Advertise on podcast: Podcast PIE

🇧🇷 Brazylia stoi przed drugą turą wyborów prezydenckich, w której zmierzą się Lula da Silva i Flávio Bolsonaro. Wynik głosowania może wpłynąć na przyszłość największej gospodarki Ameryki Południowej oraz jej relacje z USA, Chinami i Unią Europejską. 🗳️ Skąd bierze się poparcie dla Bolsonaro? Czy zmiana prezydenta oznacza nowy kierunek polityki gospodarczej? 📉 Dlaczego Brazylia zmaga się z rosnącym zadłużeniem i wysokimi stopami procentowymi? Jak wpływa to na nastroje społeczne? ⛏️ Dlaczego brazylijskie złoża surowców krytycznych przyciągają uwagę światowych mocarstw? Kto zyska na ich eksploatacji? 🌍 Jak o wpływy w Brazylii rywalizują USA i Chiny? Czy Unia Europejska nie przesypia swojej szansy na zacieśnienie współpracy w ramach umowy UE–Mercosur? 🎙️ Gościnią Łukasza Baszczaka jest dr Katarzyna Sierocińska z Zespołu Gospodarki Światowej.

🇩🇪 Niemiecka gospodarka od kilku lat mierzy się ze stagnacją, problemami przemysłu i presją demograficzną. Rząd Friedricha Merza zapowiada reformy, ale ich wdrażanie okazuje się trudne. W najnowszym odcinku Podcastu PIE pytamy, czy niemiecka polityka ma dziś pomysł na wyjście z gospodarczego impasu. 🛠️ Co udało się dotychczas zmienić rządowi Merza? Dlaczego reformy świadczeń, emerytur i ochrony zdrowia budzą tak duży opór? 🏭 Co dzieje się z niemieckim przemysłem i rynkiem pracy? Dlaczego firmy ograniczają zatrudnienie i coraz ostrożniej inwestują w kraju? 🌍 Czy niemiecki model oparty na eksporcie nadal działa? Jak na gospodarkę wpływają słabszy handel z Chinami i USA, wysokie ceny energii oraz rosnąca konkurencja? 🗳️ Co na te problemy proponują AfD i Die Linke? Czy ich programy gospodarcze są realną alternatywą dla polityki dotychczasowych partii rządzących? ⚖️ Czy to właśnie gospodarka napędza dziś zmiany na niemieckiej scenie politycznej, czy źródła rosnącego poparcia dla partii radykalnych leżą gdzie indziej? 🎙️ Gościnią Łukasza Baszczaka jest Aleksandra Kozaczyńska, analityczka ds. polityki gospodarczej Niemiec w Ośrodku Studiów Wschodnich.

Skala ubóstwa energetycznego w Polsce jest trudna do oszacowania. W zależności od użytego miernika ubóstwo energetyczne dotykało w 2022 r. od 3 proc. do nawet 40 proc. Niemniej problem istnieje i najczęściej z trudnościami z ogrzaniem swojego mieszkania spotykają się osoby starsze. Co wiemy o skali ubóstwa energetycznego w Polsce? Czym grożą długotrwałe trudności z zaspokojeniem swoich potrzeb cieplnych? Jak walczyć z ubóstwem energetycznym? O tym rozmawia Karolina Rutkowska z dr. Adamem Juszczakiem, starszym doradcą z Zespołu Energii

