Advertise on podcast: Wszechnica FWW - Nauka

Food Systems in Europe: Experiences, Barriers and Perspectives of Transformation, Seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN [20 Marca 2026 r.] Seminarium w języku angielskimThe conceptualization of food systems research as complex socio-economic-environmental structures is gaining prominence in the face of contemporary multidimensional challenges: climate change, social inequalities, and geopolitical instability. At both the European Union level and in individual member states, intensive debate continues on transformation pathways, structural barriers, and the opportunities that the transition towards sustainable food systems presents.Prof. Silvia Scaramuzzi will give a talk entitled "Mapping Food Systems Research and Innovation Needs and Gaps in Europe", discussing the state of research and gaps in the European approach to food systems innovation. Prof. Emil Erjavec will deliver a speech entitled "Is the Food System Transition Ignored in Central and Eastern Europe? Insights from Slovenia", analyzing transformation challenges in our region's countries using Slovenia as a case study. This will be followed by a panel discussion with guests.The seminar will be chaired by Dr hab. Paweł Chmieliński, prof. IRWiR PAN. The event is organised within the framework of the Horizon Europe FoSSNet project and the Polish Food Systems Lab.Dr. Emil Erjavec is Professor of Agricultural Policy and Economics at the University of Ljubljana. His research focuses on political economy, strategic planning, and EU integration of agricultural policy. Due to his experience in university management, he is interested in how systematic changes to curricula and the research organization can support the transformation of food systems.Dr Lidija Maurović Košćak is Head of the Department for Development at the Croatian Agency for Agriculture and Food. Key areas of her scientific and professional work include sustainable food systems, short food supply chains, and support models for small agri-food producers. She is eager to further develop her expertise and welcomes the opportunity to collaborate within the FoSSNet Knowledge Hub.Dr. Silvia Scaramuzzi is Associate Professor of Agrifood Economics and Territorial Marketing at the University of Florence. Her research focuses on rural development, food quality, supply chains, and agricultural policies using participatory approaches. She has led numerous International, EU and Regional projects, co-leads the FutureFoods SRIA update and is action leader in SCAR Food Systems SWG. She has over 130 publications.Dr. Mareike Pampus is a human geographer at Martin Luther University Halle-Wittenberg. Her research focuses on socio-ecological transformation from a qualitative social-science perspective. Within FoSSNet, she contributes methodological and interpretive expertise to work on food system transitions in Central-Eastern Europe.Dr. Peter Noy is the Director of the Food Systems Institute at the University of Nottingham. The Institute supports interdisciplinary food systems research programmes focused on informing food policy, supporting equitable food system transitions, food innovation pathways and the development of sustainable agricultural systems, taking a multi-stakeholder approach to co-development.Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#irwir #irwirpan #wieś #foodsystem #food

Wykład dr Agnieszki Mroczek w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Burak – zwyczajny, znany od pokoleń, obecny w barszczu, ćwikle i sałatkach. Ale czy rzeczywiście jest tak „zwyczajny”, jak nam się wydaje? A może to jedno z najbardziej niedocenianych warzyw w naszej kuchni?W swoim wykładzie dr Agnieszka Mroczek przygląda się burakowi z naukowej perspektywy i zadaje pytanie, które coraz częściej pojawia się w kontekście zdrowego stylu życia: czy burak ćwikłowy można uznać za polski superfood? Od lat prowadzi zajęcia dydaktyczne z biochemii, biotechnologii i farmakognozji na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, łącząc wiedzę akademicką z praktycznym spojrzeniem na to, co trafia na nasze talerze.To opowieść o tym, co kryje się w jego intensywnym kolorze i charakterystycznym smaku. Dowiemy się, jakie związki bioaktywne zawiera burak, jak wpływają one na nasz organizm oraz dlaczego coraz częściej pojawia się w diecie sportowców i osób dbających o zdrowie. Nie zabraknie również odpowiedzi na pytanie, czy wszystkie formy buraka – gotowany, pieczony, sok czy zakwas – mają takie same właściwości.Wykład pokazuje, że nauka może zaczynać się bardzo blisko – na talerzu, w kuchni, w codziennych wyborach żywieniowych. To także zaproszenie do spojrzenia na znane produkty z nowej perspektywy: nie tylko jako element tradycji, ale również jako źródło konkretnych korzyści zdrowotnych.Wystąpienie odbyło się w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego – wydarzenia, które co roku przybliża naukę w przystępny sposób, łącząc różne dziedziny: od biologii i chemii, przez fizykę i matematykę, po nauki o człowieku i środowisku.Jeśli interesuje Cię:– jak jedzenie wpływa na organizm,– czym naprawdę są „superfoods”,– jakie właściwości mają popularne warzywa,– jak nauka tłumaczy codzienne wybory żywieniowe,ten wykład jest dla Ciebie.dr Agnieszka Mroczek - od lat prowadzi zajęcia dydaktyczne z biochemii, biotechnologii i farmakognozji na Wydziale Biologii Uniwersytetu WarszawskiegoJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zdrowie #biologia #burak #buraki #ćwikła #barszcz #superfood #kuchania #żywienie #nauka

