Advertise on podcast: Karcast - کارکست

یه گروه کشاورز نیشکر بیشتر درآمدشون رو موقع برداشت محصول میگرفتن. پژوهشگرها از این آدما دو بار یه سری تست رو گرفتن؛ قبل از برداشت، وقتی پولشون تقریبا تموم شده بود، و بعد از برداشت، وقتی دوباره پول داشتن. آدم همون آدم بود. سن و تحصیلاتش عوض نشده بود و چیز تازه‌ای هم یاد نگرفته بود. ولی بعد از برداشت، توی تست‌های حل مسئله و کنترل توجه بهتر عمل میکرد.سوالی که میخوایم توی این اپیزود بهش جواب بدیم اینه که چه اتفاقی افتاده بود؟آیا پول آدم رو باهوش‌تر میکنه؟ یا کمبود پول یه بخشی از ذهن ما رو میگیره و برای بقیه‌ی زندگی، ذهن کمتری برامون باقی میذاره؟و اگه این حرف درست باشه، چندتا از تصمیم‌هایی که به شخصیت خودمون نسبت میدیم، نتیجه‌ی چیزیه که این روزها برامون کمیاب شده؟ اسپانسر این اپیزود: اسنپ‌پی https://l.snpy.ir/caii9 منابع این اپیزود: https://www.hks.harvard.edu/centers/cid/publications/books/scarcity-why-having-too-little-means-so-much

ما وقتی به گذشته نگاه میکنیم، یه مزیت خیلی بزرگ نسبت به آدم‌هایی داریم که توی   اون زمان زندگی میکردن. ما میدونیم بعدش چی شده.میدونیم جنگ جهانی دوم بالاخره تموم شده، میدونیم بحران موشکی کوبا به جنگ اتمی نرسیده، میدونیم تورم دهه‌ی هفتاد آمریکا و اروپا بالاخره پایین اومده و میدونیم اقتصاد کشورهایی که بعد از جنگ تقریبا نابود شده بودن دوباره ساخته شده. بعد چون آخر قصه رو میدونیم، اول و وسطش هم برامون یه جور دیگه دیده میشه. انگار آدم‌هایی که اون موقع زندگی میکردن هم یه جایی ته دلشون میدونستن بالاخره همه‌چیز درست میشه.ولی نمیدونستن.یه آدمی که سال ۱۹۵۱ توی بریتانیا زندگی میکرد نمیدونست کمبودها کی تموم میشن. یه خانواده‌ی آمریکایی توی سال ۱۹۶۲ نمیدونست دعوای آمریکا و شوروی سر موشک‌های کوبا چند روز بعد با مذاکره تموم میشه یا با یه جنگی که شکل جهان رو عوض میکنه. یه کارگر انگلیسی در سال ۱۹۷۵ نمیدونست تورم بالا یه اتفاق موقته یا از این به بعد تعریف جدید زندگیه. این آدما وسط قصه بودن. درست مثل ما که وسط قصه‌ی خودمونیم.ما امروز گذشته رو با جواب‌هاش میبینیم و حال رو با سوال‌هاش. بعد این دوتا رو میذاریم کنار هم و با خودمون میگیم قدیم زندگی قابل پیشبینی‌تر بود. آدم‌ها میتونستن برنامه بریزن. میدونستن چند سال بعد کجان. معلوم بود اگه کار کنی و پول جمع کنی تهش چی گیرت میاد. ولی شاید چیزی که داریم باهاش مقایسه میکنیم خود گذشته نیست؛ گذشته‌ایه که عدم قطعیتش رو ازش پاک کردیم.توی این اپیزود میخوایم بریم سراغ چندتا از دوره‌هایی که امروز از دور باثبات‌تر، ساده‌تر یا حتی دوست‌داشتنی‌تر به نظر میرسن و ببینیم وقتی هنوز تموم نشده بودن چه شکلی دیده میشدن. نه برای اینکه بگیم وضعیت امروز چیز مهمی نیست یا قبلا هم سخت بوده پس حالا باید تحملش کرد. این حرف نه درسته، نه کمکی به کسی میکنه. میخوایم یه چیز دیگه رو ببینیم: عدم قطعیت یه اتفاق تازه یا یه خرابی موقتی در زندگی انسان نیست. بخش همیشگی زندگی انسانه. فقط وقتی یه دوره تموم میشه، ما خیلی زود فراموش میکنیم زندگی کردن قبل از معلوم شدن جواب چه حسی داشته. منبع این اپیزود: https://www.goodreads.com/en/book/show/125116554-same-as-ever

