Advertise on podcast: Rachunek myśli

Rating

★★★★★

from

1 reviews

Description

Naszą codzienność wypełniają automatyzmy i schematy, która ułatwiają nam funkcjonowanie. Od czasu do czasu stajemy jednak wobec spraw, które każą nam się zastanowić nad tym, czy te "naturalne” dla nas sposoby działania i postrzegania rzeczywiście zdają egzamin. Być może lepiej byłoby zachowywać się i myśleć w inny sposób? Ale jak? Gdy zaczynamy się nad tym zastanawiać, sprawy bynajmniej nie są oczywiste. W "Rachunku myśli” poruszamy się pośród tych szarości, starając się stworzyć mapę, która pozwala nam się lepiej w nich orientować. To audycja dla osób, które dają sobie i innym przestrzeń do wątpienia, zadawania pytań i udzielania niepełnych, zawsze tymczasowych odpowiedzi. Nowe odcinki w każdy poniedziałek. #filozofia #pscyhoanaliza

Unlock Rachunek myśli podcast Email contact info,
Listeners & Audience details

Email contact information

Direct podcast contact details

Listeners

Audience numbers & engagement insights

Audience details

Podcast Insights

Podcast episodes

Check latest episodes from Rachunek myśli podcast

Dlaczego zostajemy przyjaciółmi? Platon o relacjach

2026/10/01

Czy przyjaciel jest kimś, kto spełnia nasze pragnienia, czy raczej lustrem, dzięki któremu możemy nie tylko dowiedzieć się prawdy o sobie, ale też ją unieść? W "Lizysie" Platon nie daje nam jednej definicji przyjaźni. Prowadzi nas przez kolejne możliwości i pokazuje, jak każda z nich okazuje się niewystarczająca. Czego więc dowiadujemy się od niego od przyjaźni? Platon pyta o... przyjaźń – to pierwsze z cyklu spotkań z dr. Janem Tokarskim, autorem książki "Platon od nowa".

Prywatność w czasach algorytmów

2026/09/17

Czy prywatność jest jedynie przywilejem jednostki? Totalitaryzm pokazał, że człowieka można podporządkować m.in. przez odebranie mu miejsca, w którym pozostaje sam ze sobą. Dziś problem wraca w nowej postaci - publikujemy w internecie to, co dawniej chroniliśmy. Czy stoi za tym rezygnacja z prywatności? Niekoniecznie. Prawo do prywatności nie sprowadza się tylko do tego, aby nie być śledzonym, fotografowanym czy podsłuchiwanym, lecz do czegoś o wiele istotniejszego: do możliwości zachowania części siebie, która pozostanie dla innych niedostępna, niewyjaśniona i nieprzejrzysta. Rozmawiamy z prof. Piotrem Domerackim.

Niechęć do wysiłku, a może coś bardziej złożonego? Czym właściwie jest gnuśność?

2026/09/05

Gnuśność ma złą prasę. Od dzieciństwa uczymy się, że nie wolno być leniwym, że trzeba się starać, pracować, rozwijać. Gnuśny człowiek wydaje się podejrzany. Nie optymalizuje własnego życia. Ale czym właściwie jest gnuśność? O gnuśności można mówić językiem moralności, filozofii, psychologii, religii, ekonomii i polityki. Gościem audycji był prof. Marcin T. Zdrenka z UMK, autor książki "O gnuśności. Studium lenistwa i jego kontekstów".

Czy odpoczynek stał się wyzwaniem? O sztuce nic-nie-robienia

2026/08/22

W pewnym sensie odpoczynek stał się dziś kolejnym wyzwaniem, zadaniem do wykonania. Czy jednak człowiek, który nie umie przestać działać, jest wolny? W jaki sposób nie poddać się przymusowi produktywności, a jednocześnie godziwie spędzić czas wolny od pracy? O sztuce nic-nie-robienia rozmawiamy z prof. Andrzejem Waśkiewiczem z Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, autorem książki "Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei".

Symbol ciekawości i patron przebiegłości. Co wiemy o Odyseuszu?

2026/08/08

Od niemal trzech tysięcy lat opuszcza Troję i wraca na Itakę, choć każda epoka wyznacza mu inną trajektorię. Raz jest człowiekiem niezłomnym, innym razem oszustem. Bywa uosobieniem rozumu, ale i pychy. Dla jednych jest symbolem ludzkiej ciekawości, dla innych patronem przebiegłości. O Odyseuszu jako jednej z najbardziej fascynujących, a zarazem wieloznacznych postaci kultury europejskiej rozmawiamy z prof. Tomaszem Mojsikiem z Uniwersytetu w Białymstoku, autorem książki "Odyseusz. Biografia nieautoryzowana".

Między poczuciem bezpieczeństwa a wolnością

2026/07/25

Jest jedną z najbardziej podstawowych ludzkich potrzeb. Szukamy go w rodzinie, wspólnocie, państwie, technologii i ekonomii. Jednocześnie właśnie w jego imię najczęściej ograniczana bywa wolność. Gdzie przebiega granica między ochroną a kontrolą? Czy współczesny świat produkuje więcej zagrożeń, czy raczej więcej lęku? Dlaczego poczucie bezpieczeństwa nie zawsze idzie w parze z rzeczywistym bezpieczeństwem? I czy społeczeństwo całkowicie bezpieczne byłoby jeszcze społeczeństwem ludzi wolnych?