Wykład dr Anny Durkalec w ramach Świątecznego Maratonu Wykładowego z „Deltą" [13 grudnia 2025 r.]Czy naprawdę rozumiemy, jak ogromny jest Wszechświat? A może tylko nam się tak wydaje?W swoim wykładzie dr Anna Durkalec zabiera nas w niezwykłą podróż – zaczynając od czegoś bardzo bliskiego i znajomego, czyli naszej planety Ziemi, by krok po kroku oddalać się coraz dalej: przez Układ Słoneczny, Drogę Mleczną, aż po niewyobrażalne przestrzenie wypełnione miliardami galaktyk.Po drodze odkrywamy, jak naprawdę wyglądają galaktyki, dlaczego różnią się kształtem i kolorem oraz jak naukowcy są w stanie je obserwować. Dowiadujemy się też, jak niewielki fragment nieba – wielkości ziarenka piasku trzymanego na wyciągniętej ręce – może kryć tysiące galaktyk, z których najdalsze znajdują się miliardy lat świetlnych od nas.To wykład, który nie tylko porządkuje podstawową wiedzę o kosmosie, ale też zmienia perspektywę – pokazuje, jak małe jest nasze miejsce we Wszechświecie i jak wiele wciąż pozostaje do odkrycia. I choć może wywołać lekki „kryzys egzystencjalny”, to przede wszystkim budzi zachwyt nad skalą i pięknem kosmosu.Delta przygotowuje dla Was aż dziewięć wspaniałych upominków świątecznych! Będzie każde poletko Delty (mat, inf, fiz, astr), więc każdy zasmakuje w swoim ulubionym 🙂W programie dziewięć 15-minutowych referatów popularnonaukowych w wykonaniu członkiń/członków i przyjaciół redakcji „Delty”dr Anna Durkalec - astrofizyk z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Jej główne obszary zainteresowań obejmują: kosmologię obserwacyjną, ewolucję galaktyk oraz statystyczne analizy wielkoskalowej struktury Wszechświata – zarówno w ujęciu teoretycznym, jak i obserwacyjnym. Jej ostatnie badania skupiają się głównie na analizie zależności w skupiskach galaktyk w ramach modeli Halo Occupation Distribution (HOD) z wykorzystaniem obserwacji galaktyk na wysokich przesunięciach ku czerwieni (np. VUDS, VIPERS). Pracuje również nad udoskonaleniem klasycznych modeli zajmowania halo, dodając bardziej realistyczne opisy kształtu i rozkładu masy halo ciemnej materii.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#astronomia #kosmos #galaktyki #wszechświat #drogamleczna #układsłoneczny #nauka #popularnonaukowe #delta #czasopismodelta

