Advertise on podcast: Podcast PIE

⚡ Czym właściwie jest G20 i czy członkowie tej grupy wpływają na światową gospodarkę? Sprawdzamy, jak działa międzynarodowy ład gospodarczy i kto ustala jego zasady. 🌍 IMF, WB, WTO. Jakie instytucje stoją za globalną gospodarką? Rozmawiamy o ich roli, historii i tym, jak zmieniały się na przestrzeni dekad. 📉 Od Bretton Woods po dziś. Dlaczego po II wojnie światowej powstał nowy system gospodarczy i jakie problemy miał rozwiązać? 🤝 Kto dziś koordynuje politykę gospodarczą świata i czy Zachód wciąż nadaje ton globalnym regułom gry? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Michał Kowalski z Zespołu Gospodarki Światowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

⚡ Czy polski model rozwoju się wyczerpuje? Sprawdzamy, czy wzrost oparty na zagranicznym kapitale i niskich kosztach pracy wciąż działa – i czy Polska stoi dziś na gospodarczym rozdrożu. 📊 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Jak naprawdę wpływają na gospodarkę? Rozmawiamy o ich plusach, ograniczeniach i roli w dalszym rozwoju Polski. 🏭 Jakie inwestycje przyciągać? Nie tylko „ile”, ale „jakie” – dyskutujemy o znaczeniu miejsca Polski w globalnych łańcuchach wartości. 🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest prof. Dominik Kopiński z Polskiego Instytutu Ekonomicznego. ⬇️

⚡ Czy sztuczna inteligencja już zmienia gospodarkę? W nowym odcinku sprawdzamy, co naprawdę wiemy o wpływie AI na produktywność, firmy i rynek pracy – i czy jesteśmy u progu przełomu, czy dopiero na etapie eksperymentów.📊 Skąd biorą się rozbieżności w badaniach? Wyjaśniamy, dlaczego różne analizy pokazują inne wyniki i jak trudne jest samo zdefiniowanie, czym właściwie jest „korzystanie z AI” w firmach.🏢 Produktywność i rynek pracy Rozmawiamy o tym, gdzie AI już działa (np. w pracy biurowej), a gdzie jej efekty są jeszcze ograniczone. Zastanawiamy się też, czy technologia pogłębi różnice między firmami i pracownikami.🇵🇱 A co z Polską? Sprawdzamy, dlaczego adaptacja AI jest u nas wciąż niska i jaką rolę odgrywają kompetencje oraz inwestycje w rozwój firm.🎙️ Gośćmi Filipa Leśniewicza są Ignacy Święcicki i Jakub Witczak z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

⚡ Dlaczego energia w Europie jest tak droga? W nowym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, skąd biorą się wysokie ceny energii i dlaczego stanowią one poważne wyzwanie dla konkurencyjności europejskiego – w tym polskiego – przemysłu. Przyglądamy się temu, co tak naprawdę składa się na rachunek za energię i gdzie leżą największe koszty systemu. 🏭 Czy przemysł płaci najwięcej? Analizujemy, jak rozkładają się koszty transformacji energetycznej i dlaczego sektor energochłonny odczuwa je szczególnie mocno. Rozmawiamy też o tym, czym różnią się poszczególne branże przemysłu i dlaczego nie wszystkie stoją przed tymi samymi wyzwaniami. 🌍 ETS, CBAM i globalna konkurencja Zastanawiamy się, jak działa system handlu emisjami ETS, jakie ma zalety, ale też jakie rodzi napięcia w kontekście konkurencji z USA czy Chinami. Omawiamy trwające w Unii Europejskiej prace nad reformami i pytamy, czy możliwe jest pogodzenie ambitnej polityki klimatycznej z utrzymaniem silnego przemysłu. 🔧 Jakie reformy są potrzebne? W odcinku pojawia się też pytanie o rolę państwa: które sektory warto wspierać, jak zapewnić stabilność regulacyjną i finansowanie inwestycji oraz dlaczego obok technologii kluczowe stają się także kompetencje pracowników i polityka przemysłowa. 🎙️ Gośćmi Marianny Sobkiewicz są Marta Anczewska z Instytutu Reform oraz Michał Smoleń z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🏘️ Od czego zależy to, gdzie dobrze się mieszka? W nowym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak warunki mieszkaniowe wpływają na jakość życia w Polsce i dlaczego samo posiadanie dachu nad głową nie oznacza jeszcze mieszkaniowego dobrostanu. 💸 Czy w Polsce jest po prostu drogo? Przyglądamy się dostępności mieszkań i najmu w relacji do dochodów, porównujemy Polskę z innymi krajami Unii Europejskiej i sprawdzamy, czy wysokie koszty mieszkania to problem tylko największych miast, czy raczej zjawisko obecne znacznie szerzej. 🌿 Co poza ceną decyduje o tym, jak się mieszka? W rozmowie padają pytania o przeludnienie mieszkań, lokalizację, dostęp do usług i terenów zielonych, a także o to, jak sytuacja mieszkaniowa wpływa na rodziny, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami czy samotnych rodziców. Zastanawiamy się też, czy lepiej wynajmować, czy mieć mieszkanie na własność, i jak wygląda dyskryminacja na rynku najmu. 🎙️ Gośćmi Łukasza Baszczaka są Iga Rozbicka i Jędrzej Lubasiński z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