اگه یادتون باشه من توی اپیزودهای مانگر یه کمی در مورد ایدئولوژی حرف زدم و بهتون قول دادم که یه وقتی توی پادکست این مسئله رو بیشتر باز میکنیم. توی این اپیزود قراره همینکار رو بکنیم. احتمالا وقتی حرف از ایدئولوژی میشه شما یاد یه آدمی میفتید که کلا حرف منطقی رو گوش نمیکنه و به یه باوری رسیده از اینکه دنیا چطوری کار میکنه و همین باور رو میخواد به همه‌ی جهان یاد بده. از اونطرف ما خودمون رو آدمی میبینیم به دنبال حقیقت، آزاد از ایدئولوژی و شاید حتی باور داشته باشیم که تمام مشکلات جهان از این ایدئولوگ‌هایی میاد که حرف هیچکس رو گوش نمیکنن. بعد از اینکه این اپیزود رو گوش کنید، احتمالا کلا نگاهتون به ایدئولوژی عوض میشه. شاید الان که میخوایم بریم توی اپیزود توی فکرتون باشه که من میدونم ایدئولوژی چیه و ندارمش و فکر میکنم وقتی تموم بشه اپیزود نسبت به ایدئولوژی خودمون آگاه‌تر بشیم. منابع این اپیزود: https://www.philosophizethis.org/transcript/episode-196-transcript https://www.philosophizethis.org/transcript/episode-197-transcript https://www.philosophizethis.org/transcript/episode-198-transcript https://www.philosophizethis.org/transcript/episode-199-transcript https://www.philosophizethis.org/transcript/episode-200-transcript https://www.philosophizethis.org/transcript/episode-201-transcript اینستاگرام رستوران زیکا: https://www.instagram.com/zayka___restaurant/

شما اگه چندتایی از اپیزودای کارکست رو تا الان گوش کرده باشید، میدونید که نظر من در مورد پیشبینی کردن چیه. حتما این جمله رو از من شنیدید که میگم ما گوی بلوری نداریم که بتونیم آینده رو پیشبینی کنیم. حتی توی این پادکست مثال‌هایی از اشتباهات فاحش آدمای خیلی موفق و معتبر رو در مورد پیشبینی‌ها  گفتیم. ولی حالا اون روی سکه چیه؟ برای هر تصمیم‌گیریی ما نیاز داریم یه حدسی در مورد آینده بزنیم و خب از حرفای من احتمالا میدونید که این حدس‌ها چقدر معمولا غلطن ولی چاره‌ای هم جز حدس زدن نداریم. توی این اپیزود میخوایم بریم سراغ یه تحقیق معروفی که به هزینه‌ی وزارت دفاع آمریکا انجام شده تا ببینن چطوری میتونن کیفیت حدس‌هایی که در مورد آینده میزنن رو بهتر کنن. . منبع این اپیزود:https://hbr.org/2016/05/superforecasting-how-to-upgrade-your-companys-judgment . لینک توضیح فرمول بریر: https://tutorial24.ir/2025/09/21/brier-score/ . لینک پادکست پرونده‌های شکست: https://castbox.fm/channel/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-id6547953?country=us

