Advertise on podcast: Heilige huisjes met Sia Ataredian

Alette Smeulers is een gepassioneerd hoogleraar internationale misdrijven. Ze doet onderzoek naar genocide, misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdrijven en terrorisme. In haar gesprek met Sia bespreken ze aan de hand van haar nieuwe boek Angstaanjagend normaal hoe dit soort daders daders worden. En dat is herkenbaarder dan je zou verwachten.

Ik kwam binnenlopen. Zijn woonkamer was zoals in de films waarin de woonkamer van een intellectuele professor te zien is. Veel boeken en kunst aan de muur, hoge plafonds, warm en menselijk, maar ook indrukwekkend. Ik vroeg Dirk de Wachter hoe het met hem ging. "Morgen een biopt, de uitslag is nog in de mist," reageerde hij. Zijn zachte ogen verraadden dat het geen rooskleurig verhaal was. Toch sprak hij zonder aarzeling: "dit is onderdeel van het leven." Ongeneeslijk ziek zijn is iets dat hij te dragen heeft, net als de dood. Hij draagt zijn lot als een maatpak dat hem perfect past. Zijn houding deed me denken aan Viktor Frankl, die ondanks zijn Holocaustervaring schrijft: Lijden is pijn zonder betekenis. Krijgt pijn voldoende betekenis, dan wordt zij draaglijk. In de woorden van Nietzsche: "Wie een waarom heeft om voor te leven, kan bijna elk hoe verdragen." "Dit is dus wat je te verdragen hebt?" vroeg ik. Hij knikte maar, voegde eraan toe: "Het is dragen, niet verdragen. Ziekte en sterven horen bij het leven. Verdragen maakt het loodzwaar; dragen weeft het in de stof van het bestaan." Toen wist ik: voor me zat een profeet, voor zover een atheïst profeten toelaat. Precies op dat moment zag ik in mijn ooghoek een technisch mankement: alles tot dan toe was niet opgenomen. Zodoende is het bovenstaande een exclusieve primeur die niet in de podcast terugkomt. Vanaf hier gaat het gesprek verder. Veel luisterplezier. Professor dr. Dirk de Wachter is psychiater en psychotherapeut. Hij is daarnaast goed thuis in de filosofie van het menselijk gedrag en de daaraan verbonden moraliteit. Als auteur is hij veelgeprezen. Hij schreef verschillende bestsellers, waaronder het maatschappijkritische Borderline Times, Liefde. Een onmogelijk verlangen? en Museum Dirk De Wachter. In zijn werk pleit hij voor meer aandacht, verbondenheid en mededogen in een samenleving die volgens hem steeds individualistischer en prestatiegerichter wordt.

Laatst gaf ik iemand veel ruimte in de podcast en het ging voor mijn gevoel finaal mis. Een aflevering die ik eigenlijk niet wilde uitzenden. Maar ja… deze ezel stoot zich graag twee keer aan dezelfde steen. Dus deed ik het met Francisco van Jole gewoon nóg eens. En dit keer? Was het resultaat superindrukwekkend. Een analyse, voorbij het standaard talkshow-gelul. Je weet wel, de uitzendingen waarbij Caroline van der Plas doet alsof ze Prins Carnaval is en tussendoor iets zegt over de Raad van State, alsof we het niet over de rechtsstaat hebben. Of dat Wilders minutenlang over zijn kat praat om maar menselijk, en vooral niet als fascist, over te komen. Weten jullie het nog? Wat ben ik blij met dit medium. Geen oneliners, geen extreemrechtse investeerders, geen Vandaag Inside-niveau, maar met een serieus journalist twee uur de tijd nemen om een fundamentele analyse te maken. Francisco kwam met beschouwingen die ik niet eerder had gehoord. We beginnen met een fundamentele analyse van een paar ontwikkelingen in de samenleving. Wat eerst onnavolgbaar leek, mondde uit in een totaalbeeld van de oorzaken van de ondergang van onze gemeenschap zoals we die kenden. Een paar sleutelthema’s: – Is Nederland racistischer geworden? – Waarom hoeven BBB, PVV en VVD nooit verantwoording af te leggen aan de kiezer? – Hoe functioneren de journalistiek en de praatprogramma’s eigenlijk nog? Doet de waarheid er nog toe? – Welke rol heeft het grote geld (denk aan John de Mol) hierin? – En tuurlijk… hadden we het ook over die ene grote vriend van de democratie en de rechtsstaat. Je weet wel. Die met dat absurde, gele haar en de vrouw die het fascisme voor hem witwast. Luister vóórdat je gaat stemmen deze aflevering in zijn geheel. Juist als je geen tijd hebt. Francisco van Jole is eindredacteur van Joop.nl, de opiniesite van BNNVARA. Eerder was hij de eerste internetjournalist in Nederland, columnist, mediacriticus, radio- en tv-maker.