📈 Czy Polsce grozi pułapka średniego rozwoju, czy to raczej publicystyczny mit niż realne zjawisko gospodarcze? W nowym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak naprawdę wygląda proces doganiania najbogatszych gospodarek i co może go spowolnić. 🏗️ Czy szybki wzrost PKB i konwergencja z krajami Europy Zachodniej będą trwały dalej, czy wraz ze wzrostem płac i wyczerpywaniem się przewag kosztowych pojawią się nowe bariery rozwoju? ⚙️ W rozmowie padają pytania o produktywność, innowacyjność, rolę technologii, jakość instytucji oraz znaczenie polityki gospodarczej. Czy państwo powinno aktywnie wspierać wzrost, czy raczej unikać błędów, które w innych krajach prowadziły do stagnacji? 🎙️ Gośćmi Łukasza Baszczaka są Sebastian Sajnóg z zespołu Makroekonomii oraz Marcin Klucznik z zespołu Gospodarki Światowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🌍 Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie między USA i Izraelem a Iranem wywołuje silne wstrząsy w globalnej gospodarce. Jak wpływa to na ceny energii, bezpieczeństwo dostaw surowców oraz międzynarodowy transport?🛢️ Iran zablokował ruch statków w cieśninie Ormuz – jednym z najważniejszych szlaków transportu ropy na świecie. Choć Europa i Polska nie są bezpośrednio uzależnione od tego kierunku dostaw, globalny charakter rynku sprawia, że napięcia natychmiast przekładają się na ceny ropy i gazu.⚡ Czy europejskie zapasy i dywersyfikacja dostaw wystarczą, by utrzymać stabilność energetyczną?✈️ Konflikt wpływa także na międzynarodowy transport lotniczy. Zakłócenia w największych hubach przesiadkowych regionu – Dubaju – zmieniają trasy lotów między Europą a Azją, zwiększając koszty i wydłużając podróże.🎙️ Gościem Marianny Sobkiewicz jest Krzysztof Krawiec z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🌍 Czy świat wchodzi w epokę neomerkantylizmu? Rosnąca rywalizacja USA i Chin sprawia, że cła, subsydia i bezpieczeństwo gospodarcze znów stają się kluczowymi narzędziami polityki państw. 🏭 Neomerkantylizm to dziś nie złoto w skarbcu, lecz przewaga technologiczna, kontrola łańcuchów dostaw i dominacja w dobrach wysoko przetworzonych. To także przekonanie, że interes państwa i długofalowe bezpieczeństwo mają pierwszeństwo przed czystą logiką rynku. ⚖️ Dlaczego Stany Zjednoczone renegocjują zasady globalnego handlu? Jaką strategię przyjęły Chiny? I gdzie w tej nowej „grze siły” znajduje się Europa oraz Polska? 🤖 Rozmawiamy również o nowej rewolucji przemysłowej napędzanej przez sztuczną inteligencję – i o tym, kto może zdominować produkcję przyszłości. 🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest Krzysztof Mroczkowski z New England Complex Systems Institute i członek stowarzyszenia Pacjent Europa.