یادگرفتن برای مایی که درگیر کار و زندگی روزمره شدیم، کار چندان راحتی نیست. ما سالهای سال از عمرمون رو صرف یادگرفتن به شکل آکادمیک کردیم، حالا چه توی مدرسه چه توی دانشگاه، و حالا که داریم هرروز کار میکنیم، هم به نظر خودمون فرصت چندانی برای یادگیری نداریم، هم حوصله و انرژیش رو شاید کمتر داریم. من خودم با این مسئله بسیار درگیرم. حتی این قضیه که به این فکر نکنم که الان باید چه چیزهای جدیدی یادبگیرم. توی این اپیزود میخوایم یه سری چیز در مورد خود یادگرفتن یادبگیریم که کمکمون کنه بتونیم بیشتر و بهتر چیزهای جدید یادبگیریم.منابع این اپیزود:https://hbr.org/2016/03/learning-to-learn https://hbr.org/2018/05/learning-is-a-learned-behavior-heres-how-to-get-better-at-it پادکست‌های پیشنهاد شده در این اپیزود: https://www.davidsenra.com/episode/daniel-ek-spotify https://www.acquired.fm/episodes/how-to-live-in-everyone-elses-future-with-shopify-ceo-tobi-lutke بازی پیشنهاد شده در این اپیزود:Hollow Knight: Silk Song

بابای من یه دوستی داره که دکترای استراتژی داره از دانشگاه تهران و سالهای سال استاد دانشگاه بوده و هست. یه باری  که ما داشتیم باهم در مورد سرمایه‌گذاری صحبت میکردیم و گفت من فلان کار رو کردم و ضرر زیادی برام داشت. گفتم خب آخه اگه کسی یه چند واحد درس توی حوزه‌ی فایننس پاس کرده باشه، میدونه که چرا این سرمایه‌گذاری ضرر میکنه. گفت ببین من توی لیسانس و ارشد و دکترام بیش از ۲۰ واحد درس مالی خوندم ولی اصلا کسی همچین چیزایی به ما یاد نداد. یه استاد داشتیم کلا که در مورد سرمایه‌گذاری حرف میزد و اونم میگفت هرچی رو بخری بالاخره یکی در آینده پیدا میشه که بیاد ازت گرون‌تر بخرتش. از اون روز من دارم به این فکر میکنم که این اپیزود در مورد سرمایه‌گذاری رو بسازم. توی این اپیزود میخوام برم دنبال اینکه یه چارچوب ذهنی بسازیم که باهاش بتونیم برای سرمایه‌گذاری کردن و نکردن تصمیم بگیریم.  منابع این اپیزود: https://en.wikipedia.org/wiki/The_Snowball:_Warren_Buffett_and_the_Business_of_Life https://archive.org/details/pdfy-Ey8vCqxHzf5bXMbi لینک بازی پولیتوپیا: https://polytopia.io/

این اپیزود داره با تاخیر نسبت به زمانی که باید منتشر می‌شد، منتشر میشه و احتمالا شمایی که دارید گوشش می‌کنید میدونید که ما توی این ماه گذشته درگیر جنگ بودیم و خب بعید نیست که شما هم مثل من دل و دماغ کار کردن نداشته بوده باشید. برخورد هرکدوم از ما با اتفاق‌های این مدلی متفاوته. ممکنه مثل من شما هم انگیزه‌تون رو از دست داده باشید، احساس سردرگمی بکنید و یه جوری گیج و گنگ باشید. ممکنه برخوردهای دیگه‌ای هم با این شرایطی که بر ما گذشت داشته باشید. من ولی مثل همیشه، روی چیزی تمرکز میکنم که برای خودم بیش از همه‌چیز کمک کننده‌ست و اون یه مفهومیه به اسم تاب‌آوری. اینکه چطور با یک چیزی که زندگیمون رو زیر و رو میکنه کنار میایم و مواجه میشیم منابع این اپیزود: https://hbr.org/2021/01/the-secret-to-building-resilience . https://hbr.org/2020/09/what-really-makes-us-resilient اپیزود پادکست دکتر مکری: https://castbox.fm/vb/823316318 (بعد از ضبط این اپیزود متوجه شدیم که این کانال کست باکس غیررسمیه و فایل کلاس‌های ایشون رو منتشر میکنه) اپیزود پادکست فاندرز: https://castbox.fm/vb/827152365

