Advertise on podcast: Historia, jakiej nie znacie

III Rzesza miała rządzić tysiąc lat.Upadła po zaledwie dwunastu. Dlaczego?W tym odcinku pokazuję 5 kluczowych błędów Adolfa Hitlera, które nie tylko doprowadziły III Rzeszę do klęski, ale realnie zmieniły losy II wojny światowej – także Polski. To nie są szkolne uproszczenia, lecz konkretne decyzje, liczby i konsekwencje, które zniszczyły niemiecki projekt imperium.Czy Hitler musiał przegrać?A może jego pycha i złe decyzje przesądziły o wszystkim?W serii „Piątka z historii” nie powtarzamy mitów – sprawdzamy, co naprawdę decyduje o losach wojen i państw.▶️ Obejrzyj do końca i daj znać w komentarzu:który błąd był Twoim zdaniem najważniejszy, a może widzisz szósty?👍 Jeśli cenisz takie analityczne materiały – zostaw łapkę w górę🔔 Zasubskrybuj kanał Historia, jakiej nie znacie💬 Dołącz do dyskusji – komentarze naprawdę czytamJAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

Przez dziesięciolecia Polaków uczono w szkołach o wyzwoleniu Górnego Śląska. Tak nazywano ulice, place i skwery. Stawiano pomniki Armii Czerwonej, pisano oficjalne przemówienia i szkolne podręczniki. Tymczasem dla dziesiątek tysięcy mieszkańców tego regionu moment wejścia Sowietów oznaczał coś zupełnie innego: gwałty, grabież mienia, deportacje do łagrów i śmierć.Górnoślązacy najpierw byli traktowani przez III Rzeszę jako obywatele drugiej kategorii. Masowo wcielano ich do Wehrmachtu, często wbrew ich woli. A gdy na Śląsk weszła Armia Czerwona, dla Sowietów byli już wyłącznie Niemcami – ludźmi, których można było mordować, gwałcić i wywozić w głąb Związku Sowieckiego jako „nazistów”.Dziś przeniesiemy się na Górny Śląsk i opowiemy historię wyzwolenia, które dla wielu okazało się początkiem tragedii.Warto kupić książkę Mateusza Paszendy. Znajdziesz ją tu: https://allegro.pl/oferta/w-cieniu-starcia-totalitaryzmow-losy-gornoslazakow-w-xx-wieku-17553773623#JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

Jak SS-mani stworzyli sobie… zespół, big-band muzyczny przygrywający w czasie ich imprez, ale także co świt grający do wymarszu komand robotnic. Tu znajdziesz książkę Anne Sebby: https://www.znak.com.pl/p/trzeba-bylo-grac-pierwszy-reportaz-o-dziewczecej-orkiestrze-z-auschwitz-anne-sebba-269107 Kto grał w orkiestrze? Niekiedy znane artystki przedwojennej Europy, które trafiły do Birkenau. Możliwość znalezienia się w obozowej orkiestrze było jak wygranie losu na loterii. Zamiast katorżniczej pracy… mozolne ćwiczenia i przepisywanie partytur, zamiast pasiaków możliwość ubierania lepszej odzieży po zamordowanych więźniach, zamiast brei gotowanej na brukwi, nieco lepsze jedzenie i dodatkowy kawałek chleba. Nie było oczywiście tak, że granie w kobiecej orkiestrze dawało automatycznie gwarancję przeżycia. Jak pokazuje ta historia warunki w tym obozie były tak straszne, że śmierć przychodziła nie tylko od cyklonu B, ale i od wszy roznoszących tyfus. Orkiestra grała nie tylko dla SS. Grała także wtedy, gdy więźniarki wychodziły do pracy i gdy na rampę przybywały nowe transporty przeznaczone na zagładę. Główną promotorką utrzymywania zespołu, była inna kobieta. Taka, która w czasie wojny była oprawczynią dziesiątek tysięcy innych. Austriaczka, która miała ukończone cztery klasy szkoły podstawowej, ale w Birkenau jako oberaufseherin czyli szefowa nadzorczyń stała się panią życia, śmierci i… muzyki. Maria Mandl. O niej i o innych niemieckich melomanach będzie w tym odcinku. JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

