Advertise on podcast: FD Toegevoegde Waarde

We hebben deze week een beetje een andere aflevering dan anders, want we gaan het niet over de actualiteit hebben, maar we gaan het over nieuwe ideeën in het economisch denken hebben. En daarvoor hebben we wel vier verschillende economen gesproken! Marijn sprak deze week Hans Stegeman, hoofdeconoom van Triodos Bank, en Mariana Mazzucato, econoom en schrijfster. Zij hebben allebei een boek geschreven over hoe we anders naar de economie moeten kijken. Daar doen we in deze Toegevoegde Waarde aan mee en we kijken hoe groot de rol van de overheid idealiter is. En Anna sprak Nobelprijswinnaar Paul Krugman en Arnaud Orain, een Franse econoom en historicus die ook een boek heeft geschreven. Vorige week vrijdag waren zij te gast bij De Nederlandsche Bank op uitnodiging van het FD en Anna modereerde daar een gesprek tussen beiden. Het gesprek ging onder andere over finitude capitalism, roofkapitalisme. Verder ging het en gaat het ook in deze Toegevoegde Waarde over de veranderde wereld, Amerika, China en Europa, we kijken naar de rol van Europa en een beetje naar de toekomst.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma de rentestanden van obligaties, want die blijven record na record breken. De Amerikaanse dertigjaarsrente tikte deze week de 5,44% aan, het hoogste niveau sinds 2004, en ook in Nederland loopt de tienjaarsrente op. Vermogensbeheerder Allianz publiceerde een opvallende analyse: beleggers prijzen wel de renteopdrijvende effecten van de AI-boom in, maar houden nauwelijks rekening met de productiviteitswinst die AI zou moeten opleveren. Wat zou dat betekenen voor de rente op de langere termijn, en is er een precedent voor zo’n effect bij eerdere technologische revoluties? Daarna gaat het over de Europese banken, die volop lobbyen voor lagere kapitaaleisen. Ze willen makkelijker kunnen investeren in de enorme Europese kapitaalbehoefte, maar toezichthouders als de ECB en De Nederlandsche Bank waarschuwen: ‘Never forget 2008’. Ligt het probleem echt bij te hoge buffers, of vooral bij een gefragmenteerde Europese bankenmarkt en een bankenunie die al jaren vastzit op het gedeelde depositogarantiestelsel? Tot slot een vervolg op de discussie over het ‘middeleeuwse’ kasstelsel van de overheid: een lezer neemt het via de mail op voor de huidige boekhoudpraktijk en stelt dat uiteindelijk alles bij de overheid consumptie is, geen investering. Marijn en Anna sluiten de aflevering af met een scherpe vraag over monetaire financiering: mag de ECB eigenlijk staatsobligaties opkopen, en wat is het verschil met QE? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse economie lijkt opvallend goed bestand tegen economische tegenwind. Hoe kan het dat internationale onzekerheid, hoge rentes en geopolitieke spanningen hier minder hard lijken aan te komen dan je misschien zou verwachten? En wat zegt onze manier van boekhouden over de staat van de bruggen, wegen en andere publieke bezittingen? Anna Dijkman en Marijn Jongsma onderzoeken waarom Nederland economisch zo veerkrachtig blijkt. We hebben weliswaar veel schulden, maar bedrijven en huishoudens hebben hun schulden de afgelopen jaren afgebouwd en de Nederlandse economie draait relatief goed. Tegelijkertijd schuilt een belangrijk deel van onze kwetsbaarheid buiten de landsgrenzen. Wat gebeurt er als landen zoals Frankrijk in financiële problemen komen, terwijl Nederlandse banken, bedrijven en huishoudens daar nauw mee verbonden zijn? Ook kijken Anna en Marijn naar iets wat op het eerste gezicht toch wel behoorlijk saai klinkt: de manier waarop de overheid haar bezittingen en investeringen bijhoudt. Want terwijl een bedrijf zijn machines afschrijft en rekening houdt met slijtage en vervanging, werkt dat bij de overheid heel anders. Wat zou er gebeuren als we bruggen, wegen en andere infrastructuur op dezelfde manier zouden behandelen als bedrijfskapitaal? Zou dat helpen om achterstallig onderhoud eerder zichtbaar te maken en te voorkomen dat problemen zich opstapelen? Ook bespreken ze waarom Nederland, ondanks zijn hoge private schulden en afhankelijkheid van de wereldeconomie, toch een relatief robuuste uitgangspositie heeft. Is onze ‘tefloneconomie’ echt zo onverwoestbaar als ze lijkt, of merken we de gevolgen van alle economische schokken uiteindelijk alsnog? Redactie en montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Aan de belastingbetalers van Nederland, geschreven door Jan Donders en Flip de Kam, bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma deze week de verschillen tussen inkomensgroepen. Het verschil tussen wie profiteert van ons sociale stelsel en wie er vooral aan bijdraagt voor een ander. Het boek nuanceert het beeld dat de overheid vooral geld kost en legt bloot hoe complex het is om uit te rekenen hoeveel één inwoner van Nederland betaalt en hoeveel die ervoor terugkrijgt. Volgend op dit onderwerp zocht Anna uit hoe het zit met het verschil tussen generaties. Welke generatie werd geboren in de voor haar meest gunstige tijd? Zijn millennials inderdaad de verloren generatie gebleken zoals zo’n vijftien jaar geleden vaak werd geopperd? En hoe zit het met de vooruitzichten van gen Z’ers die maar moeilijk aan een koophuis kunnen komen?De eerdere aflevering: https://fd.nl/podcast/fd-toegevoegde-waarde/60119783/wat-is-de-stiekeme-haagse-belastingknop-en-is-olie-wel-zo-belangrijk-voor-de-dollar  See omnystudio.com/listener for privacy information.

We gaan vandaag praten over de rente, jaja alweer, want we kregen er een vraag over en de obligatiemarkt is de afgelopen weken een nogal fascinerende toestand waar de Amerikanen zich in allerlei bochten wringen om de rente te beïnvloeden. Verder kijken we naar geldschepping, want ook daar kregen we een vraag over, over de rol van commerciële banken daarbij, want moet geldschepping eigenlijk niet een publieke zaak worden? Een terugkerende discussie zou je kunnen zeggen, want dit was een jaar of tien geleden ook een hot topic.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie & montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hebben we China jarenlang verkeerd ingeschat? En als economische groei niet het enige doel is, zouden we dan beter af zijn met een 25-urige werkweek? In deze aflevering kijken Anna Dijkman en Marijn Jongsma naar twee grote vragen over de economie van de toekomst: wat hebben we geleerd van de spectaculaire opkomst van China, en wat kunnen we veranderen aan ons huidige economische systeem voor een goed leven? China werd na de toetreding tot de wereldhandelsorganisatie in 2001 gezien als een land dat zich steeds verder zou openen en aan de internationale spelregels zou houden. Maar inmiddels blijkt dat beeld veel te simpel. Hoe kon China uitgroeien van de ‘wankelende reus’ die door experts werd voorspeld tot een economische grootmacht die zelfs op het gebied van hightech met het Westen concurreert? En waarom hebben Europa en de Verenigde Staten zo lang onderschat hoe groot de Chinese voorsprong zou worden? Anna en Marijn bespreken de ongemakkelijke gevolgen van die Chinese opmars. De rest van de wereld profiteerde jarenlang van goedkope Chinese producten, maar bepaalde industrieën werden ondertussen zwaar geraakt. Is vrijhandel nog wel houdbaar als één land structureel veel meer exporteert dan het importeert? En moeten we onze manier van denken over handel en economische afhankelijkheid fundamenteel herzien? Tot slot gaat het over een heel andere manier om naar welvaart te kijken: de 25-urige werkweek. Kunnen we met minder werken juist gelukkiger en productiever worden? En wat gebeurt er met onze consumptie als we minder inkomen hebben, maar tegelijkertijd meer tijd overhouden? Anna en Marijn bespreken de ideeën achter een economie waarin niet steeds méér spullen en groei centraal staan, maar ook vrije tijd, zorg, onderwijs en een leefbare planeet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom loopt de rente in de Verenigde Staten zo hard op? En als bedrijven miljarden terugkrijgen van de heffingen van Donald Trump, zien consumenten daar dan ook iets van terug? In deze aflevering analyseren Anna Dijkman en Marijn Jongsma de economische gevolgen van Trumps beleid en de vraag hoelang de Amerikaanse economie de combinatie van hoge schulden, stijgende rentes en onzekerheid kan volhouden. Marijn duikt in de oplopende rente op Amerikaanse staatsleningen. Waarom vragen beleggers een steeds