Advertise on podcast: Reportaż Radia Lublin

Zmiana w życiu Anny Dubielis była podyktowana troską o zdrowie oraz koniecznością podjęcia decyzji co dalej z gospodarstwem pozostawionym przez jej mamę. Ania przez 20 lat pracowała w dużej firmie zajmującej się doradztwem rolniczym i mieszkała wygodnie w mieście. Co dała jej ucieczka z miasta na wieś? Fot. Anna Dubielis

Opowieść o dorastaniu bez ojca zamordowanego przez Niemców i szukaniu prawdy o człowieku, którego syn nie pamięta, bo był wtedy za mały. Pan Marian Dobrzyński próbuje odtworzyć wojenne losy taty na podstawie kilku starych zdjęć oraz informacji, które przekazałamu matka. Razem z autorem reportażu wspomina przymusowe roboty w Niemczech, partyzantkę oraz bolesny dzień tragedii w miejscowości Panieńszczyzna koło Jastkowa. Aby ocalić tę historię, po latach rodzeństwo postanowiło w wyjątkowy sposób upamiętnić swojego ojca. To prosta opowieść o układaniu historii własnej rodziny z niepewnych wspomnień.

Józef Pankiewicz to malarz urodzony w Lublinie, związanym z Kazimierzem Dolnym i Francją. Jego malarstwo było przełomowe dla historii sztuki w Polsce. A do tych przełomowych dzieł należy: "Targ na jarzyny" (1888), który wzbudził szczególne zainteresowanie historyka sztuki profesora Michała Haake. Badając twórczość Pankiewicza zauważył rozbieżność obrazu z jego oryginalnym zdjęciem zrobionym przed wojną. Stwierdził, że w Muzeum Narodowym w Poznaniu wisi kopia, a nie oryginał. Dowody na słuszność swojego twierdzenia zawarł w książce "Utracone arcydzieło. Losy obrazu "Targ na jarzyny" Józefa Pankiewicza". Przez wiele lat trwały prace konserwatorskie nad obrazem mające na celu zbadanie, czy prof. Haake ma rację. Badania konserwatorskie prowadzone w Muzeum Narodowym w Poznaniu w końcu potwierdziły, że obraz jest kopią. Od 25 września do 7 grudnia 2025 roku w Poznaniu można było zobaczyć kopię obrazu oraz zdjęcie oryginału podczas wystawy prezentującej wynik badań konserwatorskich w Muzeum Narodowym w Poznaniu "Ulec złudzeniu. Badania i konserwacja obrazu „Targ na jarzyny na placu Żelaznej Bramy w Warszawie”. Oryginał obrazu był w kolekcji hrabiego Ignacego Korwin Milewskiego. Na wystawie w Muzeum Narodowym w Warszawie poświęconej kolekcji hrabiego Ignacego Korwin Milewskiego było prezentowane zdjęcie oryginału tuż obok kopii z muzeum poznańskiego. Dziś nie wiadomo gdzie znajduje się oryginał obrazu. Czy zostanie odnaleziony? To pokaże czas.Fot. Czarno białe przedwojenne zdjęcie oryginału obrazu "Targ na jarzyny" Józefa Pankiewicza oraz kopia obrazu autorstwa nieznanego artysty na wystawie "Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski" w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Myśleliśmy, że o historii Lublina wiemy już wszystko. Odkrycia w Arkadach pokazują, jak bardzo byliśmy - my Lublinianie - w błędzie, bo historia miasta nie zaczyna dużo wcześniej niż jego lokacja. Już na przełomie X i XI wieku istniały dobrze zorganizowane osady, mające kontakty, również handlowe, ze światem. O odkryciach, których nikt się nie spodziewał, opowiemy w reportażu Magdy Grydniewskiej pt. "Arkady pełne tajemnic".