🤖 Czy sztuczna inteligencja naprawdę zmieni wszystko? Branża AI jednocześnie obiecuje bezprecedensowy wzrost produktywności, automatyzację pracy i naukowe przełomy, a z drugiej strony ostrzega przed bezrobociem czy nawet katastrofalnymi skutkami rozwoju tej technologii. W najnowszym odcinku Podcastu PIE przyglądamy się temu, skąd bierze się hype wokół AI, kto go tworzy i dlaczego opowieści o przyszłości mogą być równie ważne jak sama technologia. 🔮 Dlaczego firmy technologiczne tak chętnie mówią zarówno o ogromnym potencjale AI, jak i o związanych z nią zagrożeniach? Czy katastroficzne scenariusze mogą jednocześnie wzmacniać przekonanie o wyjątkowej sile rozwijanych przez nie modeli? 📡 Co dzisiejszy entuzjazm wobec AI ma wspólnego z wcześniejszymi rewolucjami technologicznymi? Jakie obietnice towarzyszyły kiedyś telegrafowi, telefonowi, samochodom, elektryczności czy internetowi — i które z nich rzeczywiście się spełniły? 💰 Jak oczekiwania wobec nowych technologii wpływają na decyzje inwestorów, firm i państwa? Dlaczego prognozy dotyczące przyszłości nie zawsze służą temu, żeby ją trafnie przewidzieć, ale mogą pomagać zdobywać finansowanie, uzasadniać inwestycje i legitymizować określone działania? 📈 Czy AI rzeczywiście przełoży się na skok produktywności i więcej czasu wolnego? A może, podobnie jak w przypadku innych technologii, większa efektywność sprawi po prostu, że będziemy wykonywać więcej zadań w tym samym czasie? 🏛️ Kto właściwie decyduje o kierunku rozwoju sztucznej inteligencji? Jaką rolę odgrywają firmy technologiczne, państwo i społeczeństwo obywatelskie — i dlaczego przekonanie, że technologiczna zmiana jest „nieuchronna”, może ograniczać debatę o tym, jak naprawdę chcemy wykorzystywać AI? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Krystian Łukasik z Zespołu Gospodarki Cyfrowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🇺🇦 Jak po kolejnych latach pełnoskalowej wojny funkcjonuje ukraińska gospodarka? Mimo ogromnych zniszczeń, odpływu ludności, ataków na infrastrukturę i konieczności finansowania armii Ukraina nadal utrzymuje wzrost gospodarczy i działające państwo. W najnowszym odcinku Podcastu PIE przyglądamy się temu, co dziś podtrzymuje ukraińską gospodarkę i jakie zagrożenia mogą przesądzić o jej sytuacji w kolejnych miesiącach. ⚡ Jak Ukraina radzi sobie z rosyjskimi atakami na elektrownie, ciepłownictwo i inną infrastrukturę energetyczną oraz dlaczego kolejna zima może być jednym z najpoważniejszych wyzwań dla kraju? 🚢 Dlaczego dostęp do Morza Czarnego ma fundamentalne znaczenie dla ukraińskiego eksportu i całej gospodarki? Co oznaczają ataki na porty i ograniczenie możliwości wywozu zbóż oraz innych kluczowych towarów? 💶 Jak duża część ukraińskich wydatków jest dziś możliwa dzięki pomocy zagranicznej i jaką rolę w utrzymaniu stabilności gospodarczej Ukrainy odgrywa Unia Europejska?🏭 Jak rozwija się ukraiński przemysł zbrojeniowy i dlaczego doświadczenia zdobywane przez Ukrainę w produkcji dronów, uzbrojenia i prowadzeniu nowoczesnej wojny mogą mieć znaczenie także dla jej przyszłej integracji z Europą? 🏗️ Co musiałoby się wydarzyć, żeby po zakończeniu wojny Ukraina mogła skutecznie się odbudowywać i przyciągać zagraniczne inwestycje? Jak duże znaczenie będą miały trwałość pokoju, dostęp do morza, reformy i jakość instytucji? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Jan Strzelecki z Zespołu Gospodarki Światowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🏙️ Gdy największe miasta przyciągają ludzi, kapitał i dobrze płatne miejsca pracy, wiele mniejszych ośrodków mierzy się z wyludnianiem, odpływem młodych mieszkańców i coraz słabszym dostępem do usług. W najnowszym odcinku Podcastu PIE przyglądamy się temu, jak wygląda dziś życie w małych i średnich miastach, skąd bierze się ich „zapaść” i czy negatywne procesy można jeszcze odwrócić. 👥 Dlaczego młodzi ludzie wyjeżdżają z mniejszych miejscowości i tak często już do nich nie wracają? 🏭 Co dzieje się z lokalną gospodarką i całym miastem, gdy upada duży zakład pracy, który przez lata był jego gospodarczym centrum? 📉 Jak wyludnianie wpływa na lokalny rynek pracy, przedsiębiorczość, transport, usługi publiczne i jakość życia mieszkańców? 🏡 Czy obserwowany w mediach trend powrotów z metropolii i zagranicy do rodzinnych miejscowości jest rzeczywistym zjawiskiem, czy raczej atrakcyjną opowieścią o ucieczce od wielkomiejskiego pędu? 🧭 Czy można zatrzymać młodych ludzi w mniejszych miastach i jaką rolę w przeciwdziałaniu pogłębianiu się różnic rozwojowych mogą odgrywać polityki publiczne? 🎙️ Gośćmi Karoliny Rutkowskiej są dr Agata Mróz, doradca w Zespole Analiz Procesów Społecznych w Polskim Instytucie Ekonomicznym, oraz Marek Szymaniak, dziennikarz, reporter i autor książki „Zapaść. Reportaże z mniejszych miast”.