📚 250 lat temu ukazało się „Bogactwo narodów” Adama Smitha – książka, która dała początek nowoczesnej ekonomii i do dziś kształtuje sposób, w jaki myślimy o rynku, państwie i rozwoju gospodarczym. 💡 Smith postawił fundamentalne pytanie: skąd bierze się bogactwo narodów? Odpowiedzią nie było złoto w skarbcu ani przywileje kupieckie, lecz produktywna praca, podział pracy i instytucje, które umożliwiają ludziom swobodne działanie. ⚖️ Czy „niewidzialna ręka rynku” naprawdę oznacza brak roli państwa? Dlaczego Smith sprzeciwiał się merkantylizmowi, monopolom i uprzywilejowanym grupom interesu? I co wspólnego z jego myślą mają współczesne spory o wolny handel, podatki i bezpieczeństwo? 🧠 W tym odcinku wracamy do korzeni ekonomii, pokazując, że Smith był nie tylko ekonomistą, ale przede wszystkim filozofem moralnym, który łączył analizę rynku z refleksją nad sprawiedliwością i rolą instytucji. 🎙️ O aktualności „Bogactwa narodów” rozmawia Łukasz Baszczak z dr Agnieszką Wincewicz-Price, kierującą Zespołem Ekonomii Behawioralnej w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

⚡ Świat pracy w Polsce wchodzi w epokę wielokryzysu: pandemia, wojna w Ukrainie, inflacja,  kryzys energetyczny, zmiany demograficzne 🔄 To nie jeden wstrząs, ale splot kryzysów, które wzajemnie się wzmacniają i tworzą „nową jakość” wyzwań dla pracowników i pracowniczek ⚠️ Największe wyzwania pracownicze widać w sektorze ochronie zdrowia, pomocy społecznej, edukacji podstawowej i logistyce - tam kryzysy przekładają się na braki kadrowe, przeciążenie i presję emocjonalną ❓ Czy kryzys bardziej odczuwają pracownicy fizyczni i „pierwszej linii”, czy biurowi na pracy zdalnej? Czy pogłębia on nierówności klasowe i płciowe? I dlaczego mimo tych turbulencji jakość pracy w Polsce mogła się poprawiać? 🎙️ O tym rozmawia Filip Leśniewicz z Alicją Palęcką (UW, PAN) oraz dr Janem Czarzastym (SGH), współautorami książki „Kryzys (nie)zwyczajny. Wielokryzys w świecie pracy w Polsce”

⚡ Polska energetyka przechodzi transformację: odchodzimy od węgla, inwestujemy w OZE, budujemy elektrownię jądrową 🔄 Odchodzimy od scentralizowanego modelu dużych jednostek wytwórczych w kierunku większego zróżnicowania: prosumenckie instalacje OZE lub modułowe reaktory jądrowe (SMR) ⚠️ Dla sieci elektroenergetycznej oznacza to szereg wyzwań: zmienną produkcję z OZE oraz konieczność magazynowania energii ❓ Jak z tymi wyzwaniami radzi sobie polski system energetyczny? Jak zmienia się rola operatora systemu przesyłowego? 🎙️ O tym rozmawia Marianna Sobkiewicz z Robertem Tomaszewskim, dyrektorem departamentu strategii w Polskich Sieciach Elektroenergetycznych

