Advertise on podcast: FD Toegevoegde Waarde

Waarom trappen zelfs slimme, kritische mensen in oplichtingstrucs? En hoe staat het eigenlijk met de portemonnee van de gemiddelde Fransman? Deze week duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma in de wereld van de oplichting en de Franse economie. Marijn vertelt over zijn bezoek aan Bangkok, waar hij samen met een collega in een geraffineerde toeristenscam belandde. Een vriendelijke local, een tuktuk voor een zacht prijsje en een bijzondere tip voor een kleermaker: voor ze het wisten, hadden ze allebei een maatpak gekocht voor €400. Terwijl de alarmbellen achteraf luid en duidelijk rinkelden, leek het op dat moment allemaal heel logisch. Hoe konden ze daar nu intrappen? Marijn zoekt daarom uit wat de wetenschap zegt over oplichters en hun slachtoffers. Want oplichters zijn vaak veel betere verkopers dan we denken. Ze wekken vertrouwen, doen alsof ze je vriend zijn en spelen in op onze behoefte om aardig gevonden te worden. Tel daar tijdsdruk, een aanbieding die alleen vandaag geldt en de angst om een buitenkans mis te lopen bij op, en zelfs een kritische geest kan zijn beoordelingsvermogen verliezen. Waarom vertrouwen we mensen die op ons lijken? Waarom vinden we het zo lastig om nee te zeggen? En misschien wel de belangrijkste en meest prangende vraag: heeft Marijn uiteindelijk wel waar voor zijn €400 gekregen? Daarna verleggen Anna en Marijn de blik naar Frankrijk. Terwijl de Franse staatsschuld en politieke onrust veel aandacht krijgen, is er ook een andere vraag: hoe gaat het met de bestaanszekerheid van de gewone Fransman? Wat merkt de gemiddelde inwoner van de economische situatie, en hoe staat het met de koopkracht van Frans modaal? Want achter de grote cijfers over begrotingstekorten en staatsschulden zit uiteindelijk de vraag hoeveel geld mensen overhouden in hun portemonnee. Redactie & Montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedere week duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD in de fascinerende wereld van de economie. Deze week neemt Marijn ons mee vanuit Bangkok, waar het IMF en de Wereldbank bijeenkomen. Daar klinkt een opvallend optimistisch verhaal: ondanks hoge energieprijzen, oplopende rentes en geopolitieke onrust blijft de wereldeconomie groeien. Het IMF heeft de groei de afgelopen jaren zelfs telkens onderschat. Bedrijven en consumenten blijken zich beter aan te passen dan verwacht. Maar hoe lang houdt die veerkracht stand? Een belangrijke motor achter de groei is kunstmatige intelligentie. De investeringen in AI lopen op tot duizelingwekkende bedragen en de handel in chips en computerhardware groeit hard mee. Vooral de Verenigde Staten en Azië profiteren daarvan. Maar er zit ook een keerzijde aan die AI-rush. Wat als de beloofde productiviteitswinst uitblijft, de investeringen niet genoeg opleveren of beleggers hun vertrouwen verliezen? Dan kan de motor van de wereldeconomie zomaar gaan sputteren. En wie verdient er uiteindelijk aan AI: de Amerikaanse techreuzen met hun dure abonnementen, of Chinese bedrijven die hun modellen juist gratis beschikbaar stellen? Ook de Nobelprijs voor de Economie komt aan bod. De winnaars ontwikkelden modellen die helpen verklaren hoe huishoudens en bedrijven reageren op veranderingen in de economie. Hun werk bouwt voort op het Keynesiaanse idee dat overheden en centrale banken de economie kunnen stabiliseren, maar kijkt nadrukkelijker naar de keuzes en verwachtingen van mensen en bedrijven. Hoe voorspelbaar is de economie eigenlijk, als al die beslissingen samen het grotere geheel bepalen? En zegt het iets dat Nobelprijzen voor economie steeds vaker naar een klein groepje Amerikaanse universiteiten