Advertise on podcast: Brotkast - Brot úr þáttum og opnir þættir

Hvað gerist þegar pólitísk hugmyndafræði fær að ráða för í vísindum og fjölmiðlar birta niðurstöður rannsókna án þess að spyrja gagnrýninna spurninga?Kolbeinn Stefánsson, dósent við félagsráðgjafardeild Háskóla Íslands, er gestur Frosta Logasonar í Spjallinu að þessu sinni.Tilefnið er umdeild skýrsla hugveitunnar Equimundo um viðhorf íslenskra karla til jafnréttis, karlmennsku og ofbeldis. Niðurstöðurnar vöktu mikla athygli í íslenskum fjölmiðlum en sættu síðar harðri gagnrýni félagsvísindamanna vegna alvarlegra annmarka á rannsókninni.Kolbeinn gagnrýnir bæði rannsóknina og hvernig fjölmiðlar tóku niðurstöðum hennar. Hann telur málið afhjúpa mun stærra vandamál: Hversu auðvelt sé að koma vafasömum rannsóknum á framfæri ef niðurstöðurnar falla að ríkjandi pólitískri orðræðu.Umræðan víkkar síðan út í gagnrýna skoðun á stöðu félagsvísinda, kynjafræði og pólitískrar hugmyndafræði innan háskólasamfélagsins. Þeir Frosti rifja meðal annars upp hið fræga Grievance Studies Affair, þar sem þrír fræðimenn komu tilbúnum og fáránlegum rannsóknargreinum í gegnum ritrýni fræðitímarita.Kolbeinn ræðir mikilvægi vísindalegrar aðferðafræði, hættuna sem felst í því að pólitískar skoðanir ráði niðurstöðum rannsókna og hvers vegna fræðimenn verði að vera tilbúnir að gagnrýna hver annan, jafnvel þegar það veldur óþægindum.Einnig er rætt um þá neikvæðu mynd sem gjarnan er dregin upp af íslenskum körlum og hvernig sú mynd samræmist öðrum rannsóknum á jafnréttisviðhorfum.Er háskólasamfélagið að sinna hlutverki sínu sem vettvangur frjálsrar þekkingarleitar eða hefur pólitísk hugmyndafræði fengið of mikið vægi?Um þetta og margt fleira í nýjasta þætti Spjallsins með Frosta LogasyniFáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Gunnar Dan, hlaðvarpsstjórnandi og rithöfundur, snýr aftur í Spjallið með nýja bók, UFO 202, og segir óhætt að fullyrða að mikið hafi breyst frá því hann settist síðast niður með Frosta til að ræða eitt dularfyllsta viðfangsefni samtímans.Undanfarin misseri hafa fyrrverandi starfsmenn bandaríska hersins og leyniþjónustustofnana stigið fram með ótrúlegar frásagnir af óþekktum fljúgandi fyrirbærum, meintum endurheimtum flýgildum og verum sem eiga ekki að vera af mannlegum uppruna. Samhliða hafa málefni UAP-fyrirbæra ratað inn í bandaríska þingið og opinber gögn og myndbönd verið birt.Gunnar hefur sökkt sér ofan í þennan heim og segist í dag hundrað prósent sannfærður um að hér sé eitthvað raunverulegt á ferðinni – þótt stóra spurningin sé hvað það sé í raun.Í þættinum ræða Frosti og Gunnar meðal annars nýjustu vendingar í UFO/UAP-málum, frásagnir David Grusch, meintar verur og flýgildi, dularfull fyrirbæri neðansjávar og möguleikann á að sumar þeirra vera sem menn hafa talið „geimverur“ komi alls ekki utan úr geimnum heldur úr öðrum víddum – eða hafi jafnvel verið hér á jörðinni miklu lengur en mannkynið.Samtalið færist síðan út fyrir hinn hefðbundna UFO-heim og inn á mörk meðvitundar og efnisveruleika. Gunnar segir frá eigin reynslu af DMT og ayahuasca, kynnum sínum af því sem hann upplifði sem verur í öðrum veruleika og þeirri hugmynd að hugvíkkandi reynsla, trúarbrögð, meðvitund og UFO-fyrirbærið kunni að tengjast með einhverjum hætti.Ný bók Gunnars, UFO 202, tekur einmitt meira á þessum andlegu og heimspekilegu spurningum en fyrri bókin: Hvað er meðvitund? Hvað er tími? Hvaðan komum við? Og er mögulegt að veruleikinn sem við upplifum dagsdaglega sé aðeins lítið brot af einhverju miklu stærra?Óvenjulegt, opinskátt og á köflum algjörlega lygilegt samtal um spurningar sem fyrir örfáum árum hefðu varla ratað inn í alvarlega umræðu.