Lody Benno van de Kamp is een Nederlandse orthodox-joodse rabbijn. Zijn vader bracht twee jaar door in het concentratiekamp Auschwitz en zijn moeder overleefde de oorlog als onderduikster. Samen met Sia Ataredian bespreekt hij onder andere of het element van joodsheid invloed heeft op de mate van aandacht die oorlogsmisdaden van Israël of het leed van Palestijnen krijgen. Lody is van mening dat onze willekeurige empathie voor de situatie in Gaza voortkomt uit de bijzondere positie van de Joden in de wereldsamenleving. Sia en Lody bespreken ook antisemitisme en genocide – de betekenis van deze woorden en hun gevolgen. Hoewel ze duidelijk van mening verschillen, weten ze elkaar steeds weer te vinden in de dialoog.

Farid Boussaid is universitair docent Midden-Oostenpolitiek bij de afdeling Politicologie van de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde economie en politicologie aan de UvA en studeerde daarnaast ook aan de University of California, Berkeley en de London School of Economics. Hij is gepromoveerd aan de Universiteit van Oxford. Voor hij aan zijn promotie begon werkte hij als beleidsmedewerker bij het ministerie van financiën. Ter aanvulling en correctie: de Libanese burgeroorlog duurde van 1975 tot 1990 (niet 2000). De Sinaïwoestijn was tevens een van de gebieden die Israël bezette na de Zesdaagse Oorlog van 1967.

Samen met Torre Florim (vriend, zanger, muziekmaker en frontman van De Staat) praten we over muziek, kunst, geld en het leven. Een kunstenaar mocht natuurlijk niet ontbreken in Educated Fools, maar over zijn kunst (muziek) kun je maar zóveel praten — eigenlijk moet je het beleven. Bij deze: https://youtu.be/0ttGgIQpAUc?feature=shared

Als journalist ben je een voorvechter van de waarheid. Als onderzoeksjournalist zelfs een onmisbare kracht in het bewaken van onze rechtsstaat. Follow the Money heeft zich de afgelopen jaren bewezen als een krachtige tegenmacht tegenover partijen en belangen die ons samenleven onder druk zetten. Daarom ben ik extra blij dat Eric Smit, medeoprichter en voormalig hoofdredacteur van Follow the Money, te gast is in Educated Fools. Benieuwd naar ons gesprek eerder deze zomer?Luister mee en laat ons weten wat je ervan vindt. Alle comments worden persoonlijk door Sia gelezen. 

Dit keer was het anders. Vaak zit ik tegenover indrukwekkende gasten – daar ben ik dankbaar voor. Maar eerlijk is eerlijk: een podcast is niet altijd hún speelveld. Sommigen schrijven briljante boeken, maar hebben moeite met het vertellen van verhalen. Anderen kunnen prachtig vertellen, maar geen écht gesprek voeren. Dan begeleid ik ze, scherp op de inhoud, terwijl ik helpend ben in het gesprek. Maar dit keer… was het anders. Ik zat tegenover een maker die volledig in zijn element was. Het gesprek droeg zichzelf. Soms bepaalde hij zelfs het ritme, en ik volgde in de dans. Alleen al door aanwezig te zijn, leerde ik iets. Het was een feestje om met Dolf Jansen in gesprek te zijn. Een Educated Fool pur sang – en wat hij daarmee doet, hoor je in de podcast. 🎧 Luister, geniet, en laat weten wat je van het gesprek vindt. 💡 Wil je Educated Fools steunen? Deel de aflevering en support ons op je favoriete platform.

In Educated Fools gaat Sia Ataredian opzoek naar bijzondere zielen die, ondanks de wereld om hen heen, zelf het goede doen. Dit keer in gesprek met Anne van den Ouwelant: internationaal trainer in traumasensitieve ondersteuning (in oorlogs- en conflictgebieden en in Nederland), oprichter en eigenaar van Trauma Company en Trauma International, lichaamsgericht psychotraumatherapeut, beeldend therapeut, cultureel antropoloog en TRE provider (Tension & Trauma Releasing Exercises)

Ik stop ermee. Dit is voorlopig de laatste aflevering van Heilige Huisjes. Hoewel het niet gepland was, is deze laatste aflvering precies de illustratie van waarom Heilige Huisjes stopt en Educated Fools doorgaat. Otwin zit zijn hele leven gevangen in een verkeerd systeem. Als student, als Tweede Kamerlid, als burgemeester en nu als CEO van een ziekenhuis. In al die rollen vecht hij tegen de machine en in het bijzonder tegen de monsters in de zorg. Ik wil voortaan alleen nog maar dit soort zielen spreken. Mensen die hun talenten inzetten om zelf het goede te doen, ongeacht wat de wereld om hen heen uitspookt en hoe verdwaald de tijdgeest ook is. Zij geven de burger moed, alleen al omdat het moet. Daarom gaat Heilige Huisjes na deze aflevering over in Educated Fools. Jullie dachten toch niet echt dat wij zouden wegkijken voor Trump, Wilders, Bibi en andere criminele en semi-criminele types zoals Yesilgöz? We see you and we are going to clap back. De laatste maand was alleen de stilte voor de storm. Maar voordat het zover is... de meest indrukwekkende man van het afgelopen jaar: Otwin van Dijk.

