Advertise on podcast: Mitote

Yaşamımızın her alanına sirayet etmesi gereken toplam kalite bilincini tanımladıktan sonra yaşamımızdaki önemi üzerinde durduk.

İngilizcesi Hedonic Adaptation olarak tanımlanan hazza alışma kavramı hayatımızın odağında yer alan ve farkında olarak ya da olmadan içine girdiğimiz bir bilişsel, ruhsal ve biyolojik bir durum. Hazza nasıl alıştığımız ve adapte olduğumuz konusu dengesiz bir şekilde haz peşinde koşmanın bizi mutlu etmeye yetmeyeceğini açıklamakta işe yaramaktadır. Bunun yerine elimizde olmayanlar yerine olanları istemek daha kalıcı bir mutluluk sağlayabilir. Ölüm bilincini aktif tutmak da aynı ölçüde yararlı olabilir.

Öfkemizi fark etmek kadar önemli olan ve belki de ondan daha önemli olan öfkemizin kaynağındaki asıl nedeni ve öfke nesnemizin kim olduğunu tespit etmektir. Bastırılmış öfkemizi ve bunun yol açtığı sorunları, öfkemizin nedenlerini ve çözüm önerilerini yukarıdaki tespitimizi de içerecek şekilde Stoa felsefesi ışığında değerlendirdik.

Ol'mak ya da ol'mamak! İşte bütün mesele bu! William Shakespeare'in bu şiarını tartıştık. Bu şiarın yer aldığı Hamlet tiradını da aşağıda paylaşıyoruz. Yayının başında bizimle birlikte okuyabilirsiniz. Olmak ya da olmamak, işte bütün mesele bu! Düşüncemizin katlanması mı güzel Zalim kaderin yumruklarına, oklarına Yoksa diretip bela denizlerine karşı Dur, yeter demesi mi? Ölmek, uyumak sadece! Düşünün ki uyumakla yalnız Bitebilir bütün acıları yüreğin, Çektiği bütün kahırlar insanoğlunun. Uyumak, ama düş görebilirsin uykuda, o kötü. Çünkü, o ölüm uykularında Sıyrıldığımız zaman yaşamak kaygısından Ne düşler görebilir insan, düşünmeli bunu. Bu düşüncedir felaketleri yaşanır yapan. Yoksa kim dayanabilir zamanın kırbacına? Zorbanın kahrına, gururunun çiğnenmesine Sevgisinin kepaze edilmesine Kanunların bu kadar yavaş Yüzsüzlüğün bu kadar çabuk yürümesine Kötülere kul olmasına iyi insanın Bir bıçak saplayıp göğsüne kurtulmak varken? Kim ister bütün bunlara katlanmak Ağır bir hayatın altında inleyip terlemek Ölümden sonraki bir şeyden korkmasa O kimsenin gidip de dönmediği bilinmez dünya Ürkütmese yüreğini? Bilmediğimiz belalara atılmaktansa Çektiklerine razı etmese insanları? Bilinç böyle korkak ediyor hepimizi: Düşüncenin soluk ışığı bulandırıyor Yürekten gelenin doğal rengini. Ve nice büyük, yiğitçe atılışlar Yollarını değiştirip bu yüzden Bir iş, bir eylem olma gücünü yitiriyorlar. W. Shakespeare / Hamlet

Eleştirel iç sesimizin farkında mıyız?

Küçükken bakım verenlerimize ifade edemediğimiz otantik/birincil duygumuzu bilinçsizce bilinç dışına iterken sadece o duyguya yabancılaşmak ve bu duyguyu başkalarına yansıtmakla kalmıyor bu duygunun yerine o ortamda bakım verenimizin bizden sergilememizi beklediğini düşündüğünümüz davranışların yarattığı ikincil duyguları sahipleniyoruz. Ve bu duygular/şemalar (korku, üzüntü, yetersizlik, boyun eğicilik, duyguları bastırma gibi ikincil duygular) birincil duygumuzu (öfkemizi) yaşamamızı engellediği için büyük bir enerji kaybı yaşıyor ve bu yüzden kendimizi tekamül etme/mutlu, üretken ve müşfik bir yaşam sürme olanağından mahrum bırakıyoruz. Bakım verenlerimiz ile aramızdaki sevgi bağını korumak için otantik/kendimiz olmaktan vazgeçerek bir diğeri için yaşıyor ya da bir diğerini baskılıyor ve git gide kendimize yabancılaşıyoruz. Kendimizi en basitinden yetersizlikle tahakküm ederken aslında yetersiz değil, öfkeli olduğumuzun farkına varamıyoruz. Bu da bilinç dışımızda gölge yanımızın oluşmasına neden oluyor. Bu bölümde bu konuda edindiğimiz farkındalığı paylaşıyor, nedenlerini irdeliyor ve çözüm ipuçları veriyoruz.

