Advertise on podcast: Kan jumɛn bɛ yɛn?

Nin lɔgɔkun in na, an kumana bɔlɔlɔkan nzirin la nafa kan, ni Mali muso nzirindala AMAICHATA Salamata, "la conteuse du fleuve " ye. Togodaw kunkan na, an ye kuma di arajoso Mbengue FM ɲɛmaa, Benogo KONATE ma ka bɔ Côte d'Ivoire jamana na. Maï SANOGO.

Kɛrɛnkɛrɛnnenya la ka bɔ Kita kuru ani budofo, ale n'a furumuso Mariétou DIABATE ye. Mali jamanadenw lo nka o sigilen lon DAKAR Sénégal faaba ra. Django DIABATE ngɔnifɔla ye baarakɛ ni dɔnkililabaga ŋana caman ye farafinna i n'a fɔ Sénégal ka Baba MAAL, Youssouph NDOUR ani dɔwɛrɛw. An masalara o ka tarriku kan, o ka kan ka album kura min bɔ fana, an bi na masala o kan, ani ko barabololalenw.

Nin lɔgɔkun in na, an ye Kan jumɛn bɛ yen kɛnɛ sigi ni DR Ndoh CISSE ye, gafesɛbɛnna ni sanfɛkalanfa ani dennanni dɔnkiiw, Comptines lɔnbaga. A bi o dɔnkiliw nafa fɔ an ye. Farafinna, o nafa ka bon demisininw ka lamɔn ma, wa kalanso lo, min kɔnɔ, seko ni lɔn ko ani tabiaw ani tabolow bi kalan demisiniw ye. Mandekan fɔ cogo nɔgɔ kɛnɛ kan, "NKO" kalanfa, Baasabati SIDIBE ye "kanu" daɲɛn ɲɛnfɔ an ye.

Fɔlɔ fo i kun ka jatalan dɔn kɔsɛbɛ de ani ka kɔnɔni kɛ waatijan kɔnɔ walasa ka se ka ja ɲuman sɔrɔ, "photo". Bi, sangan ɲa damado drɔn i bese ka j ata ka labara ani ka ci. Ni dɔniya kura kuraw ye bi, já t abara yɛlɛma na kosɛbɛ. Ola, ka kɛɲɛ ni doniya kuraw ye ani clientes ka laɲini, já ta law beka kɛ togodi walasa u bin yɛlɛma kow ma. O de ye Kan jumɛ be jɛmu kan babu ye bi.

Ntontan kele lajɛli la, u be u fɛ di, mi be sebaya soro walima mi bugɔ kan nika jigiya ko ibe nafolo cama soro. Ɲanaje fin kun do, sisan a kɛra nafolo soro sira ye, mi dona sifi n aka cama ta bolo la. So bo in nana togodi ani ako beta fo yoro jumɛ, kan jumɛ be jɛmu kan bena kuma ode kan bi.

Ni u sɛgɛnnen don, ni u bɛ su bɛɛ sama, walima ni u mago bɛ ka to u ɲɛ na, bi funankɛnin caman bɛ u ɲɛsin fanga minfɛnw ma. Nka o teliya fanga kɔfɛ, kɛnɛyako nɔ jumɛnw bɛ sɔrɔ? Mun na u dunni bɛ diya funankɛninw ye kosɛbɛ? Bi, Lalaïcha Doucouré n’a ka dunanw bɛ baro kɛ fanga minfɛnw minni kan funankɛninw fɛ nin yɔrɔ in na min tɔgɔ ye ko « Alors on dit quoi ».

Dɔw fana bolo, fɛɛrɛ dɔ ka se ka fɛn wɛrɛ kɛ i n'a fɔ bolo la bara, do fara kalanw ani bara degew. Ga, ni wati in na, ka kɛɲɛ ni bɔlɔlow labaraliw ye fan dow fɛ ani wari ɲini ye yɔrɔ wɛrɛw la, yala kalan denw be um de kɛ ka ni wati in latɛmɛ. Aw ka jɛmu kan mandi, Kan jumɛ bɛ yen, bɛna kuma o de kan bi.

A laɲininen don mɔgɔw fɛ, u ka taa sɛgɛsɛgɛliw kɛ dɔgɔtɔrɔso la yanni u ka furu ɲɔgɔn ma. O ka ɲi u yɛrɛ ma, wa o ka ɲi denw fana ma. Nga, mɔgɔw tɛ a ko dɔn ka caya. Dr Mariam Aboubacar TOURE bi o examen prénuptiaux ŋɛnfɔ an ye. An ka lamɛn. Togodaw kunkan na, an ye ci sama aradioso Batê FM ŋɛnma, Faseli SANOH ma ka bɔ Kankan, Laguinéejamana na.