یادمه یه بار یکی ازم پرسید اگه یه روزی بخوای در مورد یه چیزی کتاب بنویسی، در مورد چی مینویسی، گفتم در مورد یادگیری. موضوع یادگرفتن چیزای مختلف برای من خیلی جذابه. حالا چه یادگرفتن از تجربیات خودمون و دیگران باشه، چه یادگرفتن از منابع مختلف. ما قبلا هم در مورد یسری از ایرادای آدما توی اپیزودهای مانگر حرف زدیم. اسمش بود mere association tendency. تمایل به ربط دادن چیزهایی به همدیگه، که ربط اندکی به هم دارن. حالا توی این اپیزود میخوایم بریم سراغ یه مقاله و تمرکز کنیم روی یادگیری.اینکه چطوری با تجربیاتمون برخورد کنیم تا ازشون چیزهای درستی یادبگیریم. منبع این اپیزود: https://hbr.org/2015/05/fooled-by-experience اسپانسر این اپیزود: بیمه بازار https://bimebazar.com/?utm_source=pazhva&utm_medium=podcast-sponsor&utm_campaign=general-claim-khordad04&utm_term=karcast با کد تخفیف karcast می‌تونید ازشون تخفیف بگیرید

من قبل از اینکه از کسب و کار سر دربیارم، اینور اونور شنیده بودم که بیزینس هنره. آدم باید هنرش رو داشته باشه. بعد یه مقدار این حرف با عقل من جور درنمیومد. اونموقع نمیدونستم چرا، ولی الان میتونم برای شما بگم که چرا. هنر یه چیزیه که تا حد زیادی غیرقابل پیشبینیه، بعد از اونور شبیه چیزای دیگه نیست معمولا، یعنی کار هنری جدید یه طوریه که انگار قبلش چیزی شبیه این کسی درست نکرده و در نهایت، احتمال شکست خوردن توی هنر خیلی زیاده. ما مثلا هزاران یا میلیون‌ها نقاش داشتیم توی ۲۰۰ سال اخیر دنیا، ولی شاید کارای ۵ تا شون رو به زور دیده باشیم ما. در نهایت اینکه هنر و یه چیزی که آدما هرروز باهاش درگیرن، توی ذهن من خیلی باهم فرق داشتن.توی این اپیزود میخوایم بریم سراغ یه چیزی شبیه به روش علمی برای کسب و کار. اینکه به عنوان یه کسب و کار یا شخص حتی چطوری بیایم از اطلاعاتی که وجود داره استفاده کنیم، آزمایش طراحی کنیم و در نهایت بتونیم یه طوری تصمیم بگیریم که قابل اعتمادتر باشه، سعی نکنیم با شم هنریمون یا حالا همون شم بیزینسیمون بیایم و تصمیم‌گیری‌هایی کنیم که هیچ هم ندونیم به چه نتایجی میرسن. لینک منبع این اپیزود: https://hbr.org/2014/12/the-discipline-of-business-experimentation

من ۵-۶ سال پیش اپیزود آنگلا مرکل رو از علی بندری گوش کردم، یه جمله‌ایش خیلی باهام مونده. اگه اشتباه یادم نباشه نقل میکرد از مرکل که میگفته من برای مدیریت آلمان هیچ وقت برای بیش از ۲ هفته برنامه نداشتم. بعد خب اصلا آلمانیا معروفن به برنامه ریزی. از اون ور یه سوالی توی مصاحبه‌های کاری رایجه که خودت رو ۵ سال دیگه کجا میبینی. این سواله یه جورایی با حرف مرکل در تناقضه. توی این اپیزود از کارکست میخوایم بریم سراغ یه مقاله‌ای در مورد استراتژی که نویسنده‌هاش ادعا میکنن برنامه‌ریزی استراتژیک یه جورایی دروغ گفتن به خودمونه! لینک منبع این اپیزود: https://hbr.org/2014/01/the-big-lie-of-strategic-planning اسپانسر این اپیزود: ویپاد | ترابانک پاسارگاد وب‌سایت ویپاد: https://trc.metrix.ir/0sl7zg حساب اینستاگرام: wepod_ir