🔮 Prognozy gospodarcze często pojawiają się w mediach jako konkretne liczby: wzrost PKB, poziom inflacji czy sytuacja na rynku pracy. Ale skąd ekonomiści właściwie wiedzą, co może wydarzyć się w przyszłości? W najnowszym odcinku Podcastu PIE zaglądamy za kulisy prognozowania i sprawdzamy, jak powstają modele ekonomiczne, dlaczego prognozy wymagają rewizji i jak czytać liczby, które trafiają do medialnych nagłówków. 📊 Czym właściwie jest model ekonomiczny i dlaczego same dane oraz kolumny w Excelu nie wystarczą, by prognozować przyszłość? 🛠️ Jak ekonomiści dobierają narzędzia do konkretnych pytań i dlaczego właściwie postawione pytanie badawcze jest tak ważne? 🌪️ Co dzieje się z prognozami, gdy gospodarkę zaskakują wydarzenia takie jak pandemia, wojna czy inne nieprzewidziane szoki? 🔄 Dlaczego modele i prognozy wymagają ciągłej weryfikacji oraz aktualizacji? 🔎 Na co warto zwrócić uwagę, gdy widzimy w mediach konkretną prognozę gospodarczą i jak sprawdzić, czy stoi za nią rzetelne źródło? 🎙️ Gościem Karoliny Rutkowskiej jest dr Jakub Kubiczek, kierownik Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

🌍 Włochy, Hiszpania, Portugalia i Grecja często wrzucane są do jednego worka jako kraje Europy Południowej. Łączy je jednak nie tylko położenie geograficzne, ale także określone cechy ich gospodarek. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, czym jest kapitalizm śródziemnomorski, co różni poszczególne kraje i dlaczego część z nich od lat zmaga się ze stagnacją gospodarczą. 🇮🇹 Czym właściwie jest kapitalizm śródziemnomorski i czy rzeczywiście można mówić o jednym wspólnym modelu? 📉 Dlaczego Włochy po kryzysie zadłużeniowym wpadły w chroniczną stagnację? 🏭 Jak struktura gospodarki – od turystyki po przemysł – wpływa na produktywność krajów Europy Południowej? 💶 Jak wejście do strefy euro wpłynęło na konkurencyjność Hiszpanii, Włoch, Grecji i Portugalii? 🇵🇱 Czego doświadczenia Europy Południowej mogą nas nauczyć o rozwoju gospodarczym Polski i Europy Środkowo-Wschodniej? 🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest Hubert Pliszka, analityk z Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

💳 Odroczone płatności, czyli Buy Now, Pay Later (BNPL), zyskują w Polsce na popularności. Coraz częściej korzystamy z nich przy codziennych zakupach, a możliwość zapłaty później może wpływać nie tylko na nasze finanse, lecz także na decyzje konsumpcyjne. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak działa BNPL, dlaczego tak szybko zyskuje popularność i czy rzeczywiście mamy powody, by się go obawiać. 🛍️ Dlaczego odroczona płatność zachęca nas do większych zakupów? 💰 Czy BNPL to wygodny sposób zarządzania domowym budżetem, czy raczej łatwa droga do nadmiernej konsumpcji? 👥 Kto najczęściej korzysta z odroczonych płatności i na co przeznaczamy pieniądze? ⚠️ Czy BNPL może prowadzić do spirali zadłużenia i jaką rolę w ograniczaniu tego ryzyka odgrywa edukacja finansowa? 📊 Czy Polacy zaufali nowej formie kredytu konsumenckiego? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Jakub Kubiczek, kierownik Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

