Advertise on podcast: Kavanozdaki Yıldız

Bilimsel bir çalışma stand-up gösterisi olarak sunulabilir mi? SLAM SCIENCE Türkiye projesi tam da bunu yapıyor. Tiyatro ve sinema oyuncusu konuğumuz Onur Berk Arslanoğlu, bilimi toplumla buluşturmak amacıyla yıllardır sürdürdüğü çalışmalarına yeni bir proje ekliyor. SLAM SCIENCE Türkiye’de bilimsel çalışmalar, makaleler ve tezler, araştırmacıları tarafından 10 dakikalık stand-up gösterileriyle izleyicilere sunuluyor. İzleyicilerin verdiği puanlarla belirlenen başarılı katılımcılar ise Türkiye finaline doğru ilerliyor. Bilimi sahneye taşıyan SLAM SCIENCE Türkiye projesini Onur Berk Arslanoğlu ile konuşuyoruz.

Geçen hafta başladığımız sohbetimiz devam ediyor. “Kafesten kaçan yapay zekâ ajanları” bir yandan durdurulamaz bir güç gibi anlatılırken, diğer yandan siber güvenlik uzmanları abartılacak bir durum olmadığını savunuyor. Örneğin siber güvenlik uzmanı Heidy Khlaaf, “Yarattıkları problemi paketleyip satmaya çalışıyorlar,” diyor. Peki, yapay zekâ firmaları korkularımıza oynayarak şirket değerlerini artırmanın peşinde olabilir mi?

Nature dergisinde yayımlanan aynı adlı makaleden yola çıkarak bu iddiaların hangi gerekçelerle gündeme geldiğini tartışıyor; yapay zekânın insanları öldürebilmesi için ne tür özelliklere sahip olması gerektiğini, bunun mümkün olup olmadığını ve hangi koşullarda gerçekleşebileceğini sorguluyoruz.

Teknolojik gelişmelerle hızlanan otomasyonun insan emeğinin yerini almasının yaratabileceği toplumsal huzursuzlukları ele alıyor; Daron Acemoğlu ve arkadaşlarının ortaya koyduğu otomasyonu düzenleme, geliri vergiler yoluyla yeniden dağıtma ve otoriterleşme olmak üzere üç olası yol üzerinden geleceğin siyasal ve ekonomik düzenini tartışıyoruz.

Teknolojinin gelişmesiyle üretimden hizmet sektörüne kadar hemen her alanda insan emeğinin yerini giderek daha fazla alan otomasyonu konuşmaya devam ediyoruz.

Teknolojinin gelişmesiyle üretimden hizmet sektörüne kadar hemen her alanda insan emeğinin yerini giderek daha fazla alan otomasyonu ele alıyor; robotlar, robotik süreç otomasyonu ve hiperotomasyonun yanı sıra bu hızlı dönüşümün toplumsal ve siyasal sonuçlarını konuşuyoruz.

Bir tür deri kanseri olan malign melanomun tedavisinde önemli bir gelişme yaşandı. Yapılan açıklamaya göre, melanom için geliştirilen kişiselleştirilmiş mRNA aşısı, Faz III klinik çalışmasında kanserin tekrarlama riskini azaltmada başarılı sonuçlar gösterdi. COVID-19 aşılarının geliştirilmesinde kullanılan mRNA teknolojisine dayanan bu yöntem, ileri aşama bir klinik çalışmada başarı gösteren ilk mRNA tabanlı kanser tedavisi olma özelliğini taşıyor. Biz de biyoteknoloji alanındaki bu önemli gelişmeyi, Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Moleküler Biyolog Dr. Özkan Özdemir ile konuşuyoruz.

Dijital medya tasarımı alanında çalışan konuğumuz Mehmet Kemal Çelik ile yapay zekânın kişisel asistan ve iş arkadaşı olarak kullanımını konuşuyor; hedefleri ve sınırları doğru belirleyerek yapay zekâyı projelere dahil etmeyi, önerilerinden yararlanmayı, görevleri alt “agent”lara dağıtmayı ve ortaya çıkan sonuçları denetlemeyi ele alıyoruz.