آقای هنری فورد به عنوان یه متخصص نوآوری خیلی آدم معروفیه. همون فورد معروف شرکت خودروسازی فورد رو راه انداخته. میگن که نوآوری اصلیش خط تولید بوده. اینکه بتونه ماشین‌هایی با کیفیت مناسب و قیمت معقول تولید کنه که آدمای بیشتری بتونن ماشین بخرن. نویسنده‌های مقاله‌ی این اپیزود میگن که فورد هم مثل نیوتون و خیلی‌های دیگه، ایده‌های آدم‌های قبل خودش رو سرهم کرده تا بتونه یه ایده‌ی جدید پیدا کنه که یه نوآوری به این بزرگی داشته باشه. توی این اپیزود کارکست میخوایم بریم سراغ اینکه چطور از ایده‌های دیگران استفاده کنیم تا به یه ایده‌ی جدید برای حل مشکل کسب و کار خودمون برسیم. اسپاسر این اپیزود: ایفا کراد https://ifacrowd.fund لینک منبع این اپیزود:https://hbr.org/2025/03/precedents-thinking لینک چنل یوتوب وریتاسیوم: https://www.youtube.com/@veritasium

توی فرهنگ ما کارکردن زیاد چیز ارزشمندیه. توی انگلیسی یه کلمه‌ای هست به اسم Workoholic، معتاد به کار کردن، مثل Alcoholic که یعنی معتاد به الکل. از اونجایی که دنیای مدرن به سمت سرمایه‌داری رفته، خیلی کم پیش میاد که کسی اعتیاد به کار رو چیز بدی بدونه. از اون طرف تحقیقات نشون داده که کسایی که بیش از ۵۵ ساعت در هفته کار میکنن، ۳۵٪ ریسک بیشتری برای سکته کردن دارن و  ۱۷٪ هم احتمال اینکه بخاطر ناراحتی قلبی فوت کنن بیشتر میشه. یعنی آدم با خودش که فکر میکنه، میبینه ما هیچوقت با نگرانی به زیاد کار کردن خودمون نگاه نمیکنیم و این باعث میشه هم درست کار نکنیم، هم خوشحالی کمتری داشته باشیم و هم درست استراحت نکنیم. توی این اپیزود میخوایم بریم سراغ چندتا مقاله‌ی علمی و باهم دیگه هم ازشون یادبگیریم چطوری کار کردن خودمون رو مدیریت کنیم که به اندازه کار کنیم تا موفق‌تر باشیم و هم اینکه توی محیط کار، چطوری کارها رو برای انجام دادن انتخاب کنیم که بتونیم فشار کار بی دلیل رو از روی خودمون برداریم. اسپانسر این اپیزود، بیمه بازار:https://bimebazar.com/?utm_source=pazhva&utm_medium=podcast-sponsor&utm_campaign=BNPL-Dey03&utm_term=karcast لینک منابع این اپیزود:https://hbr.org/2023/08/why-we-glorify-overwork-and-refuse-to-resthttps://hbr.org/2025/01/leaders-shouldnt-try-to-do-it-all لینک پادکست ماجرای مشروطه:https://mashruteh.podbean.com/