Bicie dzwonu, bicie serca, prosty dźwięk którego znaczenie wiąże się z pamięcią wrażliwością i uważnością na drugiego człowieka. Po 200 latach milczenia odezwał sie głos odnalezionego dzwonu św. Michała z nieistniejącej już fary na lubelskim Starym Mieście. Jego dżwiek przywołał opowieści o tradycji, przenikaniu kultur, nietolerancji, magii miejsc i nieprzewidywalności ludzkich losów, ktore sa miarą każdej historii nawet tej największej

Opowieść o marzeniach, cenie sukcesu i niezwykłej miłości do ziemi. To historia małżeństwa Zofii i Witolda Kowalczuków zamieszkujących w powiecie chełmskim, którego codzienność przez dekady była wypełniona bardzo ciężkąpracą na roli. Ona doświadczyła bolesnych prześladowań wpowojennej Polsce. On z kolei postawił wszystko na jedną kartę i popłynął statkiem do Kanady, gdzie ciężkopracował, aby zarobić na własny kawałek roli. Ich życiowe ścieżki splotły się w dawnym majątku dworskim, który do dziś skrywa ślady dawnych właścicieli i rodzinne tajemnice. Dziadkowie są dumni z wnuka Konrada, który przejął ponich miłość do ziemi i pracowitość.

Ta historia zaczyna się od paczki UNRRY,  która nadeszła do pod lubartowskiej wsi Kamionka tuż po wojnie. W  pakunku był dziecięcy płaszczyk, a pod jego podszewką wszywka z adresem  ofiarodawców. Okazało się, że mieszkali oni na drugim końcu świata. Historia trwającej ponad  pół wieku przyjaźni przypomina siermiężne czasy komunizmu i nasze  marzenia o wolności. Marzenia, które można było spełniać dopiero po 4  czerwca 1989 roku.

Sztuka współczesna nie gryzie nie straszy choć onieśmiela. Co się wydarzy, gdy nieprzygotowana redaktorka przekroczy próg paryskiej pracowni światowej klasy artystki? Czy czeka ją kompromitacja? Katastrofa? A może spotkanie, które wymknie się wszelkim oczekiwaniom? W miejscu, gdzie sztuka i rzeczywistość stają się tajemnicą zaczyna się niezwykła podróż - napędzana niepohamowaną ciekawością i pozbawioną kompleksów próbą odkrycia, czym naprawdę jest sztuka współczesna.

Razem z Hieronimem Łopacińskim współtworzył lubelskie muzeum i bibliotekę. Szymon Tadeusz Piotrowski był dyrektorem Banku Handlowego, a jednocześnie społecznikiem, tworzył placówki kultury, szkoły i działał charytatywnie. Lublin bez niego wyglądałby dużo skromniej, a jednak to jedna z zapomnianych postaci.

Historia kobiety z podzamojskiej wsi oraz jej niepełnosprawnej intelektualnie córki, która - jak twierdzi matka - została zgwałcona. Nie było to jednak zgodne z prawdą...Reportaż porusza sprawę seksualności osób z z niepełnosprawnością intelektualną oraz zadaje pytanie o społeczną odpowiedzialność za te osoby. Audycja z 2018 roku.

Jest to opowieść o tym, co 87 lat temu wydarzyło się w Niemcach koło Lublina 11 września 1939 roku. Kilka niemieckich bomb spadło wtedy prosto na tutejsze czworaki folwarczne, całkowicie niszcząc życie tamtejszych rodzin. To historia złożona z bardzo osobistych wspomnień dzieci i wnuków tych, którzy ucierpieli w nalocie. Opowiadają o bolesnych śladach, z którymi ich bliscy musieli żyć przez lata, oraz o tym, dlaczego przez długi czas po wojnie nie mówiło się o tym. Jak rodziny ofiar radzą sobie z tymi wspomnieniami dzisiaj? Czego ta historia uczy nas po latach? W reportażu usłyszą Państwo również o przywracaniu pamięci po latach milczenia, o powstaniu nowego pomnika oraz o mieszkańcach Niemiec, którzy zaangażowali się w upamiętnienie tej tragedii. W audycji głos zabierają: Alicja Gruda mieszkanka Niemiec, była nauczycielka, autorka artykułu o bombardowaniu Niemiec zawartego w książce „Ocalić od zapomnienia” cześć 3; Ryszard Goljanek – ranna Janina Bielecka była jego mamy cioteczną siostrą; Danuta Goljanek żona pana Ryszarda; Krystyna Wawiernia z Białegostoku, wnuczka Julianny Mazek – ofiary bombardowania; Ewa Adamska i Małgorzata Motek - wnuczki Władysława Bondosa – ofiary bombardowania; Wiesław Kasperek – emerytowany nauczyciel szkoły podstawowej w Niemcach, jedna z osób redagujących książki „Ocalić od zapomnienia”; Wiesław Wiśniewski z Niemiec – w czasie bombardowania miał rok; uczestnicy uroczystości odsłonięcia pomnika: Marian Goljanek – wójt Gminy Niemce i ksiądz Mirosław Skałban – proboszcz parafii pod wezwaniem św. Ignacego Loyoli w Niemcach który poświęcił obelisk; Fragmenty publikacji „Ocalić od zapomnienia” o bombardowaniu wsi Niemce czytali Michalina Deleżuch i Michał Kowalik – niegdyś uczniowie Szkoły Podstawowej wNiemcach.

