Advertise on podcast: Chuyện Mekong

Xã Hòa Bình (thuộc huyện Trà Ôn cũ) của tỉnh Vĩnh Long là địa phương có truyền thống cách mạng. Nhiều thế hệ người dân nơi đây cùng đồng lòng đóng góp sức người, sức của cho hai cuộc kháng chiến và tái thiết quê hương.

Những chiếc giỏ mây, chậu hoa đan bằng mây tre mộc mạc, tinh tế hiện diện trong đời sống hay vươn ra thị trường quốc tế vốn mang vẻ đẹp thật dung dị. Nhưng đằng sau mỗi sản phẩm hoàn chỉnh là biết bao công đoạn tỉ mỉ: từ lựa trúc, chẻ nan, chuốt bóng cho đến những đường đan chuẩn xác bằng đôi tay chai sần của người thợ làng nghề. Và nếu chỉ quen nhìn ngắm sản phẩm hoàn thiện mà chưa từng thử cầm nan bắt mối, liệu bạn có thấu hết sự nhọc nhằn, kiên nhẫn của nghề đan đát truyền thống? Hay vì sao một mùi mắm cá lóc chưng trong chiều mưa lại đánh thức cả một vùng ký ức về bóng dáng mẹ bên gian bếp nghèo? Ở kỳ này của Chu du 3260, phóng viên Nhật Minh tìm về xã Thái Mỹ (huyện Củ Chi, TP.HCM), ghé thăm cơ sở mây tre đan Lê Vinh Hạnh để trò chuyện cùng bà Lê Thị Huých – người đã gắn bó hơn 30 năm với nghề đan truyền thống. Không dừng lại ở việc lắng nghe câu chuyện thăng trầm của làng nghề, Nhật Minh còn trực tiếp thử sức với từng sợi nan, cọng mây để cảm nhận trọn vẹn giá trị bàn tay Việt được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bạn sẽ nghe: Nghề học từ nếp nhà: Không qua trường lớp đào tạo, từ thuở nhỏ nhìn ông bà, cha mẹ đương đan rồi tập tành bắt chước; từ việc chẻ thanh nan vụng về chỗ dày chỗ mỏng đến khi thuần thục tay nghề. Hàng trăm kiểu mẫu chậu hoa: Từng sản phẩm chậu trồng hoa mộc mạc, thân thiện với môi trường được định hình chuẩn xác bằng khuôn mẫu, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe để xuất khẩu sang thị trường Đức, Mỹ. Sự chuyển mình giữa thủ công và máy móc: Nếu xưa kia một xe trúc phải chẻ tay ròng rã nửa tháng thì nay nhờ máy móc hỗ trợ tiện mắt, chẻ nan trong vài giờ, người thợ đỡ nhọc công hơn nhưng khâu đan cốt lõi vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào đôi tay tài hoa. Trăn trở giữ lửa làng nghề: Nhu cầu thị trường lớn nhưng nỗi lo thiếu hụt thợ trẻ kế cận luôn hiện hữu, bởi nghề đan đòi hỏi sự tận tụy, kiên nhẫn tuyệt đối, nóng nảy là hỏng việc ngay. Góc nhìn của người trẻ: Cảm nhận đầy bất ngờ và khâm phục của bạn sinh viên lần đầu chạm tay vào nan tre, thấu hiểu giá trị của sản phẩm thủ công quê hương vươn tầm thế giới. Phóng viên thử đan Nhật Minh chia sẻ, nhìn người thợ luồn từng sợi mây, nan tre thoăn thoắt tưởng chừng đơn giản, nhưng khi trực tiếp bắt tay vào làm mới thấy đòi hỏi sự khéo léo, dẻo dai và kiên trì vô cùng. Mỗi nút thắt, đường đan không chỉ giữ chặt sản phẩm mà còn đan cài cả tâm huyết, tình yêu nghề của những người thợ âm thầm giữ lại hồn quê giữa nhịp sống hiện đại. Tiểu mục "Mời bạn món ăn nhà tôi" Rời làng nghề Thái Mỹ, Chu du 3260 đưa bạn xuôi về miền đất Gò Công qua bài viết đầy xúc cảm của thính giả Nguyễn Thị Bảy. Câu chuyện mở ra giữa buổi chiều mưa trắng hàng cau, tiếng nước rơi lộp độp trên mái lá và mùi mắm cá lóc chưng thơm nức từ gian bếp củi của má. Con mắm cá lóc ủ từ mùa nước nổi được má tỉ mỉ xé nhỏ, ướp cùng thịt ba rọi, hành tiêu, hột vịt và chút nước dừa tươi cho vị dịu béo, đem hấp cách thủy trong chiếc tô sành quen thuộc. Bữa cơm nóng với tô mắm chưng sánh mỡ ăn kèm đĩa rau vườn tươi non không chỉ xua tan cái lạnh ngày mưa, mà còn gói trọn sự tảo tần, chắt chiu của người mẹ dành cho gia đình. Giữa phố thị hôm nay, bắt gặp lại làn khói và mùi mắm chưng thoảng qua cũng đủ đưa ta trở về với những ấm êm, chở che của mái nhà xưa cũ. Mời bạn cùng lắng nghe Chu du 3260 để khám phá những câu chuyện về con người, văn hóa và hương vị quê nhà.

