Advertise on podcast: Θέατρο με Αγγελή Γεωργία, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα

Το πτώμα στον Σηκουάνα και το κόκκινο αυτοκίνητο στην οθόνη απέχουν όσο δύο διαφορετικοί κόσμοι, αλλά συναντιούνται στην ίδια ανθρώπινη εκκρεμότητα: την επιθυμία της εξουσίας. Στο Ο δολοφόνος πιάστηκε στη φάκα του Ζαν Πατού και στο Το κόκκινο αυτοκίνητο του Γιάννη Μητσόπουλου, η αστυνομική αναζήτηση προσφέρεται για μια βαθύτερη ανάγνωση της βίας. Το ουσιώδες ερώτημα προηγείται της αποκάλυψης του ενόχου: πότε ο άλλος παύει να λογαριάζεται ως άνθρωπος; Στον Πατού, η ανάσυρση του νεκρού τοκογλύφου Φορμπί από τον Σηκουάνα επαναφέρει στην επιφάνεια ένα πλέγμα οικονομικής εξάρτησης και εχθρότητας. Το νερό μπορεί να παρασύρει ένα σώμα, δεν εξαλείφει όμως τις σχέσεις που το συνόδευαν. Η επαγγελματική ιδιότητα του θύματος δίνει στην έρευνα κοινωνικό βάθος: πίσω από κάθε οφειλή διακρίνεται η πιθανότητα ενός εξευτελισμού, πίσω από κάθε απαίτηση η άσκηση μιας δυσανάλογης δύναμης. Ωστόσο, η ηθική ανάγνωση οφείλει να αντισταθεί στον εύκολο συμψηφισμό. Η καταπίεση εξηγεί την έχθρα· δεν νομιμοποιεί τη δολοφονία. Ο επιθεωρητής Ζορζ Μελιέ και ο βοηθός του, Ανρί Ντιμπουά, συγκροτούν δύο διαφορετικούς ρυθμούς προσέγγισης της αλήθειας. Η μεθοδικότητα του πρώτου και η πρακτική εγρήγορση του δεύτερου επιτρέπουν να διαβαστεί η έρευνα ως διάλογος ανάμεσα στην υπομονή και στην ανάγκη της άμεσης απάντησης. Θα ήταν αυθαίρετο να τους αποδώσουμε τραύματα που δεν τεκμηριώνονται. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στη θέση τους: καλούνται να διακρίνουν την απόδειξη από την υποψία μέσα σε έναν κόσμο όπου πολλοί ενδέχεται να έχουν λόγους μίσους. Ιδιαίτερα γόνιμη είναι η παρουσία του Φορμπί ανάμεσα στους άστεγους του Σηκουάνα, με κρυμμένη ταυτότητα. Η απόκρυψη ανοίγει ερωτήματα, δεν δίνει έτοιμη ψυχολογική διάγνωση. Πρόκειται για αναζήτηση καταφυγίου, για υπολογισμό ή για δοκιμή μιας άλλης ύπαρξης; Το παρισινό περιθώριο αποκτά έτσι δραματουργική σημασία: γίνεται ο τόπος όπου η κοινωνική ιδιότητα μπορεί να συγκαλυφθεί, ενώ το παρελθόν εξακολουθεί να παράγει συνέπειες. Χωρίς ασφαλή χρονολόγηση του έργου, αυτή η κοινωνική γεωγραφία είναι ουσιαστικότερη από οποιαδήποτε αυθαίρετη ιστορική ετικέτα. Στον Μητσόπουλο, η αναζήτηση μεταφέρεται στο Facebook. Ο Θάνος κυνηγά ένα κόκκινο αυτοκίνητο μέσα από τις γυναίκες που γνωρίζει διαδικτυακά. Η καθημερινή πλατφόρμα επικοινωνίας γίνεται μέσο μιας επίμονης επιδίωξης, και εδώ ακριβώς εντοπίζεται η ανησυχητική επικαιρότητα της ιστορίας: η γνωριμία μπορεί να υπηρετεί έναν σκοπό άγνωστο στον άνθρωπο που την εμπιστεύεται. Η οθόνη προσφέρει πρόσβαση, αλλά δεν εγγυάται αμοιβαιότητα. Επιτρέπει σε κάποιον να πλησιάσει, διατηρώντας αθέατο το πραγματικό του κίνητρο. Το αυτοκίνητο μπορεί να διαβαστεί ως σημείο όπου συμπυκνώνεται η εμμονή του Θάνου. Το ενδιαφέρον δεν εξαντλείται στο αντικείμενο της αναζήτησης, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αυτή καταλαμβάνει τις σχέσεις του. Οι γυναίκες κινδυνεύουν να περιοριστούν, μέσα στη δική του οπτική, σε διαδρομές προς τον στόχο. Μια απαιτητική κριτική χρειάζεται να τις επαναφέρει ως πρόσωπα: με δική τους βούληση, δικαίωμα στην ασφάλεια και ζωή πέρα από την επιδίωξη του άνδρα που τις προσεγγίζει. Η εμμονή αποκτά ηθικό βάρος όταν αξιώνει να οργανώσει τη ζωή των άλλων. Στη δική μου ανάγνωση, η συνάντηση των δύο έργων βρίσκεται στην εργαλειοποίηση του ανθρώπου. Στη μία ιστορία, η οικονομική ισχύς βαραίνει πάνω στις σχέσεις· στην άλλη, η πληροφορία και η πρόσβαση μπορούν να υπηρετήσουν τον έλεγχο. Η κοινωνική συνθήκη αλλάζει, η ευθύνη παραμένει προσωπική. Καμία στέρηση, ταπείνωση ή επιθυμία δεν παραχωρεί δικαίωμα κυριότητας πάνω στον άλλον. Αυτή είναι και η απαιτητικότερη δοκιμασία του αστυνομικού λόγου: να κατανοήσει τον δράστη χωρίς να μικρύνει το θύμα. Γιατί η αποκάλυψη του ενόχου ολοκληρώνει μια έρευνα. Η αναγνώριση της ανθρώπινης αξίας πρέπει να έχει αρχίσει πολύ νωρίτερα. Ο δολοφόνος πιάστηκε στη φάκα. Ζαν Πατού Διασκευή: Ντίνος Ταξιάρχης Ραδιοσκηνοθεσία: Μιχάλης Μπούχλης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Χρήστος Κωνσταντόπουλος, Κλεώ Σκουλούδη, Δημήτρης Γεννηματάς, Γιώργος Μάζης, Τίμος Περλέγκας Το κόκκινο αυτοκίνητο του Γιάννη Μητσόπουλου Μουσική επιμέλεια - Παραγωγή - Σκηνοθεσία: Αντέλα Μέρμηγκα Ακούγονται οι ηθοποιοί: Νίκος Σιδέρης, Έφη Θανοπούλου, Μιχάλης Κωνσταντινίδης, Αντέλα Μέρμηγκα, Ντόρις Γεωργίου, Βύρων Ράμογλου, Νίκος Χατζής © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς

Το δυσκολότερο πράγμα που μπορεί να μετακινήσει ένας άνθρωπος είναι η ίδια του η συνείδηση. Στα Φαινόμενα, ο Γκριγκόρι Γκόριν συγκεντρώνει τρεις υποψήφιους θαυματοποιούς σε ένα ξενοδοχείο της Μόσχας και αφήνει την καθημερινότητα να εξετάσει όσα υπόσχεται το ανεξήγητο. Το γέλιο προηγείται, ζωηρό και φαινομενικά ακίνδυνο. Πίσω του, όμως, πλησιάζει μια ερώτηση που κανένα επιστημονικό πιστοποιητικό δεν μπορεί να απαντήσει: πόση ανθρωπιά χωράει μέσα στην ανθρώπινη υπεροχή; Γραμμένο το 1979, το έργο ανήκει στην ύστερη σοβιετική εποχή, όταν η δημόσια γλώσσα της προόδου συνυπήρχε με τη γραφειοκρατική ακαμψία και τις στερήσεις της ιδιωτικής ζωής. Ο Γκόριν συμπυκνώνει αυτή την αντίφαση σε έναν προσωρινό χώρο διαμονής. Το ξενοδοχείο γίνεται δραματουργικά ένας προθάλαμος αναγνώρισης: οι ένοικοί του περιμένουν να μάθουν ποιοι είναι από εκείνους που διαθέτουν την αρμοδιότητα να τους ονομάσουν. Η επιστημονική επιτροπή αποκτά έτσι βάρος μεγαλύτερο από την ίδια την εξέταση. Υπόσχεται κοινωνική ύπαρξη. Ο Μιχαήλ μετακινεί αντικείμενα με τη σκέψη, ο Σεργκέι ισχυρίζεται πως βλέπει μέσα από τοίχους, ο Ιβανόφ παρουσιάζεται ως αναγνώστης ξένων λογισμών. Η συνύπαρξή τους παράγει κωμωδία μέσα από τη δυσαναλογία ανάμεσα στο υπερφυσικό μεγαλείο και στις καθημερινές τους αντιδράσεις. Εξαιρετική είναι η λεπτομέρεια των σύγχρονων τοίχων που διαπερνώνται ευκολότερα: η υποτιθέμενη υπέρβαση της ύλης σκοντάφτει στην ποιότητα της οικοδομής. Το αστείο αποκτά κοινωνική διεύθυνση. Ακόμη και το θαύμα οφείλει να λογαριαστεί με την κακοτεχνία. Ο Μιχαήλ συγκεντρώνει την οδυνηρότερη αντίφαση. Η δύναμή του δεν τον απαλλάσσει από την οικογενειακή πληγή, την οργή και την αδυναμία να συμφιλιωθεί με όσα τον καταδιώκουν. Η εμφάνιση του αδελφού του, του Αντών, μεταφέρει τη δοκιμασία από τα αντικείμενα στις σχέσεις. Εκεί η θέληση συναντά πραγματική αντίσταση. Ένα τραπέζι ενδέχεται να μετακινηθεί· το παρελθόν απαιτεί αναμέτρηση. Το όπλο που εισβάλλει στον κωμικό χώρο θυμίζει πόσο γρήγορα η πληγωμένη συγγένεια μπορεί να γίνει απειλή. Στον Σεργκέι, η επιθυμία να βλέπει κανείς πέρα από τα εμπόδια προσφέρεται για μια ειρωνική ανάγνωση της περιέργειας και της ματαιοδοξίας. Η διεισδυτική όραση δεν εγγυάται βαθύτερη κατανόηση. Αντίστοιχα, ο Ιβανόφ θέτει το πρόβλημα της γνώσης χωρίς οικειότητα: ακόμη κι αν γνωρίζαμε τις σκέψεις κάποιου, θα μπορούσαμε να τον αγαπήσουμε; Οι τρεις άνδρες συνθέτουν διαφορετικές εκδοχές της ανάγκης να ξεφύγει ο άνθρωπος από την ανωνυμία. Το να θεωρηθεί εξαιρετικός μπορεί να γίνει καταφύγιο απέναντι στον φόβο ότι δεν μετράει. Η Ελένα Πετρόβνα δίνει σε αυτή την ανάγκη επιστημονικό προορισμό. Ο ενθουσιασμός της διαθέτει[ga1] γενναιοδωρία, αλλά και τον κίνδυνο κάθε απόλυτης επένδυσης: όταν η ανακάλυψη γίνεται προσωπική δικαίωση, η αμφιβολία βιώνεται σαν εχθρός. Ο σύζυγός της εισάγει τον εξαντλημένο αντίλογο της οικογενειακής καθημερινότητας. Θα ήταν εύκολο να μοιράσουμε δίκιο και άδικο. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στην τριβή τους: η αφοσίωση μπορεί να παραμελεί, ενώ η προστασία μπορεί να απαιτεί έλεγχο. Η αγάπη δοκιμάζεται όταν καλείται να αντέξει την ελευθερία του άλλου. Εδώ εντοπίζω τη δύναμη, αλλά και την ερμηνευτική παγίδα του έργου. Αν περιοριστεί σε παρέλαση γραφικών χαρακτήρων, η κωμωδία χάνει το ηθικό της νεύρο. Αν πάλι φορτωθεί διδακτισμό, ασφυκτιά η σκηνική της ευφυΐα. Ο ρυθμός χρειάζεται να επιτρέπει στο αστείο να ολοκληρώνεται, προτού αποκαλυφθεί η πίκρα του. Η κρίσιμη μετατόπιση συμβαίνει όταν παύουμε να εξετάζουμε τις ικανότητες και αρχίζουμε να προσέχουμε τις επιλογές. Σήμερα, μέσα στην αγορά της αδιάκοπης αυτοπροβολής, αυτή η μετατόπιση γίνεται ιδιαίτερα αιχμηρή. Καλλιεργούμε εικόνες μοναδικότητας και ζητούμε διαρκώς επιβεβαίωση, συχνά προτού αναρωτηθούμε τι προσφέρουμε. Για μένα, τα Φαινόμενα υπερασπίζονται την απαιτητική αξιοπρέπεια του συνηθισμένου ανθρώπου. Το χάρισμα αποκτά ηθικό περιεχόμενο μέσα στη χρήση του. Και η πιο δύσκολη ανθρώπινη υπέρβαση αρχίζει τη στιγμή που μπορούμε να επιβληθούμε, αλλά επιλέγουμε να λογοδοτήσουμε Ηχογράφηση 1987 Ραδιοσκηνοθεσία: Νίκος Περέλης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Νίκος Σκιαδάς, Τόνια Μάνεση, Τάσος Παλαντζίδης, Τάσος Χαλκιάς (φωτό), Χάρης Καστανιάς, Μαρίνα Γαζετά, Θωμάς Κινδύνης © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Ο θάνατος ενός ισχυρού ανθρώπου δεν καταργεί αυτομάτως την εξουσία του. Κάποτε, μάλιστα, την απλώνει ασφυκτικότερα πάνω στους ζωντανούς, υποχρεώνοντάς τους να λογοδοτήσουν για όσα υπέμειναν, επιθύμησαν ή αποσιώπησαν. Στις Σάρκες της Ελένης Χριστοφοράτου, το πτώμα ενός καθηγητή στη σοφίτα του σπιτιού του γίνεται το σκοτεινό κέντρο μιας οικογενειακής τοιχογραφίας. Το αστυνομικό αίνιγμα αρχίζει εκεί όπου η κοινωνική ευπρέπεια αδυνατεί πλέον να συγκρατήσει τα μυστικά της. Ο Ηλίας Αβραμίδης, άνθρωπος ηλικιωμένος, εύπορος, περιβεβλημένος με ακαδημαϊκό κύρος, βρίσκεται δολοφονημένος στο γραφείο του. Η οικιακή βοηθός Άντρια Ιβάνοβνα ανακοινώνει τον θάνατο χωρίς θρηνητικές εξάρσεις. Αυτή η ψυχραιμία προσφέρει ήδη ένα εύστοχο δραματουργικό ερέθισμα: πόσο αξιόπιστα είναι τα εξωτερικά γνωρίσματα του πένθους; Η απουσία κραυγής δεν αποδεικνύει αναλγησία, όπως η επίδειξη συντριβής δεν εγγυάται αγάπη. Πριν ακόμη αρχίσουν οι ανακρίσεις, η πρώτη παγίδα έχει στηθεί για την κρίση μας. Γύρω από τον νεκρό συγκεντρώνεται ένας κύκλος σχέσεων που ζητούν προσεκτική ανάγνωση. Η Ελισάβετ, είκοσι οκτώ χρόνια νεότερη σύζυγός του, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ανισότητας ηλικίας, περιουσίας και κοινωνικής ισχύος. Θα ήταν, ωστόσο, φτηνός ψυχολογισμός να μεταφράσουμε αυτομάτως αυτή την απόσταση σε ιδιοτέλεια ή δυστυχία. Το ουσιαστικό ερώτημα αφορά τον χώρο που διέθετε μέσα στον γάμο: μπορούσε να υπάρχει ως αυθύπαρκτο πρόσωπο ή αναγνωριζόταν κυρίως ως γυναίκα του καθηγητή; Η Θεοδώρα, η αδελφή της που αποδοκίμαζε τον γάμο, εισάγει την αμφισημία της οικογενειακής προστασίας. Η έγνοια για έναν αγαπημένο άνθρωπο μπορεί να περιέχει διορατικότητα, αλλά και αξίωση κηδεμονίας. Αντίστοιχα, οι κακές σχέσεις του Αβραμίδη με την αδελφή του Αναστασία υπονομεύουν την καθησυχαστική ιδέα ότι η συγγένεια συνεπάγεται οικειότητα. Η οικογένεια διατηρεί συχνά ανοιχτούς λογαριασμούς ακριβώς επειδή θεωρεί αυτονόητο πως οι δικοί της άνθρωποι θα εξακολουθούν να ανέχονται όσα τους πληγώνουν. Η Λαμπρινή Σωτηρίου, νεαρή ακροάτρια των διαλέξεων και επίμονη επισκέπτρια της βιβλιοθήκης του, μεταφέρει την ένταση στο πεδίο της πνευματικής γοητείας. Ο θαυμασμός προς τον δάσκαλο μπορεί να γίνει αναζήτηση αναγνώρισης, ανάγκη συμμετοχής σε έναν κόσμο που μοιάζει ανώτερος και απρόσιτος. Ακόμη και ο απαξιωτικός χαρακτηρισμός της ως προσκολλημένης απαιτεί επιφύλαξη: ποιος τον διατυπώνει και ποια παρουσία ενοχλείται από την επιμονή της; Ο Χάρης Κομνηνός, πρώην σύντροφος της Ελισάβετ, συμπληρώνει το πλέγμα ως ζωντανή υπενθύμιση ότι το ερωτικό παρελθόν δεν παύει να δρα επειδή άλλαξε η οικογενειακή κατάσταση. Η αστυνόμος Λέλα Δεκρή καλείται, επομένως, να ξεχωρίσει την αποδεικτική ένδειξη από την κοινωνική προκατάληψη. Η αντιπάθεια δεν αποτελεί τεκμήριο ενοχής, ούτε η εξάρτηση απόδειξη αφοσίωσης. Εδώ βρίσκεται μια γόνιμη δυνατότητα της αστυνομικής δραματουργίας: αναγκάζει τον θεατή να παρατηρήσει πόσο εύκολα καταδικάζει χαρακτήρες προτού εξετάσει πράξεις. Χωρίς ασφαλή χρονολόγηση της δράσης, η κοινωνική της βάση αναγνωρίζεται στις ιεραρχίες του αστικού σπιτιού, στο γόητρο του πανεπιστημιακού τίτλου και στη διαφορετική βαρύτητα που αποδίδεται στις φωνές εργοδότη, συζύγου, φοιτήτριας και εργαζόμενης. Η σοφίτα και η βιβλιοθήκη προσφέρονται έτσι για μια ανάγνωση της απόστασης: ο άνθρωπος των ιδεών μπορεί να κατοικεί ψηλότερα από τους άλλους και συγχρόνως μακρύτερα από τις ανάγκες τους. Διαβάζω τον τίτλο Σάρκες ως πρόκληση απέναντι στις εξιδανικεύσεις. Κάτω από αξιώματα, δεσμούς και αξιοπρεπείς προσφωνήσεις επιμένουν σώματα που επιθυμούν, φοβούνται, γερνούν και διεκδικούν. Σήμερα, όταν η δημόσια υπόληψη εξακολουθεί συχνά να προεξοφλεί την προσωπική αθωότητα, αυτή η αφετηρία παραμένει αιχμηρή. Το κύρος χρειάζεται έλεγχο, ακριβώς επειδή παράγει εμπιστοσύνη. Για μένα, η ισχυρότερη υπόσχεση του έργου βρίσκεται σε αυτή τη δυσάρεστη εγγύτητα ανάμεσα στην καλλιέργεια και στην ανθρώπινη ανεπάρκεια. Μια γεμάτη βιβλιοθήκη δεν πιστοποιεί γενναιοδωρία ψυχής. Η αποκάλυψη του δολοφόνου μπορεί να κλείσει την υπόθεση· η ευθύνη, όμως, αρχίζει πολύ πριν από το έγκλημα, στον τρόπο με τον οποίο επιτρέπουμε στον εαυτό μας να μεταχειρίζεται τους άλλους. Σκηνοθεσία: Ξένιος Ξενοφώντος Ακούγονται οι ηθοποιοί: Έλενα Δημητρίου, Νάντια Χαραλάμπους, Γαλάτεια Ζήνωνος, Γιώργος Μουσκοβίας, Χαρά Μιχαήλ, Ιωάννα Σαφκάλη, Έλενα Χριστοφή, Σώτος Σταυράκης, Κίμωνας Αποστολόπουλος © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Η καλοσύνη μπορεί να γίνει ύποπτη όταν συναντά ανθρώπους μαθημένους να πληρώνουν κάθε τρυφερότητα. Στη Μαριμπέλ και η παράξενη οικογένεια, ο Μιγκέλ Μιούρα στήνει μια κωμωδία όπου η ευγένεια προκαλεί μεγαλύτερη αναστάτωση από την προσβολή. Μια γυναίκα προετοιμασμένη να υπερασπιστεί τον εαυτό της βρίσκεται ξαφνικά χωρίς αντίπαλο. Κι εκεί αρχίζει η αληθινή της περιπέτεια. Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στη Μαδρίτη το 1959 και συνδέθηκε με το Εθνικό Βραβείο Θεάτρου του συγγραφέα. Στην Ισπανία του Φράνκο, όπου η δημόσια ηθική περιφρουρούσε αυστηρά την οικογενειακή ευπρέπεια, η είσοδος μιας πόρνης στο αστικό σαλόνι αποκτούσε ιδιαίτερη αιχμή. Ο Μιούρα μεταφέρει τη σύγκρουση στο πεδίο της φιλοξενίας: ποιον δεχόμαστε στο σπίτι μας και πόσα απαιτούμε να αποκηρύξει για να καθίσει δίπλα μας; Ο Μαρσελίνο, συνεσταλμένος επαρχιώτης και ιδιοκτήτης σοκολατοποιίας, γνωρίζει τη Μαριμπέλ και την παρουσιάζει στη μητέρα και στη θεία του ως υποψήφια σύζυγο. Εκείνη αναγνωρίζει αρχικά έναν πελάτη· εκείνος βλέπει μια σύντροφο. Η ασυμφωνία γεννά την κωμωδία, αλλά συγχρόνως αποκαλύπτει δύο διαφορετικές γλώσσες επιθυμίας. Στη μία, η συνάντηση έχει τίμημα και διάρκεια. Στην άλλη, διεκδικεί συνέχεια, οικειότητα, κοινό μέλλον. Η Μαριμπέλ είναι το ουσιαστικό δραματικό κέντρο. Η νευρικότητα, η προκλητική ομιλία, η ετοιμότητά της να υποψιαστεί αποτελούν τρόπους αυτοπροστασίας. Έχει μάθει να προβλέπει την περιφρόνηση, ώστε να μη βρεθεί απροετοίμαστη μπροστά της. Όταν οι δύο ηλικιωμένες κυρίες την υποδέχονται αβίαστα, η άμυνά της χάνει τον προορισμό της. Το δύσκολο είναι πλέον να πιστέψει πως η αποδοχή μπορεί να μη συνοδεύεται από κρυφό λογαριασμό. Ο Μαρσελίνο, από την πλευρά του, αποκτά ενδιαφέρον ακριβώς επειδή η συστολή του δεν ακυρώνει την επιθυμία του. Μέσα στη σκιά της χαμένης πρώτης συζύγου, αναζητεί τη δυνατότητα να ξαναρχίσει. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στην εξιδανίκευσή του: η αγάπη γίνεται ηθικά ουσιαστική όταν αναγνωρίζει την αυτονομία του άλλου. Η Μαριμπέλ δεν οφείλει ευγνωμοσύνη επειδή κάποιος την επέλεξε. Δικαιούται και η ίδια να επιλέξει. Η Ματίλντε και η Πάουλα ανατρέπουν την αναμενόμενη λειτουργία της οικογενειακής εξουσίας. Αντί να εξετάζουν γενεαλογίες και πιστοποιητικά αρετής, προσφέρουν θέση στο τραπέζι. Η άγνοιά τους για το επάγγελμα της επισκέπτριας δημιουργεί, εντούτοις, μια γόνιμη αμφισημία: πόσο θα άντεχε αυτή η ανεπιφύλακτη τρυφερότητα μπροστά στην πλήρη γνώση; Η κωμωδία μάς επιτρέπει να αγαπήσουμε την αθωότητά τους, χωρίς να λύνει αυτομάτως κάθε ηθική δυσκολία. Οι φίλες της Μαριμπέλ εισάγουν την αντίθετη εμπειρία. Η καχυποψία τους πηγάζει από έναν κόσμο όπου η εμπιστοσύνη κοστίζει. Ο θάνατος της πρώτης συζύγου του Μαρσελίνο τροφοδοτεί υποψίες εγκλήματος και η προστατευτική τους αγωνία μετατρέπει την οικογενειακή επίσκεψη σε κωμικό θρίλερ. Το εύρημα είναι δραματουργικά εύστοχο: ο ίδιος λόγος, η ίδια χειρονομία, ακούγονται καθησυχαστικά ή απειλητικά ανάλογα με τον φόβο εκείνου που τα ερμηνεύει. Εδώ βρίσκεται και η συγγένεια του Μιούρα με το παράλογο: στην ανατροπή της καθημερινής λογικής μέσω του διαλόγου και της παρεξήγησης. Το γέλιο προκύπτει από την απόσταση ανάμεσα σε όσα συμβαίνουν και σε όσα πιστεύουν οι ήρωες