Wykład Oskara Skibskiego w ramach Świątecznego Maratonu Wykładowego z „Deltą" [13 grudnia 2025 r.]Czy da się wymieniać prezentami tak, żeby wszyscy byli zadowoleni – i nikt nie wyszedł na tym gorzej?Ten wykład w ramach Świątecznego Maratonu Wykładowego „Delty” zaczyna się bardzo znajomo: od problemu nietrafionych prezentów. Bo przecież każdy z nas choć raz dostał coś, co zupełnie do niego nie pasowało. Ale zamiast narzekać – spróbujemy podejść do tego… naukowo.Prelegent pokazuje, że za prostą sytuacją „wymieńmy się prezentami” kryje się poważny problem matematyczno-ekonomiczny. Jak zaprojektować mechanizm wymiany, który będzie sprawiedliwy? Taki, w którym:– nikt nie skończy z gorszym prezentem niż na początku,– nie opłaca się oszukiwać,– i nawet grupom nie opłaca się „dogadywać na boku”.Brzmi jak coś trudnego? A jednak można to zrobić – i to w sposób zaskakująco intuicyjny.W trakcie wykładu zobaczymy działanie konkretnego algorytmu wymiany (znanego z ekonomii i nagrodzonego Nagrodą Nobla), który w praktyce pozwala ludziom „dobrze się powymieniać”. Na żywym przykładzie – z udziałem publiczności i… batonów – krok po kroku odkrywamy, jak działają preferencje, decyzje i sprytne zasady, które prowadzą do uczciwego rozwiązania.To świetny przykład tego, jak matematyka i ekonomia wchodzą w nasze codzienne życie – nawet w tak niepozornej sytuacji jak świąteczne prezenty. I jak dzięki prostym założeniom można rozwiązywać złożone problemy społeczne.Krótko mówiąc: wykład, który zaczyna się od Skittlesów i Kinder Bueno, a kończy na nagrodach Nobla i eleganckich algorytmach.Delta przygotowuje dla Was aż dziewięć wspaniałych upominków świątecznych! Będzie każde poletko Delty (mat, inf, fiz, astr), więc każdy zasmakuje w swoim ulubionym 🙂W programie dziewięć 15-minutowych referatów popularnonaukowych w wykonaniu członkiń/członków i przyjaciół redakcji „Delty”Oskar Skibski - adiunkt, Instytutu Informatyki Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UniwersytetuJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/ #delta #czasopismodelta #matematyka #ekonomia #informatyka #wymiana #nauka

Wykład dr Kryspina Andrzejewskiego w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Czy naprawdę da się „wyhodować” motyla w domu? A jeśli tak – to dlaczego czasem się to nie udaje?W swoim wykładzie dr Kryspin Andrzejewski zabiera nas w fascynujący świat motyli – tych dziennych i nocnych – pokazując ich życie od zupełnych podstaw: od jaja, przez gąsienicę i poczwarkę, aż po dorosłego owada. To opowieść, która zaczyna się od ciekawości i prostych obserwacji, a prowadzi do głębszego zrozumienia procesów zachodzących w przyrodzie.Dowiemy się, gdzie i jak szukać poszczególnych stadiów rozwoju motyli, co robią, by przetrwać, oraz dlaczego natura nie zawsze „ułatwia” nam ich obserwację. Wykład ma też bardzo praktyczny wymiar – podpowiada, co zrobić, by samodzielnie zobaczyć metamorfozę na własne oczy, jak przyciągać motyle do swojego otoczenia, a także czego unikać.To jednak nie tylko opowieść o pięknie i różnorodności. W drugiej części pojawia się ważny wątek: dlaczego motyle znikają i co jako ludzie możemy zrobić, by im pomóc. To moment refleksji nad kondycją środowiska i naszą rolą w jego ochronie.To wykład, który łączy zachwyt nad naturą z konkretną wiedzą i odpowiedzialnością – inspiruje do patrzenia uważniej i działania mądrzej.dr Kryspin Andrzejewski – adiunkt w Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN w Warszawie. Zajmuje się badaniami z pogranicza neurobiologii i fizjologii, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów regulacji oddychania oraz funkcjonowania układu nerwowego w stanach chorobowych. Jego prace koncentrują się m.in. na procesach neurodegeneracyjnych i odpowiedzi organizmu na niedotlenienie, łącząc podejście eksperymentalne z analizą procesów zachodzących w mózguJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#motyle #przyroda #biologia #entomologia #nauka #popularnonaukowe #metamorfoza #ekologia #ochronaprzyrody #festiwalnauki #edukacja