Có những điều tưởng chừng bình dị, quen thuộc quanh ta nhưng lại ẩn chứa những giá trị bất ngờ, chỉ khi tìm hiểu mới cảm nhận hết sự sáng tạo và khéo léo của người dân địa phương. Trên vùng đất Hỏa Tiến, nay thuộc xã Hỏa Lựu, TP Cần Thơ, bên cạnh trái khóm Cầu Đúc thơm ngọt nức tiếng, còn có những món ngon được làm từ chính phần nguyên liệu ít ai ngờ đến.  Ở kỳ này của Chu du 3260, phóng viên Nhật Minh đưa thính giả về thăm xứ sở khóm Cầu Đúc. Không chỉ cùng lão nông lội liếp, lắng nghe chuyện đời, chuyện nghề thăng trầm của cây khóm trên vùng đất phèn mặn, Nhật Minh còn dừng chân tại gian bếp của người dân bản địa để tìm hiểu quá trình làm nên món dưa chua củ hủ khóm đạt chuẩn OCOP 3 sao và cùng đổ mẻ bánh xèo thơm nức mũi. Bạn sẽ nghe: - Nguồn gốc tên gọi "khóm Cầu Đúc": Bắt đầu từ cây cầu đúc thời Pháp thuộc bắc ngang sông và khu chợ giao thương sầm uất với giống khóm có mặt từ trước năm 1930. - Sức sống bền bỉ trên đất phèn: Lời tâm tình của chú Vu Sủi về cái duyên gắn bó, dù người dân có thử chuyển đổi cây trồng khác thì cuối cùng vẫn "quay đầu" về với khóm vì giá trị kinh tế và nghĩa tình xóa đói giảm nghèo. - Cơ duyên ra đời món dưa chua củ hủ khóm OCOP 3 sao: Hành trình mày mò, thử nghiệm và gom góp góp ý từ người thân, bạn bè của chị Trần Thị Kim Hai để biến phần lõi non của cây khóm thành đặc sản nức tiếng. - Bí quyết sơ chế củ hủ khóm không bị thâm chát: Mẹo bào mỏng ngâm nước muối 15 phút, rửa sạch nhiều lần để xả sạch phấn trước khi đem làm dưa hoặc đổ bánh xèo. - Sự đa dụng của cây khóm miền Tây: Từ củ hủ xào tép, hầm giò heo, nhúng lẩu, làm gỏi cho đến tiềm năng tận dụng lá dệt tơ khóm và phát triển mô hình du lịch sinh thái cộng đồng. Phóng viên vào bếp trải nghiệm Nhật Minh cùng chị Kim Hai bắt tay vào công đoạn làm dưa chua và đổ bánh xèo củ hủ khóm giòn rụm. Đằng sau vị chua ngọt, giòn sần sật của từng hũ dưa là sự tỉ mỉ, tâm huyết và khát khao nâng tầm nông sản quê hương của những người nông dân chân chất. Tiểu mục "Mời bạn món ăn nhà tôi" Rời rẫy khóm Cầu Đúc, Chu du 3260 đưa thính giả xuôi về miền ký ức qua bài viết của tác giả Thái Văn. Buổi sớm đi chợ mua được mớ cá he tươi rói, tác giả bồi hồi nhớ lại nồi cá he kho rệu của má vào mỗi mùa nước nổi ngày xưa. Cá he được xếp ngay ngắn trong nồi đất, kho liu riu lửa cùng nước mắm ngon, tiêu sọ, ớt hiểm cho đến khi thịt mềm tan, xương nhừ tơi và nước kho sánh lại màu cánh gián óng ả. Món cá kho mộc mạc ăn cùng cơm trắng nóng hổi và đĩa rau vườn không chỉ làm ấm lòng ngày mưa mà còn gói trọn cả tình thương bao la của má. Mời bạn cùng lắng nghe Chu du 3260 để khám phá những câu chuyện về con người, văn hóa và hương vị quê nhà!

