Advertise on podcast: Zrównoważeni

Polska krajem słoni, nosorożców, turów i lwów? Tak było, nie zmyślamy. Podobnie jak z tym, że dziś masa dzikich ssaków jest rekordowo niska. Ostatni raz było tak za czasów … dinozaurów! W najnowszym odcinku trzeciego sezonu podcastu „Zrównoważeni” - z biologiem Szymonem Czyżewskim z Uniwersytetu w Aarhus - rozmawialiśmy o tym: 👉  dlaczego współczesne „dzikie” lasy wcale nie są takie dzikie? 👉  co tak naprawdę stało się z europejską megafauną? 👉  czemu pozostawienie przyrody „samej sobie” nie zawsze przynosi efekt? 👉  dlaczego „ochrona czynna” rozumiana jako użytkowanie gospodarcze nie działa? 👉 co to jest rewilding? 👉 jak powstają pełne kwiatów, zapylaczy i zwierząt bioróżnorodne lasopastwiska? 👉  i wreszcie – co możemy zrobić, aby przywrócić polskiej przyrodzie dawną świetność? Wybrana bibliografia: https://www.science.org/doi/full/10.1126/sciadv.adi9135 - Substantial light woodland and open vegetation characterized the temperate forest biome before Homo sapienshttps://open.icm.edu.pl/handle/123456789/24960 - Changes in the forest associations of Poland’s Białowieża Primaeval Forest in the second half of the 20th centuryhttps://biogeography.pensoft.net/article/135081/ - Europe’s lost landscape sculptors: Today’s potential range of the extinct elephant Palaeoloxodon antiquushttps://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2023.1095 - Millennial processes of population decline, range contraction and near extinction of the European bisonhttps://www.nature.com/articles/s41477-025-01981-3 - Temperate forest plants are associated with heterogeneous semi-open canopy conditions shaped by large herbivoreshttps://www.nature.com/articles/s41467-025-61520-8 - Global alternatives of natural vegetation coverhttps://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378112724002032 - European bison (Bison bonasus) increase plant species richness in forest habitatshttps://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/fee.2405 - The paradox of forbs in grasslands and the legacy of the mammoth steppe 👉 INSTAGRAM: https://www.instagram.com/theclimatelabproject Ilustracja w tle autorstwa Hodari Nundu z publikacji Pearce et al., Beyond the closed-forest paradigm: Cross-scale vegetation structure in temperate Europe before the late-Quaternary megafauna extinctions, Earth History and Biodiversity, 3 (2025), https://doi.org/10.1016/j.hisbio.2025.100022

🌳 Jak każdy z nas może działać na rzecz okolicznych lasów? 🌳 Skąd zdobyć informacje o planowanych wycinkach? 🌳 Gdzie można znaleźć informacje o działających już inicjatywach ochrony lasów? Nasza gościni Marta Jagusztyn z Lasy i Obywatele pomogła nam zrozumieć zagmatwaną logikę Lasów Państwowych 🤯 i wskazała sposoby na ochronę loklnej przyrody tam gdzie jest nadmiernie eksploatowana przez leśników. Korzystając z mapy Lasow i Obywateli można sprawdzić gdzie planowane są następne cięcia? Być może w lesie cennym przyrodniczo albo społecznie w Twojej okolicy? 🗺️ 📍 Czy wiesz, że w Polsce działa ponad 325 lokalnych inicjatyw ochrony lasów. Można do nich dołączyć albo zacząć swoje działanie. Więcej informacji można znaleźć na mapie inicjatyw - https://mapy.lasyiobywatele.pl/inicjatywy-obywatelskie.html 🔥 Posłuchaj rozmowy, a po więcej informacji na temat ochrony przyrody i spraw dot. klimatu wybierz się na naszego Instagrama: instagram.com/theclimatelabproject Więcej o nas: theclimatelab.com