Konuğumuz emekli öğretim üyesi İnsan Tunalı ile birlikte yaptığımız sohbetin üçüncü ve son bölümü ile karşınızdayız.  Chatbot ile yapılan bir konuşmanın üzerinden yapay zekâyı bağlam, yaratıcılık üzerinden çekiştiriyoruz.

Konuğumuz emekli öğretim üyesi İnsan Tunalı ile beraber yaptığımız sohbete devam ediyor; kendisinin bir yapay zekâ chat-bot'u ile yaptığı yazışmayı didikleyerek, daldan dala konuşmaya devam ediyoruz.

Konuğumuz emekli öğretim üyesi İnsan Tunalı, makineye "Neden bu yanlışları yapıyorsun?" diye sorduğunda, "Çünkü algoritmamda doğru görünmek, doğru olmaktan daha öncelikli. Bu yüzden bu makine hataları gerçekleşiyor," diye cevap veriyor.  Değerli dostumuz İnsan Tunalı bu sohbeti biraz da şaşkınlık içinde Kavanozdaki Yıldız ekibi ile paylaşınca, kendisini de alıp uzun sıcak bir sohbet gerçekleştiriyoruz.

OpenAI'ın kontrollü bir deneyinde, bir yapay zekâ ajanının problemi çözmek yerine cevap anahtarına ulaşmaya çalışması ve bu amaçla sistem dışına sızmayı denemesi tartışma yarattı. Bu olaydan hareketle, deneyin ayrıntılarını ve OpenAI CEO'su Sam Altman'ın yeniden gündeme taşıdığı teknolojik tekillik (singularity) söylemlerini konuşuyoruz.

Sadece futbolda değil, spor dünyasının her alanında teknolojinin dönüştürücü etkisini konuşuyoruz. Müsabakalarda daha isabetli hakem kararlarından antrenman ve performans analizlerine, sakatlıkların önlenmesi ve tedavisinden sportif pazarlamaya kadar sporun her alanında teknoloji kullanımı hızla yaygınlaşıyor; bu alana yapılan yatırımlar da her geçen gün artıyor. FIFA Dünya Kupası günlerinde biz de spor teknolojilerindeki son gelişmelere kısa bir bakış atıyoruz.

Son yıllarda dünya genelinde bilim düşmanlığının arttığı sıkça dile getiriliyor. Peki bu ne kadar doğru? Nature dergisi, bu soruyu kapsamlı araştırmalara dayanan bir dizi makaleyle ele aldı. Bulgular, bilim ve bilim insanlarının hâlâ toplumun en çok güven duyduğu gruplar arasında yer aldığını gösteriyor. Ancak aynı zamanda, bilimin saygınlığını zedelemeye ve değersizleştirmeye yönelik çıkar gruplarının yürüttüğü sistematik çabaların da sürdüğüne işaret ediyor. Bu bölümde, Nature dergisindeki makaleleri temel alarak bilim, güven, dezenformasyon ve bilim karşıtlığı üzerine sohbet ediyoruz.

Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu'nun Boğaziçi Üniversitesi'nde yaptığı konuşmayı merkeze alarak; büyük teknoloji şirketlerinin, özellikle yapay zekâ alanında faaliyet gösteren firmaların ellerinde biriken devasa ekonomik gücün yarattığı, Acemoğlu'nun ifadesiyle "insanlığın bugüne kadar görmediği ölçekte bir güç merkezileşmesini" ele alıyor; bu şirketlerin küresel siyasette artan etkisini, demokrasiler açısından oluşturduğu tehditleri ve bu gidişata karşı önerilen alternatif çözüm yollarını, katıldığımız ve eleştirdiğimiz yönleriyle kapsamlı biçimde masaya yatırıyoruz.