W 1939 roku wybucha wojna. Hitler uznaje, że to idealny moment, aby zrobić coś, co w czasie pokoju mogłoby wywołać opór społeczny. I tak rodzi się program T4. Jego początkiem staje się dramat jednego dziecka. Bezpośrednim impulsem do uruchomienia programu T4 stała się głośna sprawa chłopca o imieniu Gerhard Kretschmar. Był on niewidomy, z poważnymi wadami rozwojowymi. Jego rodzice zwrócili się do Hitlera o zgodę na „eutanazję”. Sprawa trafiła do osobistego lekarza Führera — doktora Karla Brandta. To on nadzorował zabicie dziecka w lipcu 1939 roku. Wkrótce później Hitler przekazał Brandtowi ustną dyspozycję: w podobnych przypadkach należy działać tak samo.

Jeśli nie wiesz, o co naprawdę chodzi w wojnie, kryzysie albo przewrocie politycznym — w dziewięciu przypadkach na dziesięć chodzi o pieniądze. A bardzo często o ropę naftową.W tym odcinku serii „5 z historii” pokazuję pięć kluczowych konfliktów, w których Stany Zjednoczone oficjalnie mówiły o wolności, demokracji i bezpieczeństwie, a w praktyce walczyły o tanią energię, kontrolę nad ropą i stabilność własnego imperium.W materiale m.in.:Iran 1953 i operacja CIA, która zabiła demokracjęWojna tankowców i amerykańska ochrona przepływu ropyPustynna Burza i Kuwejt jako „zawór bezpieczeństwa” rynkuIrak 2003: broń masowego rażenia, petrodolar i kłamstwoWenezuela: ropa, sankcje i nowa doktryna USATo nie jest teoria spiskowa — to historia oparta na faktach, dokumentach i skutkach, które świat odczuwa do dziś. Wesprzyj moją pracę. Dołącz do grona wspierających na Patronite 👉https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie przekaż drobny datek blik 👉 suppi.pl/historia

UWAGA ‼️To nie jest materiał antyreligijny, antykatolicki, czy antykościelny. Dziś bez uprzedzeń, bez cienia narracji przeciwnej chrześcijaństwu, chciałem opowiedzieć Wam o czymś ciekawym. A mianowicie o tym, kiedy narodził się ateizm, czyli kiedy i kto po raz pierwszy zaczął najpierw nieśmiało myśleć, a później głosić że boga może nie być. Jak doszliśmy do sytuacji w której chrześcijańska niegdyś Europa, stała się miejscem w którym wiara jest w ogromnym odwrocie, a ludzie wierzący w Boga stają się mniejszością. JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

Dawna Polska była krajem, w którym przestępstwo miało wiele twarzy. Od drobnych złodziejaszków po szlachciców z własnymi oddziałami zbrojnymi – każdy stan miał swoich przestępców. Typologia występków była rozbudowana, a granice między zbrodnią a czynem „honorowym” często się zacierały. Szczególnym fenomenem była przestępczość szlachecka. Stan ten, uzbrojony i pewny swej bezkarności, często sam wymierzał sprawiedliwość. Najazdy, zajazdy, porwania i prywatne wojny były na porządku dziennym. Symboliczną postacią tej epoki był Stanisław Stadnicki, zwany Diabłem Łańcuckim – szlachcic, który żył tak, jakby Rzeczpospolita była jego własnością.

W roku 1920 Armia Czerwona próbuje podbić Polskę, a Lenin w zachodniej Europie ma także promotorów swojej polityki. Są brytyjscy dziennikarze którzy piszą "ręce precz od Rosji", Komunistyczna Partia Wielkiej Brytanii mobilizuje brytyjskich dokerów do strajku. To pierwszy przykład działania stronników Moskwy na Zachodzie. Później sytuacja wielokrotnie będzie się powtarzać. Na zachodzie, tam gdzie nie znano bolszewizmu istniał przez dekady jego wyidealizowany obraz, usprawiedliwienie polityki Stalina, a tym samym współudział w horrorze uwięzionych w tym systemie narodów.I właśnie o tym współudziale, współsprawstwie będzie ten materiał. Opowiem Ci, jak świat promował komunizm, jak pomagał gospodarczo i politycznie rozkwitnąć temu systemowi. Jak rzesze szkodliwych, rzekomych intelektualistów w obrzydliwy sposób promowały na Zachodzie system, który już za żelazną kurtyną oznaczał dla naszych przodków, ale także dla Czechów, Słowaków, Węgrów czy Rosjan, Ukraińców, Litwinów i innych narodów biedę, opresję i dekady zniewolenia, upodlenia sowieckim komunizmem. Wszystko, o czym będę opowiadał, zostało opisane w trzeciej części monumentalnej książki francuskiego badacza historii komunizmu Thierry'ego Woltona. I niespodzianka, gdyż autor wystąpi w tym odcinku. JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