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Í Harmageddon þætti dagsins veltum við fyrir okkur hversu þolinmóðir íslenskir kjósendur ætla að vera gagnvart Viðreisn og Samfylkingu sem sýna engin merki þess að ætla ná þeim tökum á efnahagsmálum sem þau voru kosin til að gera. Við ræðum líka um mikinn árangur sem Já-hliðin náði fram í nýlegri þjóðaratkvæðagreiðslu með drjúgri aðstoð úr sjóðum skattgreiðenda og fjöllum um óhóflega notkun Íslendinga á sterkum geðlyfjum, þrátt fyrir að vera ein hamingjusamasta þjóð heims. Allt þetta og miklu meira í Harmageddon þætti dagsins. Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Óli Björn Kárason, fyrrverandi þingmaður og ritstjóri, er gestur Spjallsins að þessu sinni.Tilefnið er ný bók hans, Villigötur valdsins – til varnar frelsinu gegn miðstýringu, ríkisafskiptum og rétthugsun, en samtalið vindur fljótt upp á sig og verður að víðtæku uppgjöri við íslensk stjórnmál og þróun samfélagsins undanfarna áratugi.Óli Björn ræðir hvers vegna hægrimenn misstu sjálfstraustið og hugmyndafræðilegan kraft, hvernig Sjálfstæðisflokkurinn fjarlægðist hluta af sínum gömlu rótum og hvers vegna hann telur hörð hugmyndafræðileg átök nauðsynleg í heilbrigðu lýðræðissamfélagi.Rætt er um ríkisrekstur og einkaframtak, skattkerfið, heilbrigðisþjónustu, Ríkisútvarpið og þá róttæku hugmynd Óla Björns að gjörbreyta hlutverki þess. Þá er farið ítarlega yfir útlendingamálin, breytingarnar á útlendingalögum árið 2016 og þann pólitíska rétttrúnað sem hann telur hafa haft mikil áhrif á stjórnmál síðustu ára.Undir lokin rifjar Óli Björn upp átökin innan ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks, Framsóknar og Vinstri grænna, hvalveiðibann Svandísar Svavarsdóttur og ákvörðun sína um að hætta sem formaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins.Ítarlegt samtal um frelsi einstaklingsins, vald ríkisins, hugmyndafræði og hvað fór úrskeiðis hjá íslenskum hægrimönnum.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Fyrir nokkrum vikum var ágengni Trumps gagnvart Grænlandi sögð sýna að Ísland gæti ekki lengur treyst Bandaríkjunum og yrði að leita skjóls í Evrópusambandinu. Nú hefur náðst farsælt samkomulag um Grænland, allir eru hæstánægðir og stærsta röksemdin fyrir inngöngu Íslands í ESB virðist hafa gufað upp. Við fjöllum um þetta og fleiri mál líðandi stundar í Harmageddon þætti dagsins.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Jón Helgi Egilsson, doktor í peningamálahagfræði, segir að Ísland geti boðið húsnæðislán með föstum vöxtum til mun lengri tíma en nú tíðkast. Hann tók þátt í vinnu á vegum fyrri ríkisstjórnar sem miðaði meðal annars að því að gera tíu ára vaxtafestingu að raunhæfum valkosti fyrir íslenska lántakendur. Sú vinna hafi hins vegar verið stöðvuð eftir að Daði Már Kristófersson tók við embætti fjármálaráðherra.Í viðtalinu ræðir Jón Helgi hvers vegna eigin gjaldmiðill sé mikilvægt hagstjórnartæki fyrir lítið og opið hagkerfi og segir upptöku evru jafngilda fastgengi sem henti Íslandi illa. Hann telur að eftir niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar eigi stjórnvöld að einbeita sér að því að bæta íslenska peninga- og lánakerfið.Þá útskýrir hann hvernig viðskiptabankar búa til nýja peninga með útlánum, hvers vegna ráðstöfun lánsfjár getur ýtt undir verðbólgu og eignabólur og hvað megi læra af hugmyndum hagfræðingsins Richards Werners.Jón Helgi fjallar einnig um tæknibreytingar sem geti rofið forréttindastöðu bankanna, gert fólki kleift að varðveita rafrænar eignir utan hefðbundins bankakerfis og aukið samkeppni í fjármálaþjónustu. Hann varar jafnframt við þeirri miðstýringu sem geti fylgt fyrirhugaðri stafrænni evru Evrópska seðlabankans og segir hættulegt að byggja kerfi sem stjórnvöld gætu síðar misnotað.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Erlendir ríkisborgarar eru aðeins um fjórðungur vinnuaflsins en tæplega 57% þeirra sem voru á atvinnuleysisskrá fyrstu sjö mánuði ársins. Við ræðum þessar sláandi tölur og spyrjum hvers vegna stjórnvöld virðast hafa meiri áhyggjur af umræðunni en vandanum sjálfum.Við förum einnig yfir hvernig stríð stjórnvalda gegn nikótínpúðum virðist hafa leitt til aukinna sígarettureykinga meðal ungmenna, kynjafræði sem vill nú tala um „typpabörn“ og „píkubörn“ og hvernig sænska hægrið virðist endanlega hafa slátrað framtíð landsins með því að flytja inn hundruð þúsunda erlendra kjósenda á síðasta kjörtímabili.