ότι συμβαίνουν. Η τρυφερότητα συγκρατεί τη φάρσα· η υποψία εμποδίζει την τρυφερότητα να γίνει ζαχαρωμένη ευκολία. Για μένα, η σημερινή δύναμη του έργου βρίσκεται σε μια απαραίτητη επιφύλαξη απέναντι στη μεταμόρφωση της ηρωίδας. Αν η αξιοπρέπειά της εξαρτηθεί από το ντύσιμο, τη γλώσσα ή τον γάμο της, η προκατάληψη επιστρέφει μεταμφιεσμένη σε ευτυχισμένο τέλος. Στην εποχή της ψηφιακής διαπόμπευσης, αυτή η διάκριση παραμένει καίρια: η αποδοχή δοκιμάζεται όταν γνωρίζει το παρελθόν. Η Μαριμπέλ αξίζει σεβασμό προτού γίνει αποδεκτή νύφη. Και η καλοσύνη αποκτά το πλήρες βάρος της όταν παύει να ζητά από τον άνθρωπο να γίνει άλλος για να δικαιούται αγάπη. Ηχογράφηση: 1969 Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Ιουλία Ιατρίδου Ραδιοσκηνοθεσία: Γρηγόρης Μασαλάς Ακούγονται οι ηθοποιοί: Μαργαρίτα Λαμπρινού, Στράτος Παχής, Ντίνα Γιαννακού, Άννα Παϊταζή, Γιάννης Φέρτης, Γκέλλη Μαυροπούλου, Θόδωρος Κατσαδράμης, Αγνή Βλάχου, Ελένη Ερήμου © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Το πιο ασφυκτικό χρέος δεν καταγράφεται πάντοτε σε λογιστικά βιβλία. Μπορεί να εγκαθίσταται στη συνείδηση, να απαιτεί καθημερινή υποταγή και να αποκαλείται ευγνωμοσύνη. Στη Μια Περίεργη Εξαφάνιση, ο Ζωρζ Νεβέ τοποθετεί την καλοσύνη στο εδώλιο, εξετάζοντας τη στιγμή που το απλωμένο χέρι αρχίζει να καθορίζει τη ζωή εκείνου που το χρειάστηκε. Στην ευυπόληπτη πανσιόν του Μπουζιβάλ, η Πρωτοχρονιά ξημερώνει με έναν ένοικο λιγότερο. Ο κύριος Φλεριό, ηλικιωμένος και υποδειγματικά φιλάνθρωπος, έχει εξαφανιστεί. Ο επιθεωρητής που αναλαμβάνει την υπόθεση συναντά αρχικά μια αξιοθαύμαστη ομοφωνία: ο αγνοούμενος πλήρωνε ενοίκια, αγόραζε φάρμακα, ανακούφιζε στερήσεις. Ωστόσο, αυτή η σχεδόν τελετουργική αγιοποίησή του γίνεται η πρώτη εστία δυσφορίας. Όταν όλοι επαναλαμβάνουν πόσο καλός ήταν κάποιος, ο δραματουργός μάς καλεί να ακούσουμε όσα δυσκολεύονται να ομολογήσουν. Η αστυνομική έρευνα προσφέρει το δραματουργικό πλαίσιο για μια βαθύτερη εξέταση της εξάρτησης. Κάθε κατάθεση μεταβάλλει αναδρομικά τη σημασία μιας χειρονομίας. Το δάνειο γίνεται δικαίωμα παρέμβασης, η προστασία επιτήρηση, η συμπαράσταση απαίτηση συμμόρφωσης. Η ένταση γεννιέται από αυτή τη μετατόπιση: οι πράξεις παραμένουν ίδιες, αλλά αποκαλύπτεται το τίμημά τους. Το ενδιαφέρον μεταφέρεται σταδιακά από την τύχη του εξαφανισμένου στον τρόπο με τον οποίο κατοικούσε μέσα στις ζωές των άλλων. Απών από τη σκηνική συνάντηση, ο Φλεριό δεσπόζει στις συνειδήσεις. Η δραματουργική ισχύς του βρίσκεται ακριβώς εκεί: οι ένοικοι εξακολουθούν να λογοδοτούν στον άνθρωπο που λείπει. Η συμπεριφορά του προσφέρεται για μια ψυχολογική ανάγνωση της ανάγκης να είναι κανείς αναντικατάστατος. Εφόσον οι άλλοι παραμένουν αδύναμοι, η θέση του ευεργέτη διασφαλίζεται. Η χειραφέτησή τους θα σήμαινε απώλεια επιρροής, ίσως και κατάρρευση της ταυτότητας που οικοδόμησε γύρω από τη χρησιμότητά του. Οι ένοικοι, όμως, δεν εξαντλούνται στον ρόλο του αθώου θύματος. Χρειάστηκαν τη βοήθεια, την αποδέχθηκαν, πιθανόν ανέβαλαν τη σύγκρουση επειδή φοβήθηκαν το κόστος της ανεξαρτησίας. Η ευγνωμοσύνη τους συνυπάρχει με την ταπείνωση, η ανακούφιση με την οργή. Αυτή η συναισθηματική αμφιθυμία δίνει στο έργο ανθρώπινο βάθος. Το μίσος τους γίνεται κατανοητό χωρίς να αποκτά αυτομάτως ηθική νομιμοποίηση. Η καταπίεση εξηγεί μια επιθυμία εκδίκησης· δεν αθωώνει κάθε πράξη που μπορεί να γεννηθεί από αυτήν. Ο επιθεωρητής λειτουργεί ως αντίπαλος της συλλογικής ευπρέπειας. Με τις ερωτήσεις του διακόπτει το βολικό εγκώμιο και αναγκάζει κάθε πρόσωπο να αναλάβει την προσωπική του αλήθεια. Η ανάκριση αποκτά έτσι διπλή κατεύθυνση: αναζητεί γεγονότα και αποκαλύπτει αυτοδικαιολογήσεις. Παράλληλα, το μαύρο χιούμορ αναδύεται από την απόσταση ανάμεσα στους καλούς τρόπους και στα ανείπωτα αισθήματα. Πίσω από τις προσεκτικές διατυπώσεις, ο ακροατής αισθάνεται την αγριότητα που η κοινωνική αγωγή έχει μάθει να συγκαλύπτει. Ο πρωτότυπος τίτλος, Le Vampire de Bougival, φωτίζει εύστοχα αυτή τη σχέση συναισθηματικής απομύζησης. Το μονόπρακτο μεταδόθηκε από τη γαλλική ραδιοφωνία το 1959 και δημοσιεύθηκε το 1961. Η ραδιοφωνική του καταγωγή ενισχύει το ενδιαφέρον για τη δύναμη της κατάθεσης: ο απόντας αποκτά υπόσταση μέσα από ξένες φωνές, επιφυλάξεις και αντιφάσεις. Association de la Régie Théâtrale Στον μεταπολεμικό κοινωνικό ορίζοντα, η πανσιόν μπορεί να διαβαστεί ως χώρος επισφαλούς αξιοπρέπειας, όπου η οικονομική ανάγκη παραχωρεί επικίνδυνα προνόμια σε όποιον διαθέτει χρήματα. Εδώ εντοπίζω την οξύτερη αιχμή του έργου. Η φιλανθρωπία γίνεται προβληματική όταν ο δωρητής κρατά για τον εαυτό του το δικαίωμα να ορίζει τον αποδέκτη. Η ανάγκη για φάρμακα ή στέγη δεν αποτελεί συναίνεση στην κατάργηση της ιδιωτικής ζωής. Η πραγματική προσφορά οφείλει να αντέχει την αντίρρηση, την απομάκρυνση, ακόμη και την απουσία ανταπόδοσης. Διαφορετικά, η γενναιοδωρία μετατρέπεται σε επένδυση επάνω στην ελευθερία ενός ανθρώπου. Σήμερα, αυτή η συναλλαγή αναγνωρίζεται σε οικογένειες, επαγγελματικές σχέσεις και προσωπικούς δεσμούς: κάποιος προσφέρει και αργότερα επιστρατεύει την προσφορά ως επιχείρημα υπακοής. Το έργο μάς ζητά να διακρίνουμε την ευθύνη από την ενοχή και την ευγνωμοσύνη από την ισόβια υποχρέωση. Η πιο δύσκολη άρνηση απευθύνεται συχνά σε εκείνον που κάποτε μας έσωσε. Η αξία του Νεβέ βρίσκεται στην αμηχανία που αφήνει αυτή η αναγνώριση. Ο θεατής χρειάζεται να εξετάσει τόσο τον δικό του τρόπο να δέχεται όσο και τον τρόπο να προσφέρει. Γιατί η ηθική δοκιμασία της βοήθειας έρχεται όταν ο άλλος μπορεί πια να σταθεί μόνος του. Τότε αποκαλύπτεται αν αγαπήσαμε την ανάστησή του ή την ανάγκη του να μας χρειάζεται. Λαμβάνουν μέρος οι ηθοποιοί: Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Μάρθα Βούρτση, Κώστας Λιώτσης, Κατερίνα Βασιλάκου, Ζωή Φυτούση Πάνος Αναστασόπουλος, Δημήτρης Πιατάς, Δημήτρης Παπαγιάννης Ραδιοσκηνοθεσία: Μιχάλης Παπανικολάου Μουσική επιμέλεια: Ανακρέων Παπαγεωργίου Επιμέλεια ήχων: Γίτσα Βαλμά Τεχνική επιμέλεια: Βασίλης Καρράς © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Ο διάβολος γέρασε· η ανθρώπινη δίψα όχι. Στον δικό του Φάουστ, ο Πολ Βαλερί μεταφέρει το δράμα από την εξαγορά της ψυχής στην αδυναμία της συνείδησης να αρκεστεί στον εαυτό της. Το τρομερό εδώ δεν είναι ότι ο άνθρωπος παραδίδεται στον πειρασμό, αλλά ότι μπορεί να γνωρίζει τα πάντα και να έχει ξεχάσει πώς να ζει. Η σκέψη ανεβαίνει στη σκηνή και συναντά εκείνο που δεν υπακούει στα επιχειρήματά της: την επιθυμία. Αρχισμένο το 1940, μέσα στην ευρωπαϊκή κατάρρευση, το Mon Faust αποτελείται από δύο ημιτελή δραματικά μέρη: τη Lust ή Η δεσποινίς από κρύσταλλο και τον Μοναχικό ή Οι κατάρες του σύμπαντος. Δεν συνεχίζει απλώς τον Γκαίτε. Διεκδικεί έναν προσωπικό Φάουστ, όπου η φιλοδοξία της καθολικής γνώσης αναμετριέται με την κόπωση του πολιτισμού. Το ανολοκλήρωτο είναι πραγματικό γνώρισμα της σύνθεσης· στην ανάγνωση, όμως, αποκτά και δραματική σημασία: καμία τελική απάντηση δεν σφραγίζει τη διαμάχη. Στη Lust, ο Φάουστ υπαγορεύει στη νεαρή γραμματέα του ένα έργο που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει την ύπαρξη και τη σκέψη του. Θέλει να μετατρέψει όσα έζησε σε συνείδηση, να αποκτήσει ακόμη και πάνω στο παρελθόν του την τελευταία λέξη. Ο Μεφιστοφελής επιστρέφει, αλλά συναντά έναν άνθρωπο που αντιμετωπίζει τις παλιές διαβολικές τέχνες ως ξεπερασμένη τεχνολογία. Η σχέση τους αντιστρέφεται ειρωνικά: ο πειραστής χρειάζεται ενημέρωση από εκείνον που υποτίθεται πως θα παραπλανούσε. Αυτή η ανατροπή είναι περισσότερο από ευφυολόγημα. Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει πολλαπλασιάσει τόσο τις δυνατότητές του, ώστε ο παραδοσιακός διάβολος δυσκολεύεται να τον εντυπωσιάσει. Στο ιστορικό βάθος του πολέμου, η ειρωνεία σκοτεινιάζει: η επιστημονική ισχύς δεν εγγυάται ηθική ωριμότητα. Ο Μεφιστοφελής γίνεται κωμικός χωρίς να γίνεται ακίνδυνος. Η ψυχολογική του οξύτητα επιμένει εκεί όπου η γνώση του υστερεί: στη ματαιοδοξία, στην επιθυμία, στην ανάγκη του ανθρώπου να εξαπατά τον εαυτό του. Ο Φάουστ, αντίστοιχα, δεν εξαντλείται στην υπεροψία του σοφού. Κάτω από την πνευματική του κυριαρχία διακρίνω τον φόβο της εξάρτησης. Αναλύοντας ένα συναίσθημα, μπορεί να το κρατήσει σε απόσταση· αγαπώντας, διακινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο. Η επιθυμία για τρυφερότητα συγκρούεται με την άρνηση να παραδοθεί στον έρωτα. Ο ψυχικός του διχασμός είναι οδυνηρά αναγνωρίσιμος: ζητά την παρουσία του άλλου, αλλά φοβάται τις αξιώσεις που αυτή η παρουσία θα αποκτήσει επάνω του. Η Λυστ δεν είναι απλό έπαθλο ούτε διακοσμητική νεότητα πλάι στον κουρασμένο στοχαστή. Ακούει, ρωτά, επιθυμεί και μεταβάλλει τη θερμοκρασία του λόγου. Το όνομά της φέρει στα γερμανικά τη σημασία της επιθυμίας και της ευχαρίστησης· η παρουσία της, όμως, υπερβαίνει το σύμβολο. Στη σκηνή του κήπου, η αίσθηση της ζωντανής ύπαρξης και μια χειρονομία εγγύτητας αναστέλλουν στιγμιαία την αυτάρκεια του Φάουστ. Η επιστροφή του στην υπαγόρευση πονά ακριβώς επειδή προηγήθηκε η δυνατότητα της συνάντησης. Στον Μοναχικό, η αναμέτρηση αλλάζει υψόμετρο. Ο Φάουστ συναντά μια μορφή ακραίας άρνησης, που στρέφεται εναντίον της ύπαρξης συνολικά. Ο Μεφιστοφελής θέλει ακόμη να παίζει με τον κόσμο· ο Μοναχικός αμφισβητεί την αξία του ίδιου του παιχνιδιού. Εδώ η απομόνωση αγγίζει το όριό της: η διάνοια, όταν δεν ανέχεται τίποτε έξω από την κρίση της, κινδυνεύει να καταδικάσει μαζί με τις αυταπάτες και κάθε δυνατότητα νοήματος. Η δραματουργία του Βαλερί απαιτεί εγρήγορση. Η εξωτερική δράση υποχωρεί μπροστά στις μετατοπίσεις της σκέψης, και η πυκνότητα του διαλόγου μπορεί να ψυχράνει όποιον περιμένει αδιάκοπο συμβάν. Ωστόσο, η σκηνική της ενέργεια βρίσκεται ακριβώς στις αλλαγές εξουσίας ανάμεσα στις φωνές, στην ειρωνεία που υπονομεύει μια βεβαιότητα, στην τρυφερότητα που διακόπτει έναν συλλογισμό. Στην ακρόαση, αυτή η πάλη ζητά παύσεις και αποχρώσεις, ώστε η ιδέα να αποκτήσει ανθρώπινη αναπνοή. Σήμερα, ανάμεσα στην τεχνητή νοημοσύνη, στη συσσώρευση πληροφοριών και στη διαρκή αυτοπαρουσίαση, ο Φάουστ μάς αφορά ανησυχητικά. Μπορούμε να οργανώνουμε την εικόνα μας και να αποφεύγουμε τη συνάντηση, να διαθέτουμε απαντήσεις και να δυσκολευόμαστε να ακούσουμε. Για μένα, η βαθύτερη δύναμη του έργου βρίσκεται στην έκθεση αυτής της αδυναμίας, χωρίς εύκολη καταδίκη της γνώσης. Η σκέψη έχει μεγαλείο, αλλά δεν απαλλάσσει από την ευθύνη απέναντι στον άλλον. Κι αν η ψυχή κινδυνεύει εδώ, είναι και επειδή μπορεί να προστατευτεί τόσο επιμελώς, ώστε να μη δεχτεί ποτέ κανέναν. Σκηνοθεσία: Μιχάλης Μπούχλης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Νίκος Τζόγιας, Βύρων Πάλλης, Μάρω Κοντού, Αντώνης Αντωνίου, Πέτρος Λεοκράτης, Καίτη Τριανταφύλλου, Μιχάλης Μαραγκάκης, Σωτήρης ΜουστάκαςΣκηνοθεσία: Μιχάλης Μπούχλης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Νίκος Τζόγιας, Βύρων Πάλλης, Μάρω Κοντού, Αντώνης Αντωνίου, Πέτρος Λεοκράτης, Καίτη Τριανταφύλλου, Μιχάλης Μαραγκάκης, Σωτήρης Μουστάκας © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Ένα γράμμα ξεχασμένο, ένας φάκελος με πέντε κουκούτσια: τόσο λίγο υλικό χρειάζεται για να καταρρεύσει η ανθρώπινη ασφάλεια. Στο Χαμένο γράμμα του Πολ Βάντενμπεργκ και στα Πέντε κουκούτσια πορτοκαλιού του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, η αλληλογραφία παύει να μεταφέρει απλώς ειδήσεις. Μεταφέρει την απαίτηση ενός παρελθόντος που δεν δέχεται να παραμείνει θαμμένο. Το πρώτο έργο οδηγεί στη δίκη της συνείδησης· το δεύτερο, στην οδυνηρή αναμέτρηση της ευφυΐας με την καθυστερημένη δράση. Στο Χαμένο γράμμα, ο διακεκριμένος νομικός Πιερ Μάρτι επιστρέφει στην οικογενειακή εστία έχοντας αποτύχει να αποτρέψει την καταδίκη μιας γυναίκας για φόνο. Η επαγγελματική ήττα έχει ήδη κλονίσει την αυτοπεποίθησή του. Η εμφάνιση μιας ξεχασμένης επιστολής μεταφέρει τώρα την ανάκριση στο ίδιο του το σπίτι. Εκείνος που συνήθισε να υπερασπίζεται άλλους καλείται να εξετάσει τις δικές του παραλείψεις. Η δραματουργική δύναμη του Βάντενμπεργκ βρίσκεται στη μεταβολή της θέσης του ήρωα. Ο Πιερ διαθέτει τη γλώσσα του νόμου, αλλά δυσκολεύεται να κατανοήσει τη γλώσσα της πληγωμένης οικειότητας. Μπορεί να αναγνωρίζει μια επιβαρυντική κατάθεση, όχι όμως εξίσου εύκολα μια χρόνια συναισθηματική εγκατάλειψη. Η δημόσια επιτυχία του αποκτά διαφορετικό βάρος όταν εξεταστεί από τη σκοπιά όσων έζησαν δίπλα του περιμένοντας προσοχή. Η οικογενειακή σιωπή αποκαλύπτεται ως αποτέλεσμα εξάρτησης, φόβου και προσαρμογής στην εξουσία του αξιοσέβαστου άνδρα. Στον μεταπολεμικό αστικό κόσμο που αποτυπώνει το έργο, η υπόληψη συχνά προηγείται της ειλικρίνειας. Το σπίτι διατηρεί την τάξη του με τίμημα την αποσιώπηση της δυστυχίας. Το γράμμα διαταράσσει αυτή τη συμφωνία και προσφέρει στα παραμερισμένα αισθήματα τη δυνατότητα να ακουστούν. Στα Πέντε κουκούτσια πορτοκαλιού, η επιστολή ενεργεί αντίστροφα: επιβάλλει τον τρόμο. Ο νεαρός Τζον Όπενσοου προσφεύγει στον Σέρλοκ Χολμς όταν λαμβάνει την προειδοποίηση που είχε προηγηθεί των θανάτων του θείου και του πατέρα του. Τα αρχικά K.K.K. συνδέουν την οικογενειακή συμφορά με την Κου Κλουξ Κλαν και με το αμερικανικό παρελθόν του θείου του, Ελάιας. Ο τίτλος συμπυκνώνει τη μέθοδο του εκφοβισμού. Μέσα στην ιστορία, οι πέντε μικροί σπόροι αποτελούν κωδικοποιημένη απειλή, μετατρέποντας ένα καθημερινό αντικείμενο σε προαναγγελία θανάτου. Η φρίκη γεννιέται από τη δυσαναλογία ανάμεσα στην ασημαντότητα του περιεχομένου και στη βαρύτητα του μηνύματος. Ο αριθμός πέντε δεν χρειάζεται αυθαίρετη μυστικιστική ερμηνεία για να λειτουργήσει δραματικά. Ο Χολμς αντιλαμβάνεται τον μηχανισμό, αλλά δεν προλαβαίνει να προστατεύσει τον άνθρωπο που ζήτησε βοήθεια. Εδώ η αναλυτική υπεροχή αποχωρίζεται την αποτελεσματικότητα. Η λύση του αινίγματος δεν αποκαθιστά τη ζωή του Όπενσοου. Ο Γουότσον, καταγράφοντας αυτή την αποτυχία, διασώζει την ανθρώπινη διάσταση ενός ντετέκτιβ που η φήμη του κινδυνεύει συχνά να μετατρέψει σε αλάνθαστη μηχανή. Το ναυάγιο του πλοίου των υπόπτων αφήνει την ανθρώπινη δικαιοσύνη χωρίς τελική αναμέτρηση. Η θύελλα μπορεί να διαβαστεί ως αφηγηματική ανταπόδοση, δύσκολα όμως προσφέρει ουσιαστική επανόρθωση. Η οργανωμένη ρατσιστική βία έχει ήδη επιτύχει τον σκοπό της. Κι ο νεαρός πληρώνει ένα παρελθόν που δεν επέλεξε. Για μένα, η συνάντηση των δύο έργων φωτίζει δύο διαφορετικές μορφές ευθύνης. Ο Πιερ δοκιμάζεται επειδή δεν άκουσε αρκετά· ο Χολμς επειδή η κατανόηση δεν έγινε εγκαίρως προστασία. Δεν εξισώνονται η οικογενειακή αμέλεια και το οργανωμένο έγκλημα. Συγγενεύει όμως η τραγική απόσταση ανάμεσα στην αποκάλυψη και στη δυνατότητα επανόρθωσης. Σήμερα, ανάμεσα σε αναπάντητα μηνύματα και απειλές που κυκλοφορούν στις οθόνες, αυτή η απόσταση παραμένει οδυνηρά αναγνωρίσιμη. Η επικοινωνία πληθαίνει, ενώ η προσοχή συχνά λιγοστεύει. Τα δύο έργα απαιτούν να διαβάζουμε και την ανθρώπινη ανάγκη πίσω από τις λέξεις. Γιατί η αλήθεια που αναγνωρίζεται αργά μπορεί να εξηγήσει την καταστροφή, αλλά δεν αρκεί για να τη σταματήσει. Πέντε κουκούτσια πορτοκαλιού του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ Ραδιοφωνική προσαρμογή: Δημήτρης Δούσης Ραδιοσκηνοθεσία: Μάριος Ρετσίλας Ακούγονται οι ηθοποιοί: Μάνος Τσιλιμίδης, Ορφέας Ζάχος, Νίκος Λυκομήτρος Σέρλοκ Χολμς: Ανδρέας Μπάρκουλης Δόκτωρ Ουότσον: Γιώργος Μοσχίδης Το χαμένο γράμμα του Πoλ Βάντενμπεργκ Συντελεστές.. Συγγραφέας.. Πολ Βάντενμπεργκ (Paul Vandenberghe) Μετάφραση & Ραδιοφωνική Διασκευή.. Αντώνης Θεοδωριάδης Ραδιοσκηνοθεσία.. Στέλιος Παπαδάκης Έτος Ηχογράφησης.. 