Dr. Rob Poels houdt zich bezig met vraagstukken rondom digitale transformaties in de zorg. Dit doet hij als adviseur, docent (TU/e, Tranzo, AOG) en onderzoeker. Recent heeft hij een boek uitgebracht: “Digitale transformatie bij een zorginstelling”. Hij waarschuwt voor te hoge verwachtingen en pleit voor digitaal leiderschap door zorgprofessionals. 

In 2016 promoveerde Bart van Rosmalen op het thema muzische professionalisering – een onderzoek naar hoe vertellen, spelen en maken kunnen worden aangewakkerd bij professionals. Zijn werk raakte een snaar, en dat is niet onopgemerkt gebleven. Recent werd zijn boek Stappen in het Onbekende, een praktijkboek vol muzische werk- en gespreksvormen, door OOA en Sioo bekroond tot Boek van het Jaar 2025. In deze podcast ga ik met Bart in gesprek over ontvankelijkheid. Niet alleen omdat hij hier een boek over schreef, maar omdat hij, wat mij betreft, de belichaming is van dit begrip. Ik heb hem in spannende, onvoorspelbare situaties aan het werk gezien. Hij stond open voor wat zich aandiende, zonder zijn vrijheid in het denken en handelen te verliezen. Juist dat vermogen om te luisteren, te reageren, en tegelijk te creëren, maakt hem tot de ideale gesprekspartner over hoe je ontvankelijk blijft in een steeds gefragmenteerdere en onzekerdere wereld. Bart doet dit niet alleen als schrijver, maar ook als musicus, theatermaker en als emeritus lector aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Zijn werk nodigt uit tot vertraging, verwondering en verbinding – precies wat we in deze tijd zo hard nodig hebben.

Stel je voor: je wordt wakker en hoort opeens, uit het niets, niets meer. Het is allemaal oorverdovend stil. Zou jij daarmee om kunnen gaan? Zou ik daarmee om kunnen gaan? Bij Fleur was het zelfs veel erger. Ze kreeg ook nog tinnitus. Verrassend genoeg kon ze zich eigenlijk best snel aanpassen, aan de beperking. Waar ze vooral van schrok, was in wat voor een discriminerende maatschappij we leven. De beperking an sich viel haar dus mee, daar was ze snel op ingespeeld. Maar de stigma’s eromheen waren en bleven de uitdaging. Sindsdien zet Fleur zich in om die wereld wat toegankelijker te maken. Het stigma waar Fleur tegen vecht, is dat mensen met een beperking geen toegevoegde waarde hebben. Luister in de nieuwste aflevering van Heilige Huisjes mee naar haar doorleefde levenservaring.

Ik ga ervan uit dat taal (of het nu gesproken, geschreven of wiskundig is) een omschrijving is van de werkelijkheid. Eerst is er de wereld, daarna probeert taal die te omschrijven. Het is eenrichtingsverkeer: taal zegt niets over de ontologie van de realiteit. Emanuel Rutten — en met hem een hele grote traditie binnen de analytische taalfilosofie — denkt daar heel anders over. Zij zien een wederkerige relatie tussen realiteit en taal. Emanuel neemt ons mee op reis, om via de taal meer te ontdekken over onze werkelijkheid. Emanuel studeerde cum laude af in de wiskunde aan de TU Delft. Daarna rondde hij ook cum laude een studie filosofie af aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In 2012 promoveerde hij daar in de systematische wijsbegeerte, waarbij hij zich onder meer richtte op het kosmologische argument voor het bestaan van God.

Wat is de échte waarde van iets en wie bepaalt die eigenlijk? Mag de overheid daarin ingrijpen, of laten we het liever aan de markt over? Wat nou als het over basisvoorzieningen zoals drinkwater, gas en graan gaat? Onze economische modellen zitten vol aannames, zoals het idee van 'perfecte concurrentie' en een zelfcorrigerende markt. Maar bestaan die wel in de praktijk? Of is het een mythe die nodig eens doorgeprikt moet worden? Sommige partijen hebben zoveel macht en middelen dat échte concurrentie nauwelijks mogelijk is. Is het dan wel slim om alles aan de markt en machtige spelers over te laten? Al helemaal als het om basisvoorzieningen gaat? Michel Scholte is een impactondernemer met expertise in impactmeting, duurzame consumptie en eerlijke prijzen. Als medeoprichter en bestuurslid van Impact Institute helpt hij bedrijven en instellingen wereldwijd om hun impact op klimaat, biodiversiteit en sociale kwesties te meten en verbeteren. Door samenwerkingen met toonaangevende organisaties en initiatieven draagt hij bij aan een duurzamer en rechtvaardiger economisch systeem.