Advertise on podcast: Z jakiej racji?

Polskie społeczeństwo staje się coraz bardziej liberalne - zgodnie z sondażami za liberalizacją prawa aborcyjnego opowiada się dziś ok. 70 proc. Polaków, poparcie dla związków partnerskich waha się w okolicach 60 proc., a liczba osób biorących udział w praktykach religijnych sukcesywnie maleje - w elektoracie KO i Lewicy to już jedynie 34 proc. Czy za tą zmianą nadążają partie opozycyjne i czy są gotowe do stworzenia samodzielnej narracji, która zagwarantuje zwycięstwo w kolejnych wyborach? Czy prawicowa bańka zaczyna pękać pod wpływem drożyzny i jej wyborcy są skłonni ją opuścić? O układzie sił na opozycji i konieczności dostosowania strategii wyborczej do zmian, jakie zaszły w Polakach, Ewelina Kwiatkowska rozmawia z Leszkiem Jażdżewskim.

Transpłciowość swoich dzieci akceptuje jedynie 25,6 proc. matek i 15,2 proc. ojców. Problemy w domu to zwykle wstęp do problemów instytucjonalnych - polskie prawo nie tylko nie chroni osób transpłciowych, ale jest wobec nich opresyjne. Korekta płci wymaga pozwania własnych rodziców, a niezbędna do życia terapia hormonalna nie jest refundowana przez NFZ. Osoby transpłciowe borykają się z samotnością, niezrozumieniem i depresją. W książce „My, trans” dziennikarz TVN24 Piotr Jacoń przedstawia historie osób transpłciowych oddając głos im samym, ich rodzicom, adwokatce i psychologowi. Każda z tych opowieści pełna jest cierpienia, ale także miłości, bez której trudno wygrać walkę o swoje życie. O tym, dlaczego powstała książka i o swojej transpłciowej córce Piotr Jacoń opowiedział w programie „Z jakiej racji?”.

Sędzia Igor Tuleya nadal nie wrócił do orzekania, a kwestia przymusowego doprowadzenia do prokuratury może powrócić w każdej chwili. Sprawa Igora Tulei jest przykładem tego, jak niepokorni sędziowie są odsuwani od swojej służby przez nielegalną Izbę Dyscyplinarną, która zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powinna zostać zlikwidowana. Za nierespektowanie rozstrzygnięć trybunałów europejskich nałożono już na Polskę milionowe kary, ale rząd planuje dalszą deformę wymiaru sprawiedliwości. O tym, jak niszczenie praworządności wpłynęło na życie nas wszystkich sędzia Igor Tuleya opowiada w rozmowie z Eweliną Kwiatkowską.

Tragiczna śmierć 30-letniej Izabeli z Pszczyny wywołała falę protestów w całym kraju. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłebskiej lekarze boją się podejmować decyzję o przerwaniu ciąży nawet w sytuacjach, kiedy życie kobiety jest zagrożone. Pani Izabela, która zmarła z powodu wstrząsu septycznego, w sms-ach wysyłanych do mamy ze szpitala pisała: „Na razie dzięki ustawie aborcyjnej muszę leżeć. I nic nie mogą zrobić”. O sytuacji prawnej, w jakiej znalazły się kobiety po wyroku tzw. Trybunału Konstytucyjnego opowiada posłanka Barbara Nowacka.

Wyrok Trybunału Julii Przyłębskiej mówiący o wyższości prawa polskiego nad unijnym sprawił, że znaleźliśmy się na prostej drodze do polexitu. Wystąpienie premiera Morawieckiego w Parlamencie Europejskim i późniejsze spotkanie z antyunijną Marine Le Pen to kolejne sygnały wrogiego stosunku polskiego rządu do wspólnoty europejskiej. Ostry już spór z Brukselą jeszcze bardziej podgrzał wywiad dla Financial Times, w którym polski premier mówił o możliwości III wojny światowej wywołanej konfliktem między Polską a Unią Europejską. Nasza pozycja na arenie unijnej nigdy wcześniej nie była tak zła. Czy Unia żałuje przyjęcia Polski do wspólnoty? - Pojawiają się takie głosy - mówi eurodeputowany Radosław Sikorski w rozmowie z Eweliną Kwiatkowską.

Minister Przemysław Czarnek złożył w sejmie projekt zmian w prawie oświatowym, które pozwolą rządowi całkowicie przejąć kontrolę nad szkołam. LexCzarnek to próba zastraszenia dyrektorów, nauczycieli i uczniów, która wywołała natychmiastowy opór całego środowiska. Główne problemy, z którymi borykają się dziś szkoły, to braki kadrowe oraz kondycja psychiczna uczniów. Resort edukacji nie ma jednak pomysłu na ich rozwiązanie - na mocy jego decyzji telefon zaufania dla młodzieży poprowadzi ksiądz-egzorcysta. O tym, jak uczniowie walczą z polityką ministerstwa edukacji i o sytuacji w polskich szkołach w rozmowie z Eweliną Kwiatkowską opowiada Justyna Suchecka - dziennikarka TVN24.