1980 ‎ Ακούγονται οι ηθοποιοί (με αλφαβητική σειρά).. Γρηγόρης Βαφιάς.. Δήμητρα Δημητριάδου.. Χρήστος Κωνσταντόπουλος.. Μιράντα Μυράτ.. Μαρία Σκούντζου.. Θόδωρος Συριώτης. ‎ © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Ο πιο ανελέητος ανακριτής κατοικεί συχνά μέσα στον φοβισμένο άνθρωπο. Στον Λαβύρινθο του Αλφρέντο Μπαλντούτσι, δύο άγνωστοι συναντιούνται σε μια αποθήκη και, προτού προλάβουν να γνωριστούν, αρχίζουν να δικάζουν ο ένας τον άλλον. Οι λέξεις τους στήνουν κατηγορητήρια, επινοούν κίνητρα, μετατρέπουν την πιθανότητα σε απειλή. Κάθε απάντηση, αντί να ανοίγει μια έξοδο, προσθέτει ακόμη έναν διάδρομο στην αγωνία. Η σκηνική οικονομία είναι αυστηρή: παρατημένα αντικείμενα, ένα τραπέζι, καρέκλες, σιδηροδρομικές γραμμές έξω από το παράθυρο. Ο χώρος προορίζεται για προσωρινή παραμονή, όμως αποκτά το βάρος μιας ολόκληρης ζωής που αδυνατεί να προχωρήσει. Η εγκατάλειψη των πραγμάτων υποβάλλει την εγκατάλειψη των ανθρώπων. Και η γειτονική γραμμή υπόσχεται διαρκώς μετακίνηση, ενώ εκείνοι καθηλώνονται στις ερμηνείες τους. Η έξοδος βρίσκεται κοντά· η δυνατότητα να τη χρησιμοποιήσουν απομακρύνεται. Η Εύα και ο Σιγκ συγκροτούν ένα ζεύγος ασταθούς εξουσίας. Εκείνος αναζητεί νερό για το αυτοκίνητό του μέσα στον καύσωνα, εκείνη παραμένει μια παρουσία που προκαλεί ερωτήματα. Σύντομα, η συνάντηση οργανώνεται γύρω από υποψίες και υποθετικές ενοχές. Το αποφασιστικό δραματουργικό εύρημα βρίσκεται στη μεταβολή της θέσης τους: όποιος ζητεί εξηγήσεις μπορεί να βρεθεί αναγκασμένος να απολογηθεί. Η ανάκριση γίνεται ο μοναδικός τρόπος επαφής που αντέχουν. Ψυχολογικά, ο Σιγκ επιχειρεί να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα ελέγχοντας τον συνομιλητή του. Η ευφυΐα του αποκτά επιθετική λειτουργία: μια πειστική ερμηνεία τού προσφέρει στιγμιαία υπεροχή απέναντι στο άγνωστο. Η Εύα, ωστόσο, δεν εξαντλείται στην παθητικότητα του φόβου. Ακούει, αντιδρά, ανακτά έδαφος, επιστρέφει την πίεση. Η ευάλωτη θέση της γίνεται γνώση του τρόπου με τον οποίο ασκείται η κυριαρχία. Χωρίς εύκολες ψυχιατρικές ετικέτες, μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν μηχανισμό προβολής: αποδίδοντας στον άλλον απειλητικές προθέσεις, καθένας προσπαθεί να δώσει εξωτερικό σχήμα στη δική του ανασφάλεια. Η θεατρική δύναμη αυτής της κατασκευής εξαρτάται από τις διακυμάνσεις της. Η κυκλικότητα κινδυνεύει να γίνει διανοητική άσκηση όταν κάθε ανατροπή αντιμετωπίζεται σαν επίδειξη επιδεξιότητας. Αποκτά, όμως, σάρκα όταν αισθανόμαστε το κόστος της: την ταπείνωση, την εξάντληση, την ανάγκη να πιστέψεις κάποιον ενώ τον φοβάσαι. Εδώ απαιτούνται ερμηνείες που θα αφήνουν τη σκέψη να ακούγεται ως τραύμα εν εξελίξει. Ιδίως στην ηχητική απόδοση, μια παύση μπορεί να ανατρέψει όσα μια ολόκληρη ομολογία φαινόταν να εξασφαλίζει. Η καταγραφή παράστασης στο Μιλάνο το 1984 τοποθετεί το έργο σε έναν ευρωπαϊκό ορίζοντα όπου οι υποσχέσεις συλλογικής ασφάλειας είχαν ήδη δοκιμαστεί σκληρά. it Χωρίς να μετατρέπεται σε χρονικό συγκεκριμένων γεγονότων, επιτρέπει μια κοινωνική ανάγνωση της δυσπιστίας: ο συνάνθρωπος αντιμετωπίζεται ως υπόθεση προς εξακρίβωση. Η συγγένεια με την πιραντελλική αβεβαιότητα και την υπαρξιακή δραματουργία φωτίζει αυτή την κρίση της γνώσης, χωρίς να χρειάζεται να θεωρήσουμε το έργο απλό παράγωγό τους. Ο Μπαλντούτσι δίνει στην αφηρημένη αμφιβολία σωματική θερμοκρασία και ανθρώπινη αγριότητα. Σήμερα, η ίδια διαδικασία εκτυλίσσεται με τρομακτική ευκολία στις δημόσιες συζητήσεις: μια εικόνα, μια φράση αποκομμένη, μια χειρονομία αρκούν για να κατασκευαστεί ένας ένοχος. Η συνοχή μιας ιστορίας συγχέεται με την εγκυρότητά της. Προσωπικά, εκεί εντοπίζω την αιχμή του έργου: στην ευχαρίστηση που μπορεί να αντλήσει ο άνθρωπος από μια κατηγορία, προτού αναρωτηθεί αν δικαιούται να την εκφέρει. Λίγο πριν από το τέλος, η αναγνώριση μιας πιθανής ειλικρίνειας αφήνει περιθώριο προσέγγισης. Η επιστροφή στην αρχική σκηνή, ωστόσο, θέτει αυτή την κατάκτηση ξανά υπό δοκιμασία. Για μένα, το ηθικό βάρος του Λαβυρίνθου βρίσκεται ακριβώς εδώ: η αβεβαιότητα δεν μας απαλλάσσει από την ευθύνη απέναντι στον άλλον. Όσο λιγότερα γνωρίζουμε, τόσο προσεκτικότερα οφείλουμε να τον αγγίζουμε με τις λέξεις μας. Σκηνοθεσία: Βίκτωρ Αρδίτης Ερμηνεύουν η Καριοφυλιά Καραμπέτη, Πέρης Μιχαηλίδης © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Ένα ζεστό αυγουστιάτικο απόγευμα, δύο άνδρες σκύβουν πάνω από ένα τάβλι και επιχειρούν να ξαναμοιράσουν τη ζωή τους. Τα πούλια μετακινούνται ευκολότερα από την κοινωνική τους θέση, όμως η γλώσσα τους έχει ήδη κατακτήσει περιουσίες. Στο Τάβλι, ο Δημήτρης Κεχαΐδης συλλαμβάνει τη στιγμή όπου η ανάγκη γεννά το όνειρο και το όνειρο αρχίζει να διαπραγματεύεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ο Φώντας και ο Κόλιας, φίλοι και κουνιάδοι, επιστρέφουν μετά τη μεσημεριανή ανάπαυση στην τελετουργία του καφέ, της παρτίδας, της κουβέντας. Μέσα στην απογευματινή ακινησία, ο Φώντας ξετυλίγει ακόμη ένα σχέδιο πλουτισμού. Ο Κόλιας δυσπιστεί, αντιλέγει, παρασύρεται. Η εξωτερική δράση παραμένει περιορισμένη, αλλά η μεταξύ τους διαπραγμάτευση αποκτά σφοδρότητα σχεδόν πολεμική: κάθε επιχείρημα διεκδικεί έδαφος, κάθε υπόσχεση ζητά να παραμερίσει έναν ενδοιασμό. Πρωτοπαρουσιασμένο στο Θέατρο Τέχνης τον Φεβρουάριο του 1972, μέσα στη δικτατορία, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν, με τον Νικήτα Τσακίρογλου και τον Γιάννη Μόρτζο, το έργο φωτίζει την ιδιωτική όψη μιας δημόσιας ασφυξίας. Η υπόσχεση της ευημερίας συνυπάρχει με τη στέρηση, ενώ η ατομική διαφυγή προσφέρεται ως υποκατάστατο συλλογικού ορίζοντα. Αυτή η ιστορική συνθήκη δίνει ιδιαίτερο βάρος στη λαχτάρα των δύο ανδρών να ξεφύγουν από τη θέση τους. Ο Φώντας ασκεί εξουσία μέσω της αφήγησης. Προτού αποκτήσει χρήματα, αποκτά ακροατή. Στήνει με τις λέξεις του έναν κόσμο στον οποίο η επιτυχία μοιάζει τόσο κοντινή, ώστε η αμφιβολία εμφανίζεται σχεδόν ως προσωπική προδοσία. Η ευρηματικότητά του λειτουργεί και ως ψυχική άμυνα: όσο επινοεί το επόμενο μεγάλο εγχείρημα, αναβάλλει την οδυνηρή αναμέτρηση με την αποτυχία. Χρειάζεται τον Κόλια για συνέταιρο, κυρίως όμως για μάρτυρα της υποτιθέμενης αξίας του. Ο Κόλιας, πρώην αντιστασιακός και τώρα λαχειοπώλης, κουβαλά το βάρος μιας ζωής που δεν δικαίωσε τις προσδοκίες της. Μπορούμε να διαβάσουμε τις αντιστάσεις του ως κατάλοιπα αξιοπρέπειας, αλλά και ως φόβο μιας καινούργιας διάψευσης. Η έλξη που του ασκεί ο Φώντας γίνεται έτσι περισσότερο οδυνηρή. Στην υπόσχεση του κέρδους ακούει μια υπόσχεση προσωπικής αποκατάστασης: ότι δεν τελείωσε ακόμη, ότι μπορεί επιτέλους να μετρήσει. Η ηθική δοκιμασία οξύνεται όταν το σχέδιο προϋποθέτει την εκμετάλλευση εξαθλιωμένων ανθρώπων από την Μπιάφρα και επιστρατεύει την Καλλιόπη, σύζυγο του Κόλια και αδελφή του Φώντα, ως μέσο εξασφάλισης χρημάτων. Η απούσα γυναίκα αποκτά αποφασιστική δραματουργική παρουσία: οι άνδρες σχεδιάζουν το μέλλον τους διαθέτοντας τη δική της ζωή. Η φτώχεια εξηγεί την αγωνία τους· η μετατροπή του άλλου σε εργαλείο αποκαλύπτει την ευθύνη τους. Εδώ βρίσκεται, για μένα, η σκληρότερη αλήθεια του έργου. Ο αδικημένος μπορεί να επιθυμήσει μια κοινωνία δικαιότερη, μπορεί όμως και να ονειρευτεί τον εαυτό του στη θέση εκείνου που αδικεί. Ο Κεχαΐδης παρακολουθεί αυτή τη μετατόπιση χωρίς να μετατρέπει τους ήρωές του σε τέρατα. Τους αφήνει οικείους, αστείους, ευάλωτους. Γι’ αυτό η ευθύνη τους μας πλησιάζει τόσο επικίνδυνα. Η θεατρική δύναμη γεννιέται από τη λειτουργία του προφορικού λόγου. Οι επαναλήψεις, οι υπεκφυγές, οι αιφνίδιες εξάρσεις και οι μικρές υποχωρήσεις συνθέτουν μια παρτιτούρα πειθούς. Το γέλιο ξεσπά εκεί όπου η βεβαιότητα περισσεύει και το έδαφος λείπει. Στην ηχητική ακρόαση, αυτή η γραφή ζητά ιδιαίτερη εγρήγορση: η μεταβολή μιας πρόθεσης, το βάρος μιας παύσης, η βιασύνη μιας απάντησης μπορούν να αποκαλύψουν ολόκληρο τον συσχετισμό δυνάμεων. Σήμερα, μέσα στην εμπορία της εύκολης επιτυχίας και στην επίδειξη πλούτου ως απόδειξη προσωπικής αξίας, η παλιά αυλή παραμένει αναγνωρίσιμη. Αλλάζει το λεξιλόγιο των υποσχέσεων, επιμένει η λαχτάρα να παρακαμφθεί η δύσκολη πραγματικότητα. Το Τάβλι αφήνει το γέλιο να φτάσει μέχρι το σημείο όπου μας εγκαταλείπει η αθωότητα του θεατή. Γιατί η αποφασιστική ζαριά πέφτει όταν δεχόμαστε να πληρώσει κάποιος άλλος τη δική μας σωτηρία. Σκηνοθεσία: Λευτέρης Γιοβανίδης Με τους Ιεροκλή Μιχαηλίδη και Γεράσιμο Σκιαδαρέση © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Το ακριβότερο κόσμημα μπορεί να βρίσκεται στο χέρι ενός νεκρού και η μεγαλύτερη απάτη να κυκλοφορεί ανενόχλητη στα σαλόνια. Στο «Τετράγωνο σμαράγδι», ο Έντγκαρ Ουάλλας μετατρέπει τη λάμψη της κοινωνικής επιτυχίας σε ύποπτο τεκμήριο. Το Λονδίνο του είναι μια σκηνή όπου οι άνθρωποι υποδύονται την αθωότητα ώσπου μια ασήμαντη λεπτομέρεια να προδώσει ολόκληρο τον ρόλο. Δημοσιευμένο το 1926, το μυθιστόρημα συνδέει την περιπέτεια ενός αποφυλακισμένου με έναν φόνο και μια αλυσίδα εκβιασμών. Ο Πίτερ Ντόλις επιστρέφει από τη φυλακή στιγματισμένος για πλαστογραφία. Η Λέσλι Μον, βοηθός του αρχιεπιθεωρητή Κόλντγουελ, έχει ήδη αρχίσει να ξετυλίγει την υπόθεση χάρη σε ένα βιβλίο ποιημάτων που ανακάλυψε στην επαρχία. Όταν ο μπάτλερ Ντρούζ βρίσκεται νεκρός με ένα τετράγωνο σμαράγδι στο χέρι, η έρευνα διαπερνά αριστοκρατικές κατοικίες και φτωχικά καταλύματα. Οι κοινωνικές αποστάσεις παραμένουν τεράστιες. Οι διαδρομές της συνενοχής αποδεικνύονται συντομότατες. Η δύναμη του Ουάλλας βρίσκεται στην ανατροπή της ίδιας της παρατήρησης. Μας