🇬🇧 Wielka Brytania mierzy się z kryzysem politycznym, stagnacją gospodarczą i pytaniami o swoją przyszłość po Brexicie. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o słabnącej pozycji tradycyjnych partii, problemach rządu Keira Starmera oraz strukturalnych barierach rozwoju brytyjskiej gospodarki. 🏛️ Skąd bierze się polityczna niestabilność i rosnące poparcie dla nowych ugrupowań? 📉 Czy Brexit odpowiada za gospodarcze problemy kraju, czy ich źródła są znacznie głębsze? ⚡ Jak wysokie ceny energii, deindustrializacja i polityka migracyjna wpływają na konkurencyjność Wielkiej Brytanii? 🤖 Czy przyszłością kraju będą nowe technologie i bliższa współpraca z USA, czy ponowne zbliżenie z jednolitym rynkiem UE? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

🎓 Polski system edukacji osiąga dobre wyniki na tle wielu państw, ale jednocześnie mierzy się ze spadkiem kompetencji uczniów, rosnącymi nierównościami i bardzo niskim poziomem ich dobrostanu. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, czy polska szkoła przygotowuje młodych ludzi do rynku pracy, jakie kompetencje będą najważniejsze w świecie sztucznej inteligencji oraz jak oprzeć edukację na skutecznych metodach potwierdzonych badaniami. 🧠 Czym są kompetencje przyszłości? Dlaczego w świecie dynamicznych zmian technologicznych najważniejsze mogą okazać się rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne, wiedza o świecie i umiejętność szybkiego uczenia się? 📱 Jak smartfony, media społecznościowe i sztuczna inteligencja wpływają na koncentrację uczniów? Czy technologia wspiera edukację, czy coraz częściej staje się protezą samodzielnego myślenia i rozwiązywania problemów? 📉 Dlaczego wyniki polskich uczniów pogorszyły się w ostatnich latach? Jakie znaczenie miały pandemia, długie zamknięcie szkół, reforma edukacji i skrócenie okresu wspólnego kształcenia? 🔎 Jak to możliwe, że polscy uczniowie osiągają stosunkowo dobre wyniki, a jednocześnie nie lubią szkoły i mają bardzo niski poziom ciekawości poznawczej? Co może zwiększyć ich poczucie sprawczości i motywację do nauki? 🏫 Czego możemy nauczyć się od najlepszych systemów edukacyjnych? Dlaczego Estonia, Singapur i Anglia mogą być dziś lepszym punktem odniesienia niż często przywoływana Finlandia? 🔬 Jak budować szkołę opartą na badaniach, a nie intuicjach i edukacyjnych mitach? Które metody nauczania rzeczywiście poprawiają wyniki uczniów i jak większa autonomia nauczycieli może iść w parze z odpowiedzialnością za efekty? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Tomasz Gajderowicz, wicedyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych i pracownik Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