Protest medyków trwa już od ponad dwóch tygodni. Mimo kolejnych spotkań z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia nie udało się ustalić żadnych konkretów, które mogłyby poprawić sytuację w publicznej służbie zdrowia. Tymczasem Polska po półtora roku pandemii znajduje się na drugim miejscu w Europie pod względem liczby nadmiarowych zgonów, a kolejki na SORach i do lekarzy specjalistów wydłużają się. Już dziś mamy do czynienia z olbrzymim niedoborem ludzi w zawodach medycznych, a według danych Naczelnej Rady Lekarskiej z kwietnia br. rekordowo dużo medyków rozważa emigrację. Od tego, jak zakończy się ten protest, zależy los polskich pacjentów - tłumaczy Wojciech Szaraniec, przewodniczący Porozumienia Rezydentów OZZL

Na granicy między Polska i Białorusią ,w podlaskiej wsi Usnarz Górny, od ponad trzech tygodni przetrzymywani są uchodźcy. 32 osoby koczują w nieludzkich warunkach - bez dostępu do jedzenia, pomocy medycznej i schronienia. Mimo że Europejski Trybunał Praw Człowieka nakazał Polsce zapewnić uchodźcom pomoc humanitarną, polski rząd odmawia podjęcia jakichkolwiek działań w tej kwestii, a funkcjonariusze Straży Granicznej nie pozwalali aktywistom i dziennikarzom zbliżać się do potrzebujących osób. Po wprowadzeniu stanu wyjątkowego zostaliśmy całkowicie odcięci od informacji o tym, w jakim stanie znajdują się osoby przetrzymywane na granicy. O dramacie uchodźców rozmawiamy z Janiną Ochojską, założycielką Polskiej Akcji Humanitarnej oraz posłanką do Parlamentu Europejskiego.

Tego lata na Sycylii odnotowano europejski rekord ciepła wszech czasów - 48, 8 stopnia Celsjusza. W tym samym czasie prawie 50 stopni ciepła wskazały także termometry w Kanadzie, kojarzonej dotąd raczej z niskimi temperaturami. Opublikowany niedawno raport klimatyczny IPCC nie pozostawia złudzeń - jeśli nie podejmiemy radykalnych kroków na drodze do zmniejszenia emisji CO2, kolejne obszary ziemi staną się wkrótce niezdatne do życia. Od początku ery przemysłowej średnia temperatura globu wzrosła o 1,1 stopnia, a za 1 stopień odpowiadają gazy cieplarniane wyemitowane przez ludzi. Wielu skutków zmian klimatycznych nie da się już odwrócić, ale wciąż możemy zapobiegać kolejnym. O tym, co możemy zrobić, żeby zmniejszać nasz ślad węglowy opowiada Katarzyna Karpa-Świderek z WWF Polska.

Ruchy antyszczepionkowe przybierają na sile i stają się coraz bardziej agresywne. W ostatnim czasie doszło do kilku niebezpiecznych incydentów (m.in. do podpalenia punktu szczepień w Zamościu), a fake newsy rozpowszechniane przez aktywistów środowisk antyszczepionkowych coraz silniej oddziałują na stosunek Polaków do szczepień. Sytuacji nie poprawia także fakt, że antyszczepionkowcy mają swoją reprezentację w Sejmie. Do tej pory zaszczepiło się jedynie ok. 43 proc. Polaków, a to zdecydowanie zbyt mało, aby zatrzymać czwartą falę zakażeń. O tym, co należy zrobić, żeby odwrócić skutki antyszczepionkowej propagandy i poprawić poziom szczepień opowiada dr Paweł Grzesiowski, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. Walki z COVID-19.

Komisja Europejska zagroziła nałożeniem na Polskę kar finansowych, ponieważ rząd odmawia wykonania postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W lipcu Trybunał nakazał Polsce wyłączenie Izby Dyscyplinarnej, która działa niezgodnie z prawem Unii, a na zastosowanie się do decyzji mamy czas do 16 sierpnia. Komisja opóźnia także akceptację polskiego Krajowego Planu Odbudowy, bez której nie otrzymamy środków na walkę ze skutkami pandemii. Z opublikowanego przez Komisję raportu dotyczącego stanu praworządności w krajach członkowskich wynika wprost, że w Polsce stale się on pogarsza, a to właśnie praworządność jest warunkiem koniecznym dla pozostania we wspólnocie. O tym, dlaczego Polska idzie na zderzenie z Unią i czy te wydarzenia oznaczają prawny polexit opowiada prof. Danuta Huebner, polska eurodeputowana.

Utworzony przez premiera i ministra kultury Fundusz Patriotyczny zamierza przekazać 3 mln zł faszyzującym narodowcom. Pieniądze trafią do dwóch organizacji związanych z Robertem Bąkiewiczem - organizatorem Marszu Niepodległości, który dzięki tym grantom będzie mógł rozwijać swoją nacjonalistyczną działalność. W tym samym czasie przedstawiciele władzy przymykają oczy na kolejne antysemickie incydenty, a na obchodach rocznicy zbrodni w Jedwabnem nie pojawia się nikt z oficjalnych władz. O tym, dlaczego nastroje ksenofobiczne i nacjonalistyczne przybierają na sile opowiada prof. Jacek Leociak z Centrum Badań nad Zagładą Żydów.