Advertise on podcast: SỐNG ++

Giữa niềm hy vọng của những gia đình đã chờ đợi hơn nửa thế kỷ, trên không gian mạng vẫn xuất hiện những luận điệu cho rằng công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chỉ mang tính hình thức; thậm chí xuyên tạc việc thu nhận, giám định ADN.

Chiến tranh càng lùi xa, hành trình tìm kiếm liệt sĩ càng khó khăn: địa hình thay đổi, hồ sơ có thể thiếu, nhân chứng ngày một ít. Tại Thái Nguyên, 941 phần mộ chưa rõ thông tin cần được lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Ba tổ công tác làm việc liên tục, không tính ngày nghỉ, với quyết tâm hoàn thành trước mốc Trung ương giao.

Có những con số chỉ cần đọc lên đã gợi cả một thời mất mát: một xóm nhỏ 24 hộ, có tới 9 liệt sĩ; một gia đình cùng năm nhận hai giấy báo tử; một người em nhập ngũ năm 1970, hy sinh hai năm sau đó. Khi dấu tích chiến trường ngày càng mờ, những mẫu ADN và từng mẩu thông tin của thân nhân đang trở thành sợi dây nối quá khứ với hiện tại.

Từ Bến Tre, liệt sĩ Đặng Quang Tuyến gửi thư về dặn vợ: “Ở nhà nuôi con, xong anh về”. Khi ấy, con mới hai tuổi. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, người vợ vẫn chờ một tin tức rõ ràng về chồng. "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” không chỉ được kể bằng mục tiêu, kế hoạch hay những con số. Loạt bài "500 ngày đêm, hành trình gọi tên những người nằm lại" đi từ nỗi chờ đợi của những người vợ, người chị, người em đã đi qua hơn nửa thế kỷ; đến cuộc chạy đua với thời gian của lực lượng làm nhiệm vụ; từ một xóm nhỏ có 24 hộ nhưng có tới 9 liệt sĩ, mở ra hành trình của cả nước nhằm đưa những người đã hy sinh trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.

Một chuyến buýt vừa dừng bến, hành khách nhanh chân xuống xe, những lượt khác bước lên, vài người đứng bên đường chăm chú xem điện thoại tìm hướng đi. Trên vỉa hè, dòng người nối nhau tỏa về nhiều phía. Một ngày mới ở Hà Nội bắt đầu bằng những âm thanh và nhịp điệu quen thuộc như thế.

Quẹo vào đường Lê Công Kiều từ những đại lộ náo nhiệt ở khu trung tâm thành phố, nhịp sống Sài Gòn như sững lại trước khoảng không gian trầm mặc. Con đường ngắn chưa đầy hai trăm mét giờ đây khoác lên mình một diện mạo lặng lẽ và có phần thưa thớt hơn xưa. Những tiệm đồ cũ nằm nép mình bên vỉa hè nhỏ, nơi hàng mỹ nghệ, đồ giả cổ bày lẫn cùng vài mảnh ký ức rải rác của thời gian. Con đường không còn thời hoàng kim tấp nập, nhưng với những ai vô tình bước chậm qua đây, đường Lê Công Kiều vẫn giữ riêng một khoảng lặng kỳ lạ - nơi dấu vết của một Sài Gòn xưa cũ vẫn âm thầm bám nốt vào nhịp sống đô thị gấp gáp hôm nay.

Từ những sợi tre, sợi mây mộc mạc, người Phú Vinh đã tạo nên những tác phẩm thủ công tinh xảo, mang theo câu chuyện của một làng nghề trăm tuổi. Điều gì đã giúp nghề đan mây tre nơi đây bền bỉ qua nhiều thế hệ?