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er gestur Frosta Logasonar í Spjallinu að þessu sinni. Í viðtalinu ræðir hann niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og gagnrýnir viðbrögð ríkisstjórnarinnar við ósigrinum. Hann segir stjórnvöld hafa misst af tækifærinu til að sameina þjóðina og telur fráleitt að halda lífi í gamalli aðildarumsókn eftir að þjóðin hefur sagt nei.Þá fer Sigmundur hörðum orðum um fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Hann segir skatt- og gjaldahækkanir bitna á venjulegu fólki, ýta undir verðbólgu og sýna að stjórnvöld hafi ekki vilja til að ráðast í raunverulegan niðurskurð ríkisútgjalda.Stór hluti samtalsins snýst um útlendingamál, hælisleitendakerfið og þróunina í Evrópu. Sigmundur segir nauðsynlegt að semja ný útlendingalög frá grunni, koma í veg fyrir misnotkun kerfisins og ná stjórn á landamærum Íslands áður en vandinn verði óviðráðanlegur.Einnig er rætt um uppgang AfD og annarra hægriflokka í Evrópu, áhrif innflytjenda á stjórnmálin, samband Íslands við Bandaríkin og viðbrögð íslenskra stjórnmálamanna við umdeildri kortamynd Donalds Trump. Sigmundur segir Trump hafa gaman af því að leika „nettröll“ og telur íslensk stjórnvöld hafa brugðist við málinu af óþarfa móðursýki.Að lokum ræðir hann framtíð ríkisstjórnarinnar, efnahagsmálin og hvað Miðflokkurinn myndi gera öðruvísi kæmist hann til valda.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Ríkisstjórnin fagnar hallalausum fjárlögum fyrir árið 2027. En þegar betur er að gáð fæst núllið meðal annars með hærri sköttum og gjöldum, rýrari bótum og aðgerðum sem gætu aukið verðbólguþrýsting. Við förum yfir það sem leyndist á bak við glansandi kynninguna og spyrjum: Eru fjárlögin raunverulega hallalaus - eða hefur reikningurinn einfaldlega verið færður yfir á almenning? Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Debbie Hayton er breskur kennari, blaðamaður og verkalýðsbaráttukona sem gekkst sjálf undir kynleiðréttingu árið 2012. Þrátt fyrir það hefur hún orðið ein ötulasta gagnrýnisröddin gegn nútíma kynvitundarpólitík og þeirri hugmyndafræði sem hún telur hafa tekið yfir umræðuna um transfólk.Í þessu ítarlega viðtali ræðir Debbie við Frosta Logason um eigin æsku, vanlíðanina sem leiddi til kynleiðréttingar og hvers vegna hún hafnar nú hugmyndinni um meðfædda „kynvitund“. Hún segir líffræðilegt kyn vera óbreytanlegan veruleika, transkonur vera líffræðilega karla og að fólk geti breytt líkama sínum og framsetningu án þess að samfélagið þurfi að afneita raunveruleikanum.Debbie fjallar einnig um sjálfskilgreiningu kyns, persónufornöfn, kvennarými og fangelsi, réttindi transfólks, bakslagið gegn transhreyfingunni og þá hörðu gagnrýni sem J.K. Rowling og Graham Linehan hafa sætt.Sérstök áhersla er lögð á börn. Debbie gagnrýnir harðlega notkun kynþroskablokka og hormónameðferða, segir hugmyndina um „transbörn“ geta ýtt undir gamaldags staðalímyndir og telur að börn eigi að fá svigrúm til að vaxa úr grasi áður en þau taka óafturkræfar ákvarðanir um líkama sinn.Að lokum beinir hún orðum sínum sérstaklega til Íslands, þar sem hún telur sömu hugmyndafræði hafa náð fótfestu og í Bretlandi og Bandaríkjunum.„Líffræðilegt kyn skiptir máli. Fólk á að vera frjálst til að tjá sig eins og það vill – en það breytir ekki kyni þess.“Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Það hefur verið athyglisvert að fylgjast með viðbrögðunum erlendis við niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Víða er henni fagnað sem verðskuldaðri áminningu til Evrópusambandsins um að sífellt fleiri Evrópubúum hugnast illa sú aukna miðstýring sem sambandið stefnir að. Viðbrögðin hér heima hafa þó verið af öðrum toga. Tapsárir já-sinnar virðast margir haldnir þeirri meinloku að Nei-ið hafi aðeins unnið vegna þess að auðvaldið og svokallaðir sjávargreifar hafi keypt sér niðurstöðuna og heilaþvegið þjóðina með áróðri. En Nei-sinnar komu úr öllum stjórnmálaflokkum og úr ólíkum áttum samfélagsins. Þeir fylgdu einfaldlega þeirri sannfæringu sinni að Ísland ætti ekkert erindi inn í Evrópusambandið.Þjóðin hafnaði því að færa meira vald frá Íslandi og inn í miðstýrt evrópskt kerfi. Hún valdi að standa með sjálfsákvörðunarrétti sínum og þeirri einföldu hugmynd að Íslendingar eigi sjálfir að ráða málum sínum.Í nýjasta þætti Harmageddon förum við yfir úrslitin, viðbrögðin heima og erlendis og þær langsóttu skýringar sem nú eru notaðar til að gera lítið úr upplýstri ákvörðun íslenskra kjósenda.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins og fyrrverandi forsætis- og fjármálaráðherra, sest hjá Frosta Logasyni í ítarlegt viðtal um stöðu efnahagsmála, uppnám á vinnumarkaði og niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um ESB-viðræður.Bjarni segir niðurstöðuna „hart nei“ og mikið áfall fyrir Evrópusinnuðu stjórnarflokkana. Hann telur ríkisstjórnina vera í brekku eftir að verðbólga og vextir tóku aftur að hækka, atvinnuleysi jókst og þjóðin hafnaði stærsta stefnumáli hennar.Í viðtalinu er farið ítarlega yfir orsakir verðbólgunnar, 8% stýrivexti, forsendubrest kjarasamninga og þær breytingar sem Bjarni telur nauðsynlegar á íslenska vinnumarkaðslíkaninu. Hann segir laun hafa hækkað langt umfram það sem upphaflega var samið um, á meðan framleiðniaukningin sem átti að standa undir hækkununum hafi ekki skilað sér.Bjarni gagnrýnir ríkisstjórnina fyrir að leggja of mikla áherslu á nýja skatta og tekjuöflun í stað þess að draga úr útgjöldum og ráðast í varanlegar kerfisbreytingar. Hann telur mikil tækifæri felast í stafrænni þjónustu, gervigreind og betri nýtingu fjármuna hjá ríki og sveitarfélögum.Þá ræða Frosti og Bjarni meðal annars:- hvort hægt sé að halda lífi í núverandi kjarasamningum- ábyrgð fyrirtækja, stjórnvalda og verkalýðshreyfingarinnar- veikleika íslenska vinnumarkaðslíkansins- víðtæka notkun verðtryggingar- stöðuna á húsnæðis- og byggingarmarkaði- hugmyndir Richard Werner um útlán banka og peningamagn- hvort Seðlabankinn hafi átt að hækka vexti í 8%- skattahækkanir og skort á aðhaldi í ríkisrekstri- niðurstöðu ESB-kosninganna og framtíð íslensku krónunnar- stöðu ríkisstjórnarinnar eftir ósigurinn- lífið eftir stjórnmálin og ástæður þess að Bjarni hætti- hótanir, áreiti og vaxandi hörku í garð stjórnmálamanna- Ítarlegt samtal um þá stóru spurningu sem nú blasir við þjóðinni: Hvernig geta Íslendingar náð tökum á verðbólgu, lækkað vexti og tryggt áframhaldandi hagvöxt og sterk lífskjör?Umsjón: Frosti LogasonGestur: Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsinsFáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Professor Richard Werner warns Icelanders against surrendering their monetary sovereignty by joining the European Union and eventually adopting the euro.In this wide-ranging interview, recorded ahead of Iceland’s referendum on reopening EU accession negotiations, Werner argues that joining the euro would be one of the worst economic decisions Iceland could make. By abandoning the Icelandic króna, he says, the country would give up control over monetary policy, lose its ability to respond independently to future crises and place crucial economic decisions in the hands of the European Central Bank.Werner also discusses the ECB’s plans for a digital euro. He describes central bank digital currency as a powerful instrument of centralised control that could eventually allow the ECB to deal directly with the public, undermine commercial and community banks and radically transform the European financial system.But Werner does not defend Iceland’s current economic policies. He strongly criticises the Central