Advertise on podcast: Grote Vragen

De verkiezingen zijn inmiddels geweest maar het rechtsstatelijk stof is zeker nog niet gedaald. De afgelopen maanden is er de nodige discussie geweest over de Nederlandse rechtsstaat, de grondwet, grondrechten, en of alle (formerende) partijen wel bereid en in staat zijn om om deze te steunen. Maar wat is een rechtsstaat eigenlijk precies? Waar komt het vandaan, en hoe heilig of verheven kan iets eigenlijk zijn wanneer (een tweederde meerderheid van) een parlement er gewoon een streep doorheen kan zetten? Om deze en andere vragen te bespreken praat Imre in deze aflevering met professor Andreas Kinneging, hoogleraar rechtsfilosofie aan de universiteit Leiden. Samen bespreken ze wat een rechtsstaat is, waar het idee vandaan komt, en of je überhaupt wel naar een podcast moet luisteren. Muziek en bewerking wordt gedaan door Coen de Boer. Meer van zijn werk vindt u hier: https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=upQScL3qQ7igi9EaUsWZ0A

Turkije stond afgelopen mei weer in de schijnwerpers vanwege de presidents- en parlementsverkiezingen die er werden gehouden. Net zoals de voorgaande verkiezingen heeft de conservatie AK-partij onder leiding van Recep Tayip Erdoğan deze overtuigend gewonnen. Turkije lijkt daarmee verder te gaan op een pad naar meer religieuze invloed op politiek en maatschappij. Toch lijkt het Turkije waar ik tussen januari en juni woonde een veel progressievere, modernere, en seculierdere plek te zijn dan wat mijn ouders me hebben verteld over hun rondreis door het land in de jaren '80. Rob Vreeken, correspondent voor de Volkskrant in Turkije met als standplaats Istanbul, heeft over precies deze tegenstelling een boek geschreven: Een heidens karwei, Erdogan en de mislukte islamisering van Turkije. Hij betoogt aan de hand van ervaringen, gesprekken, en bevolkingsonderzoek naar denkbeelden in Turkije dat het land niet meer, maar minder islamitisch wordt. Hoe dat precies in elkaar zit, daar hadden Rob en ik een gesprek over in zijn appartement in Istanbul. Zoals altijd zijn de muziek en technische bewerking van de podcast gedaan door Coen de Boer. Meer van zijn werk kun je hier vinden: https://open.spotify.com/user/1175301738?si=b29813684e9a4fa2 De afbeelding is een tekening van de Hagia Sophia. Gebouwd in 537 als kerk en van 1453 tot 1934 gebruikt als moskee. In 1934 veranderde de regering van Atatürk het gebedshuis in een museum voor alle Turken. In 2020 maakte de Turkse president Erdoğan de controversiële beslissing om het museum weer in gebruik te nemen als moskee.

De psychologie is in de ban van intrinsieke motivatie. Volgens de dominante zelfdeterminatietheorie presteert, leert, en het geniet de mens het meest wanneer hij iets uit zichzelf doet. Dat klinkt als een open deur, maar wanneer we dit mensbeeld vergelijken met de praktijk van het onderwijs en de rest van de samenleving zien we een gapend gat. Over deze kloof heeft terugkerende gast van de podcast Rob Martens een bestseller in wording geschreven: Leerlingen Intrinsiek Motiveren. Als hoogleraar onderwijswetenschappen houdt Rob zich al lang bezig met de vraag wat mensen motiveert en onder welke omstandigheden ze het best kunnen leren. Hij betoogt dat goed onderwijsmisschien geen kwestie is van meer, maar juist van minder eisen. Dan leren leerlingen paradoxaal genoeg juist meer, maar dan moeten we wel durven los te laten. Over deze en andere grote vragen gaan Rob en Imre weer uitgebreid in discussie. De muziek en bewerking van de podcast worden gedaan door Coen de Boer. Meer van zijn muziek vind je hier: https://open.spotify.com/user/1175301738?si=2997c2dd125b4675 De afbeelding is een AI-interpretatie (DALL-E-2) van 'Plato en Aristoteles die een handstand doen in de stijl van een renaissanceschilderij.'