αφήνει να πιστέψουμε πως αναγνωρίσαμε έναν χαρακτήρα, μια σχέση, ένα κίνητρο. Έπειτα αποσύρει το έδαφος κάτω από τη βεβαιότητά μας. Οι αποκαλύψεις δεν αλλάζουν απλώς τον κατάλογο των υπόπτων. Αλλάζουν αναδρομικά το νόημα μιας χειρονομίας, μιας επίσκεψης, μιας φαινομενικά αδιάφορης κουβέντας. Το σμαράγδι αποκτά έτσι διπλή λειτουργία: αποτελεί υλικό πειστήριο και συμβολίζει τη γοητεία μιας επιφάνειας που απαιτεί επίμονη εξέταση. Στο κέντρο αυτής της δοκιμασίας στέκεται η Λέσλι. Η ευφυΐα της συνδυάζεται με χιούμορ, τόλμη και προσεκτική ακρόαση. Αντιλαμβάνεται ότι ο τρομοκρατημένος άνθρωπος δεν παραδίδει εύκολα την αλήθεια του σε μια στολή. Χρειάζεται κάποτε να συναντήσει ένα πρόσωπο. Ωστόσο η συμπόνια της δεν καταργεί την ανακριτική επιμονή. Μπορεί να παρηγορεί και συγχρόνως να ελέγχει όσα ακούει. Αυτή η συνύπαρξη φροντίδας και δυσπιστίας δίνει στην παρουσία της ιδιαίτερη ζωντάνια. Ο Πίτερ, αντίστοιχα, κουβαλά περισσότερα από μια άδικη καταδίκη. Κουβαλά την εμπειρία της εγκατάλειψης. Η ειρωνεία του προστατεύει μια αξιοπρέπεια πληγωμένη από την κοινωνική απόρριψη. Η εκδίκηση προβάλλει ως δελεαστική συντόμευση προς τη δικαίωση, απειλώντας να υποτάξει το μέλλον του στην αδικία που υπέστη. Η έγνοια του για ένα απροστάτευτο παιδί αποκαλύπτει μια άλλη δυνατότητα: να ξαναβρεί τον εαυτό του αναλαμβάνοντας ευθύνη για κάποιον ασθενέστερο. Γύρω τους, η λαίδη Ρέιθαμ και η πριγκίπισσα Μπελίνι δίνουν διαφορετικές μορφές στη σχέση φόβου και εξουσίας. Η πρώτη φυλακίζεται στην αγωνία της αποκάλυψης. Η δεύτερη επιβάλλεται μέσα από την προσταγή, την κοινωνική επιβολή και την εξάρτηση των άλλων. Το βαθύτερο θέμα εδώ είναι η ιδιοποίηση της ανθρώπινης ζωής: η δυνατότητα κάποιου να κρατά το παρελθόν σου και να απαιτεί ως αντάλλαγμα το παρόν σου. Ακόμη και η συγγένεια μπορεί να γίνει μηχανισμός υποταγής. Το μεσοπολεμικό περιβάλλον προσθέτει ουσιαστική ένταση. Η γυναικεία επαγγελματική αυτενέργεια συναντά τη συντήρηση των θεσμών, ενώ η κοινωνική υπόληψη προστατεύεται με χρήμα και σιωπή. Ο συγγραφέας, πάντως, δεν υπερβαίνει όλες τις προκαταλήψεις του καιρού του. Οι εξωτικές απειλές και ορισμένες σχηματικές περιγραφές περιορίζουν την ψυχολογική λεπτότητα. Κάποτε, επίσης, η συσσώρευση συμπτώσεων πιέζει την αληθοφάνεια. Η αφηγηματική ορμή παραμένει ισχυρή, αλλά η κριτική ανάγνωση οφείλει να αναγνωρίζει το τίμημά της. Για μένα, η πιο ανησυχητική επικαιρότητα του έργου βρίσκεται στην εμπορία της ντροπής. Σήμερα, όταν μια ιδιωτική πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε δημόσιο διασυρμό, ο εκβιαστής εξακολουθεί να επενδύει στον ίδιο φόβο: μήπως η αποκάλυψη κοστίσει περισσότερο από την υποταγή. Στην ηχητική αφήγηση, αυτή η πίεση αποκτά ιδιαίτερη δύναμη. Μια παύση πριν από την απάντηση μπορεί να ακουστεί πιο ενοχοποιητική από την απάντηση. Το τελικό διακύβευμα ξεπερνά την εξιχνίαση. Αφορά το δικαίωμα του ανθρώπου να πάψει να ζει αιχμάλωτος μιας ξένης εκδοχής της ζωής του. Το σμαράγδι έχει τιμή. Η ελευθερία αρχίζει εκεί όπου ένας άνθρωπος αρνείται να παραμένει εξαγοράσιμος. © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Η ηλεκτρική καρέκλα περιμένει, αλλά το εμπόριο έχει ακόμη δουλειές. Ένας μελλοθάνατος μπορεί να αποδειχθεί πολυτιμότερος ζωντανός, αρκεί να παραδίδει εγκαίρως το επόμενο κεφάλαιο. Στον «Διάσημο 702» του Αλεξάνδρου Μιροντάν, η αναστολή της εκτέλεσης αποκτά τη μορφή εκδοτικού συμβολαίου. Κι έτσι αρχίζει μια κωμωδία που κάνει το γέλιο να αισθάνεται συνένοχο. Ο Σάντμαν περιμένει τον θάνατο όταν ένας εκδότης ανακαλύπτει στην καταδίκη του μια θαυμάσια επιχειρηματική ευκαιρία. Τα απομνημονεύματα ενός γκάνγκστερ υπόσχονται πωλήσεις· η επικείμενη εκτέλεσή του εγγυάται δημοσιότητα. Η συμφωνία φαίνεται σωτήρια: εκείνος θα γράφει κι ο εκδοτικός μηχανισμός θα εξασφαλίζει χρόνο. Μόνο που ο χρόνος αυτός δεν του ανήκει. Είναι προκαταβολή έναντι μελλοντικών εισπράξεων. Το κελί μετατρέπεται σε εργαστήριο παραγωγής συγκίνησης και ο άνθρωπος σε περιζήτητη πρώτη ύλη. Ο αριθμός του τίτλου συμπυκνώνει ολόκληρη τη σάτιρα. Η φυλακή αφαιρεί το όνομα για να καταχωρίσει έναν κρατούμενο· η διαφήμιση διατηρεί τον αριθμό για να κατασκευάσει μια επωνυμία. Η φαινομενική αναβάθμιση από κατάδικο σε διασημότητα κρύβει την ίδια υποτίμηση του προσώπου. Ο Σάντμαν γίνεται πασίγνωστος χωρίς να γίνεται πραγματικά ορατός. Όλοι μιλούν γι’ αυτόν, ελάχιστοι ενδιαφέρονται να τον ακούσουν. Η κωμική υπερβολή αποκτά εδώ ακρίβεια χειρουργικού εργαλείου. Η ψυχολογική του μεταμόρφωση αποτελεί τον ουσιαστικό άξονα του έργου. Αρχικά συναινεί από φόβο και δίψα επιβίωσης. Τα προνόμια μοιάζουν με αποκατάσταση μιας ύπαρξης μαθημένης στη βία. Η γραφή, όμως, δημιουργεί κάτι που οι χρηματοδότες της δεν υπολόγισαν: συνείδηση. Αναζητώντας λέξεις, ο κρατούμενος αρχίζει να αναλαμβάνει την ευθύνη της φωνής του. Η αλλαγή αυτή δεν διαγράφει το εγκληματικό παρελθόν του. Θεμελιώνει, ωστόσο, το δικαίωμά του να μην εξαντλείται σε αυτό. Εκεί βρίσκεται η ανθρωπιστική δύναμη της σάτιρας. Ο εκδότης αντιπροσωπεύει μια εξουσία περισσότερο τρομακτική από την απροκάλυπτη αγριότητα: τον κυνισμό που έχει αποκτήσει επαγγελματικούς τρόπους. Δεν χρειάζεται να μισεί τον Σάντμαν. Αρκεί να υπολογίζει την απόδοσή του. Η πατρωνία του απαιτεί υπακοή, ενώ η υποτιθέμενη σωτηρία προϋποθέτει διαρκή αυτοπροδοσία. Απέναντί του, η Ντιάνα εισάγει τη δυνατότητα μιας σχέσης χωρίς εμπορικό αντίτιμο. Η παρουσία της επιτρέπει στον κρατούμενο να υπάρξει ως πρόσωπο που επιθυμεί, φοβάται και αγαπά. Έτσι, η τρυφερότητα αποκτά πολιτικό βάρος. Το έργο συνδέθηκε με την υπόθεση του Κάρυλ Τσέσμαν και παρουσιάστηκε στο Βουκουρέστι το 1961, μέσα στο ψυχροπολεμικό περιβάλλον. Η αντικαπιταλιστική αιχμή του συναντούσε την επίσημη ιδεολογία της εποχής· η δραματουργική του αντοχή, ωστόσο, κρίνεται εκεί όπου υπερβαίνει την καταγγελία ενός συγκεκριμένου κόσμου. Κάθε εξουσία που αναγνωρίζει στον άνθρωπο μόνο χρησιμότητα εμπίπτει στο κατηγορητήριό του. Η αθηναϊκή παρουσίασή του το 1972, μέσα στη δικτατορία, προσφέρεται συνεπώς για ανάγνωση και πέρα από τον δηλωμένο στόχο της σάτιρας. Σήμερα, η φυλακή του Σάντμαν θυμίζει και τον δημόσιο χώρο της αδιάκοπης έκθεσης. Η οδύνη γίνεται περιεχόμενο, η εξομολόγηση προϊόν και η προσοχή του κοινού μεταφράζεται σε οικονομική ισχύ. Θα ήταν, όμως, εύκολη υπεκφυγή να περιορίσουμε την ευθύνη στους εκδότες και στους μεσάζοντες. Ο Μιροντάν στρέφει τη σάτιρα και προς την πλατεία. Ποιος αγοράζει τον εξευτελισμό; Ποιος απαιτεί νέα επεισόδια από μια πραγματική δυστυχία; Το γέλιο μάς επιστρέφει αυτές τις ερωτήσεις χωρίς να μας προσφέρει αθώωση. Προσωπικά, βρίσκω συγκλονιστικό ότι η ουσιαστική απελευθέρωση του ήρωα συντελείται όταν στενεύουν οι δυνατότητες επιβίωσής του. Δεν εξυμνείται ο θάνατος. Αποκαλύπτεται το τίμημα μιας ζωής παραδομένης ολοκληρωτικά στις απαιτήσεις των άλλων. Η συνείδηση γεννιέται όταν ο άνθρωπος παύει να υπαγορεύει όσα τον συμφέρει να ακούσουν. Ο «Διάσημος 702» αφήνει τελικά ένα αμείλικτο μέτρο πολιτισμού: πόση αξία αναγνωρίζουμε σε εκείνον που δεν μας αποφέρει πια τίποτε; Εκεί τελειώνει η διαφήμιση και αρχίζει η ευθύνη μας. . Σκηνοθεσία: Στέφανος Ληναίος Παίζουν οι ηθοποιοί: Στέφανος Ληναίος, Έλλη Φωτίου, Σταύρος Ξενίδης, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Αθηνά Μιχαλακοπούλου, Χρήστος Δακτυλίδης, Δημήτρης Πετράτος, Ντίνα Κώνστα, Κώστας Θέμος, Γιώργος Βασιλείου, Νίκος Κροντηράς, Έρση Μαλικένζου © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Μια γυναίκα ζητά να ξαναγεννηθεί και οι άλλοι απαιτούν να αναγνωρίσουν επάνω της το παρελθόν τους. Της προσφέρουν ένα όνομα, ένα σπίτι, έναν σύζυγο· μαζί τους, όμως, παραδίδουν και τις προδιαγραφές της ύπαρξής της. Στο «Όπως με ποθείς» ο Λουίτζι Πιραντέλλο μετατρέπει το αίνιγμα μιας ταυτότητας σε ανελέητη εξέταση της αγάπης. Πόσο άνθρωπο αντέχουμε να δούμε στον άλλον όταν παύει να επιβεβαιώνει την επιθυμία μας; Η Άγνωστη ζει στο Βερολίνο, ανάμεσα στη νυχτερινή διασκέδαση, στο ποτό και στην εξουθενωτική συνύπαρξη με τον συγγραφέα Καρλ Σάλτερ. Ο Μπόφι αναγνωρίζει στο πρόσωπό της τη Λουτσία, τη χαμένη σύζυγο του Μπρούνο Πιέρι. Εκείνη ακολουθεί την υπόσχεση μιας άλλης ζωής στην Ιταλία. Η μετακίνησή της έχει τη δραματική ορμή μιας φυγής από τον ίδιο της τον εαυτό: προτιμά το ενδεχόμενο μιας ξένης ιστορίας από τη βεβαιότητα της καθημερινής της