Dòng sông Măng là mạch nguồn phù sa giúp cải tạo nhiều vùng đất đai trù phú và cũng là “chứng nhân” lưu giữ ký ức về những giai đoạn huy hoàng nhất của đất và người Vĩnh Long.

Trong bối cảnh các hoạt động du lịch sông nước ngày càng sôi động, điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan, nên rất cần công tác kiểm soát chặt tàu du lịch trên các tuyến đường thủy để ngăn ngừa rủi ro. Tại thành phố Cần Thơ, ngành chức năng đang tăng cường siết chặt quản lý, rà soát và kiểm soát nghiêm ngặt các hoạt động của bến bãi, phương tiện thủy và tàu khách du lịch trên địa bàn. Động thái này nhằm bảo an toàn giao thông đường thủy, an toàn tuyệt đối cho du khách và giữ gìn hình ảnh du lịch của địa phương.

Nếu có dịp về miền Tây, ngoài chuyện đi thăm vườn cây, thưởng thức trái ngon, các bạn đã bao giờ thử tự tay cho dê ăn, quan sát những chú dê đáng yêu tung tăng trong chuồng hay tìm hiểu xem dòng sữa dê tươi được tạo ra như thế nào chưa? Những trải nghiệm tưởng chừng giản dị ấy lại có thể mang đến rất nhiều điều thú vị, nhất là với những ai yêu thiên nhiên và muốn khám phá cuộc sống nhà nông. Mời các bạn lên đường đến trang trại sữa dê Ngọc Đào, tại xã Tân Hòa, nơi chị Đặng Thị Ngọc Đào đang phát triển mô hình chăn nuôi dê sữa theo tiêu chuẩn VietGAP kết hợp du lịch trải nghiệm. Đến đây, du khách không chỉ được gần gũi với đàn dê, tìm hiểu quy trình vắt sữa mà còn có cơ hội thưởng thức những sản phẩm được chế biến từ sữa dê. Hãy cùng phóng viên Nhật Minh khám phá xem có điều gì thú vị đang chờ đón chúng ta tại trang trại sữa dê Ngọc Đào. Chu du 3260 – mình cùng đi, cùng khám phá và cảm nhận vẻ đẹp của miền quê sông nước! Bạn sẽ nghe: - Cơ duyên từ tình yêu con trẻ: Bắt đầu từ thất bại khi nuôi dê thịt truyền thống năm 2012, chị Đào chuyển sang nuôi dê sữa để làm nguồn dinh dưỡng sạch cho con. Từ quy mô gia đình, chị từng bước nhân rộng đàn và kiên trì chinh phục niềm tin của người tiêu dùng. - Công thức phối trộn thức ăn tự nhiên: Không sử dụng thức ăn công nghiệp hay cắt cỏ thông thường, trang trại áp dụng công thức phối trộn riêng từ bắp ủ chua, rơm xay nhừ cùng các phụ phẩm nông nghiệp như vỏ đậu nành, cám gạo, mầm đậu xanh. - Hệ sinh thái sản phẩm OCOP 4 sao: Từ nguồn sữa dê tươi, trang trại đã nghiên cứu và phát