Advertise on podcast: Zdamzdahm: O lekturach inaczej

Marek Edelman w rozmowie z Janem Błońskim, Czesławem Miłoszem i Jerzym Turowiczem, zatytułowanej „Ludzkość, która zostaje”, wspomina, że walczący już od pierwszego dnia powstania w getcie widzieli za murami karuzelę i jej widok był dla nich tragiczny. Tu, w getcie, walczy się o godną śmierć, tam, za murami, ludzie się śmieją i bawią. Karuzela jest symbolem samotności ginących, którzy bali się, że umierają po cichu, że nikt tego nie widzi, że wybuch powstania pozostanie niezauważony. Zapraszam na podcast na temat pamięci i odpowiedzialności.

Twórcy nowej adaptacji „Chłopów” Władysława Reymonta przenoszą widzów w świat mieszkańców wsi Lipce z przełomu XIX i XX wieku i prezentują dramat „innej” – kobiety odrzuconej przez gromadę. Film udowadnia, że historia ma wymiar uniwersalny, a dawne teksty można z powodzeniem prezentować współczesnemu widzowi, także temu, który nie zna literackiego pierwowzoru.

„Placówka” jest powieścią, w której poznajemy historię gospodarza Józefa Ślimaka i jego rodziny. Spojrzenie na chłopa, które prezentuje nam Prus, jest spojrzeniem prawdziwym i według mnie – odważnym. Bo to nie jest „wymądrzanie się” warszawskiego Pana Pisarza, a raczej uważne spojrzenie na całość duszy chłopskiej, z jej wszystkimi zaletami i wadami.

„Cham” Elizy Orzeszkowej to powieść prezentująca relację dwojga bohaterów – Pawła i Franki. On jest prostym i cichym chłopem, ona energiczną i rozchwianą emocjonalnie kobietą z miasta. Ich związek przepełniony jest bólem i wzajemnym poczuciem krzywdy. Orzeszkowa pokazuje, że miłością nie można zbawić człowieka.

Choć poeta ten nazywany jest jednym z najważniejszych w polskiej kulturze, to zawsze wymieniany jest jako drugi, zawsze pozostaje trochę w cieniu Adama Mickiewicza. A przecież Słowacki długo był fanem autora „Dziadów” i zaczytywał się w jego utworach. Mityczny konflikt Słowackiego z Mickiewiczem jeszcze wiele lat po śmierci poety wpływał na ocenę jego życia i twórczości. Zapraszam na moją opowieść o życiu i dziełach Juliusza Słowackiego.

„Sezonową miłością” Gabrieli Zapolskiej otwieram minicykl opowieści o książkach, które zasługują na większe uznanie – prawdziwych „Pierwszorzędnych lekturach drugorzędnych”. Poznajcie główną bohaterkę: Tuśkę, która nieco przypomina panią Dulską na wakacjach. Wszystko jednak się zmienia, gdy poznaje ona aktora Porzyckiego. Dla niego jest gotowa odrzucić konwenanse, opuścić męża i synów. Nietrudno się domyślić, jaki finał będzie miała ta historia…

Stanisław Wyspiański to jeden z najważniejszych młodopolskich artystów – tworzył dramaty, słynne portrety, monumentalne witraże. Bardzo ważna była dla niego kwestia polska i dlatego nazywany bywał „czwartym wieszczem”. Żył krótko, ale pozostawił po sobie wiele.

Witkacy, Tadeusz Boy-Żeleński, Bronisław Malinowski oraz Joseph Conrad to czterej główni bohaterowie komedii „Niebezpieczni dżentelmeni” Macieja Kawalskiego. Artyści ukazani są w filmie niczym żywe symbole okresu, w którym przyszło im żyć – Młodej Polski. W podcaście opowiadam o tych interesujących postaciach i zastanawiam się, czy ich drogi mogłyby skrzyżować się w 1914 roku w Zakopanem?

Bunt przybierać może różnorakie formy – inaczej przecież buntuje się dziecko wobec rodziców, inaczej zaś zniewolony obywatel. Zwykle człowiek musi mierzyć się z konsekwencjami buntu, które przecież nie są łatwe. Mimo tego literatura pokazuje, że bunt jest ważny i warto go podjąć, nawet jeśli jego realizacja może prowadzić do utraty wolności, a nawet życia.   Spis treści: 00:00 Intro - Ikar / 03:45 Ikar Iwaszkiewicza / 06:45 Prometeusz / 08:34 Jan Kochanowski / 13:29 Konrad / 14:26 Kordian / 17:59 Giaur / 19:14 Witold (Nad Niemnem) / 21:28 Artur (Tango) / 23:32 Justyna (Nad Niemnem) / 25:01 Winston / 27:02 Podsumowanie

Nikogo chyba nie trzeba przekonywać, jak ważną rolę w życiu każdego dziecka pełni ojciec. Literatura podejmuje ten temat różnorako. Poznajemy zatem ojców zaangażowanych, troszczących się o swoje dzieci oraz takich, którzy od roli ojca uciekają, nie są w stanie jej sprostać. Każda z tych postaw ma wpływ na to, na jakiego człowieka wyrośnie dziecko – czy będzie chciało ojca naśladować czy może obieca sobie, że nigdy nie pójdzie w jego ślady? Spis treści: 00:00 Intro / 00:55 Benedykt Korczyński / 06:22 Stomil / 12:27 Jan Kochanowski / 13:46 Władysław Broniewski / 15:58 Tomasz Łęcki / 22:26 Seweryn Baryka / 26:43 Hrabia Henryk / 29:19 Jacek Soplica, Derwid / 30:35 Podsumowanie

O ojczyźnie można mówić różnie, co udowadniają teksty pochodzące z różnych epok. Niektóre może znacie, wymowa innych może Was nieco zaskoczyć – nie wszyscy poeci nawoływali do miłości i poświęcenia się z ojczyznę, dlatego dziś opowiem też o utworach, które z taką postawą polemizują. Spis treści: 00:00 Intro / 02:23 Kazania sejmowe / 06:24 Pieśń o dobrej sławie / 07:35 Odprawa posłów greckich / 10:48 Hymn do miłości Ojczyzny / 15:14 Rota / 18:03 Rzadko na moich wargach / 21:59 Herostrates / 23:59 Czarna wiosna / 25:10 Herostrates - ciąg dalszy / 28:34 Podsumowanie Muzyka: Kacper Musiał / www.minormajor.pl

Mama jest najważniejszą postacią w życiu dziecka, a jej rola nie zmniejsza się, gdy człowiek dorasta. Matka wspiera, tłumaczy, wskazuje słuszną drogę, a przede wszystkim cierpi wtedy, gdy jej dziecko przeżywa ból lub gdy calowo ją rani. Cierpienie jest nieodłączną częścią macierzyństwa.  Spis treści: 00:00 Intro / 01:18 Demeter / 03:47 Niobe / 04:46 Lament świętokrzyski / 07:49 Elegia o chłopcu polskim / 10:28 Przedwiośnie / 12:01 Treny / 15:12 Matka Jana Kasprowicza / 18:17 Podsumowanie Muzyka: Kacper Musiał / www.minormajor.pl