Solidarność: między emancypacją a wykluczeniem

2026/07/11

Z pozoru wydaje się czymś przejrzystym, łatwo zrozumiałym, oczywistym. Tymczasem przez ponad dwieście lat była polem sporów filozofów, socjologów, rewolucjonistów, chrześcijańskich myślicieli, feministek i polityków. Bywała językiem emancypacji, ale także narzędziem wykluczenia.

Homo audiens. O muzyce w życiu człowieka

2026/06/13

Ludzie wszystkich kultur śpiewają, tańczą i kołyszą się do muzyki. W tym sensie jest ona szczególnym fenomenem, który nie tylko angażuje niemal cały organizm, ale też otwiera przestrzeń pozajęzykowej komunikacji. Czy zatem człowiek jest po prostu istotą słuchającą, potrafiącą drgania powietrza przełożyć na sens, wspólnotę i wzruszenie? W "Rachunku myśli" rozmawialiśmy z prof. Anną Chęćką, pianistką i filozofką z Uniwersytetu Gdańskiego.

Rozum proceduralny. Nieważny sens, byle zgodnie z regulaminem

2026/05/30

Jest taki rodzaj rozumu, który nie pyta "po co", lecz wyłącznie "jak". Nie interesuje go sens, lecz procedura; nie dba o dobro, lecz o zgodność; nie rozważa celu, lecz sprawdza poprawność wykonania. O ambiwalencji rozumu proceduralnego rozmawialiśmy w "Rachunku myśli" z prof. Piotrem Domerackim – filozofem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Widzenie w świecie inflacji treści wizualnych. Instrukcja obsługi

2026/05/16

Żyjemy w świecie, w którym obrazy nie tyle do nas przemawiają, ile nas zalewają. Podczas tegorocznej Nocy Muzeów zastanawialiśmy się nad tym, w jaki sposób obraz na nas oddziałuje i na ile istotna jest tu rola warsztatu artystycznego. Rozmawialiśmy także o sposobach kształtowania spojrzenia i warunkach spotkania ze sztuką, które nie musi kończyć się szybkim werdyktem.

„Idea Rzeczypospolitej”. Gość: dr Jakub Wolak

2026/05/02

Rzeczpospolita szlachecka była na wskroś nienowoczesna. Nieufna wobec nowinek z zachodu i południa Europy, kierowała się antycznym ideałem dobrego życia w polis – twierdzi dr Jakub Wolak w książce „Idea Rzeczypospolitej”. Czy ta deklaracja była czymś więcej niż tylko retorycznym ornamentem? W jaki sposób przekładała się na praktyki egzystencjalne i polityczne oraz na relacje z sąsiadami? Czy w nowoczesnym świecie jest miejsce na taką formę polityczności? O staropolskim rozumieniu „rzeczy pospolitej” Michał Nowak rozmawia z dr. Wolakiem.

Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważności?

2026/04/04

W ostatnim czasie zrobiła oszałamiającą karierę. Stała się modą i praktyką, techniką i postawą, wyborem i obietnicą pełniejszej obecności. W świecie rozproszonym przez nadmiar bodźców i narracji, jawi się jako próba powrotu do czystego doświadczania – bycia tu i teraz, zanim zostanie ono przechwycone przez uprzedzenia, pragnienia, logikę użyteczności. Ma też gwarantować przestrzeń, w której świat może ukazywać się takim, jakim jest. O uważności Michał Nowak rozmawia z prof. Piotrem Domerackim.

Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a przeżyciem

2026/03/21

Muzyka jest zjawiskiem osobliwym: niematerialnym, a jednak dotykającym ciała. Abstrakcyjnym, a jednak wywołującym bardzo konkretne emocje. To napięcie dawniej opisywano w języku metafizyki, harmonii kosmosu lub psychologii uczuć. Dziś coraz częściej próbuje się je zrozumieć w języku neuronów. Neuroestetyka – rozwijająca się na styku filozofii, muzykologii i neuronauki – pyta o to, co właściwie dzieje się w mózgu, kiedy słyszymy muzykę. O tym Michał Nowak rozmawia z filozofką i pianistką profesor Anną Chęćką.

Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem

2026/03/07

Idealna równość jest utopią, jednak nowożytność z uporem maniaka zdaje się do niej powracać. A przecież praktyka życiowa uczy nas, że możemy być równi tylko wobec czegoś lub pod jakimś względem. Przed prawem, w teorii, stajemy na tych samych zasadach. Łączy nas też godność i śmiertelność. Zarazem jednak talenty, uroda, siła i prestiż nie są wśród ludzi rozdysponowane jednakowo. Czy wynikające z nich przywileje są czymś skandalicznym? Gościem Michała Nowaka jest prof. Jan Hartman.

Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki

2026/02/21

Jej cel może być zarówno religijny, jak i moralny. Zawsze zakłada jednak hierarchię dóbr, która skłania do realizacji jednych kosztem drugich. W tym sensie jest nieustannym ćwiczeniem, mającym prowadzić do zbawienia, cnoty, harmonijnego życia. O ascezie rozmawialiśmy w audycji z prof. Piotrem Domerackim, filozofem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.