hogere risicopremie? En waarom kan de Fed de rente niet zomaar omlaag brengen zonder nieuwe problemen te veroorzaken? De gevolgen blijven bovendien niet in de VS: omdat internationale kapitaalmarkten met elkaar verbonden zijn, sijpelen hogere rentes ook door naar Europa en Nederland. Wat betekent dat voor onze woningmarkt en huishoudens? Daarnaast kijken Anna en Marijn naar de miljarden die bedrijven terugkrijgen van Trumps onwettig verklaarde heffingen. Amerikaanse importeurs krijgen geld terug, maar consumenten betaalden een deel van die heffingen uiteindelijk via hogere prijzen. Krijgen zij hun geld nog terug? En waarom zijn inmiddels zo’n honderd class action-zaken aangespannen tegen bedrijven? Ondertussen blijken bedrijven en advocaten mogelijk de grootste winnaars van het hele refund-circus. Tot slot gaat het over Trumps strijd tegen China en de omweg die Chinese producten via andere landen maken om Amerikaanse heffingen te ontwijken. Wanneer is een product eigenlijk nog ‘Chinees’ en wanneer komt het officieel uit Vietnam of Cambodja? En waarom dreigt het Amerikaanse handelsbeleid vooral een enorme hoeveelheid werk op te leveren voor juristen, terwijl de speelgoedbeer voorlopig gewoon buiten schot zou moeten blijven? Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma Redactie en montage: Jort Siemes See omnystudio.com/listener for privacy information.

De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Demografie legt uit welke prijs we daarvoor betalen. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid aan de universiteit van Aarhus in Denemarken geeft antwoord. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een financiële crisis betekent vaak onzekerheid, werkloosheid en dalende huizenprijzen. Toch leiden crises ook tot nieuwe ideeën en hervormingen. Waarom is dat zo? En kunnen we voorkomen dat dezelfde fouten zich blijven herhalen? Hoogleraar economie Irene van Staveren van de Erasmus Universiteit legt het uit. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als jouw gegevens zijn gelekt.  Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor deze Toegevoegde Waarde bestudeerden we zo’n twintig prognoses van banken en investeringsfondsen voor de tweede helft van 2026. De ene zei ons meer dan de ander, de ene was poëtischer dan de andere. En de juridische disclaimer was uitgebreider dan de andere. We halen er wat parels uit. Het algemene plaatje zal bekend voorkomen: de VS groeien van alle ontwikkelde landen het hardst met ca 2%, Europa ploetert erachteraan met de helft daarvan. In het algemeen: economieën zijn opvallend veerkrachtig, de inflatie gaat omhoog. We zochten naar een rode draad. Inflatie is dus een thema, net als de reactie van centrale banken daarop. Verder old school economics, en natuurlijk de grote AI-bubbel. Deels hangen de thema’s samen, want AI-investeringen drijven op korte termijn de inflatie en rente op, maar kunnen de economie meer ruimte geven. En dus focussen wij ook op geopolitiek: AI, inflatie en monetair beleid. En we hebben speciale aandacht voor.... obligaties. Met de nodige voorbehouden, want het zijn onzekere tijden. Dus wat zien we wel en niet in de glazen bollen van de banken en investeringsfondsen? Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als luisteraars erom vragen, zijn Anna en Marijn de beroerdsten niet. Toevallig gingen drie luisteraarsvragen deze keer allemaal over energie. Die vragen staan daarom centraal in deze aflevering van Toegevoegde Waarde. Is kernenergie wel zo'n verstandige investering, of zijn batterijen voor de opslag van wind- en zonne-energie een betere keuze? En hoe zit het eigenlijk met de laadpalen in Zuid-Europa waar wij als Nederlanders massaal onze elektrische auto's opladen: van wie zijn die? Tot slot kijken ze naar de rol van gasinkomsten in de Russische economie. Het Westen probeert Rusland via sancties economisch te raken, maar hoe afhankelijk is het land eigenlijk nog van die gasbaten? Tot nu toe blijkt de Russische economie opvallend robuust. Naast de luisteraarsvragen staan we deze week stil bij de onlangs op 100-jarige leeftijd overleden voormalig Fed-voorzitter Alan Greenspan.  See omnystudio.com/listener for privacy information.