مدیرعامل انویدیا میگه که من به عنوان مدیرعامل مهمترین کارم اینه که سوال‌های درست بپرسم. کلا مدیرهای ارشد زیادی از اهمیت سوال پرسیدن توی کارشون حرف میزنن. ما هم توی فصل اول کارکست ۳ تا اپیزود در مورد سوال پرسیدن حرف زدیم. نویسنده‌های یکی از اون مقالات در مورد سوال پرسیدن، یه مقاله‌ی جدید نوشته در مورد اینکه چطور سوالات هوشمندانه‌تری بپرسیم. این آقا توی اون مقاله‌ی قبلیش داشت بهمون نشون میداد که سوال پرسیدن چقدر مهمه و حالا اینجا میخواد یادمون بده که چجوری سوال‌هایی، سوال‌های خوب هستن و چطور این سوالهای خوب رو شناسایی کنیم. لینک منبع این اپیزود: https://hbr.org/2024/05/the-art-of-asking-smarter-questions لینک نظرسنجی فصل چهارم کارکست: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd2ldnl45U0g24jlll7k2BQZlgTo6eEfMK4ftMTMLnpsUZ40w/viewform?usp=sharing اسپانسر این اپیزود: ویپاد | ترابانک پاسارگادوب‌سایت ویپاد:https://trc.metrix.ir/0sl7zg/حساب اینستاگرام:wepod_ir لینک اپیزود ۲۱۶ از پادکست فلسفیش کن: https://www.philosophizethis.org/podcast/episode-201-transcript-bkx3e-37rkx-bpl83-ysc9b-kkg62-rk7n2-8j6gw-p837t-fwc2c-armek-de5ar-2at4j-l2jz9-7zdw5

اسم استارباکس رو احتمالا شنیدید. بزرگترین برند قهوه‌ی دنیا با هزاران شعبه در سر تا سر جهان. ما معمولا توی کارکست از کسب و کارهای مربوط به تکنولوژی حرف میزنیم ولی استارباکس از اون شرکتاییه که نوآوریش از جنس تکنولوژی نیست ولی تونسته از ۳ تا کافی شاپ کوچیک توی سیاتل تبدیل به یه شرکت با ۴۰ هزارتا کافی شاپ و بیش از ۸۰ کشور دنیا گسترش پیدا کنه و ارزش شرکتش چیزی بیش از ۹۰ میلیارد دلاره. توی این اپیزود از کارکست میخوایم بریم سراغ داستان استارباکس و ببینیم چی شد و چطور شد که این قهوه فروشی کوچولو تبدیل به این شرکت عظیم شد. اسپانسر این اپیزودویپاد | ترابانک پاسارگادوب‌سایت ویپادhttps://trc.metrix.ir/0sl7zg/حساب اینستاگرامwepod_ir منبع این اپیزود https://www.acquired.fm/episodes/starbucks-with-howard-schultz لینک اپیزودهای معرفی شده از پادکست فاندرز https://www.founderspodcast.com/episodes/362-li-lu https://www.founderspodcast.com/episodes/363-li-lu-and-charlie-munger-and-warren-buffett

اگه یه مدتیه به اپیزودهای کارکست گوش نکردید احتمالا اینجا جای مناسبی برای شروع کردن نیست. از اپیزود ۶۶ شروع کنید. ولی اگه به دو اپیزود قبلی گوش کرده باشید، می‌دونید که ما رفتیم سراغ یه مقاله‌ی طولانی از چارلی مانگر درباره‌ی اشتباهات آدمها. مانگر توی حدود ۷۰ سالگیش این مقاله رو منتشر کرده و این مقاله نتیجه سالهای سال تجربه و مطالعه‌ش در مورد آدمهاست. توی دوتا اپیزود قبلی در مورد ۱۳ مورد از تمایلات رفتاری آدمها حرف زدیم و توی این اپیزود میخوایم بریم سراغ ۱۲تای بعدی. لینک منبع این اپیزود: https://assets.ctfassets.net/fzn2n1nzq965/0RUnI35jpt78x10nvlO2Y/b66a46dba182182a2a0082213eafc634/SP_PCA-ZINE_2023_11_27.pdf