gaan? Het IMF waarschuwt ondertussen dat we niet te zelfverzekerd moeten worden: de voorraden zijn aangesproken, de staatsschulden zijn hoog en de ruimte om bij een volgende crisis bij te springen is beperkt. De wereldeconomie is veerkrachtig gebleken, maar is dat genoeg om de volgende schok op te vangen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom spelen hedgefondsen een steeds grotere rol op de markt voor staatsobligaties? En hoe kan het dat we ondanks de oorlog in Iran nog steeds gewoon het vliegtuig kunnen pakken? Deze week duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD opnieuw in de fascinerende wereld van de economie. In het voorjaar werd gevreesd dat de oorlog in Iran zou leiden tot grote kerosinetekorten en geschrapte vluchten. Zelfs Marijn waagde zich aan een voorspelling die vooralsnog niet is uitgekomen. Hoe kon de aanvoer van brandstof op peil blijven, ondanks de blokkade en de fors gestegen prijzen? En wie betaalt uiteindelijk de rekening voor die duurdere kerosine: de luchtvaartmaatschappijen of de passagiers? Ook richten Marijn en Anna hun blik op de financiële markten. Hedgefondsen zijn steeds grotere spelers geworden op de markt voor staatsobligaties, vooral in de Verenigde Staten. Ze kunnen met geleend geld enorme posities innemen en zo profiteren van piepkleine prijsverschillen. Maar wat gebeurt er als de rente plotseling stijgt en al die fondsen tegelijkertijd hun beleggingen moeten verkopen? Het IMF waarschuwt dat hun groeiende invloed de financiële stabiliteit in gevaar kan brengen. Verder komen de oplopende rente op staatsleningen en de zorgen over de Franse en Amerikaanse staatsschuld aan de orde. Zijn hedgefondsen de boosdoeners, of ligt het probleem vooral bij overheden die te veel lenen en uitgeven? En hoe lang kunnen financiële markten erop vertrouwen dat centrale banken ingrijpen als het misgaat? Redactie en Montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma See omnystudio.com/listener for privacy information.

We hebben deze week een beetje een andere aflevering dan anders, want we gaan het niet over de actualiteit hebben, maar we gaan het over nieuwe ideeën in het economisch denken hebben. En daarvoor hebben we wel vier verschillende economen gesproken! Marijn sprak deze week Hans Stegeman, hoofdeconoom van Triodos Bank, en Mariana Mazzucato, econoom en schrijfster. Zij hebben allebei een boek geschreven over hoe we anders naar de economie moeten kijken. Daar doen we in deze Toegevoegde Waarde aan mee en we kijken hoe groot de rol van de overheid idealiter is. En Anna sprak Nobelprijswinnaar Paul Krugman en Arnaud Orain, een Franse econoom en historicus die ook een boek heeft geschreven. Vorige week vrijdag waren zij te gast bij De Nederlandsche Bank op uitnodiging van het FD en Anna modereerde daar een gesprek tussen beiden. Het gesprek ging onder andere over finitude capitalism, roofkapitalisme. Verder ging het en gaat het ook in deze Toegevoegde Waarde over de veranderde wereld, Amerika, China en Europa, we kijken naar de rol van Europa en een beetje naar de toekomst.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma de rentestanden van obligaties, want die blijven record na record breken. De Amerikaanse dertigjaarsrente tikte deze week de 5,44% aan, het hoogste niveau sinds 2004, en ook in Nederland loopt de tienjaarsrente op. Vermogensbeheerder Allianz publiceerde een opvallende analyse: beleggers prijzen wel de renteopdrijvende effecten van de AI-boom in, maar houden nauwelijks rekening met de productiviteitswinst die AI zou moeten opleveren. Wat zou dat betekenen voor de rente op de langere termijn, en is er een precedent voor zo’n effect bij eerdere technologische