Bank of Iceland for relying on interest-rate increases while failing to control the quantity and allocation of bank credit. In his view, inflation, high mortgage rates and economic instability are not unavoidable consequences of having a small independent currency—they are the result of poor monetary and banking policies.He proposes a fundamentally different path for Iceland: retain the króna, make the Central Bank meaningfully accountable, encourage the creation of numerous small local and community banks, and direct newly created bank credit towards productive business investment rather than consumption, property speculation and financial assets.Werner also addresses Iceland’s unusual system of inflation-indexed mortgages and argues that indexation treats the symptoms rather than the underlying disease. If Iceland tackles inflation at its source, he says, the country could gradually eliminate the need for indexation while achieving lower interest rates, stronger economic growth, a more stable currency and greater prosperity.Topics discussed include:• Why Werner believes Iceland should reject EU membership• What Iceland would surrender by adopting the euro• The ECB’s record on inflation, asset bubbles and banking crises• The digital euro and the future of central bank digital currencies• What the Central Bank of Iceland is doing wrong• Why raising interest rates may not solve inflation• Iceland’s inflation-indexed mortgages• How bank credit creates money, inflation and asset bubbles• Why Iceland needs more local and community banks• How Iceland could achieve stability while retaining the krónaProfessor Richard Werner is an internationally recognised economist and banking expert, best known for his research into credit creation, monetary policy and the role of banks in economic development.Hosted by Frosti Logason.

Á baráttufundi já-hliðarinnar í vikunni talaði Kristrún á þann veg að helst mætti skilja að hún væri búin að gefast upp á verkefninu, sem ríkisstjórnin hefur varla byrjað á, og væri nú sannfærð um að aðeins kommissararnir í Brussel gætu kveðið niður verðbólguna á Íslandi. En ríkisstjórnin gæti byrjað á því að efna sinn hlut í síðustu kjarasamningum. Hún gæti afturkallað gjaldahækkanir sem hafa þrýst verðlagi upp. Hún gæti hætt að láta hið opinbera vera leiðandi í launaþróun. Og þau gætu dregið úr ríkisútgjöldum í stað þess að auka þau. En í staðinn ætla þau að bjóða okkur í rándýra óvissuferð til Brussel.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Egill Almar Ágústsson hefur á síðustu misserum vakið athygli fyrir skrif sín um íslenska krónu, verðtryggingu, vexti og hagvöxt. Hann telur að Ísland standi frammi fyrir miklu stærra efnahagsvandamáli en flestir geri sér grein fyrir: Hagvöxtur á mann hafi verið sáralítill síðasta áratuginn og íslenskt atvinnulíf búi ekki til nægilega mörg ný og vel launuð störf.Egill vill að Ísland fari í sókn, opni hagkerfið betur fyrir erlendri fjárfestingu og tengist evrópsku efnahagslífi með mun dýpri hætti. Hann telur smæð krónunnar, háa vexti og verðtryggingu skapa óstöðugt og óhagkvæmt viðskiptaumhverfi - og sér aðild að Evrópusambandinu og upptöku evru sem mikilvægan hluta lausnarinnar.Frosti er ósammála. Hann bendir á sterka stöðu þjóðarbúsins, mikinn vöxt hugverkaiðnaðar, árangur íslenskra útflutningsfyrirtækja og þau mikilvægu stjórntæki sem fylgja eigin gjaldmiðli. Hann telur Ísland geta ráðist gegn verðbólgu, eflt nýsköpun og skapað verðmæt störf án þess að ganga inn í Evrópusambandið.Úr verður löng og hreinskilin rökræða um ESB og evruna, kosti og galla krónunnar, stöðu íslenska hagkerfisins, erlenda fjárfestingu, háa vexti og fullyrðingar Egils um að bankar og fasteignafélög geti hagnast á verðbólgunni.Er Ísland í raun að dragast aftur úr umheiminum - eða hefur íslenska hagkerfið sýnt að þjóðin stendur betur utan Evrópusambandsins?Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/