Łapa" znajdującej się dawniej na lubelskim Starym Mieście. Jej życie było naznaczone pobytem w największym w III Rzeszy niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym przeznaczonym dla kobiet. Po wyjściu z obozu pisała dziennik, a w nim opisała niebezpieczną i trudną drogę więźniarek do domu. Więcej w reportażu Magdy Grydniewskiej "Dziennik po Ravensbrück" . Reportaż zrealizował Piotr Wierzchoń. Fot. Magda Grydniewska

Jestto opowieść o tajemnicy z podlubelskich Kiełczewic, związanej z Leonią Okulicz-Kozarynową.Kobieta była żoną miejscowego dziedzica i rotmistrza, Romana Kozaryna, który zmarł w 1931 roku w tajemniczych okolicznościach. Oskarżenie padło na żonę. W okolicy do dziś krążą o niej mroczne plotki, ale stare metryki i gazety pokazują tę historię w innym świetle. Ostatnio mieszkańcy napisali o tej sprawie nawet piosenkę. Ile wtym wszystkim jest prawdy, a ile legendy? W audycji wykorzystano wiersz pt. „Kozarynka” do którego muzykę stworzył Andrzej Namiota i zaśpiewał. To kompozytor, muzyk i autor tekstów, blisko związany z kulturą i historią Lublina i Lubelszczyzny, przez wiele występujący w zespole „Lubelska Baszta”. Na skrzypcach zagrał Jacek Szpunar.

"Nikt nas sobie nie wyobraził" ten cytat z wiersza Adrienne Rich znalazł się na zaproszeniu ślubnym Jolanty i Alicji. Znaczenie tych słów doskonale określa nie tylko zaskakująca historię ich związku ale także walkę, która toczą o uznanie swojego małżeństwa, prawa do osobistej godności i miłości, która nie wyklucza. Materiały z pierwszego marszu równości w Lublinie (13.10 2018) pochodzą z archiwum Radia Lublin oraz z nagrań prywatnych. Fragmenty nagrań warszawskiej demonstracji przeciwników związków jednopłciowych (16.08.2020)  pochodza z nagrań OKO Press. Awantura w studiu telewizji Polsat między posłem Robertem Biedroniem a byłym ministrem edukacji Przemysławem Czarnkiem pochodzi z ogólnie dostępnych nagrań publikowanych na stronie stacji Polsat oraz na youtube. (19.05.2024 ) Fragment ekspoze premiera Donalda Tuska (13.12.2023) oraz fragmenty debaty sejmowej na temat ustawy o osobie  najbliższej (12/13.02.2026) pochodzą z materiałów publikowanych na stronach sejmowych. "Lovesong" w wykonaniu Adel wybrzmiał na z uroczystości ślubnej --

Mieszkańcy lubelskiej Kaliny pamiętają jedynie, że Antonia Koryznowa zrobiła bardzo dużo dobrego, szczególnie dla najmłodszych. Na tym znajomość o jej życiu i działalności się kończy. A o tym jak bardzo była ceniona może świadczyć fakt, że jedna z ulic otrzymała jej imię już rok po śmierci Antoniny Koryznowej, Wówczas tylko Koryznowej, a w 1969 roku w nowej ewidencji ręcznie dopisano Maria, prawdopodobnie dlatego, że Antonina miała odejść w niepamięć.

Krystyna Rybicka na początku lat 90. XX wieku dostała zadanie stworzenia nowoczesnej biblioteki z księgozbiorem poświęconym sztuce, z wypożyczalnią obrazów, kaset audio, miejscem do słuchania muzyki oraz galerią sztuki. Jako młoda historyczka sztuki z ambicjami i głową pełną marzeń wraz z pracownikami biblioteki stworzyła nowoczesny wystrój wnętrza, a artysta Andrzej Kot zaprojektował logo Galerii 31. Chciała stworzyć galerię w której prezentowane będą prace znanych artystów. Z czasem tak się też stało. Ale w międzyczasie przychodzili do niej młodzi ludzie, studenci lubel­skiego Instytutu Wychowania Artystycznego UMCS (dzisiejszy Wydział Artystyczny), którzy dyskutowali o sztuce, a z czasem zaczęli wystawiać w Galerii 31 swoje pierwsze prace. Potem stworzyli grupę artystyczną "Tworzywo 96". Krystyna Rybicka dziś zajmuje się ilustracjami książkowymi i rozwija Fundację Muzeum Ilustracji w Gdańsku. Artyści, których początki twórczości obserwowała, w tym roku świętowali 30-lecie ukończenia studiów. Na miejsce jubileuszowej wystawy wybrali stworzoną przez nią Galerię 31. Jak zgodnie twierdzą, we wnętrzu biblioteki jest wciąż atmosfera sprzyjająca rozwojowi artystycznemu, bo pracują tu ludzie, dla których sztuka jest ważna. Fot. Jubileuszowa wystawa grupy "Tworzywo96" w Galerii 31 w Lublinie.