ταπείνωσης. Εδώ βρίσκεται η ψυχολογική τόλμη του έργου. Η ηρωίδα επιθυμεί να υπάρξει μέσα σε μια σχέση που θα της επιστρέψει συνοχή και αξιοπρέπεια. Η προθυμία της να γίνει όπως την ποθεί ο Μπρούνο περιέχει συγχρόνως ελπίδα και κίνδυνο. Ζητά αναγνώριση παραχωρώντας στον άλλον σχεδόν απεριόριστη εξουσία να την ορίσει. Ο Πιραντέλλο συλλαμβάνει τη στιγμή κατά την οποία η ανάγκη για αγάπη μπορεί να μεταβληθεί σε συναίνεση στην αυτοκατάργηση. Ο Μπρούνο δοκιμάζεται ακριβώς εκεί όπου η συγκίνηση συναντά το συμφέρον. Η επιστροφή της συζύγου συνδέεται με τη διατήρηση της περιουσίας και η υποδοχή της βαραίνει από οικογενειακούς υπολογισμούς. Θα ήταν εύκολο να τον περιορίσουμε στον ρόλο ενός άπληστου υποκριτή. Δραματουργικά, όμως, περισσότερο ενοχλεί η δυνατότητα να συνυπάρχουν μέσα του αληθινή επιθυμία και ιδιοτέλεια. Ο άνθρωπος μπορεί να συγκινείται ειλικρινά και συγχρόνως να προστατεύει ό,τι τον συμφέρει. Αυτή η συνύπαρξη δηλητηριάζει την εμπιστοσύνη της Αγνώστου. Ο Σάλτερ ασκεί μια περισσότερο απροκάλυπτη κυριαρχία. Η εξάρτησή του από την ηρωίδα γίνεται απαίτηση κατοχής. Όταν εμφανίζεται με μια δεύτερη γυναίκα, βαριά ψυχικά διαταραγμένη, την οποία παρουσιάζει ως πιθανή πραγματική Λουτσία, χρησιμοποιεί την αμφιβολία σαν όπλο. Ο Μπόφι, αντίθετα, στηρίζεται στην πεποίθηση ότι η αναγνώριση ενός προσώπου αρκεί για να αποκαταστήσει μια ζωή. Ανάμεσα στην κτητικότητα του ενός και στη βεβαιότητα του άλλου, η γυναίκα εξακολουθεί να στερείται τον χώρο να μιλήσει για τον εαυτό της. Η μεταπολεμική Ευρώπη αποτελεί την πληγωμένη ύλη του δράματος. Ο Μεγάλος Πόλεμος άφησε αγνοουμένους, διαλυμένες οικογένειες και ανθρώπους που επέστρεψαν αγνώριστοι. Η αστική κοινωνία επιχειρεί να αποκαταστήσει την τάξη με αναγνωρίσεις, συγγένειες και περιουσιακά δικαιώματα. Ωστόσο, κανένα πιστοποιητικό δεν εγγυάται ότι ένας άνθρωπος θα ξαναβρεί τη θέση του μέσα στη ζωή. Η απόσταση ανάμεσα στη νομική ταυτότητα και στη βιωμένη ύπαρξη γίνεται εδώ οδυνηρά θεατρική. Η δύναμη της κατασκευής βρίσκεται στην αντιστροφή της προσδοκίας μας. Περιμένουμε την αποκάλυψη που θα λύσει το μυστήριο και παρακολουθούμε την ηρωίδα να υπονομεύει την ίδια τη διαδικασία της απόδειξης. Το ανοιχτό τέλος δεν αποδεικνύει ότι καμία αλήθεια δεν υπάρχει. Αποκαλύπτει πόσο επισφαλής γίνεται η πρόσβασή μας σε αυτήν όταν την υποτάσσουμε στον φόβο και στην ανάγκη μας να δικαιωθούμε. Η αποχώρησή της με τον Σάλτερ διατηρεί όλο το βάρος ενός αδιεξόδου. Στη δική μου ανάγνωση, αυτή είναι η πιο σύγχρονη αιχμή του έργου: η απαίτηση να παραμένουμε αναγνωρίσιμοι για να θεωρούμαστε αγαπητοί. Στις οικογένειες, στις ερωτικές σχέσεις και στη δημόσια εικόνα μας, συχνά ανταμείβεται εκείνος που εκπληρώνει έναν αναμενόμενο ρόλο. Η Άγνωστη απαιτεί κάτι δυσκολότερο από την αναγνώριση της φωτογραφίας της: να λογαριάσουν την παρούσα συνείδησή της. Η τελευταία της αντίσταση αφήνει ένα αυστηρό ηθικό μέτρο. Η αγάπη κρίνεται και από την ελευθερία που παραχωρεί. Αλλιώς, το πολυπόθητο όνομα γίνεται η πιο ευπρεπής μορφή αιχμαλωσίας. Μετάφραση - Ραδιοφωνική διασκευή: Μιρέλλα Γεωργιάδου Ραδιοσκηνοθεσία: Σπύρος Μηλιώνης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Άννα Συνοδινού, Θόδωρος Μορίδης, Μαρία Μοσχολιού, Μιχάλης Μιχόπουλος, Θεοχάρης Νάζος, Δάνης Μουνδρέας, Μάκης Ρευματάς, Λουκιανός Ροζάν, Άννα Ραυτοπούλου, Γιώργος Νέζος, Νίκος Βασταρδής, Άννα Τάρη, Ολυμπία Παπαδούκα, Κυριάκος Λαζαρίδης, Νέλλη Μαρσέλλου, Λευτέρης Σφακιανάκης © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Ο έρωτας ζητά την αιωνιότητα, αλλά δοκιμάζεται στην ευθύνη μιας επόμενης ημέρας. Στη «Στέλλα» ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε φέρνει δύο εγκαταλειμμένες γυναίκες μπροστά στον ίδιο άνδρα και αφήνει την οδύνη τους να διαψεύσει τη βολική αριθμητική της αντιζηλίας. Το σκάνδαλο αρχίζει όταν εκείνες αναγνωρίζουν η μία στην άλλη έναν άνθρωπο που υποφέρει. Και η τραγωδία θεριεύει όταν αυτή η αναγνώριση αποδεικνύεται ανίσχυρη να προλάβει την καταστροφή. Η Σεσίλια, σύζυγος του Φερνάντο, φτάνει με την κόρη τους, τη Λούσι, στον τόπο όπου ζει η Στέλλα, επίσης εγκαταλειμμένη από εκείνον. Πριν αποκαλυφθεί ο κοινός δεσμός, οι γυναίκες πλησιάζουν μέσα από την εμπειρία της απουσίας. Η δραματουργική ευστοχία βρίσκεται ακριβώς εδώ: ο Γκαίτε οικοδομεί πρώτα τη συμπάθεια και κατόπιν αποκαλύπτει την αιτία που θα μπορούσε να τη συντρίψει. Έτσι η επιστροφή του Φερνάντο δοκιμάζει μια ήδη γεννημένη ανθρώπινη συγγένεια. Ο Φερνάντο αγαπά, συγκινείται, μεταμελείται. Ωστόσο η συναισθηματική του ένταση δεν παράγει σταθερότητα. Κάθε παρουσία τον συνεπαίρνει τόσο ολοκληρωτικά ώστε η προηγούμενη υποχρέωση υποχωρεί από τη συνείδησή του. Η φυγή γίνεται ο τρόπος του να αναβάλλει το κόστος των επιλογών του. Δεν χρειάζεται να τον θεωρήσουμε υποκριτή για να αναγνωρίσουμε τον εγωκεντρισμό του: μπορεί κανείς να αισθάνεται ειλικρινά και συγχρόνως να αδικεί βαθύτατα. Η Λούσι δίνει στην αδικία συγκεκριμένο πρόσωπο. Πίσω από την περιπέτεια του εραστή υπάρχει ένα παιδί που στερήθηκε τον πατέρα. Η Στέλλα έχει οργανώσει την ύπαρξή της γύρω από την επιστροφή του αγαπημένου. Ο προστατευμένος κόσμος της διατηρεί την ευτυχία ως ανάμνηση και υπόσχεση, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για μια ζωή έξω από αυτήν. Η τρυφερότητά της συγκινεί επειδή είναι απροστάτευτη. Συγχρόνως τρομάζει η έκταση της εξάρτησής της: όταν ένας άνθρωπος γίνεται ο μοναδικός εγγυητής του νοήματος, η αποχώρησή του απειλεί ολόκληρη την αίσθηση του εαυτού. Η καταστροφή της φανερώνει πόσο επικίνδυνα στενεύει η ζωή όταν ανατίθεται ολόκληρη σε έναν άλλον. Η Σεσίλια διαθέτει διαφορετική αντοχή. Αναγνωρίζει τον πόνο της Στέλλας χωρίς να διαγράφει τον δικό της και επιχειρεί να επινοήσει μια συνύπαρξη πέρα από την αποκλειστικότητα. Η μεγαλοψυχία της, ωστόσο, σηκώνει ένα δύσκολο ερώτημα: πόση παραίτηση δικαιούται να απαιτεί η αγάπη από εκείνον που έχει ήδη αδικηθεί; Στη δική μου ανάγνωση, η πρότασή της εμπεριέχει ελευθερία αλλά και απελπισία. Προσπαθεί να διασώσει όλους, αναλαμβάνοντας ξανά την ευθύνη που ο Φερνάντο αδυνατεί να κρατήσει. Το πρώτο τέλος, του 1776, επέτρεπε αυτή την αντισυμβατική ένωση και προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις. Το πάθος της «Θύελλας και Ορμής» διεκδικούσε δικαιώματα απέναντι στη θρησκευτική και κοινωνική περιφρούρηση του γάμου. Η μεταγενέστερη επεξεργασία, με τη συμβολή του Σίλερ, οδήγησε στην τραγική εκδοχή που παρουσιάστηκε το 1806 και ακούμε εδώ. Η αλλαγή αποτυπώνει μια μετατόπιση από την ανατρεπτική συμφιλίωση προς την καταστροφή. Στο τραγικό φινάλε η Στέλλα έχει ήδη πάρει δηλητήριο όταν ο Φερνάντο στρέφεται στην αυτοκτονία. Η σειρά έχει σημασία: η καταστροφή προηγείται της δυνατότητας συμφιλίωσης και την ακυρώνει. Δύσκολα, πάντως, θα ονόμαζα αυτό το τέλος αποκατάσταση της ηθικής τάξης. Οι θάνατοι δεν αποδεικνύουν ότι η κοινωνία είχε δίκιο. Αφήνουν τη Σεσίλια και τη Λούσι να επωμιστούν όσα οι άλλοι δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν. Η τελική σιωπή βαραίνει περισσότερο από οποιαδήποτε καταδίκη. Σήμερα, μέσα σε συζητήσεις για ελεύθερες σχέσεις και προσωπική αυτονομία, η «Στέλλα» διατηρεί την οξύτητά της επειδή εξετάζει το τίμημα της ελευθερίας όταν αυτό καταβάλλεται άνισα. Καμία μορφή σχέσης δεν εξασφαλίζει από μόνη της δικαιοσύνη. Χρειάζονται αλήθεια, συναίνεση και έμπρακτη φροντίδα. Ο βαθύτερος απόηχος του έργου βρίσκεται για μένα εκεί: η αγάπη κρίνεται και από τη ζωή που επιτρέπει στον άλλον να συνεχίσει. Όποιος ζητά να αγαπηθεί οφείλει να αντέχει την ευθύνη της παρουσίας του. © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Hχογράφηση: 1973 Μετάφραση: Βιολέτα Σωτηροπούλου Καρύδη Σκηνοθεσία: Στέλιος Παπαδάκης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Ράνια Οικονομίδου, Κάκια Παναγιώτου, Γιώτα Σοϊμοίρη, Κώστας Κοσμόπουλος, Θεόδωρος Δημήτριεφ, Χριστίνα Κουτσουδάκη, Λόισκα Αβαγιανού, Κώστας Κανξίδης, Δημήτρης Δουνάκης, Γεώργιος Γεωργίου 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Η πιο επικίνδυνη στιγμή για έναν δημιουργό έρχεται όταν κάποιος αποφασίζει να μετατρέψει τη φαντασία του σε πραγματικότητα. Στο «Ένα σωτήριο τηλεφώνημα» του Κλοντ Φορτούνο, η ευγένεια μιας επίσκεψης γίνεται σταδιακά τελετουργία απειλής. Ένας συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών ανακαλύπτει πως η απόσταση