🚢 Rosyjska flota cieni to setki wysłużonych tankowców, które transportują ropę i produkty naftowe z pominięciem zachodnich sankcji. W najnowszym odcinku podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak działa ten system, dlaczego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego oraz w jaki sposób Rosja wykorzystuje cywilne statki do realizacji celów gospodarczych, politycznych i militarnych. 🛢️ Czym jest flota cieni? Jak niejasne struktury własności, częste zmiany bandery, wyłączanie transponderów i przeładunki ropy na otwartym morzu pozwalają ukrywać pochodzenie surowców i omijać sankcje? 💸 Czy sankcje na rosyjską ropę są skuteczne? Jak działa pułap cenowy, dlaczego jego egzekwowanie jest coraz trudniejsze i w jakim stopniu ograniczenia zmniejszają dochody rosyjskiego budżetu? 🌊 Jakie zagrożenie flota cieni stwarza dla Bałtyku? Dlaczego zły stan techniczny tankowców, niedoświadczone załogi i fikcyjne ubezpieczenia zwiększają ryzyko katastrofy ekologicznej, której koszty mogą ponieść państwa regionu? ⚠️ Czy cywilne tankowce mogą być narzędziem wojny hybrydowej? Jak Rosja wykorzystuje statki do monitorowania infrastruktury krytycznej, działań sabotażowych, operacji z użyciem dronów i transportu objętych sankcjami ładunków? 🛡️ Jak Europa może przeciwdziałać temu zagrożeniu? Jaką rolę odgrywają sankcje, ich skuteczne egzekwowanie, działania NATO oraz presja wywierana na państwa kupujące rosyjskie surowce? 🎙️ Gościem Marianny Sobkiewicz jest Tymon Pastucha z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Różnice w wynagrodzeniach mogą występować nawet między osobami pracującymi w tej samej firmie i na równorzędnych stanowiskach. W debacie publicznej często mówi się również o luce płacowej między kobietami a mężczyznami. Odpowiedzią na te problemy ma być unijna dyrektywa dotycząca jawności wynagrodzeń. W Polsce rozmowy o zarobkach nadal pozostają jednak tematem tabu. Choć Polacy popierają walkę z dyskryminacją płacową, sami niechętnie ujawniają wysokość swoich wynagrodzeń. Jak wdrażana jest w Polsce dyrektywa o jawności wynagrodzeń? Co już udało się zrobić i czy nowe przepisy rzeczywiście mogą ograniczyć różne formy dyskryminacji płacowej? Jak pogodzić większą przejrzystość wynagrodzeń z polską kulturą rozmowy o zarobkach? O tym Marianna Sobkiewicz rozmawia z Karoliną Rutkowską, analityczką Zespołu Makroekonomii Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

📚 Za nami wyniki matur. Chociaż zdawalność jest podobna do poprzednich lat, wciąż można mieć sporo pytań o samą konstrukcję egzaminu oraz o treść podstawy programowej, która jest sprawdzana na maturze. 📖 Polscy uczniowie osiągają bardzo dobre wyniki w badaniu PISA w zakresie czytania ze zrozumieniem. Okazuje się jednak, że mają trudności z zadaniami wymagającymi kreatywności. ❓ Jakie kompetencje sprawdza matura? Czy polska szkoła kształci adekwatnie do potrzeb współczesnego świata? Jak zmienia się szkolnictwo w Polsce? Na czym mają polegać edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska? Czy pandemia COVID-19 na trwałe zmieniła polską szkołę? 🎙️ O tym Marianna Sobkiewicz rozmawia z dr. Sławomirem Drelichem, członkiem zarządu Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. 🎧 Zachęcamy do wysłuchania odcinka.

⚽ Mundial to nie tylko sportowe emocje, ale także wielki biznes i przedmiot analiz ekonomistów. W najnowszym odcinku podcastu PIE rozmawiamy o tym, czy organizacja Mistrzostw Świata naprawdę się opłaca, kto czerpie największe korzyści z turnieju oraz dlaczego jedne reprezentacje regularnie odnoszą sukcesy, a inne – mimo dużego potencjału – nie potrafią go wykorzystać. 🏟️ Czy organizacja mundialu się opłaca? Jakie korzyści i koszty przynoszą wielkie imprezy sportowe, kto finansuje infrastrukturę i czy gospodarze rzeczywiście zyskują na napływie kibiców? 💸 Kto zarabia na Mistrzostwach Świata? Dlaczego największym beneficjentem turnieju jest FIFA i jak dzielone są przychody z transmisji, biletów oraz sponsoringu? 🌍 Dlaczego jedne kraje wygrywają częściej? Jaką rolę odgrywają wielkość populacji, poziom rozwoju gospodarczego, doświadczenie międzynarodowe i kultura sportowa w osiąganiu sukcesów na boisku? 🎲 Ile w piłce jest ekonomii, a ile przypadku? Dlaczego futbol jest jedną z najbardziej nieprzewidywalnych dyscyplin sportu i jak statystyka pomaga wyjaśnić sensacyjne wyniki turniejów? 🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Jędrzej Lubasiński z Zespołu Analiz Procesów Społecznych Polskiego Instytutu Ekonomicznego.