Zmiana w życiu Anny Dubielis była podyktowana troską o zdrowie oraz koniecznością podjęcia decyzji co dalej z gospodarstwem pozostawionym przez jej mamę. Ania przez 20 lat pracowała w dużej firmie zajmującej się doradztwem rolniczym i mieszkała wygodnie w mieście. Co dała jej ucieczka z miasta na wieś? Fot. Anna Dubielis

Opowieść o dorastaniu bez ojca zamordowanego przez Niemców i szukaniu prawdy o człowieku, którego syn nie pamięta, bo był wtedy za mały. Pan Marian Dobrzyński próbuje odtworzyć wojenne losy taty na podstawie kilku starych zdjęć oraz informacji, które przekazałamu matka. Razem z autorem reportażu wspomina przymusowe roboty w Niemczech, partyzantkę oraz bolesny dzień tragedii w miejscowości Panieńszczyzna koło Jastkowa. Aby ocalić tę historię, po latach rodzeństwo postanowiło w wyjątkowy sposób upamiętnić swojego ojca. To prosta opowieść o układaniu historii własnej rodziny z niepewnych wspomnień.

Myśleliśmy, że o historii Lublina wiemy już wszystko. Odkrycia w Arkadach pokazują, jak bardzo byliśmy - my Lublinianie - w błędzie, bo historia miasta nie zaczyna dużo wcześniej niż jego lokacja. Już na przełomie X i XI wieku istniały dobrze zorganizowane osady, mające kontakty, również handlowe, ze światem. O odkryciach, których nikt się nie spodziewał, opowiemy w reportażu Magdy Grydniewskiej pt. "Arkady pełne tajemnic".

Bicie dzwonu, bicie serca, prosty dźwięk którego znaczenie wiąże się z pamięcią wrażliwością i uważnością na drugiego człowieka. Po 200 latach milczenia odezwał sie głos odnalezionego dzwonu św. Michała z nieistniejącej już fary na lubelskim Starym Mieście. Jego dżwiek przywołał opowieści o tradycji, przenikaniu kultur, nietolerancji, magii miejsc i nieprzewidywalności ludzkich losów, ktore sa miarą każdej historii nawet tej największej

Opowieść o marzeniach, cenie sukcesu i niezwykłej miłości do ziemi. To historia małżeństwa Zofii i Witolda Kowalczuków zamieszkujących w powiecie chełmskim, którego codzienność przez dekady była wypełniona bardzo ciężkąpracą na roli. Ona doświadczyła bolesnych prześladowań wpowojennej Polsce. On z kolei postawił wszystko na jedną kartę i popłynął statkiem do Kanady, gdzie ciężkopracował, aby zarobić na własny kawałek roli. Ich życiowe ścieżki splotły się w dawnym majątku dworskim, który do dziś skrywa ślady dawnych właścicieli i rodzinne tajemnice. Dziadkowie są dumni z wnuka Konrada, który przejął ponich miłość do ziemi i pracowitość.

Ta historia zaczyna się od paczki UNRRY,  która nadeszła do pod lubartowskiej wsi Kamionka tuż po wojnie. W  pakunku był dziecięcy płaszczyk, a pod jego podszewką wszywka z adresem  ofiarodawców. Okazało się, że mieszkali oni na drugim końcu świata. Historia trwającej ponad  pół wieku przyjaźni przypomina siermiężne czasy komunizmu i nasze  marzenia o wolności. Marzenia, które można było spełniać dopiero po 4  czerwca 1989 roku.

Sztuka współczesna nie gryzie nie straszy choć onieśmiela. Co się wydarzy, gdy nieprzygotowana redaktorka przekroczy próg paryskiej pracowni światowej klasy artystki? Czy czeka ją kompromitacja? Katastrofa? A może spotkanie, które wymknie się wszelkim oczekiwaniom? W miejscu, gdzie sztuka i rzeczywistość stają się tajemnicą zaczyna się niezwykła podróż - napędzana niepohamowaną ciekawością i pozbawioną kompleksów próbą odkrycia, czym naprawdę jest sztuka współczesna.