Bi sibiri kɛnɛ kan, an bi kuma, mɔgɔw ka kumacogo filanbolo kunda, cakɛɲɔgɔnw, walima ka kɛɲɛ ni tabiyaw ye,  i n'a fɔ ivoirienkaw ka "nouchi", n'an ko a ma "sociolectes" faransikan na. "Sociolecte" ye mun ye?  A nafa ye mun ye an ka siyakanw yiriwali n'o ka siniɲɛsigi ma? Moucktar TRAORE b'o ɲininkanninw jaabi aw ye, bi ka jɛmukan kɔnɔ. Moucktar TRAORE ye ɲininikɛla ni bamanakan kalanfa ye INALCO sanfɛkalanso ra, Paris.

Ni sibiri in na, an kumana kundancogo kɔrɔw kan, minnu bɛ seginna ka na sanga ra an ka Mandé jamanaw kɔnɔ. An ye kuma di kundigila Befashion madame DEYOKO Kadiatou DIARRA ye ka bɔ Bamako Mali la. Togodaw kunafoniw ra, an ye kuma di arajoso Deckè FM kumala, Souza de CAMARA ma ka bɔ La Guinée.

Bi sibiri kɛnɛ kan, an bi kuma, mɔgɔw ka kumacogo filanbolo kunda, cakɛɲɔgɔnw, walima ka kɛɲɛ ni tabiyaw ye,  i n'a fɔ ivoirienkaw ka "nouchi", n'an ko a ma "sociolectes" faransikan na. "Sociolecte" ye mun ye?  A nafa ye mun ye an ka siyakanw yiriwali n'o ka siniɲɛsigi ma? Moucktar TRAORE b'o ɲininkanninw jaabi aw ye, bi ka jɛmukan kɔnɔ. Moucktar TRAORE ye ɲininikɛla ni bamanakan kalanfa ye INALCO sanfɛkalanso ra, Paris.

Ka fara yɛlɛmani minnu b'a senkɔrɔ. Yala dɔnkilidala kɔrɔw ye fɛɛrɛ jumɛn tigɛ walasa ka taga ɲɛ halisa n'o ka baara ye tuma min na, bɔlɔlɔkumayɔrɔw ani hakili-duman dilannen be sanga ra? Tènè DIALLO ye dɔnkilidala ye ka bɔ Kountoumou, Wasolo mara la, Mali jamana na. A be dɔnkili da nin y'a san 40 ye. A b'a ka fɛɛrɛw ɲɛfɔ an ye bi sibiri ka kɛnɛ kan. Togodaw kunkan, an ye kuma di RFI baaraɲɔgɔn kura arajoso Saléméta FM ma. An n'a baarakɛla, Bamaba DOUMBIA ye baaro kɛ.

A laɲininen don mɔgɔw fɛ, u ka taa sɛgɛsɛgɛliw kɛ dɔgɔtɔrɔso la yanni u ka furu ɲɔgɔn ma. O ka ɲi u yɛrɛ ma, wa o ka ɲi denw fana ma. Nga, mɔgɔw tɛ a ko dɔn ka caya. Dr Mariam Aboubacar TOURE bi o examen prénuptiaux ŋɛnfɔ an ye. An ka lamɛn. Togodaw kunkan na, an ye ci sama aradioso Batê FM ŋɛnma, Faseli SANOH ma ka bɔ Kankan, Laguinéejamana na.

"Jɛmukan in ye tɛmɛnnen ye". Dɔw be kɔnɔni na halisa. U be ka ɲɔgɔndanw kɛ walasa ka se ka don jamana ka forobacakɛda dɔw la. Nga dɔw fana t’o kɔnɔ. U be sira bɔ u yɛrɛ ɲɛ. O be kɛ kɛnyɛrɛye baara dɔ ye. An be kuma siifinw ka nin lahalaya in de kan bi kan jumɛn be yen jɛmukan kɛnɛ kan. Kɛnyɛrɛye baarakɛla fila b’an bolokɔrɔ nɛgɛjuru la, u ye kalan kɛ sɛbɛn b’u bolo, wa u y’u yɛrɛ ta bi… cakɛda b’u bolo u be minnu kunna. Sylvain Gourané ani Djamila KONE ka bɔ BF.

Hakilinaduma dilan JELIA labɛn kulu maa dɔ lo . Farafinna sinfinw bi farafinkanw mɛn fo ka se hakɛ juman na? Baro kɛra o babu lo kan. Mandekanfɔcogo nɔgɔ kɛnɛ kan, Nanfo Ismaïla DAIBY, NKO kalanfa ka bɔ Laguinée, ye "Hakɛ" daŋɛn ŋɛnfɔ lamɛnbagaw ye. Togodaw kunkan na, an ye ci sama Famakan DEMBELE ka bɔ Kédougou, Sénégal jamana na. Aradio communautaire Kédougou FM ŋɛnma lo. Seko ni lɔnko kunafoniw ra, an ye kɛnɛ sigi ni Abou Amadou DJITEYE ye, "Bama art" labɛnbaga ka bɔ Bamako Mali ra.