Bu bölümde çok uzun yıllardan beri duyduğumuz ve bizzat deneyimlediğimiz aslında yaşamsal önemi ve felsefi yanı oldukça ağır basan bir yaklaşımı ele alıyoruz: "Senin en büyük sorunun ne biliyor musun? Sen çok düşünüyorsun ve bu yüzden hayatında/ilişkilerinde ve işinde sorun yaşamaktan kurtulamıyorsun." Bu savı ve karşıt savını ele aldığımız bölümde Alain De Botton'un "Romantik Hareket" isimli kitabı imdadımıza yetişti. Yıllardır benimsediğimiz görüşü bize daha akılcıl ve gerçekçi bir yerden açıklama fırsatı verdi.

Neden bu kadar olumsuzuz? Olumlu bakış açısı geliştirmemizi engelleyen nedenler neler? Olumsuzluk bulaşıcı bir sarmal yaratıyor ve çoğumuz bunun farkına bile varamıyor. Peki olumsuzluklara karşı olumsuzlamaya meyleden tavrımızı nasıl değiştirebiliriz? Bunun bir çözümü var mı? Tüm bu soruların cevabı bu bölümde.

Bu sözü neredeyse herkes duymuştur. Buna karşın düşünürler dışında ne yazık ki neredeyse hiç kimse bu sözü tam olarak idrak edip içselleştirebilmiş değildir. Bu gerçekten hareketle kendini bil sözünü daha anlaşılır kılmaya ve bir nebze olsun yaşamımıza etki edebilir hale getirmeye çalıştık.

Daha korku hakkında bir bölüm çekmiştik. Ancak korku ve kaygı arasındaki farktan bu kadar net bahsetmemiştik. Bir de tabii aradan geçen zaman zarfında öğrendiğimiz yeni bilgileri ve edindiğimiz farkındalıkları da bu bölümün iki kavramı ile harmanladık. Sonuç olarak korku akuttur ve o anda mevcut olan gerçek bir tehlike karşısında hissedilen bir duygu iken kaygı psikolojik zaman içinde yaşayan insanın gerçekte var olmayan - ve kendini korumak için daha çok kendi kafasında yarattığı- tehlike olasılıklarına verdiği stres tepkisidir. Toplum olarak bu ilüzyonla yaşıyoruz ve kendimizi hasta ediyoruz. Her duygu gibi geçici olan korku ve kaygının geçip gitmesine izin verebilirsek eğer bu duyguları kronik hale getirmekten kurtulabiliriz. Ama nasıl diye sorarsanız nacizane yanıtı bu bölümde. Bu arada bölümün sonunda Dr. Gabor Mate'nin 16 Mayıs'ta Türkiye'de olacağı duyurusunu paylaştık, ilgilenenleriniz bu etkinliğe kayıt olup katılabilir.

Anlaşılmak insan için bir ihtiyaç mıdır? Anlaşılmadığını düşünen insan neden yalnız ve mutsuz hisseder? Böyle hissetmesinin nedeni kendisini bilmemesi ve anlayamaması olabilir mi? Peki bu yüzden yaşadığı hayal kırıklıklarına son vermek için neler yapabilir? Tüm bunları bu bölümde konuştuk.

Aktif dinlemek konuşmaktan belki de daha önemli ve zor olan bir süreç. Zira aktif dinlerken işitmenin ötesine geçilerek dinleyiciyi tekrar etme, vurgulama, yansıtma, empati kurma, netleştirme, özetleme, duygusal durumunu okuma ve bunu yansıtma teknikleri kullanılır. Tüm bu teknikleri kullanabilmek de bir beceri gerektirir ve bu beceri de her beceride olduğu gibi geliştirilebilir. Bu beceriyi geliştirmekte güçlük çekenler daha çok konuşmayı, monolog yapmayı tercih edenlerdir. Bu insanlar bir takım travmaları ve şemaları dolayısıyla anlaşılmadıklarını düşünürler ve anlaşılmak için daha çok kendilerini ifade etme gereği duyarlar. Aktif dinlenilmeye ihtiyaçları vardır aslında. Belki de aktif dinlenilme sayesinde anlaşıldıklarını hissederler ve bir gün onlarda savunmasız bir biçimde aktif dinlemeyi başarabilirler.