Ở tập 8 loạt "Biển giữ gì", hãy cũng đi tìm giải đáp cho câu hỏi: Tại sao cùng một khu rừng lại có hai con số diện tích chênh lệch nhau hơn 105.000 hecta? Vệ tinh có thể nhìn thấy những gì, bỏ sót những gì? Và vì sao muốn đo đếm chính xác giá trị của một khu rừng ven biển, con người vẫn phải xắn quần, lội xuống bùn? TẬP NÀY CÓ 252.771 hecta và 147.301 hecta: Hai con số về diện tích rừng ngập mặn Việt Nam. Một bên là diện tích quy hoạch, bên còn lại là diện tích thực sự có rừng. Hơn 105.000 hecta chênh lệch là những bãi bùn trống, cồn cát mới nổi hoặc những dải đất đang bị sạt lở. Khi rừng biến mất ngay trước mắt: Từ những cây ngập mặn bị sóng và triều cường đánh bật gốc ở Cồn Lu, Xuân Thủy, đến các thảm cỏ biển đang suy giảm nghiêm trọng. Tại Cù Lao Chàm, diện tích cỏ biển đã giảm khoảng 72,5% trong giai đoạn 1999–2025. Vệ tinh nhìn thấy gì? Công nghệ viễn thám sử dụng ảnh vệ tinh để nhận diện thảm thực vật, theo dõi diện tích rừng và hỗ trợ kiểm kê tài sản khí hậu. Tuy nhiên, những vùng cỏ biển, san hô nhỏ hoặc những thay đổi sau bão có thể bị bỏ sót, đòi hỏi phải có kiểm tra và hiệu chỉnh thực địa Hơn 105.000 hecta – khoảng 1,5 lần diện tích Singapore: Khoảng chênh lệch giữa diện tích rừng quy hoạch và diện tích thực có rừng nhắc chúng ta rằng tín chỉ carbon chỉ có thể được tạo ra từ những diện tích thực sự có cây đang sống, chứ không phải những vùng đất mới nằm trên bản đồ quy hoạch. “Ổ cứng của biển” không thể nhìn thấy từ vệ tinh: Giá trị lớn của carbon xanh dương còn nằm trong lớp trầm tích dưới đáy. Muốn đo đếm, các nhà khoa học phải trực tiếp khảo sát, đo thân cây, chiều cao, tuổi cây, lấy mẫu và phân tích đất bùn trong phòng thí nghiệm. Vẫn thiếu một chiếc cân chuẩn: Việt Nam chưa có phương pháp và hệ số quy đổi chuẩn cấp quốc gia để tính toán lượng carbon lưu trữ trong đất bùn. Vì vậy, ảnh vệ tinh dù hiện đại đến đâu cũng chưa thể thay thế hoàn toàn những chuyến khảo sát thực địa. NHÂN VẬT TRONG TẬP Bà Trần Thị Hồng Hạnh – Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, Vườn Quốc gia Xuân Thủy. Bà Nguyễn Thị Diệu Thúy – Giám đốc Chương trình Đại dương, WWF Việt Nam. Ông Dư Văn Toán – Chuyên gia Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển. Bà Phạm Thị Cẩm Nhung – Giám đốc Chương trình Khí hậu và Năng lượng, WWF Việt Nam.

Giữa vùng ngoại thành Hà Nội, có một ngôi làng mà qua bao thế hệ, người thợ vẫn bền bỉ gìn giữ sắc màu và tinh hoa của nghệ thuật sơn mài truyền thống. Đó là làng nghề Hạ Thái, xã Hồng Vân – nơi mỗi sản phẩm không chỉ đòi hỏi sự khéo léo, công phu mà còn chứa đựng sức sáng tạo của những người làm nghề. Mời quý vị cùng chúng tôi đến với Hạ Thái, khám phá hành trình của sơn mài truyền thống và câu chuyện gìn giữ, phát triển một nghề thủ công độc đáo của Hà Nội.

Có những cái thèm rất lạ ở thành phố này. Không phải cơn đói bộc phát, mà là thứ thèm chực chờ theo nhịp chuyển của thời tiết. Khi gió se sắt lạnh, người ta tự khắc hỏi nhau: Đã đến mùa rươi chưa nhỉ? Lạ kỳ ở chỗ, giữa vô vàn món ngon có sẵn quanh năm, chả rươi vẫn đứng ở một khoảng riêng – một lời hẹn hò ngắn ngủi với thời gian, nhưng đủ sức tạo ra thứ mong chờ khắc khoải.

Tiếng bước chân trên lối gạch, máy ảnh bấm liên hồi, các bạn trẻ gọi nhau tìm góc chụp đẹp. Tôi đi bộ giữa Công viên An Hòa, nơi những dải violet Nhật đang vào mùa nở rộ. Sắc tím hồng ven hồ níu chân người qua. Từng tốp thanh niên mải mê tạo dáng, chỉnh trang phục.