Woda to lodowce, chmury, oceany, rzeki. Jest wszędzie wokół nas, a także w nas samych. To wystarczy, by nadać jej istotną rolę, nie tylko w kontekście życia, ale także kontrolowania cyklów przyrodniczych i klimatu. Czy jednak jako ludzie w swoich działaniach pokazujemy szacunek wobec niej? Z dr Aleksandrą Kardaś mieliśmy okazję porozmawiać w oparciu o jej "Książkę o wodzie" - na temat tego, w jaki sposób woda obecna jest w naszym życiu. W rozmowie nie brakuje ciekawostek, interesujących faktów, błyskotliwych powiązań, a także wątków klimatycznych. Aleksandra, mając doświadczenie w popularyzacji wiedzy o fizyce i klimacie, w sposób zrozumiały i atrakcyjny opowiadała nam o tym, dlaczego np. chmury nie są stworzone z pary wodnej, albo jak obieg wody w skali lokalnej wpływa na nasze najbliższe otoczenie. Zapraszamy do odsłuchu i śledzenia nas na Instagramie na profilu The Climate Lab Project.

⚫️ Odra umiera, dlatego zdecydowaliśmy się reagować szybko. W dobie dezinformacji i politycznych potyczek z Odrą 🌊🌊🌊 w tle zdecydowaliśmy się stworzyć odcinek specjalny Zrównoważonych poświęcony prawdzie o działaniu urzędników i polityków w czasie katastrofy ekologicznej. 💦 Z pomocą redaktorki Karoliny Nowakowskiej z Dziennika Gazety Prawnej spróbowaliśmy odpowiedzieć na pytania: ⚠️ Dlaczego jest tak wiele teorii dot. zanieczyszczenia Odry? ⚠️ Skąd tak późna reakcja władz na zanieczyszczenie rzeki? ⚠️ W jaki sposób monitoruje się rzeki w Polsce? ⚠️ Czy sprawa Odry może skończyć się jakkolwiek pozytywnie w kontekście przyszłości ochrony przyrody? ❗️ Zapraszamy do słuchania. Im więcej wiemy o działaniach władzy, tym lepiej możemy egzekwować sprawiedliwe jej funkcjonowanie.

🌿 Czy w Polsce jest miejsce na 24. park narodowy?  🌿 Skąd pomysł, by na południe od Przemyśla powołać instytucję Parku narodowego? 🌿 Co zyskuje przyroda i mieszkańcy na infrastrukturze PN? O tym, między innymi, mówił Piotr Klub, 👋🏻 przyrodnik i ekolog z Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze, usilnie wstawiającej się za projektem utworzenia Turnickiego Parku Narodowego. 🌳🌳🌳 Dzięki uprzejmości Piotra możemy dziś dowiedzieć się więcej o historii tego bliskiego mu terenu, o jego wartości przyrodniczej, kulturowej, a przede wszystkim o szansie, jaką mógłby dostać od władz, jeżeli projekt PN zostałby zatwierdzony. 🔎 Posłuchaj rozmowy, a po więcej informacji na temat ekologii i spraw dot. klimatu wybierz się na naszego Instagrama: instagram.com/theclimatelabproject Więcej o nas: theclimatelab.com

Jesteśmy Zrównoważeni. Ale co to właściwie znaczy? Tu Kuba i Michał. Razem pracujemy i wspólnie tworzymy ten podcast, poświęcony przede wszystkim zmianom klimatu i ochronie środowiska. Wyróżnia nas ciekawość. Chcemy wiedzieć więcej, rozumieć lepiej - dlatego po informacje sięgamy u samych źródeł - ludzi nauki, aktywistów, specjalistów i pasjonatów. Ich wiedza i doświadczenie to dla nas klucz do stawania się bardziej świadomymi mieszkańcami planety. Masz pytanie? Napisz na naszym Instagramie @theclimatelab!

Mówi się, że ludzki mózg to najpotężniejszy komputer. 🧠🤓  Czy faktycznie tak jest i czy jest na tyle mocny, 💪🏻 by pomóc nam zawalczyć ze zmianami klimatu? Na to odpowiedź znajdziecie w rozmowie z dr. Wojciechem Glacem, neurobiologiem z Uniwersytetu Gdańskiego. 🎯 Dr Glac jak mało kto wie, jaki jest związek naszego mózgu z naturą. Potrafi wyjaśnić, jak ludzkie zwoje reagują na przyrodę, a także na informacje o kryzysie klimatycznym. 🔥🔥🔥 W rozmowie opowiedział o mechanizmach radzenia sobie z trudnymi danymi 👁️ oraz z pojmowaniem szkodliwych, denialistycznych i spiskowych teorii. Do usłyszenia! https://www.instagram.com/theclimatelabproject https://theclimatelab.com

