Advertise on podcast: Piknik Naukowy

Studenci Politechniki Wrocławskiej skonstruowali drona wodnego służącego do monitorowania jakości wody, w tym - wykrywania stężeń substancji niebezpiecznych dla roślin i zwierząt oraz mapowanie różnic temperatur.

Obrazy, które oglądamy w mediach społecznościowych i na stronach internetowych, wywierają zaskakujący wpływ na sposób, w jaki postrzegamy świat. A wszystko to zależy od "karmienia" algorytmów AI odpowiednimi treściami. Czasami bywa i tak, że treści stereotypują. Jakie wyzwania czekają przed modelami językowymi?

Pod koniec XVIII wieku w Europie krążyła publikacja, w której dowodzono, że Polacy pochodzą od... orangutanów i są najdzikszym narodem na świecie. Tę książeczkę napisał Francuz Louis de Kermorvand, a jego "dzieło" - "Orangutan Europy czyli Polak takim jakim jest", zostało nawet wyróżnione w 1779 roku Nagrodą Nauk Przyrodniczych i przez wiele kolejnych lat tezy w nim zawarte były rozpowszechniane i ksztaltowały wizerunek Polaków m.in. W Niemczech i Rosji. O tej publikacji opowiada dr Jacek Kordel z Uniwersytetu Warszawskiego.

Styczeń 2026 to miesiąc Jowisza - największa planeta Układu Słonecznego staje się najjaśniejszym obiektem na nocnym niebie... oczywiście po Księżycu. Co jeszcze czeka nas w 2026? Opowiada Rafał Grabiański z portalu astronomicznego Urania. 

Zespół naukowców z Politechniki Warszawskiej pracuje nad materiałem, który będzie tłumił szkodliwe promieniowanie mikrofalowe. Chodzi przede wszystkim o elektosmog czyli szum emitowany przez telefony, komputery, laptopy... 

Inżynierowie z Politechniki Gdańskiej opracowali system, dzięki któremu, komunikaty na dworcach i lotniskach będą słyszalne i zrozumiałe. System SmartVES w pełni autonomicznie moduluje barwę, głośność i tempo komunikatów, co w sytuacjach kryzysowych, jak np. pożar lub atak terrorystyczny, może wpływać na bezpieczeństwo tysięcy osób. Rozwiązanie opiera się na autorskich algorytmach i już jest sprawdzane na dworcach za granicą. 

Fizycy z Uniwersytetu Warszawskiego opracowali nowy rodzaj kwantowej anteny radiowej. Takie urządzenie może stanowić przyszłość w telekomunikacji czy przemyśle kosmicznym, ze względu na swoją precyzję i dokładność. Taki odbiornik jest póki co pierwszym tego rodzaju urządzeniem. Obecnie trwa szereg badań sprawdzających, jeżeli wszystko pójdzie dobrze do 2029 roku powstaną pierwsze prototypy.

Czy malowanie, pisanie wierszy albo granie na instrumencie może naprawdę odmłodzić mózg o całe lata? Okazuje się, że tak. Regularna praca twórcza odmładza mózg o kilka lat i może wpływać na jego stan w dojrzałym wieku. Badania przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu SWPS. 

Miała zęby jak stal i szczękę podobną do szczęki rekina. Mowa o prehistorycznej, drapieżnej rybie która zamieszkiwała wody na terenie dzisiejszego województwa świętokrzyskiego. Paleontolodzy z UW odkryli jej szczątki i zbadali zęby, które mimo upływu 150 milionów lat zachowały większość materiału kostnego. Dzięki temu wiemy, że drapieżna ryba posiadała układ zębów, które mogły miażdżyć muszle i pancerze. 

Ekrany smartfonów, które tak szybko nie wyczerpują baterii albo okna w biurze, które same zaciemniają się na słońcu, bez żadnego przycisku. Choć brzmi to na razie futurystycznie - jest jednak możliwe... Dzięki pracy polskich naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy pracują nad ciekłymi kryształami które posłużą do konstrukcji okien i ekranów przyszłości.

W kościele w małej wsi Cegłowo pod Warszawą, archeolodzy i historycy z Uniwersytetu Warszawskiego przypadkowo podczas remontu posadzki znaleźli krypty, liczne monety i pamiątki z XVIII wieku. Jaka jest ich historia i tajemnica? Czy krypty kryją jeszcze jakieś tajemnice? 

Polscy astronomowie z Uniwersytetu Warszawskiego odkryli nowe obiekty - być może to czarne dziury lub nowe gwiazdy w Obłokach Magellana czyli w sąsiedztwie naszej Drogi Mlecznej. Dlaczego to ważne? Bo pomaga nam zrozumieć, jak ewoluują gwiazdy w prymitywnych środowiskach - podobnych do tych z wczesnego Wszechświata.

Od wieki wieków ludzie różnie podchodzili do tematu ostatniego pożegnania z bliskimi. O niektórych z nich opowiadamy w tym odcinku naszego cyklu. Tym razem wybieramy się na stanowiska archeologiczne starych miejsc pochówków Inków w Peru oraz specyficznych cmentarzy w Anatolii w Turcji.  

Tworzywa sztuczne masowo zaczęliśmy produkować już od 1950 roku. Wówczas ich produkcja wyniosła ok. 2 miliony ton rocznie. Dziś jest to ok. 400 milionów ton. Nowe technologie w coraz większym stopniu ułatwiają sortowanie odpadów, ale nie pozwalają jeszcze na przetworzenie wszystkich ich rodzajów. Na zwiększeniem możliwości recyklingów takich odpadów pracują inżynierowie z Sieci Badawczej Łukasiewicz i Politechniki Lubelskiej... 

Dlaczego jest tak, że jedni budząc się o świcie są pełni energii i gotowi do pracy, ini natomiast swój pik potencjału osiągają dopiero przed północą? Naukowcy z UW postanowili zbadać co decyduje o naszej produktywności? Okazuje się, że nie tylko chronotyp o tym decyduje, ale również amplituda rytmu okołodobowego. To, z kolei nic innego jak siła z jaką odczuwamy różnicę między godzinami pełnej energii a momentami gdy marzymy o drzemce.