👶📉 Rekordowo niska dzietność w Polsce znów rozpala debatę. W 2024 roku współczynnik dzietności spadł w okolice 1,1 – i wokół tego tematu narosło mnóstwo emocji, uproszczeń i „alarmistycznej” retoryki. Jak o tym rozmawiać spokojniej i mądrzej? 📊🧠 Korelacje, mity i „podejrzane zależności”. Dlaczego w dyskusjach o dzietności tak łatwo o błędne wnioski (internet, social media, zwierzęta domowe…) i czemu w demografii tak często widzimy korelacje, a nie twardą przyczynowość? ⏳👩‍🎓 Ekonomia decyzji o dziecku. To wybór rozciągnięty na lata, pełen niepewności – dlatego badacze często analizują intencje (plany posiadania dzieci), które nie zawsze przekładają się na realne urodzenia. W Polsce „fertility gap” – luka między planami a rzeczywistością – jest wyjątkowo duża. 🏠💼 Emancypacja, edukacja, praca i związki. Co zmieniło się przez ostatnie 100 lat: od „ilości vs jakości” dzieci, przez koszt alternatywny czasu kobiet, po antykoncepcję i rosnącą „dostępność singielstwa”? I czy spadek dzietności może być… symptomem postępu? 🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z Łukaszem Baszczakiem o tym, jak interpretować dane o dzietności, skąd biorą się modne narracje i co naprawdę wiemy (a czego nie wiemy) o przyczynach zmian demograficznych.

🏭🌍 Przemysł wraca do centrum debaty - po latach rozmów o gospodarce postindustrialnej znów mówimy o fabrykach i polityce przemysłowej. Skąd ten zwrot i czy naprawdę możemy obyć się bez przemysłu? 📉📈 Deindustrializacja czy nowy etap rozwoju? Rozmawiamy o relacji między przemysłem a usługami, produktywności, miejscach pracy oraz o tym, dlaczego przemysł przez dekady był kluczowy dla wzrostu gospodarczego. 🛡️🤖 Bezpieczeństwo i technologia. W tle pojawiają się geoekonomia, zerwane łańcuchy dostaw, AI i suwerenność technologiczna - czyli cele, które dziś coraz częściej kształtują politykę gospodarczą państw.🇵🇱🇪🇺 Polska w nowej rzeczywistości. Jaką politykę przemysłową może prowadzić kraj o ograniczonych zasobach finansowych i gdzie warto stawiać priorytety? 🎙️ Filip Leśniewicz rozmawia z wicedyrektorem Polskiego Instytutu Ekonomicznego Pawłem Śliwowskim o renesansie polityki przemysłowej i jej znaczeniu dla gospodarki Polski i Europy.

🌍🛢️ Prezydent Maduro porwany. Wenezuela trafia na pierwsze strony gazet. Po co Amerykanie to zrobili? Czy chodzi tylko o ropę? W najnowszym odcinku podcastu PIE przyglądamy się wydarzeniom w Wenezueli i ich znaczeniu dla gospodarki, polityki i rynków globalnych. 🇻🇪🔍 Dlaczego upadł wenezuelski sektor naftowy? Czy „największe rezerwy ropy na świecie” to mit? Jak sankcje, decyzje polityczne i brak inwestycji wpłynęły na gospodarkę kraju i życie jego mieszkańców? 🌐⚖️ Rozmawiamy o geopolityce, relacjach USA z Ameryką Łacińską, roli Chin i Rosji, a także o tym, czy zmiany w Wenezueli mogą mieć realny wpływ na rynek ropy, ceny energii i bezpieczeństwo regionu. 🎙️ Łukasz Baszczak rozmawia z dr Katarzyną Sierocińską i Marcinem Klucznikiem z Polskiego Instytutu Ekonomicznego o gospodarce Wenezueli po latach kryzysu, mitach wokół ropy 🛢️, skutkach sankcji 🚫, potencjalnych scenariuszach na przyszłość 📈 oraz o tym, dlaczego ta historia jest ważniejsza, niż może się wydawać.

🏠📊 Czy Polska staje się krajem „pokoleniem najemców”? W najnowszym odcinku przyglądamy się rynkowi najmu i szerszym wyzwaniom mieszkaniowym. 🇵🇱🔍 Dlaczego mimo intensywnego budownictwa wciąż brakuje mieszkań? Jak wysokie czynsze, luka mieszkaniowa i niejasne regulacje wpływają na sytuację najemców i właścicieli? 🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z Dominiką Prudło i Jędrzejem Lubasińskim z Polskiego Instytutu Ekonomicznego o stanie rynku najmu w Polsce, kosztach mieszkania, wyzwaniach prawnych 🧾, danych i ich brakach 📉 oraz o tym, jak polityka publiczna może lepiej odpowiadać na potrzeby rynku i gospodarstw domowych.