ανάμεσα στον άνθρωπο που επινοεί τον φόνο και στον άνθρωπο που κινδυνεύει να δολοφονηθεί μετριέται σε λίγες προτάσεις. Κι ένα οικείο δωμάτιο αποκτά την ασφυκτική στενότητα μιας παγίδας. Ο Πασκάλ Ανσέλο δέχεται έναν άγνωστο που παρουσιάζεται ως θαυμαστής και επίδοξος ομότεχνός του. Η συζήτηση για τη συγγραφική τέχνη προσφέρει στον επισκέπτη το ιδανικό πρόσχημα: μπορεί να μιλά για εγκλήματα χωρίς αμέσως να προκαλεί συναγερμό. Όταν αποκαλύπτει ότι σχεδιάζει να σκοτώσει τον οικοδεσπότη του, όσα προηγήθηκαν αποκτούν αναδρομικά άλλο βάρος. Ο θαυμασμός γίνεται μέσο πρόσβασης και η φιλοξενία ακούσια παραχώρηση εδάφους. Η δραματουργική ευστοχία βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη βαθμιαία δηλητηρίαση της συνηθισμένης συνομιλίας. Ο Ανσέλο καλείται να εγκαταλείψει την προνομιακή θέση του συγγραφέα που γνωρίζει την έκβαση. Στα βιβλία του μπορούσε να μοιράζει ενδείξεις, να καθυστερεί αποκαλύψεις και να αποφασίζει ποιος θα επιζήσει. Τώρα διαθέτει μονάχα την ατελή γνώση ενός φοβισμένου ανθρώπου. Η ευφυΐα του αποκτά δραματικό ενδιαφέρον επειδή δοκιμάζεται μέσα στην ευάλωτη σωματική του ύπαρξη. Κάθε λέξη πρέπει να κερδίζει χρόνο χωρίς να προδίδει τον τρόμο. Η αυτοκυριαρχία γίνεται επίπονη εργασία: να παρακολουθεί τον άλλον ενώ συγκρατεί τη δική του κατάρρευση. Απέναντί του, ο επισκέπτης μπορεί να διαβαστεί ως άνθρωπος που διεκδικεί την αναγνώριση μέσω της απόλυτης κυριαρχίας. Δεν του αρκεί να προτείνει μια ευρηματική αστυνομική υπόθεση. Θέλει έναν πραγματικό άνθρωπο υποταγμένο στην επινόησή του. Το «τέλειο έγκλημα» αποκαλύπτει έτσι μια ηθική αναπηρία της σκέψης: το θύμα αντιμετωπίζεται ως εξάρτημα μιας απόδειξης. Χωρίς να χρειάζεται ψυχιατρική ετικέτα, η συμπεριφορά του φανερώνει την τρομακτική αυτάρκεια εκείνου που θεωρεί τη δική του σύλληψη σημαντικότερη από την ύπαρξη του άλλου. Το τηλέφωνο εισάγει μια δεύτερη σκηνή μέσα στην πρώτη. Ο Ανσέλο πρέπει να μιλήσει ταυτόχρονα σε δύο ακροατές: στον άνθρωπο που τον επιτηρεί και στον άνθρωπο που ενδέχεται να καταλάβει. Η ίδια φράση αποκτά φανερό και υπόγειο νόημα. Εδώ βρίσκεται η ιδιαίτερη δύναμη της ηχητικής φόρμας: η παύση, η μεταβολή του τόνου και μια ανεπαίσθητη έμφαση μπορούν να μεταφέρουν όσα απαγορεύεται να ειπωθούν. Ο ακροατής επιστρατεύει τη δική του προσοχή, αναζητώντας μέσα στη φωνή το μήνυμα που πρέπει να περάσει απαρατήρητο. Ως ιστορική ανάγνωση, η οικιακή αυτή πολιορκία συνδέεται με την ευρωπαϊκή μεταπολεμική αγωνία γύρω από την ασφάλεια της ιδιωτικής ζωής. Το σπίτι υπόσχεται προστασία, αλλά η πόρτα του ανοίγει και στην απειλή. Παράλληλα, το σταθερό τηλέφωνο συγκεντρώνει τη δυνατότητα επικοινωνίας σε ένα συγκεκριμένο σημείο του χώρου. Αυτή η υλική συνθήκη οργανώνει την ένταση: η πρόσβαση στον έξω κόσμο γίνεται ορατή, ελέγξιμη και επισφαλής. Σήμερα, με τις αδιάκοπες συνδέσεις και τις αναρίθμητες ειδοποιήσεις, το ερώτημα παραμένει οδυνηρά επίκαιρο: πόσο συχνά ακούμε πραγματικά εκείνον που επικοινωνεί μαζί μας; Ένα συγκαλυμμένο αίτημα βοήθειας απαιτεί κάτι περισσότερο από τεχνική διαθεσιμότητα. Απαιτεί προσοχή στον δισταγμό, στο ασυνήθιστο και στην απόκλιση από τον γνώριμο τρόπο ομιλίας. Προσωπικά, εκεί εντοπίζω τον βαθύτερο ανθρώπινο παλμό του έργου: στην ανάγκη να βρεθεί κάποιος που θα ακούσει πίσω από τις λέξεις. Η λιτότητα της κατασκευής είναι συγχρόνως δύναμη και όριο. Ο αντίπαλος κινδυνεύει να περιοριστεί σε μηχανισμό απειλής αν η ερμηνεία αρκεστεί στην επιδεικτική ψυχρότητα. Αντίστοιχα, η αγωνία χρειάζεται διακυμάνσεις για να μη γίνει μονότονη αναμονή. Το ουσιαστικό στοίχημα είναι να αισθανθούμε έναν άνθρωπο που παλεύει να διατηρήσει την πρωτοβουλία της ζωής του. Γιατί το έγκλημα αρχίζει να θεωρείται «τέλειο» όταν ο άλλος έχει ήδη διαγραφεί ως πρόσωπο. Και η αντίσταση αρχίζει τη στιγμή που η φωνή του επιμένει να ζητά έναν συνάνθρωπο. © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Μετάφραση και διασκευή: Αντώνης Θεοδωριάδης Σκηνοθεσία: Λάμπρος Κωστόπουλος Ακούγονται οι ηθοποιοί: Γιώργος Μοσχίδης Pascal Ansello, Χρήστος Μάτζαρης Jean De Stes, Σπύρος Κωνσταντόπουλος Επισκέπτης - Ουγκώ, Αντώνης Λιότσης - σπίκερ 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖

Δύο κρεβάτια μέσα στο λευκό. Δύο άνθρωποι που μοιράζονται έναν χώρο χωρίς να μπορούν να κατοικήσουν ο ένας στην αγωνία του άλλου. Στον «Ερυθρό σταυρό», ο Σαμ Σέπαρντ μετατρέπει την καθημερινή συνομιλία σε επικίνδυνη τελετουργία: η λέξη εισχωρεί στο σώμα και η φαντασία αποκτά τη σκληρότητα ενός πραγματικού τραύματος. Η Κάρολ αισθάνεται άρρωστη. Μιλώντας για μια φανταστική κατάβαση στα Βραχώδη Όρη, βλέπει το κεφάλι της να αποχωρίζεται το σώμα και να προκαλεί μια φονική χιονοστιβάδα. Η εικόνα συνενώνει δύο τρόμους: την απώλεια του εαυτού και την ανεξέλεγκτη καταστροφή των άλλων. Η προσωπική δυσφορία διογκώνεται ώσπου καταπίνει τον κόσμο. Στη συνείδησή της, ακόμη και η απόδραση στη φύση μετατρέπεται σε καταδίκη. Όταν εκείνη αποχωρεί, ο Τζιμ παραδίδεται στη φαγούρα του. Οι ψείρες εγκαθιστούν μέσα στην αποστειρωμένη τάξη την πιο ταπεινωτική υπενθύμιση της σωματικότητας. Το σώμα αντιστέκεται στην καθαρή εικόνα που επιθυμούμε να προβάλλουμε. Πίσω από την κωμική αμηχανία του ξυσίματος αναδύεται ένας άνθρωπος που αισθάνεται ότι κάτι τον κατατρώει και χρειάζεται επειγόντως έναν άλλο άνθρωπο ως μάρτυρα της φθοράς του. Η Καμαριέρα εισέρχεται για να αλλάξει σεντόνια. Φέρνει την πρακτική λογική της εργασίας σε έναν χώρο όπου οι ένοικοι έχουν την πολυτέλεια να βυθίζονται στις εμμονές τους. Η κοινωνική αυτή ασυμμετρία αποκτά ιδιαίτερο βάρος: η γυναίκα που καλείται να καθαρίσει τα ίχνη των άλλων καταλήγει να υποστεί και τη φαντασία τους. Ο Τζιμ μετακινείται από την έκθεση της αδυναμίας του στην άσκηση εξουσίας. Το μάθημα κολύμβησης είναι ο δραματουργικός πυρήνας αυτής της μετακίνησης. Επάνω στα κρεβάτια, χωρίς πραγματικό νερό, οι οδηγίες αποκτούν ρυθμό προσταγής. Η Καμαριέρα ακολουθεί ώσπου η συμμετοχή γίνεται πανικός και το παιχνίδι εμπειρία πνιγμού. Ο άνθρωπος που προσφέρθηκε να διδάξει αποσύρει τη βοήθεια ακριβώς όταν γίνεται απαραίτητη. Εδώ βρίσκεται η αγριότερη ειρωνεία του έργου: η υπόσχεση προστασίας μπορεί να δημιουργήσει την εξάρτηση που επιτρέπει την εγκατάλειψη. Πρωτοπαρουσιασμένο το 1966, το μονόπρακτο ανήκει στην πρώιμη πειραματική διαδρομή του Σέπαρντ. Στην Αμερική της καταναλωτικής ευημερίας, της κοινωνικής αμφισβήτησης και του πολέμου στο Βιετνάμ, η λευκή επιφάνεια μπορεί να διαβαστεί ως εικόνα μιας ασφάλειας που αδυνατεί να περιλάβει τη βία της εποχής. Πρόκειται για ερμηνευτική δυνατότητα, όχι για πολιτικό κώδικα με μία υποχρεωτική αποκρυπτογράφηση. Το δωμάτιο παραμένει τρομακτικό ακριβώς επειδή δεν εξαντλείται σε μία εξήγηση. Η δύναμη της γραφής βρίσκεται στη μετάβαση από το γελοίο στο οδυνηρό χωρίς προειδοποίηση. Η εκτενής παρασιτολογία και η επανάληψη των προσταγών δοκιμάζουν την υπομονή, αλλά αυτή η δοκιμασία υπηρετεί την παγίδευση του θεατή. Το γέλιο δυσκολεύεται σταδιακά να βρει αθώα θέση. Η γλώσσα γίνεται μέσο επιβολής, μια δύναμη που απορροφά την αυτονομία του ακροατή, όπως επισημαίνει και η παρουσίαση του έργου από τον εκδότη του. Η επιστροφή της Κάρολ επαναφέρει την καθημερινότητα χωρίς να αποκαθιστά την τάξη. Το ξύσιμο και το αίμα στο πρόσωπο του Τζιμ επιτρέπουν να διαβάσουμε τους φόβους ως συμπτώματα που αλλάζουν φορέα. Δεν αποδεικνύουν έναν συγκεκριμένο μηχανισμό μετάδοσης. Η αμφισημία κρατά ανοιχτή την πληγή της ερμηνείας. Σήμερα, όταν μια οθόνη αρκεί για να κυκλοφορήσει ένας πανικός, η δραματουργία αυτή αποκτά οδυνηρή οικειότητα. Προσωπικά, με συγκλονίζει περισσότερο η ευθύνη του ομιλητή παρά το αίνιγμα της ασθένειας. Πόσο χώρο αφήνουμε στον άλλο όταν του παραδίδουμε τον φόβο μας; Ο τίτλος υπόσχεται περίθαλψη, όμως το δωμάτιο στερείται έμπρακτης φροντίδας. Το τελικό κόκκινο σημάδι απαιτεί να αναγνωρίσουμε εκείνον που υποφέρει πριν τον χρησιμοποιήσουμε ως σκηνή του δικού μας δράματος. Γιατί η ανθρώπινη παρουσία κρίνεται τη στιγμή που ο άλλος ζητά βοήθεια και περιμένει την απάντησή μας. © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Μετάφραση - Ραδιοσκηνοθεσία: Γιάννης Κακλέας Ακούγονται οι ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Τριανταφυλλόπουλος, Χάρις Ανταχοπούλου, Περικλής Μουστάκης, Στέλιος Πέτσος, Ντίνα Κώνστα 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