Chasydyzm to jeden z najbardziej fascynujących i wciąż żywych ruchów religijnych w judaizmie. Powstał w XVIII wieku jako duchowy odłam żydowskiego życia religijnego, który łączy mistycyzm, radość z modlitwy i głębokie przywiązanie do tradycji, różniący się od bardziej formalnego, akademickiego podejścia do religii. Założycielem tego nurtu był Baal Szem Tow, a jego zwolennicy z czasem stworzyli liczne „dwory” (chace­ry), które do dziś kierują życiem swoich wspólnot. Chasydzi nie tylko pielęgnują tradycję i modlitwę — ich codzienne życie wciąż jest głęboko zakorzenione w dawnych praktykach: mężczyźni i kobiety noszą tradycyjne stroje, a wiele społeczności mówi na co dzień w jidysz, wierząc że to język ich przodków i nośnik duchowej tożsamości. W takich miejscach jak dzielnica Mea Shearim w Jerozolimie życie przypomina atmosferę dawnych „sztetli”, z intensywną modlitwą, studiami religijnymi i ścisłym trzymaniem się reguł religijnych. Zapraszam Cię do obejrzenia materiału o chasydyzmie — to podróż w głąb tradycji, która przetrwała wieki i nadal inspiruje ludzi na całym świecie.JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

80 % Polaków miało chłopskich przodków, ale przodkowie zapewne 99% ciężko pracowali aby przeżyć do przednówka. Tymczasem figury magnatów, arystokratów czy szlachty z szablą to patrzenie na naszą tożsamość przez wykrzywione zwierciadło. Niejeden szlachcic chodził za pługiem i zamiast szablą młócił więcej cepem. Byli tacy którzy z biedy sami wchodzili w poddaństwo. Chłopi wcale im się nie kłaniali i nie byli tak ulegli, jak ciągle się ich kreuje. Bo większość narracji o ucisku została stworzona na początku PRL przez sztab oddelegowanych historyków pracujących na zlecenie władzy ludowej. To usłyszałem w rozmowie z profesorem Mateuszem Wyżgą, autorem świetnej i końcu odkłamującej tak zwaną ludową historię Polski książki "Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi".

Rodzima wiara to jedno, ale istniała również wiara w prawdziwie diabelskie moce: czarownice, wilkołaki, upiory oraz samego szatana. W dawnej Polsce, mimo chrześcijaństwa, lęk przed siłami nadprzyrodzonymi nigdy nie został ostatecznie wypleniony. Polacy, podobnie jak reszta Europy, wierzyli w możliwość ingerencji złych duchów w ludzkie życie. Zarazem, inaczej niż w krajach niemieckich, we Francji czy Szwajcarii, Rzeczpospolita nie wykształciła tak rozbudowanego aparatu prześladowczego.Nad Wisłą nie panowała obsesja na punkcie czarownic, znana z zachodu Europy. Mimo to w niemal każdej prowincji – od Małopolski i Mazowsza po Wielkopolskę i Ruś Czerwoną – można odnaleźć ślady procesów, w których oskarżano o konszachty z diabłem, szkodzenie ludziom i zwierzętom czy sprowadzanie klęsk żywiołowych. Ofiarami oskarżeń zazwyczaj padały kobiety. W wyobraźni ludowej czarownica była postacią, która mogła „rzucić urok” lub „sprowadzić chorobę wzrokiem”.Dlaczego polskie reakcje były łagodniejsze? Brakowało tu silnych, scentralizowanych trybunałów inkwizycyjnych. Kościół katolicki w Polsce wykazywał często większy umiar niż w krajach, gdzie reformacja paradoksalnie zaostrzyła nastroje i doprowadziła do histerii polowań na czarownice. W Rzeczypospolitej procesy o czary toczyły się głównie przed sądami miejskimi. Zasiadali w nich wójci lub ławnicy, którzy rzadko kiedy posiadali wiedzy teologicznej, co czasem prowadziło do nadużyć, ale nie do systemowego terroru.