Giữa nhịp sống sôi động của Thủ đô, có những không gian để chúng ta tạm bước chậm lại, lắng nghe và khám phá Hà Nội qua một lăng kính khác. Đó có thể là một không gian nghệ thuật đương đại, nơi những tác phẩm sáng tạo không chỉ khơi gợi cảm xúc mà còn mở ra những cách nhìn mới về văn hóa, con người và đời sống. Trong Hành trình cảm xúc hôm nay, mời quý vị cùng ghé thăm VCCA – Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom, để cảm nhận sức sống của nghệ thuật đương đại giữa lòng Hà Nội.

Giữa lòng Sài Gòn nhộn nhịp, chợ Campuchia trong hẻm Lê Hồng Phong đã tồn tại hơn nửa thế kỷ. Nơi đây không chỉ bán những món đặc sản đậm vị xứ Chùa Tháp mà còn lưu giữ ký ức của những con người xa xứ. Trải qua bao thăng trầm và đổi thay của thời gian, khu chợ nhỏ vẫn giữ nguyên nét mộc mạc, nghĩa tình, lặng lẽ kể câu chuyện về một góc hồn quê giữa phố thị. Sự hiện diện của khu chợ như một mảnh ghép quý giá, minh chứng cho sự bao dung và dung hợp văn hóa của một Sài Gòn luôn rộng mở, nghĩa tình. Mời quý vị cùng ghé thăm chợ Campuchia, cùng trải nghiệm văn hóa của một hẻm chợ đặc biệt, nơi có những hàng quán, thức quà không phải nơi đâu cũng có.

Ở tập 7 loạt "Biển giữ gì", hãy cùng VOV Giao thông lội xuống những bãi bùn ven biển tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy và Vườn Quốc gia Bái Tử Long để tìm lời giải cho một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: Vì sao carbon được lưu giữ trong các hệ sinh thái ven biển lại mang tên “carbon xanh dương”, thay vì “carbon xanh lá”? Đằng sau hai màu xanh ấy là sự khác biệt về cơ chế hấp thụ, lưu trữ carbon và cả những giá trị khí hậu mà chúng ta vẫn chưa khai thác hết. TẬP NÀY CÓ Xanh lá và xanh dương – khác nhau ở đâu? Cùng là cây xanh hấp thụ carbon, nhưng rừng trên cạn và các hệ sinh thái ven biển lại có cách lưu giữ carbon rất khác nhau. “Cái máy” và “chiếc ổ cứng” của tự nhiên: Rừng trên núi hấp thụ carbon qua quá trình sinh trưởng, trong khi bùn ngập nước ven biển có thể giữ lại vật chất hữu cơ, hạn chế quá trình phân hủy và khóa carbon trong thời gian dài. Gấp 6 đến 10 lần: Theo Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Xuân Thủy Vũ Quốc Đạt, khả năng hấp thụ carbon của rừng ngập mặn và bãi bồi ven biển có thể cao hơn khoảng 6–10 lần so với các hệ sinh thái rừng khác. Khi “chiếc ổ cứng” bị format: Chuyển đổi đất ven biển, đào ao nuôi tôm hay lấn biển xây dựng resort có thể khiến lớp bùn giàu carbon tiếp xúc với oxy, giải phóng lượng carbon tích tụ qua nhiều thế kỷ và biến hệ sinh thái từ bể hấp thụ thành nguồn phát thải. Thiếu chiếc cân để định giá carbon xanh dương: Việt Nam vẫn còn khoảng trống về phương pháp luận, đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), cũng như khung pháp lý và hướng dẫn chi trả cho các hệ sinh thái carbon xanh dương. Đừng vội bán rẻ “kho báu” dưới lớp bùn: Vì chưa có tiêu chuẩn tính toán chuyên biệt, việc áp dụng mức giá tín chỉ carbon của rừng trên cạn cho carbon xanh dương có thể khiến Việt Nam chịu thiệt thòi. NHÂN VẬT TRONG TẬP Bà Trần Thị Hồng Hạnh – Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, Vườn Quốc gia Xuân Thủy. Ông Vũ Quốc Đạt – Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Xuân Thủy. Ông Bùi Hữu Cường – Tổ trưởng Tổ công tác đảo Ba Mùn, Vườn Quốc gia Bái Tử Long. Ông Hà Xuân Chung – Phó phòng Bảo tồn, Vườn Quốc gia Bái Tử Long. TS. Dư Văn Toán – Chuyên gia Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển.

Ngày 30/10, Hà Nội ban hành bộ 50 tiêu chí đo chỉ số hạnh phúc, kết quả dự kiến công bố hằng năm vào ngày 20/3. Một ý tưởng đáng hoan nghênh. Nhưng làm sao để con số nói thật?