Advertise on podcast: Meneer Van Dale - Antwoord op al je vragen over taal

De schakelklas helpt nieuwkomers om Nederlands te leren en hun weg te vinden in het Nederlandse onderwijs. Maar wie daarna doorstroomt naar het reguliere onderwijs, is er nog niet. De taal blijft vaak een uitdaging. Sommige leerlingen hebben veel meegemaakt, missen school- of computervaardigheden of vinden moeilijk aansluiting bij Nederlandse klasgenoten. Daardoor kan juist ná de schakelklas een nieuwe, lastige fase beginnen. Daarover praat ik in deze aflevering van Meneer Van Dale met Jordy Satijn. Jordy werkte acht en een half jaar in het ISK-onderwijs en is nu docentenopleider NT2 aan de Hogeschool van Amsterdam. Waar lopen leerlingen na de schakelklas tegenaan? Wat gaat er mis bij de overstap? En wat kunnen scholen doen om te voorkomen dat leerlingen in het reguliere onderwijs alsnog vastlopen?

Leer je een taal beter bij de bakker dan uit een lesboek? Veel taaldocenten herkennen het: leerlingen kennen de woorden en grammatica, maar vinden het spannend om een echt gesprek te voeren. In deze aflevering vertelt docent Duits Gorik Hageman hoe hij met leerlingen Duits oefent in een echte stad. In de Duitstalige Belgische stad Eupen bestellen ze een broodje bij de bakker, kopen ze een treinkaartje en bestellen ze een ijsje – niet als rollenspel, maar in gesprekken met echte mensen. Wat doet zo’n ervaring met leerlingen? Hoe verandert spanning in zelfvertrouwen? En hoe organiseer je als docent zo’n real-life taaldorp? Een aflevering over spreekvaardigheid, praktijkgericht taalonderwijs en dat ene moment waarop een leerling denkt: ‘Hé, ik kan iets van Duits.’

In deze aflevering van Meneer Van Dale gaat het over iets wat in veel NT2-lessen onderbelicht blijft: uitspraak. Terwijl verstaanbaarheid voor cursisten juist zó belangrijk is om mee te kunnen doen. Waarom krijgt dit thema zo weinig aandacht? En hoe komt het dat veel docenten niet goed weten hoe ze eraan kunnen werken? Ik spreek met de makers van de kaartenset Verstaanbaarheid – een praktisch hulpmiddel waarmee NT2-docenten de uitspraak van hun cursisten kunnen verbeteren, zonder fonetiek te hoeven studeren. We praten over misverstanden, concrete lesideeën én wat hen drijft om zich juist op dit onderwerp te richten. Voor iedereen die lesgeeft aan anderstaligen – en vindt dat verstaanbaarheid geen luxe is, maar noodzaak.

In deze aflevering van Meneer Van Dale praat uitgever Jaap Cohen met Max Koedood, oprichter van een online talenschool voor NT2-leerders. Max is op een missie: hij wil dat álle buitenlanders Nederlands leren via de natuurlijke methode — zonder grammaticaregels, zonder vertalingen, en met zo veel mogelijk plezier. We hebben het over waarom grammatica je juist kan blokkeren, hoe je beter leert door veel te lezen, en waarom het niet erg is om in het begin alles ‘verkeerd’ te doen. Ook vertelt Max hoe hij op de Canarische Eilanden begon met talen leren — en hoe dat zijn hele kijk op taalonderwijs veranderde. Of je nu zelf taal leert, lesgeeft of gewoon nieuwsgierig bent naar een andere manier van leren: deze aflevering zet je aan het denken.

🎙️ Wat als je Nederlands leert door films te maken over je eigen leven? In deze aflevering spreek ik met Hemmo Bruinenberg, oprichter van Common Frames – een stichting die jonge nieuwkomers helpt hun plek te vinden in Nederland, met film en media als middel. We hebben het over ISK’s, over taal leren zonder taalles, en over de kracht van media als er opeens een camera in de klas staat. Hemmo vertelt over zijn werk met jongeren in internationale schakelklassen, over co-creatie, eigenaarschap en de creatieve energie die ontstaat als je samen verhalen maakt. 🎧 Een aflevering over leren, maken, meedoen – en wat het doet met je taal als je woorden vindt voor je eigen verhaal.