Legenda o Troi przez stulecia była uważana za mit. Ale też jako miejsce dość istotne dla późniejszej historii Europy. Rzymianie uważali się za wywodzących właśnie z Troi. Zgodnie z ich mitologią, ich legendarnym protoplastą był Eneasz, bohater, który po upadku miasta przypłynął do Italii. XIX-wieczne badania archeologiczne pokazały, że w północno-zachodniej Anatolii rzeczywiście istniało jakieś starożytne miasto. A jego pozostałości odpowiadają opisom z eposu. Dzisiejszym miejscem utożsamianym z Troją jest stanowisko A1, położone w Turcji niedaleko cieśniny Dardanele. Choć wzgórze Hisarlik było znane lokalnej ludności od wieków, dopiero europejscy podróżnicy i uczeni zainteresowali się nim jako potencjalną lokalizacją Troi. Po raz pierwszy dopiero w roku 1822 gdy Szkot Charles Maclaren jako pierwszy zaproponował, że wzgórze Hisarlik może kryć pozostałości Troi.

Odwiedzamy drugie z historycznych muzeów w Oświęcimiu" Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej . I mam dla Was naprawdę poruszające historie . "Śmiało można powiedzieć, że ludzi niosących pomoc więźniom były tysiące. Znajdowali się wokół wszystkich ponad 40 podobozów tworzących kompleks KL Auschwitz i wokół tras 'Marszu Śmierci'. (...) Żywili więźniów, leczyli, organizowali i podtrzymywali nielegalną korespondencję z domem, a wszystko to odbywało się pod bokiem SS-manów i obozowego Gestapo. Wielu przypłaciło ten akt miłosierdzia życiem własnym, a niekiedy całej rodziny." [August Kowalczyk, Refren kolczastego drutu. Trylogia prawdziwa]

"Jeżeli Bóg jest z nami to któż przeciwko nam" - głosił w jednej z homilii kapelan Wehrmachtu na froncie wschodnim. W historii niemieckiego kościoła katolickiego w czasie wojny pojawiły się choćby takie postaci jak urodzony w Olsztynie Franz Justus Rarkowski, który stał się duchownym wręcz zaprogramowanym przez Goebbelsa. W swoim orędziu bożonarodzeniowym z 1940 roku do katolików służących w Wehrmachcie, biskup obwinił Żydów nie tylko za wojnę, ale za wszystkie problemy w niemieckiej historii. Biskup nazista, który formalnie nie był członkiem Konferencji Biskupów stał się pionkiem w grze władz III Rzeszy, które chciały w jakiś sposób mobilizować wiernych do zaangażowania w wojnę. W drugiej części materiału dyskusja z udziałem ks. Tomasza Jakubowskiego oraz red. Tomasza Terlikowskiego. JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia

Gdy Marszałek Rzeszy Herman Göring wpadł w ręce Amerykanów miał przy sobie to, co możliwe do przewożenia i jednocześnie cenne. Największe, jakie widzieli kiedykolwiek amerykańscy oficerowie, klejnoty w szkatułkach, a na palcu pierścień z 2,5-centymetrowym szmaragdem. Do tego gotówkę równowartości miliona dolarów. Później, gdy wartownicy skonfiskowali mu tę słynną buławę marszałka Rzeszy – ponad dwukilogramowe „berło” z kości słoniowej, ozdobione złotymi orłami, platynowymi krzyżami i sześciuset czterdziestoma diamentami – nie krył oburzenia.JAK WSPIERAĆ KANAŁ:👉 na YouTube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw/join👉 na Patronite: https://patronite.pl/Historiajakiejnieznacie☕️ lub poprzez jednorazowy blik o niewielkiej kwocie na https://suppi.pl/historia