In deze aflevering gaat Imre in gesprek met Ronald den Haan over de historische achtergronden van de huidige oorlog in Oekraïne. Ze hebben het over Ronalds ervaringen in het land, de 'bloedlanden' die zowel onder Stalin en Hitler te lijden hadden, en de over de hernaming van molotovcocktails naar Banderasmoothies. De afbeelding voor deze aflevering komt van het schilderij 'Het antwoord van de Zaporozje-Kozakken' van de Oekraïnse schilder Ilya Repin (1844-1930) uit 1891. De muziek is van Coen de Boer, meer van zijn muziek kan je hier vinden: https://open.spotify.com/user/1175301738?si=655ea6c5555643b8

In deel drie van het drieluik over de 18e eeuw gaat Imre in gesprek met Joris Oddens. Joris is historicus die zich bezighoudt met de politieke geschiedenis van de (vroeg)moderne tijd in brede zin, maar die zijn sporen heeft verdiend met een proefschrift over de Nationale Vergadering van de Bataafse Republiek. De Nationale Vergadering functioneerde in 1796-1798 als het eerste echte parlement van Nederland. Er komt veel voorbij in de aflevering: de lange aanloop vanuit de jaren 1700 naar dit revolutionaire breekpunt, de rol van de stadhouder in de Republiek en beschouwingen over de hedendaagse parlementaire politiek. De 18e eeuw is zowel langs geleden als uiterst actueel. De parlementsleden van de Nationale Vergadering worstelden met hoge werkdruk, de balans tussen de waan van de dag en de lange lijnen, volksinvloed versus representatieve democratie en de mate waarin bestuur openbaar moest zijn, de nieuwe bestuurscultuur avant la lettre.  De muziek en editing zijn van Coen de Boer, meer van zijn werk vind je hier: https://open.spotify.com/user/1175301738?si=c21d3b38091543dc De afbeelding is een silhouetteportret van Rutger Jan Schimmelpenninck (voorvader van), een prominent figuur in de Nationale Vergadering. Het boek van Joris heet Pioniers in Schaduwbeeld. Je kan het hier vinden: https://vantilt.nl/boeken/pioniers-in-schaduwbeeld/ Grote Vragen gaat hierna op zomerstop! begin september zijn we weer terug met Ronald Den Haan over de geschiedenis van Oekraïne.

In deze aflevering gaat Imre in gesprek met Bart Verheijen, Bart is historicus aan de Universiteit Leiden en houdt zich bezig met politiek en politieke filosofie van rond 1800. Ze hebben het over de geschiedschrijving van de Franse Revolutie, wat we daarvan kunnen leren en waarom de Fransen qua politiek debat enerzijds ver boven ons zitten en anderzijds denken als overijverige 19-jarige anarchisten.  De boeken van Bart kan je hier bestellen: https://vantilt.nl/auteurs/bart-verheijen/ De muziek en de editing is van Coen de Boer, meer van zijn muziek vindt u hier:https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=TfPq7d2hSo6aPmEnyF5a8g De afbeelding is een Franse spotprent waarin Maximilien de Robespierre (1758-1794) de beul onder de guillotine legt nadat heel Frankrijk hetzelfde lot heeft ondergaan.