♒ Kiedy władze Polski zaczną liczyć się z ekosystemem rzecznym? ♒  Czy możemy liczyć na to, że do wód wrócą migrujące gatunki, których drastycznie ubywa? Dlaczego jedna zapora może zmienić życie w połowie dorzecza? Odpowiedzi, choć trudnych i nie tak optymistycznych, udzielił nam Piotr Bednarek.  Piotr jest aktywistą, założycielem Podkarpackiego Towarzystwa Przyrodników Wolne Rzeki, organizacji zajmującej się ochroną przyrody w Kotlinie Sandomierskiej. 💦💦💦 Jest również doktorantem w Zakładzie Hydrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prowadzi videobloga na kanale Wolne Rzeki na youtube i promuje zrównoważone podejście do gospodarki wodnej. 🌊 💧 Zapraszamy na kolejną rozmowę w ramach drugiego sezonu podcastu Zrównoważeni. Ekologia, ochrona środowiska i przeciwdziałanie klimatu zaczynają się od poszerzania swojej wiedzy. Sięgamy po opinie ekspertów, by promować odpowiedzialne podejście do natury.

Parki Narodowe są nietykalne, racja? 🌲 Bioróżnorodność polskich lasów nie jest zagrożona, co? 🌲 Leśnicy dbają o las, a nie tylko pozyskują drewno, tak? 🌲 Odpowiedzi na te pytania są smutniejsze, niż można by się spodziewać. 😓 Niestety, obecny system zarządzania lasami w Polsce nie pozostawia miejsca dzikiej naturze. 😵 Leśnik uważany jest za strażnika, podczas gdy jego rola, to zarządzać lasem jak gospodarstwem rolnym.  🥵 🌱 Jak powinna wyglądać ochrona lasów w Polsce? Tego nauczyliśmy się podczas rozmowy z dr. Jerzym Paruselem, leśnikiem, aktywistą, byłym dyrektorem Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska 🌳 i wieloletnim pracownikiem Babiogórskiego Parku Narodowego. Dr Parusel pochylił się nad procesami, jakie wynikają z zarządzeń Lasów Państwowych (m.in. z planów urządzania lasów) i nad głównym problemem, jakim jest niezrozumienie potrzeb lasu jako żyjącego organizmu. 🍃 Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

Rozmowa petarda 💥 - pełna trafnych uwag, zadumy nad kapitalizmem i miłości do natury. 🌎 Tak w skrócie określić możemy nowy odcinek "Zrównoważonych" z udziałem człowieka, który ze środowiskiem ma wiele wspólnego - także zawodowo. Michał Paca to przedsiębiorca związany z gospodarowaniem odpadami, ale także aktywista działający w Fundacji Las na zawsze i mówca poświęcający czas na rozwój młodzieży. 🌿 Jego doświadczenie w pracy z kompostem, materią organiczną, ale również wiedza o obiegu odpadów były dla nas punktem wyjścia do rozmowy o tym, jaka jest alternatywa dla dzisiejszego, bardzo niedoskonałego systemu recyklingowego. Było o plastiku, innowacjach w prawodawstwie, europejskich normach, stanie gleb, sadzeniu lasów i byciu less waste. Michał daje do myślenia, a jednocześnie pokazuje, że być zrównoważonym się po prostu da. 🙌🏻

Aktywiści, biznes, naukowcy i ci wszyscy, którym klimat leży na sercu. To oni odwiedzili w październiku Halę Cracovia podczas 🌿🌎 Carbon Footprint Summit 2021. 🌿🌎 Poznaliśmy twórców przełomowych rozwiązań OZE, interesujących projektów studenckich, a także popularyzatorów nauki i technologii.  Z kim rozmawialiśmy? Anną Węgiel z Hydropolis sp. z o.o. | firma zajmuje się systemami do hydroponicznej uprawy roślin  Łukaszem Kisiałą z Carbon Footprint Foundation | Łukasz koordynował działania przy Carbon Footprint Summit Zuzanną Borowską z Open Dialogues on Climate Change | to NGO tworzące przestrzeń do wypracowywania rozwiązań prawnych i administracyjnych związanych ze zmianami klimatu