triển 6 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao gồm: sữa thanh trùng, sữa chua tươi, sữa khô sấy thăng hoa, cùng các dòng sữa dê kết hợp trái cây đặc sản như mít, sầu riêng, xoài cát. - Mô hình du lịch nông nghiệp VietGAP: Du khách đến trang trại không chỉ được hòa mình vào không gian xanh mát, tự tay cho dê ăn, vắt sữa, cho dê con bú bình, chụp hình check-in mà còn được thưởng thức trọn vẹn các sản phẩm chế biến từ sữa dê. Phóng viên trải nghiệm Nhật Minh chia sẻ, trước đây bản thân chỉ quen thấy các sản phẩm nông nghiệp khi đã hoàn thành trên bàn ăn hay ngoài chợ, chưa bao giờ hình dung hết được quy trình vất vả để làm ra chúng. Khi trực tiếp tham gia cùng bà con, từ những thao tác tưởng chừng đơn giản cho đến việc thích nghi với thời tiết ngoài đồng, phóng viên mới hiểu rằng mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự kiên nhẫn, sức khỏe và tình yêu nghề rất lớn. Tiểu mục "Mời bạn món ăn nhà tôi" Rời trang trại dê Ngọc Đào và miền Tây sông nước, Chu du 3260 đưa bạn đến với một miền ký ức khác qua bài viết của thính giả Kim Đào (Cà Mau). Câu chuyện mở ra trong một buổi chiều cuối mùa nước nổi tại căn nhà nhỏ nép mình bên con kinh vùng U Minh. Giữa không gian tĩnh lặng sau cơn mưa, mùi khói củi quyện với mùi rơm khô, đất ẩm và hương thơm dịu dịu của nồi cá nâu kho trái giác đã đánh thức biết bao nỗi niềm của người xa quê. Cá nâu da lấm tấm đốm nâu đen, thịt béo ngọt, chắc nịch, được kho đơn giản cùng trái giác già mọc hoang bên bờ vuông, mé rạch. Vị béo của cá, vị dịu nhẹ của trái giác và chút cay nồng của ớt quyện vào nhau tạo nên một hương vị đồng nội mộc mạc mà khó quên. Bên mâm cơm chiều đạm bạc với cá nâu kho trái giác, đĩa rau đồng luộc và tô cơm trắng, câu chuyện cứ dài mãi trong tiếng gió cánh đồng thổi mát rượi và tiếng xuồng ai khua nước xa dần. Đôi khi, món ăn ngon không chỉ bởi cách nêm nếm, mà còn bởi bàn tay người nấu, bởi tiếng nói thân quen và bởi cả một miền ký ức bình dị đã nằm sâu trong tim. Mời bạn cùng lắng nghe Chu du 3260 để khám phá những câu chuyện về con người, văn hóa và hương vị quê nhà.

Cần Thơ là trung tâm văn hóa – kinh tế - giáo dục của ĐBSCL. Tây Đô xưa đã vang danh là vùng đất học vì hội tụ nhiều bậc văn nhân, sĩ phu yêu nước và các bậc tài danh nghệ thuật.