revoluties? Daarna gaat het over de Europese banken, die volop lobbyen voor lagere kapitaaleisen. Ze willen makkelijker kunnen investeren in de enorme Europese kapitaalbehoefte, maar toezichthouders als de ECB en De Nederlandsche Bank waarschuwen: ‘Never forget 2008’. Ligt het probleem echt bij te hoge buffers, of vooral bij een gefragmenteerde Europese bankenmarkt en een bankenunie die al jaren vastzit op het gedeelde depositogarantiestelsel? Tot slot een vervolg op de discussie over het ‘middeleeuwse’ kasstelsel van de overheid: een lezer neemt het via de mail op voor de huidige boekhoudpraktijk en stelt dat uiteindelijk alles bij de overheid consumptie is, geen investering. Marijn en Anna sluiten de aflevering af met een scherpe vraag over monetaire financiering: mag de ECB eigenlijk staatsobligaties opkopen, en wat is het verschil met QE? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse economie lijkt opvallend goed bestand tegen economische tegenwind. Hoe kan het dat internationale onzekerheid, hoge rentes en geopolitieke spanningen hier minder hard lijken aan te komen dan je misschien zou verwachten? En wat zegt onze manier van boekhouden over de staat van de bruggen, wegen en andere publieke bezittingen? Anna Dijkman en Marijn Jongsma onderzoeken waarom Nederland economisch zo veerkrachtig blijkt. We hebben weliswaar veel schulden, maar bedrijven en huishoudens hebben hun schulden de afgelopen jaren afgebouwd en de Nederlandse economie draait relatief goed. Tegelijkertijd schuilt een belangrijk deel van onze kwetsbaarheid buiten de landsgrenzen. Wat gebeurt er als landen zoals Frankrijk in financiële problemen komen, terwijl Nederlandse banken, bedrijven en huishoudens daar nauw mee verbonden zijn? Ook kijken Anna en Marijn naar iets wat op het eerste gezicht toch wel behoorlijk saai klinkt: de manier waarop de overheid haar bezittingen en investeringen bijhoudt. Want terwijl een bedrijf zijn machines afschrijft en rekening houdt met slijtage en vervanging, werkt dat bij de overheid heel anders. Wat zou er gebeuren als we bruggen, wegen en andere infrastructuur op dezelfde manier zouden behandelen als bedrijfskapitaal? Zou dat helpen om achterstallig onderhoud eerder zichtbaar te maken en te voorkomen dat problemen zich opstapelen? Ook bespreken ze waarom Nederland, ondanks zijn hoge private schulden en afhankelijkheid van de wereldeconomie, toch een relatief robuuste uitgangspositie heeft. Is onze ‘tefloneconomie’ echt zo onverwoestbaar als ze lijkt, of merken we de gevolgen van alle economische schokken uiteindelijk alsnog? Redactie en montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Aan de belastingbetalers van Nederland, geschreven door Jan Donders en Flip de Kam, bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma deze week de verschillen tussen inkomensgroepen. Het verschil tussen wie profiteert van ons sociale stelsel en wie er vooral aan bijdraagt voor een ander. Het boek nuanceert het beeld dat de overheid vooral geld kost en legt bloot hoe complex het is om uit te rekenen hoeveel één inwoner van Nederland betaalt en hoeveel die ervoor terugkrijgt. Volgend op dit onderwerp zocht Anna uit hoe het zit met het verschil tussen generaties. Welke generatie werd geboren in de voor haar meest gunstige tijd? Zijn millennials inderdaad de verloren generatie gebleken zoals zo’n vijftien jaar geleden vaak werd geopperd? En hoe zit het met de vooruitzichten van gen Z’ers die maar moeilijk aan een koophuis kunnen komen?De eerdere aflevering: https://fd.nl/podcast/fd-toegevoegde-waarde/60119783/wat-is-de-stiekeme-haagse-belastingknop-en-is-olie-wel-zo-belangrijk-voor-de-dollar  See omnystudio.com/listener for privacy information.