Drewniany budynek szkoły w Nowogrodzie (gm. Łęczna) jest jednym z najstarszych tego typu obiektów na Lubelszczyźnie. Został zbudowany w 1936 roku w ramach czynu społecznego mieszkańców wsi. Przez dziesięciolecia pełnił funkcję oświatową i społeczną. Od kilku lat stoi jednak pusty i niszczeje. Wiosną tego roku podupadającym budynkiem zainteresowała się urodzona w Nowogrodzie lublinianka - nauczycielka i artystka - Jadwiga Graboś. Spacer wokół pierwszej szkoły (budynek jest zamknięty) wywołał wspomnienia, ale też czułość dla tego miejsca. Próbując zainteresować ewentualną rewitalizacją szkoły miejscową społeczność, napotkała na zrozumienie, bowiem myśl o "odzyskaniu" ważnej dla wsi przestrzeni kiełkowała od kilku lat w głowach innych jeszcze pań. Kobiety powołały Fundację Szkoła w Nowogrodzie. Wkrótce jednak okazało się, że działką, na której stoi szkoła, zainteresowała się inna fundacja, niedawno powołana w Lublinie...

Historia wycinanek zaczyna się w XIX wieku wraz ze zmianą systemów grzewczych. Koniec palenisk, gdy dym wyprowadzano już kominem, to początek czystszych ścian, które zaczęły zdobić wycinanki. Ignacy Dobrzyński był artystą, odkrytym w 1901 roku przez nałęczowskiego lekarza wojskowego, a także pierwszego kustosza etnografii powstającego muzeum dr Bronisława Malewskiego. Wycinanki artysty spod Garbowa powędrowały w świat, do Krakowa i Warszawy.

Małżonkowie Joanna i Marek Guzowscy odnaleźli siebie już po czterdziestce. Ona jest lekarką dermatologiem, on od lat prowadzi Fundację Misja Tandale, która wspiera edukację dzieci z najbiedniejszej dzielnicy stolicy Tanzanii. Marek miłością do Afryki zaraził swoją żonę. Bohaterowie reportażu opowiadają o wspólnej drodze przez życie, której największymi wartościami są wiara i służenie najuboższym.

Jerzy Kubina to artysta który po niemal 40 latach spędzonych w Nowym Jorku powrócił do rodzinnego Zamościa. Jest absolwentem ASP w Krakowie i uczniem profesora Jana Szancenbacha. Poszedł w stronę malarstwa abstrakcyjnego, które jest dla niego przestrzenią pełną: pamięci, refleksji i emocji. Lata spędzone w Nowym Jorku i Paryżu są dla niego doświadczeniem bez którego nie byłby dziś takim artystą jakim jest. Osoby mówiące w reportażu: artysta Jerzy Kubina, mama artysty, Izabela Winiewicz -historyczka sztuki i kuratorka wystaw, Jerzy Kuśnierz- emerytowany archeolog  Muzeum Zamojskiego w Zamościu, Franciszek Maśluszczak - artysta. Fot.MM