🌿🌎🤩 OTWIERAMY DRUGI SEZON "ZRÓWNOWAŻONYCH" 🌿🌎🤩 Nie ma złotego przepisu na przekonanie sceptyka do tego, by zaczął działać na rzecz walki z globalnym ociepleniem. Trudno też o idealny sposób na aktywizację tych już zdemotywowanych do działania na rzecz klimatu. Jednak rozmawiać i edukować (niemal)zawsze warto, o czym — między innymi — rozmawialiśmy z prof. Szymonem Malinowskim z Uniwersytetu Warszawskiego — specjalistą do spraw fizyki atmosfery oraz współtwórcą portalu Nauka o klimacie (zapewne znacie go też z filmu „Można panikować”). Tym razem zapraszamy na odcinek poświęcony zawiłościom związanym z edukowaniem i dyskutowaniem na temat klimatu. Jak mówić, z kim mówić i dlaczego właściwie to robić. Czy istnieją tematy zastępcze lub specjalnie stworzone „kości niezgody”? Czy kultura jest zawsze naszym sprzymierzeńcem? Jak mówić o naukowych teoriach w sposób zrozumiały? O tym wszystkim posłuchacie właśnie tutaj.

Jakie materiały i opakowania obejmuje? Jak sprawdza się w innych państwach? Jak nawiązuje do założeń Unii Europejskiej? O systemie kaucyjnym i jego zaletach mówi się dziś wiele i Polska zdaje się powoli te słowa chłonąć, myśląc o przyszłości. Z nadającym z Brukseli Piotrem Barczakiem, członkiem zespołu Europejskiego Biura Ochrony Środowiska (EEB) i przedstawicielem Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste, rozmawialiśmy o założeniach i wyzwaniach systemu kaucyjnego i jego potencjału w ograniczaniu składowania i palenia odpadów. Doświadczenie Piotra w związku z międzynarodowymi kwestiami legislacyjnymi i działalnością w NGO pozwoliło nam zarejestrować wartościową i przekrojową rozmowę wprowadzającą do zagadnień, które z dużą pewnością już niebawem będą dla nas - Polaków - kluczowe w związku z przystosowywaniem ekonomicznym i gospodarczym do wytycznych Unii Europejskiej w sprawach less waste.

Jak konsumować, by nie dorzucać się do nadmiernej produkcji CO2? To kwestia wiedzy i wyrabiania dobrych nawyków, o których popularyzację na co dzień walczy Anna Sierpińska związana z projektem edukacyjnym Nauka o klimacie. Z Anną mieliśmy przyjemność rozmawiać przede wszystkim o produkcji żywności. Podczas naszego spotkania pojawiły się takie zagadnienia, jak lokalność, świadomość rolników, zmiany w charakterystyce upraw, a także ślad węglowy w odniesieniu do różnego rodzaju produkcji. Wspólnie zastanawialiśmy się, jak nasze życie i praca wpływają na postępujące globalne ocieplenie oraz jak ono zmienia sposób, w jaki możemy konsumować (na zasadzie sprzężenia zwrotnego).  Zapraszamy do odsłuchu i zastanowienia się nad zasadnością ekologicznych upraw, zagrożeniami wynikającymi z masowej hodowli zwierząt i istotnością powszechnej edukacji klimatycznej.

Fundacja L'Arche w swoich założeniach tworzy wspólnoty oferujące dom (tymczasowy lub stały) osobom z niepełnosprawnością intelektualną. Głównym założeniem organizacji jest to, by, zamiast trafiać do ośrodków dla osób psychicznie chorych, podopieczni z niepełnosprawnościami mogli znaleźć bezpieczne miejsce dostosowane do ich potrzeb. To misja, która wzbudza respekt i pozwala zrozumieć, jak ważne są zaufanie i szacunek wobec drugiej osoby w kontekście jednoczenia się ludzi i działania ku wspólnej sprawie - choćby ratowania planety Nasi goście, Jakub Dykman - dyrektor wrocławskiego L'Arche, a także podopieczni lokalnych domów - Artur Michowski i Wiola Pawłowska -  podzielili się z nami swoją historią i doświadczeniem z tworzenia społeczności L'Arche. Dzięki nim poznaliśmy nie tylko ideę fundacji, ale także jej codzienne działanie.