We gaan vandaag praten over de rente, jaja alweer, want we kregen er een vraag over en de obligatiemarkt is de afgelopen weken een nogal fascinerende toestand waar de Amerikanen zich in allerlei bochten wringen om de rente te beïnvloeden. Verder kijken we naar geldschepping, want ook daar kregen we een vraag over, over de rol van commerciële banken daarbij, want moet geldschepping eigenlijk niet een publieke zaak worden? Een terugkerende discussie zou je kunnen zeggen, want dit was een jaar of tien geleden ook een hot topic.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie & montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hebben we China jarenlang verkeerd ingeschat? En als economische groei niet het enige doel is, zouden we dan beter af zijn met een 25-urige werkweek? In deze aflevering kijken Anna Dijkman en Marijn Jongsma naar twee grote vragen over de economie van de toekomst: wat hebben we geleerd van de spectaculaire opkomst van China, en wat kunnen we veranderen aan ons huidige economische systeem voor een goed leven? China werd na de toetreding tot de wereldhandelsorganisatie in 2001 gezien als een land dat zich steeds verder zou openen en aan de internationale spelregels zou houden. Maar inmiddels blijkt dat beeld veel te simpel. Hoe kon China uitgroeien van de ‘wankelende reus’ die door experts werd voorspeld tot een economische grootmacht die zelfs op het gebied van hightech met het Westen concurreert? En waarom hebben Europa en de Verenigde Staten zo lang onderschat hoe groot de Chinese voorsprong zou worden? Anna en Marijn bespreken de ongemakkelijke gevolgen van die Chinese opmars. De rest van de wereld profiteerde jarenlang van goedkope Chinese producten, maar bepaalde industrieën werden ondertussen zwaar geraakt. Is vrijhandel nog wel houdbaar als één land structureel veel meer exporteert dan het importeert? En moeten we onze manier van denken over handel en economische afhankelijkheid fundamenteel herzien? Tot slot gaat het over een heel andere manier om naar welvaart te kijken: de 25-urige werkweek. Kunnen we met minder werken juist gelukkiger en productiever worden? En wat gebeurt er met onze consumptie als we minder inkomen hebben, maar tegelijkertijd meer tijd overhouden? Anna en Marijn bespreken de ideeën achter een economie waarin niet steeds méér spullen en groei centraal staan, maar ook vrije tijd, zorg, onderwijs en een leefbare planeet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom loopt de rente in de Verenigde Staten zo hard op? En als bedrijven miljarden terugkrijgen van de heffingen van Donald Trump, zien consumenten daar dan ook iets van terug? In deze aflevering analyseren Anna Dijkman en Marijn Jongsma de economische gevolgen van Trumps beleid en de vraag hoelang de Amerikaanse economie de combinatie van hoge schulden, stijgende rentes en onzekerheid kan volhouden. Marijn duikt in de oplopende rente op Amerikaanse staatsleningen. Waarom vragen beleggers een steeds hogere risicopremie? En waarom kan de Fed de rente niet zomaar omlaag brengen zonder nieuwe problemen te veroorzaken? De gevolgen blijven bovendien niet in de VS: omdat internationale kapitaalmarkten met elkaar verbonden zijn, sijpelen hogere rentes ook door naar Europa en Nederland. Wat betekent dat voor onze woningmarkt en huishoudens? Daarnaast kijken Anna en Marijn naar de miljarden die bedrijven terugkrijgen van Trumps onwettig verklaarde heffingen. Amerikaanse importeurs krijgen geld terug, maar consumenten betaalden een deel van die heffingen uiteindelijk via hogere prijzen. Krijgen zij hun geld nog terug? En waarom zijn inmiddels zo’n honderd class action-zaken aangespannen tegen bedrijven? Ondertussen blijken bedrijven en advocaten mogelijk de grootste winnaars van het hele refund-circus. Tot slot gaat het over Trumps strijd tegen China en de omweg die Chinese producten via andere landen maken om Amerikaanse heffingen te ontwijken. Wanneer is een product eigenlijk nog ‘Chinees’ en wanneer komt het officieel uit Vietnam of Cambodja? En waarom dreigt het Amerikaanse handelsbeleid vooral een enorme hoeveelheid werk op te leveren voor juristen, terwijl de speelgoedbeer voorlopig gewoon buiten schot zou moeten blijven? Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma Redactie en montage: Jort Siemes See omnystudio.com/listener for privacy information.

De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Demografie legt uit welke prijs we daarvoor betalen. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid aan de universiteit van Aarhus in Denemarken geeft antwoord. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een financiële crisis betekent vaak onzekerheid, werkloosheid en dalende huizenprijzen. Toch leiden crises ook tot nieuwe ideeën en hervormingen. Waarom is dat zo? En kunnen we voorkomen dat dezelfde fouten zich blijven herhalen? Hoogleraar economie Irene van Staveren van de Erasmus Universiteit legt het uit. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.