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą. Siódma część Opowieści znad stawu [7 kwietnia 2026 r.]W siódmej części cyklu „Opowieści znad stawu” Bartosz Popczyński zabiera nas na uważny spacer wokół jednego z najbardziej dynamicznych i różnorodnych ekosystemów – stawu. To przestrzeń, w której spotykają się woda, ląd i powietrze, a wraz z nimi – niezwykle bogaty świat ptaków.Wykład koncentruje się na gatunkach, które można zaobserwować nad stawami – zarówno tych spektakularnych i przyciągających wzrok, jak i tych bardziej niepozornych, które częściej usłyszymy niż zobaczymy. Autor pokazuje, jak rozpoznawać ptaki po głosie, zachowaniu i sposobie poruszania się, ucząc uważności i wrażliwości na detale, które zwykle umykają podczas zwykłego spaceru.Szczególną wartością wykładu jest osadzenie wiedzy w praktyce terenowej. Popczyński nie tylko opowiada o gatunkach, ale także tłumaczy, gdzie ich szukać, na co zwracać uwagę i jak interpretować ich obecność w kontekście całego ekosystemu. Dzięki temu słuchacz zaczyna widzieć staw nie jako statyczny krajobraz, ale jako żywy, zmieniający się organizm, w którym każdy gatunek pełni określoną rolę.Wykład porusza również temat sezonowości – pokazuje, jak zmienia się skład gatunkowy ptaków w zależności od pory roku oraz jakie procesy (migracje, lęgi, żerowanie) wpływają na to, kogo możemy spotkać nad wodą. To opowieść o rytmie natury, który – choć często niedostrzegalny – toczy się tuż obok nas.To spotkanie jest nie tylko porcją rzetelnej wiedzy przyrodniczej, ale także zaproszeniem do zmiany perspektywy – do wolniejszego, bardziej świadomego bycia w przyrodzie. Po tym wykładzie zwykły spacer nad stawem może stać się fascynującą wyprawą badawczą.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqWspółorganizatorem wykładu jest Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasy Miejskie WarszawaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#staw #woda #wieś #przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #ptaki #zwierzęta #rośliny

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [1 kwietnia 2026 r.]Nieodłącznym symbolem Świąt Wielkiej Nocy jest jajko. Każdy z nas doskonale zna kurze jajka, ale czy wiemy jak wyglądają jajka innych ptaków? Warto je poznać i przyjrzeć się im z bliska, choć w naturze jest to dosyć trudne a nawet niepożądane, ponieważ możemy narazić ptaki na utratę lęgu, dlatego zamiast tego zapraszamy do wysłuchania opowieści i obejrzenia jaj różnych gatunków ptaków. Poznamy różnorodność, mnogość kształtów oraz kolorów tych naturalnych pisanek i kraszanek.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqWspółorganizatorem wykładu jest Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasy Miejskie WarszawaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #ptaki #zwierzęta #jajka #wielkanoc #pisanki #kraszanki #gniazda #ptasiegniazda

Wykład dr Krzysztofa Olszyńskiego w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.] Każda kultura ma typowe dla siebie wzorce i rytuały. Wiele z nich dotyczy spożywania posiłków. Choć dziś z łatwością podważamy wzorce kulturowe, część z nich jest wynikiem wielopokoleniowych obserwacji, a więc nie bierze się znikąd.Przykład włoskiego napoju kawowo-mlecznego jest dobrym punktem wyjścia dla rozważań o tym, dlaczego faworyzujemy pewne składniki żywności nad inne. Omówiona zostanie kwestia własnych preferencji smakowych – dlaczego ktoś uwielbia brokuły, a ktoś inny nienawidzi kolendry? Przedstawiona zostanie różnica między nietolerancją a alergią pokarmową. Intelektualne cappuccino wypijemy na skrzyżowaniu szlaków, gdzie archeologia spotyka się z ewolucją, a antropologia z fizjologią.Dr Krzysztof Olszyński - Katedra i Zakład Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej, Wydział Lekarski, Warszawski Uniwersytet MedycznyJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [24 marca 2026 r.]Tym razem przypatrzymy się kwestii wieku – jak długo żyją różne gatunki zwierząt. Wiek niektórych z nich liczony jest w dniach, innych w miesiącach, jeszcze innych w latach, lub nawet setkach lat. A czy są istoty które żyją ponad 1000 lat?Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqWspółorganizatorem wykładu jest Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasy Miejskie WarszawaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #ptaki #zwierzęta #rośliny

Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach cyklu Paleontologiczne Wieczory na Wydziale Geologii UW [18 marca 2026 r.]Prezentowany okaz to rzadki morfotyp spinozaura z okresu cenomanu, charakteryzujący się unikalnym wyrostkiem nosowym, który pełnił funkcję sygnałową w gęstych oparach kredowych delt Sahary. Jako drapieżnik szczytowy systemu rzecznego Kem Kem, spinozaur ten reprezentuje ekstremalną specjalizację anatomiczną, gdzie wysoki żagiel grzbietowy służył termoregulacji, a wydłużone szczęki pozwalały na skuteczne polowanie na gigantyczne ryby dwudyszne. Scena ta obrazuje dynamiczny ekosystem „Rzeki Olbrzymów”, w którym spinozaur dominował na styku lądu i wody, wykorzystując swoją potężną masę i pazury do kontrolowania terytoriów łowieckich przed konkurencją ze strony innych wielkich teropodów.dr Daniel Tyborowski - jest paleobiologiem, geologiem, ewolucjonistą, nauczycielem akademickim i popularyzatorem nauki. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na ewolucji, morfologii funkcjonalnej, histologii i paleoekologii kręgowców wtórnie wodnych – gadów morskich i waleni. W 2018 roku z wyróżnieniem obronił dysertację doktorską pod tytułem „Paleobiologia i środowisko życia późnojurajskich kręgowców morskich z kamieniołomu Owadów-Brzezinki, Polska środkowa„. Tematyka doktoratu dotyczyła unikatowych skamieniałości ichtiozaurów, żółwi morskich oraz ryb kostnoszkieletowych. Pełnił funkcję adiunkta muzealnego oraz pracownika Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. W ramach działalności popularyzatorskiej prowadził wykłady i prelekcje w Muzeum Ziemi PAN, w tym w cyklu "Środowe spotkania z dziejami Ziemi", które były transmitowane na Wszechnicy. Od 2024 roku jest pracownikiem naukowym i wykładowcą w Katedrze Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego aktualne badania naukowe skupiają się na ewolucji i zróżnicowaniu specjalizacji pokarmowych wśród morskich czworonogów (ichtiozaurów, mozazaurów i waleni) w kontekście konwergencji ekomorfologicznej i sensorycznej. https://danieltyborowski.wordpress.com/Playlista Dzieje Ziemii - https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSgW7rd6PJqN2fuRPZziM04Zapraszamy na Wieczory Paleontologiczne z dr Danielem Tyborowskim!Zapraszamy też do wsparcia działalności naukowej dr Tyborowskiego za pośrednictwem https://patronite.pl/tyborowskiJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#dinozaury #paleontologia #paleobiologia #prehistoria #dziejeziemi #geologiauw #tyborowski #spinozaur #kreda #sahara

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą. Szósta część Opowieści znad stawu [17 marca 2026 r.]Wiele gatunków ptaków nierozerwalnie wiąże się ze środowiskiem wodnym, a szczególnie ze stawami. Część z nich nawet unika rzek, ponieważ lubi wodę stojącą z roślinnością wodną otaczającą zbiornik. W tym odcinku przyjrzymy się takim gatunkom, chociaż nie zabraknie również i tych, które preferują możemy zaobserwować na stawach i rzekach. Serdecznie zapraszamy! Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqWspółorganizatorem wykładu jest Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasy Miejskie WarszawaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#staw #woda #wieś #przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #ptaki #zwierzęta #rośliny

Wykład Łukasza Rajkowskiego w ramach wiątecznego Maratonu Wykładowego z „Deltą" [13 grudnia 2025 r.] Czy pole figury można policzyć… licząc kropki? Okazuje się, że tak – i to w zaskakująco elegancki sposób.W wykładzie „Pole w kropki” matematyk i zastępca redaktora naczelnego miesięcznika „Delta”, Łukasz Rajkowski, opowiada o jednym z najbardziej niezwykłych i zarazem intuicyjnych twierdzeń geometrii – twierdzeniu Picka. Pozwala ono obliczyć pole wielokąta narysowanego na siatce punktów (np. na kartce w kratkę), korzystając jedynie z liczby punktów leżących wewnątrz figury oraz na jej brzegu.Prelegent pokazuje, jak z pozornie przypadkowych rysunków powstają matematyczne prawidłowości i jak proste obserwacje prowadzą do eleganckich wzorów. Punktem wyjścia jest sytuacja dobrze znana każdemu – rysowanie figur na kartce w kratkę i łączenie punktów w różne kształty. Okazuje się jednak, że za tym prostym doświadczeniem kryje się głęboka matematyczna idea.W trakcie wykładu Rajkowski wyjaśnia:- na czym polega twierdzenie Picka i skąd się bierze jego wzór,- dlaczego działa ono tylko dla figur o wierzchołkach w punktach siatki,- jakie są jego dowody i uogólnienia,- oraz jak tego typu twierdzenia pokazują piękno i logikę matematyki.To opowieść o tym, jak z prostych kropek na kartce rodzi się matematyka – pełna elegancji, zaskoczeń i ukrytych struktur.Łukasz Rajkowski - matematyk, zastępca redaktora naczelnego Czasopisma Delta, starszy asystent w Instytucie Matematyki Stosowanej i Mechaniki, Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu WarszawskiegoJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#matematyka #nauka #delta #czasopismodelta #pole #kropki