Điệu vọng cổ "Tình anh bán chiếu" ngọt ngào, da diết từ lâu đã gắn liền với ký ức của bao thế hệ qua làn sóng phát thanh. Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, vùng đất Cà Mau – nơi sản sinh ra nguồn cảm hứng cho bản tình ca bất hủ ấy – ngày nay đang đổi thay ra sao? Liệu làng nghề dệt chiếu truyền thống Ngã Bảy có còn giữ được nhịp đập rộn rã giữa dòng chảy hiện đại, và hành trình của một lữ khách khi đặt chân đến đây sẽ mang lại những trải nghiệm chân thực đến nhường nào? Ở kỳ này của Chu du 3260, phóng viên Nhật Minh tìm về xã Tân Thành (thành phố Cà Mau) – xứ sở nổi tiếng với nghề dệt chiếu thủ công truyền thống. Không chỉ thưởng thức không khí êm đềm của vùng sông nước miền Tây, Nhật Minh còn trực tiếp hóa thân thành một "người thợ dệt chiếu", cùng ngồi bên khung dệt, dập dập từng sợi lác để cảm nhận trọn vẹn sự tỉ mỉ, nhọc nhằn đằng sau từng chiếc chiếu cót nổi tiếng. Bạn sẽ nghe: - Không gian làng nghề dệt chiếu Tân Thành: Nơi những sợi lác nhuộm đủ sắc màu xanh, đỏ, vàng được phơi mình dưới nắng hè sông nước. - Bộ dụng cụ dệt chiếu giản dị mà khéo léo: Chiếc khung dệt wood gỗ chắc chắn, con thoi chao sợi lác và kỹ thuật dập gõ đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai người thợ. - Bí quyết của người thợ lành nghề: Dặn dò từ người đi trước: "Người phóng lác phải đều tay, người dập khung phải đủ lực" thì chiếc chiếu mới thẳng thớm, dày dặn và bền đẹp. - Một buổi sáng "dệt được nửa chiếc chiếu" của phóng viên lần đầu trải nghiệm, cùng sự trân trọng gửi tới những nghệ nhân đang miệt mài giữ lửa cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. - Nghệ thuật gìn giữ hồn quê: Dù máy móc hiện đại dần thay thế, những chiếc chiếu dệt tay Tân Thành vẫn sống bền bỉ nhờ cái tâm và tình yêu nghề của bà con nơi đây. - Lời tâm sự của người dân Cà Mau: "Nghề làm chiếu tuy vất vả, thức khuya dậy sớm nhuộm lác, phơi lác, nhưng là cái nghề truyền từ đời ông bà để lại, nuôi sống cả gia đình và giữ lại nét đẹp của quê hương." Phóng viên thử dệt chiếu Nhật Minh thú nhận, từ trước tới giờ chỉ biết đến chiếu Cà Mau qua câu hát "Tình anh bán chiếu" của soạn giả Viễn Châu chứ chưa từng tận mắt thấy hay cầm con thoi dệt chiếu bao giờ. Được các cô, các chị trong làng nghề nhiệt tình hướng dẫn từ cách chọn sợi lác, xỏ con thoi cho đến nhịp dập khung, anh mới hiểu việc tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh không hề đơn giản. Dù đôi tay còn lúng túng và nhịp dập chưa thực sự đều, buổi trải nghiệm thực tế đã giúp phóng viên cảm nhận sâu sắc cái tình, cái tâm mà người dân Cà Mau gởi gắm vào từng sợi lác nhuộm màu. Tiểu mục "Mời bạn món ăn nhà tôi" Rời miền đất Cà Mau đậm đà tình quê, Chu du 3260 tiếp tục đưa bạn đến với một miền ký ức bình dị khác qua bài viết của thính giả Hoàng Văn Thái (Khánh Hòa). Câu chuyện mở ra bằng buổi sáng mưa lất phất trên mái tôn khu chợ quê, làn khói bếp quen thuộc cùng hương thơm ngào ngạt từ tô bún cá nóng hổi – vị ngọt lành của cá tươi kết hợp chút cay nồng của ớt. Từ tô bún ấy, tác giả nhớ về hình ảnh người má tảo tần thức dậy từ khi trời chưa sáng, nêm nếm món ăn bằng "đôi mắt, đôi tay và kinh nghiệm của những năm tháng vất vả", kết lại bằng câu giục thương yêu: "Ăn đi con, kẻo nguội." Không cầu kỳ trong nguyên liệu hay cách chế biến, tô bún cá của má hấp dẫn bởi sự chắt chiu, tình yêu thương và những ký ức ấm áp dưới một mái nhà. Đôi khi, chỉ một món ăn quen thuộc cũng đủ đưa chúng ta trở về với những tháng ngày tưởng đã xa, bởi có những hương vị không chỉ để no lòng, mà còn lưu giữ cả một miền thương nhớ. Mời bạn cùng lắng nghe Chu du 3260 để khám phá những câu chuyện cảm động về con người, văn hóa và hương vị quê nhà.