In deze aflevering onderzoekt uitgever Jaap Cohen waarom scholen beperkt blijven tot Engels, Duits, Frans en soms Spaans, terwijl er ook eindexamens zijn in talen als Arabisch, Chinees, Italiaans en Russisch. Hij spreekt hierover met Karijn Helsloot, taalkundige en oprichter van Stichting Taal naar Keuze, die zich inzet voor meer taalkeuze in het onderwijs. Een fascinerend gesprek over de kracht van meertaligheid en de uitdagingen in het Nederlandse onderwijs! 🎧

Waarom is het lesmateriaal voor NT2 vaak zo saai? En waarom leren we anderstaligen vooral hoe ze boodschappen moeten doen of de weg moeten vragen? In deze aflevering van Meneer Van Dale praat Jaap Parqui met Syberthe Langedijk, een pionier in het NT2-onderwijs die deze vraag al sinds 1985 probeert te beantwoorden. Met haar uitgeverij Papyrus creëerde ze de serie 'Ander Onderwerp', een baanbrekende reeks die NT2-leerders helpt om over taboeonderwerpen als seksualiteit, psychische aandoeningen en schulden te praten en schrijven. Want wie een nieuwe taal leert, moet over alle facetten van het leven kunnen communiceren. In dit gesprek vertelt Syberthe over haar visie op het NT2-onderwijs en waarom het zo belangrijk is om taalleerders de instrumenten te geven om over alle onderwerpen te kunnen praten - ook de lastige.

Kun je echt zeven talen leren in zeven dagen? In deze aflevering van Meneer Van Dale gaan we op zoek naar het antwoord, samen met taalexpert Gaston Dorren. Als auteur van bestsellers als 'Lingua', 'Babel' en 'Zeven talen in zeven dagen' weet Gaston als geen ander hoe je slim en effectief een nieuwe taal leert. Wat zijn de beste methodes om snel een taal onder de knie te krijgen? Welke shortcuts kun je nemen? En wat betekenen deze inzichten voor het talenonderwijs? Gaston deelt zijn fascinerende ervaringen en verrassende ontdekkingen over het leren van talen. Een must-listen voor iedereen die geïnteresseerd is in taal, onderwijs of gewoon beter en sneller nieuwe talen wil leren.

Kun je eigenlijk écht vertalen wat er staat? Want vertalen is zoveel meer dan alleen woorden omzetten; het gaat ook om stijl, toon, woordkeuze en klank. Hoe breng je die nuances over in een andere taal? En hoe pak je het aan als je voor de uitdaging staat om een heel boek te vertalen? In deze aflevering praat ik hierover met literair vertalers Annet van der Heijden en Karina van Santen. We duiken dieper in het vak en ontdekken wat vertalen nou echt betekent.

Op 25 september verschijnt een nieuwe editie van het Pocketwoordenboek Nederlands als tweede taal. Hoe kun je nou woorden zo uitleggen dat het ook begrijpelijk is voor mensen met een beperkte woordenschat? En waar moet je nog meer rekening mee houden in zo’n woordenboek? Welke ontwikkelingen zie je in de samenleving en in de taal als je een nieuwe editie maakt? Uitgever Jaap Parqui praat daarover met Hans de Groot, redacteur van het NT2-woordenboek.

Deze maand hebben de twee grote Nederlandstalige taalpodcasts Over taal gesproken en Meneer Van Dale een superspeciale gezamenlijke zomeraflevering. Want wie zijn nou toch de makers van deze podcasts? En wat doen precies Onze Taal, het Instituut voor de Nederlandse Taal en Van Dale?

De wereld is erg veranderd sinds in 2007 de curricula voor de moderne vreemde talen voor het laatst werden vastgesteld. Hoe ga je te werk als je die nieuwe curricula moet vaststellen? En hoe gaan ze eruitzien? In de nieuwste aflevering van de Meneer Van Dale-podcast praat uitgever Jaap Parqui daarover met Daniela Fasoglio, curriculumexpert en vakspecialist bij SLO.

Wat is de beste aanpak voor de internationale schakelklas? Want hoe zorg je dat je leerlingen gemotiveerd en betrokken zijn? En hoe leer je die enorme hoeveelheid woordjes die je moet kennen? Marieke Visser heeft een heel eigen aanpak, bijvoorbeeld door in het schoolaar een verhaal te schrijven met de leerlingen als hoofdpersoon met daarin de nieuwe woorden die ze moeten kennen. De leerlingen smullen ervan. En Marieke ook.

Raising bilingual children is much harder than you might think. As a parent, how do you persist in speaking your own language when everyone around you speaks a different language? What do you do when your child understands the minority language but doesn’t speak in it? How do you keep this hard work playful? In this episode of the Meneer Van Dale podcast, Adam Beck, expert on this subject. author of two widely-read books, shared many inspiring insights and lots of useful tips on how to do this well.

Hoe lukt het Yvonnes leerlingen om een slagingskans van 90% te hebben bij het staatsexamen NT2, waar zo'n 60% de norm is? Er komt zo veel bij kijken, van examenstress tot woordjes leren, naast natuurlijk lezen, schrijven, spreken en luisteren.  Kun je de stap van B1 naar B2 zelfs in een dag zetten?