Wykład dr Magdaleny Cieślik w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Czy zdarza się, że czujesz się zmęczony mimo przespanej nocy? Masz trudności z koncentracją, wahania nastroju albo problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała? Coraz częściej okazuje się, że przyczyną takich problemów może być rozregulowany zegar biologiczny – wewnętrzny system, który steruje rytmem funkcjonowania naszego organizmu.W trakcie wykładu dr Magdalena Cieślik wprowadza słuchaczy w świat rytmu dobowego, czyli biologicznego mechanizmu synchronizującego pracę niemal wszystkich komórek naszego ciała z cyklem dnia i nocy. Ten subtelny system reguluje nie tylko sen i czuwanie, lecz także metabolizm, wydzielanie hormonów, temperaturę ciała, procesy poznawcze oraz funkcjonowanie układu nerwowego.Współczesny styl życia coraz częściej zakłóca naturalne działanie tego zegara. Sztuczne światło, praca zmianowa, częste podróże między strefami czasowymi czy długotrwałe korzystanie z ekranów urządzeń elektronicznych powodują rozregulowanie rytmu dobowego. Wykład pokazuje, że konsekwencje takich zaburzeń wykraczają daleko poza problemy ze snem. Coraz więcej badań wskazuje na ich związek z chorobami układu nerwowego, w tym z depresją, chorobą Alzheimera czy zaburzeniami ze spektrum autyzmu.Podczas spotkania omówione zostają także najnowsze odkrycia naukowe dotyczące mechanizmów molekularnych stojących za działaniem zegara biologicznego. Słuchacze dowiadują się, jak rytm dobowy wpływa na funkcjonowanie mózgu oraz w jaki sposób jego zaburzenia mogą przyczyniać się do procesów neurodegeneracyjnych i problemów z regulacją nastroju.Ważną częścią wykładu są również praktyczne wskazówki dotyczące higieny rytmu dobowego. Prelegentka pokazuje, jakie czynniki najczęściej rozpraszają nasz biologiczny zegar i jakie działania mogą pomóc ponownie zsynchronizować organizm z naturalnym rytmem dnia i nocy. Zrozumienie tych mechanizmów może być pierwszym krokiem do poprawy jakości snu, lepszego funkcjonowania poznawczego oraz wsparcia zdrowia mózgu.Wykład łączy najnowszą wiedzę z zakresu biologii molekularnej i neurobiologii z praktycznym spojrzeniem na codzienne funkcjonowanie człowieka, pokazując, jak fundamentalną rolę w naszym życiu odgrywa niewidzialny, lecz niezwykle precyzyjny wewnętrzny zegar biologiczny.dr Magdalena Cieślik – biolog molekularny i biochemik, pracowniczka naukowa w Zakładzie Komórkowej Transdukcji Sygnału w Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego PAN w Warszawie. W swoich badaniach zajmuje się mechanizmami molekularnymi funkcjonowania komórek nerwowych oraz procesami prowadzącymi do ich uszkodzeń, w tym rolą białek i szlaków sygnałowych związanych z neurodegeneracją i stresem komórkowym. Jest autorką i współautorką licznych publikacji naukowych z zakresu biochemii i biologii molekularnej.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpk3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zdrowie #człowiek #zegarbiologiczny #zegardobowy #cykldobowy #mózg #cieło #organizm #zmęczenie #koncentracja #nastrój #sen #biologia #metabolizm #hormony

Seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN pt. „Wpływ władzy decyzyjnej i partycypacji społecznej kobiet na urynkowienie małych gospodarstw rolnych: analiza porównawcza wybranych krajów Europy Środkowo-Wschodniej" [2 marca 2026 r.]Wzmocnienie pozycji kobiet („women empowerment") przejawia się w różnych wymiarach, wśród których kluczowe znaczenie mają władza decyzyjna i partycypacja w sieciach społecznych. W odniesieniu do rolnictwa dotyczy to m.in. podejmowania decyzji związanych z zarządzaniem gospodarstwem oraz aktywności w grupach producentów, stowarzyszeniach i inicjatywach lokalnych.Podczas seminarium zostaną zaprezentowane wyniki badania poświęconego ocenie wpływu upodmiotowienia kobiet na budowanie orientacji rynkowej małych gospodarstw rolnych w ujęciu teorii zakorzenienia społecznego. W ramach projektu zidentyfikowano różne modele upodmiotowienia kobiet, a następnie wykorzystano je jako zmienne wyjaśniające w quasi-eksperymentalnej, wielopoziomowej analizie wpływu na proces urynkowienia gospodarstw. Badanie oparto na danych zebranych za pomocą częściowo ustrukturyzowanych ankiet przeprowadzonych w 3172 małych gospodarstwach rolnych w Polsce, Rumunii, Litwie, Serbii i Mołdawii.Prof. dr hab. Bazyli Czyżewski – profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, związany z Katedrą Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej w Instytucie Ekonomii. Tytuł magistra uzyskał w 2002 r., stopień doktora w 2006 r., doktora habilitowanego w 2013 r., a tytuł profesora w 2019 r. w dyscyplinie ekonomia. Jest autorem lub współautorem ponad 200 publikacji naukowych, a jego badania koncentrują się m.in. na ekonomii zrównoważonego rozwoju, ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, ekonomii rolnej, ekonomii instytucjonalnej oraz wybranych zagadnieniach makroekonomii i polityki gospodarczej. Publikuje w czołowych czasopismach krajowych i międzynarodowych, a w pracy akademickiej wypromował pięciu doktorów oraz liczne grono absolwentów. Prowadzi zajęcia m.in. z makroekonomii, historii myśli ekonomicznej, analiz wielowymiarowych i gospodarki żywnościowej.Dr hab. Sebastian Stępień, prof. UEP – profesor uczelni w Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, związany z Katedrą Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej. Pełni funkcje w strukturach akademickich UEP jako członek Kolegium Elektorów UEP oraz zastępca przewodniczącej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#irwirpan #irwir

Wykład Wiktora Matyszkiewicza w ramach Świątecznego Maratonu Wykładowego z „Deltą" [13 grudnia 2025 r.]Czy Einstein naprawdę się pomylił?W wykładzie „Największa pomyłka Einsteina!” Wiktor Matyszkiewicz zabiera nas w fascynującą podróż do początków nowoczesnej kosmologii – czasów, gdy nawet istnienie innych galaktyk nie było jeszcze pewne.Punktem wyjścia jest ogólna teoria względności z 1915 roku, która po raz pierwszy pozwoliła matematycznie opisać Wszechświat jako całość. Problem polegał jednak na tym, że równania Einsteina prowadziły do niewygodnego wniosku: Wszechświat nie powinien być statyczny. Grawitacja sprawia, że materia przyciąga się wzajemnie – więc kosmos powinien się kurczyć lub rozszerzać.Einstein, przekonany (także z powodów filozoficznych), że Wszechświat musi być niezmienny i wieczny, wprowadził do swoich równań dodatkowy składnik – tzw. stałą kosmologiczną – aby „zrównoważyć” grawitację i utrzymać model statycznego kosmosu.Jak pokazały późniejsze odkrycia, zwłaszcza obserwacje rozszerzania się Wszechświata, ten zabieg nie był potrzebny. Sam Einstein miał później nazwać go swoim „największym błędem”.Wykład pokazuje jednak, że historia nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Wprowadzenie stałej kosmologicznej – choć motywowane błędnym założeniem – okazało się zaskakująco prorocze w świetle współczesnych badań nad ciemną energią i dynamiką kosmosu.To opowieść nie tylko o fizyce, ale też o tym, jak nauka rozwija się poprzez pytania, wątpliwości i… pomyłki, które czasem prowadzą do najważniejszych odkryć.Czasopismo Delta przygotowuje dla Was aż dziewięć wspaniałych upominków świątecznych! Będzie każde poletko Delty (mat, inf, fiz, astr), więc każdy zasmakuje w swoim ulubionym 🙂W programie dziewięć 15-minutowych referatów popularnonaukowych w wykonaniu członkiń/członków i przyjaciół redakcji „Delty”Wiktor Matyszkiewicz - Wydział Fizyki UW, Instytut Fizyki Doświadczalnej, Zakład Cząstek i Oddziaływań FundamentalnychJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#fizuka #delta #czasopismodelta #nauka #matematyka #informatyka #astronomia #einstein #wszechświat #kosmologia