Từ xa xưa, vùng đất Cà Mau được mệnh danh là “quê hương của sông ngòi, kinh rạch”. Toàn tỉnh có 8 con sông chính, với tổng chiều dài hơn 7.000 ki-lô-mét và trăm ngàn kinh, rạch nhỏ.

Nhắc đến vùng Bảy Núi, An Giang, người ta thường nhớ đến những hàng thốt nốt cao vút giữa đồng bằng, những ly nước thốt nốt ngọt lành và món đường thốt nốt mang hương vị đặc trưng của vùng đất này. Nhưng để có được những trái thốt nốt thơm ngon hay những giọt mật hoa ngọt thanh, người thợ phải trải qua công việc vất vả như thế nào? Liệu một người chưa quen nghề có thể theo chân những người thợ leo lên những thân cây cao vút để thu hoạch? Mời các bạn về vùng Bảy Núi, gặp gỡ anh Trần Văn Em, – người đã có nhiều năm gắn bó với nghề hái trái và lấy nước thốt nốt. Không chỉ tìm hiểu câu chuyện mưu sinh của người dân địa phương, phóng viên sẽ trực tiếp trải nghiệm công việc này để cảm nhận rõ hơn những nhọc nhằn phía sau đặc sản nổi tiếng của An Giang.

Có những dòng sông sinh ra từ lòng đất, có những con kênh được đào bằng bàn tay, sức lực của con người, cũng có những dòng kênh mang trong mình cả một hành trình mở đất, với nhũng giọt mồ hôi, những nổi nhọc nhằn và khát vọng đổi thay của bao thế hệ.

Hệ thống giao thông đường thủy ĐBSCL được ví như những “mạch máu” quan trọng để kết nối giao thương và thúc đẩy kinh tế phát triển. Như kỳ trước chúng tôi đã thông tin, tình trạng luồng, lạch bị bồi lắng phù sa đã trở thành “điểm nghẽn” lớn cản trở dòng chảy của hàng hóa. Việc khai thông lúc này không chỉ là một công việc kỹ thuật định kỳ, mà cần được nhìn nhận là nhiệm vụ cấp bách và tất yếu. Hàng hải thông suốt đồng nghĩa với việc chi phí logistics được kéo giảm, thời gian vận chuyển được rút ngắn và năng lực cạnh tranh của hàng hóa được nâng cao rõ rệt.

Giữa mênh mang đồng lúa Đồng Tháp Mười hôm nay, Kênh Đồng Tiến vẫn lặng lẽ chảy, đưa dòng nước ngọt từ sông Tiền len sâu vào những cánh đồng, vườn cây xanh ngát.

Nhắc đến đặc sản ở xã Đại Điền, tỉnh Vĩnh Long, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến bánh dừa Giồng Luông – loại bánh được làm từ những nguyên liệu mộc mạc của quê nhà như nếp, dừa, chuối và đậu đen. Từ những gian bếp giản dị của người thợ, những chiếc bánh dừa mộc mạc ấy theo chân du khách, tiểu thương dần lan tỏa đến nhiều nơi. Mời các bạn ghé thăm gia đình bà Đoàn Thị Bé, gia đình đã gắn bó với nghề làm bánh dừa Giồng Luông và gìn giữ hương vị truyền thống của đặc sản này qua hơn một trăm năm.

Đồng bằng sông Cửu Long được thiên nhiên ưu đãi một mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, với tổng chiều dài hàng chục nghìn ki-lô-mét. Đây là lợi thế lớn để phát triển vận tải thủy, chuyên chở hàng hóa khối lượng lớn với chi phí thấp. Thế nhưng, nghịch lý đang hiện hữu là giữa trùng điệp sông, rạch, tàu hàng lại thưa vắng. Nhiều tuyến luồng bị bồi lắng, độ sâu hạn chế, phương tiện tải trọng lớn khó lưu thông, khiến tiềm năng vận tải thủy của cả vùng chưa được khai thác tương xứng.