Beste luisteraars, Na een paar maanden van afwezigheid vanwege gezondheidsproblemen veroorzaakt door een overenthousiasme voor vechtsporten en een onderontwikkeld atletisch vermogen is Grote Vragen weer terug! Vanaf nu kan je weer elke maand een aflevering van je favoriete podcast verwachten.  Te gast deze maand is René Koekkoek, historicus aan de Universiteit Utrecht. René en Imre hebben het over de democratische Atlantische revoluties van de late 18e en vroege 19e eeuw die de basis hebben gelegd voor het politiek denken en de politieke praktijk zoals we die vandaag de dag nog kennen met mensenrechten, democratie en uitgebreide debatten over de (il)legitimiteit van representatieve vertegenwoordiging. Dit neemt ons mee langs de Verenigde Staten, Frankrijk, Haïti, Nederland en zelfs het eurovisiesongfestival.  René heeft zelf ook een podcast genaamd 'Blik Achteruit', deze podcast vind je hier: https://open.spotify.com/show/3cb8yFhbqq0LuiXuOXOZVv?si=77544dbd44b5491b De muziek en bewerking van de podcast wordt gedaan door Coen de Boer, meer van zijn werk vind je hier: https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=rdmLzA4LRsWd7uvqbHUjeA De afbeelding van deze aflevering is een schilderij van de 'serment du Bois Caiman', de eed in het Kaaimanwoud waar de Haitiaanse Slavenopstand begonnen zou zijn van de Haitiaans-Amerikaanse schilder Ulrick Jean-Pierre.

In deze aflevering gaat Imre in gesprek met Andreas Kinneging, professor in de rechtsfilosofie. Ze hebben het over het verschil tussen Traditie en Moderniteit, hoe te leven, hoe je David Bowie moet duiden, en nog vele andere zaken.  De muziek is van Coen de Boer. Meer van zijn muziek kunt u vinden op:https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=GDfoesjCR3C8RXsXl3RJYg&dl_branch=1

Grote Vragen is terug! Na een uitgebreide zomerstop staat seizoen 2 nu voor de deur. Minimaal een keer per maand zal Grote Vragen een aflevering uitbrengen. De eerste aflevering van dit seizoen is met Jacqueline Hylkema, cultuur- en kunsthistorica aan Leiden University College. Jacqueline is gespecialiseerd in vervalsingen in de vroegmoderne tijd, zeg maar nepnieuws avant la lettre. Jacqueline en Imre bespreken de context van de vervalsingen in de 17e eeuwse Republiek, de verschillen tussen vroegmodern nepnieuws en de huidige taferelen op social media, de psychologie achter complotdenken en meer.  De muziek is van Coen de Boer, meer van zijn muziek kunt u hier vinden: https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=GDfoesjCR3C8RXsXl3RJYg&dl_branch=1

In deze aflevering van grote vragen gaat Imre in gesprek met professor van de Nederlandse moderne geschiedenis James Kennedy. Ze hebben het over de Nederlandse geschiedenis, onze verhouding tot het verleden en of de mens nog iets kan met verhalen als hij er niet meer in gelooft. De muziek is van Coen de Boer. Meer van zijn muziek kan je vinden op https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=5iQ5EKrXQ0iGu0_tHFLFNA

De mens heeft de wonderlijke neiging tot spel: hij speelt, danst, lacht en doet allemaal dingen die ogenschijnlijk nergens goed voor zijn. Vanuit de evolutietheorie zou dat echter nergens op slaan, waarom zou een wezen dat wil overleven iets doen wat nergens goed voor is? Rob Martens, hoogleraar in de onderwijswetenschappen, denkt juist dat spel de kern van onze geest en ons bestaan raakt. Dat heeft radicale implicaties voor het onderwijs, voor  ons mensbeeld, en  voor ons idee van wat een goed en gelukkig leven is. Rob en Imre hebben het over wat spel precies is, waar het goed voor is en op welke manieren spel onder druk staat.  Rob's Boek heet We Moeten Spelen De muziek is van Coen de Boer, meer van zijn muziek kan je vinden op https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=5iQ5EKrXQ0iGu0_tHFLFNA

In deze aflevering gaat Imre in gesprek met Daniël van der Maas. Ze hebben het over het zijn van een leraar op een middelbare school, waarom je dat zou willen worden en welke rol de leraar precies speelt. De muziek is van Coen de Boer. Meer van zijn muziek vind je hier:https://open.spotify.com/artist/7pNJCkUMh04cCUMNwHsKBo?si=5iQ5EKrXQ0iGu0_tHFLFNA Daniël is een van de oprichters van Stichting Landmerk. Meer over Landmerk vind je hier: https://www.landmerk.nl/