Advertise on podcast: Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Nederland is kampioen woonsteun. Waarom is er na al die jaren politieke bemoeienis dan nog steeds zo’n krapte op de woningmarkt? Staat overmatig beleid de oplossingen in de weg? Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken. Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes Onze eerdere afleveringen over het woonprobleem heten '(Hoe) kun je nu nog een huis kopen?' en 'Nederland is een walhalla voor huizenbezitters'Hier vind je alle rapporten van het Instituut voor Publieke Economie over de woningmarkt, waaronder ‘Betaalbaar Bouwen’ van afgelopen september. Het onderzoek van de Europese Commissie dat Maarten aanhaaltHet CPB-rapport Perspectief op de woningmarktHet DNB-rapport Voldoende vraag, tekort aan kapitaalHet CBS over de woonlasten van huishoudensHet rapport van de Rabobank dat Maarten aanhaaltHet CBS over de krimp van de private huursectorHet Woononderzoek Nederland (WoON)Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef Video: Menno Adelaar Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Grote AI-bedrijven, chipmakers en datacenterbouwers zijn steeds vaker elkaars investeerder, leverancier én klant. Hoe riskant is deze circulaire manier van financieren? Maarten en Marike onderzoeken de waarderingen van OpenAI en Anthropic. Hoewel beide bedrijven (nog) niet winstgevend zijn, worden ze al wel rijk gerekend. De waarde van Anthropic werd begin dit jaar nog op 183 miljard dollar geschat, bij de aangekondigde beursgang wordt gemikt op 2.000 miljard dollar. Maar waar is deze waardering op gebaseerd? En zijn de gigantische investeringen wel terug te verdienen? Of zitten AI-bedrijven vast in de race die ze zelf creëerden? Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken. Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes De circulaire investeringen van AI bedrijven in kaart gebrachtHet rapport van de BIS over de investeringsrace tussen AI-bedrijvenBrookings rapport: Financing the AI BuildoutColombia Paper: The Hidden Risk in AI’s Circular Financing EcosystemFT: Sam Altman says OpenAI will delay its IPO until it overcomes safety concernsFT: Anthropic warns of ‘existential risks to humanity’ in IPO prospectusFT: Corporate America embraces cheaper ‘open’ AI modelsFT: Nvidia launches record $150bn share buybackFT: Oracle on the hook to pay data centre investors even if site has no electricityReuters over Anthropics IPO ProspectusPresentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef Video: Menno Adelaar Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wereldwijd gaan landen steeds meer schulden aan. Maar sinds deze zomer stijgen ook de rentes op die schulden. Landen lenen dus niet alleen meer, ze zijn daarnaast meer kwijt aan de rentebetalingen op hun leningen. Zo zijn de VS, als de rentes zo hoog blijven, volgend jaar meer geld kwijt aan rentebetalingen dan aan hun leger. Gaat dit wel goed? Maarten en Marike leggen uit hoe de obligatiemarkt werkt: het is de pitbull van Brad Pitt. En ze bespreken, als een detective-duo, waarom de rentes eigenlijk zo gestegen zijn (er zijn drie verdachten: inflatie, leenzucht en twijfel). Maarten maakt zich zorgen over de ‘nucleaire optie’ waar de Fransen over fluisteren en Marike bespreekt de trucjes die politici verzinnen om tegen de stijgende kosten te vechten. Krijgt de obligatiemarkt de spilzieke politici uiteindelijk op de knieën? Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken. Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef Video: Menno Adelaar Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voor wie is deze Miljoenennota goed? Kort samengevat: wel voor vermogenden, niet voor werkenden en jongeren. En dat is slecht voor de economie. Maarten en Marike bespreken de begroting. Pakt dit kabinet de belemmeringen aan die verdere groei in de weg staan? Hoe staat de Nederlandse economie er op dit moment voor? En hoe kan het dat er steeds minder nieuwe bedrijven bijkomen – en wat is daaraan te doen? Marike vergelijkt Nederland met een nepobaby: we teren teveel op onze rijkdom uit eerdere tijden, zonder genoeg aan de toekomst te bouwen. En Maarten laat zien dat onze staatsschuld nog minder voorstelt dan je in eerste instantie denkt. Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken. Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef Video: Menno Adelaar Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We zijn genomineerd voor de PrinsjesPodcastPrijs! Dinsdagavond 1 september worden wij geïnterviewd in Den Haag, en daar kun jij bij zijn. Check de link voor kaarten. Sinds een jaar of tien nemen de vaardigheden van Europese leerlingen hard af. Wat is er aan de hand? Hoe groot is de invloed van sociale media en kunstmatige intelligentie op het onderwijs? En wat betekent deze sterke daling voor de toekomstige economie?  Voor deze aflevering reisden we af naar een bijzondere plek in Parijs om te spreken met internationaal onderwijsonderzoeker Andreas Schleicher. Hij drukte ons met de neus op de feiten: het Nederlandse onderwijs, dat ooit excellent was, laat een van de grootste kwaliteitsdalingen zien. Eenderde van de vijftienjarigen liep in 2022 het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. En wereldwijd weet de helft van de leerlingen feiten en meningen niet uit elkaar te halen. Hoe zal de nieuwe generatie straks het werkveld betreden? En: waar liggen de oplossingen voor dit probleem?  Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tol, blokkades, invoerheffingen, accijnzen en afpersing. De geschiedenis ligt vol met handelsbeperkingen, ziet NRC’s huishistoricus Bart Funnekotter. In deze aflevering bespreken Maarten en Bart handelsoorlogen door de eeuwen heen: van kleitabletten over zilverdiefstal uit Assyrië tot het Franse colbertisme, het Britse mercantilisme en de Amerikaanse Tariff Act. Is – of was – de groeiende vrijhandel sinds de Tweede Wereldoorlog de uitzondering op de regel? Is het mercantilisme, het gebruiken van handel als wapen, terug van weggeweest? En kan mondiale vrijhandel eigenlijk wel bestaan zonder een supermacht? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Presentatie: Maarten Schinkel & Bart Funnekotter Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering werd oorspronkelijk in mei gepubliceerd en is het eerste deel van een tweeluik. Wil je verder luisteren? Luister dan aflevering 65 'Wat kan Europa doen om sterker te staan tegen China? Meer dan je denkt', via Spotify, Apple Podcasts of NRC Audio. Lange tijd kwamen vooral eenvoudige producten uit China: speelgoed, schoenen, kleding. Maar nu komt er een nieuwe Chinese exportgolf onze kant op, ditmaal met hoogwaardige producten die Europa zelf óók maakt. Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie? Maarten springt met zevenmijlslaarzen door de moderne Chinese geschiedenis, terwijl Marike de Chinese industriepolitiek duidt. Hoe kon het land zo snel dominant worden? En is de Chinese combinatie van keiharde concurrentie en sterke staatssturing wel houdbaar? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes: Het artikel in de Financial Times over het marktaandeel van China en Europa in de wereldhandel, uitgesplitst naar sectorDavid Autor over de eerste en de tweede China schokDe NBER studie naar Chinese industriepolitiekEen studie van Brusselse denktank Bruegel over de implicaties van China's industriepolitiek voor EuropaHet boek van Frank Dikötter heet 'Mao’s Great Famine'Kishore Mahbubani's boek 'The Asian 21st Centrury' kun je hier gratis downloadenBill Gates over Vaclav SmilPresentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(Hoe) kunnen overheden voorkomen dat slechts een kleine groep van de technologische revolutie uit kunstmatige intelligentie profiteert? In een zoektocht naar een antwoord op die vraag, wakkert Maarten zelf bijna een revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!" Want werknemers komen onder grote druk te staan, nu AI zo slim wordt dat het banen voor hoogopgeleiden weg dreigt te nemen. En dat terwijl dit kabinet de sociale zekerheid wil versoberen, en het nog altijd niet lijkt te lukken om kapitaal op een fatsoenlijke manier te belasten. Is Zo simpel is het niet socialistisch aan het worden? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat? Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iedereen daar dan ook van? Waarom spatten eerdere zeepbellen, zoals de dotcom-crash, uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel? Deze aflevering werd oorspronkelijk gepubliceerd op 23 oktober 2025. Na de zomer zijn we terug met nieuwe afleveringen. Heb je in de tussentijd een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Misschien beantwoorden wij jouw vraag aankomend seizoen! Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bijna overal ter wereld krijgen mensen minder kinderen, en die afname gaat sneller dan gedacht. Er klinken veel zorgen. Maar zijn die wel terecht?  Maarten en Marike bespreken de impact van een toekomstige bevolkingskrimp op de economie. Hoe snel zie je deze daling terug in verschillende landen? En is welvaartsgroei en technologische vooruitgang écht zo afhankelijk van jonge mensen? Een gloednieuw onderzoek door twee Nobelprijswinnaars suggereert iets anders: in landen waar minder jonge mensen wonen, wordt meer geïnnoveerd. Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes:  Onze aflevering over vergrijzingOnze aflevering over de 'erfocratie'De bevolkingsschatting van de Verenigde Naties van begin dit jaarAcemoglu, Autor et al. paperRapport van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050Jasper Lukkezen in het FD: werken smartphones als voorbehoedsmiddel?FT: Why birth rates are falling everywhere all at onceHet interview met Anna Rotkirch: Are family-friendly policies no longer enough?Economist: Don’t panic about the global fertility crashNOS: Franse obsessie met geboortepolitiek terug van weggeweest Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Montage: Misja van Waterschoot Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zo'n zeventig tot tachtig procent van de Nederlandse overheidsdata staat in de Amerikaanse cloud. Terwijl: "Je kunt niet autonoom zijn op de computer van iemand anders", volgens techredacteur Marloes de Koning. Op dit moment weert Nederland de komst van nieuwe datacenters. Maar hebben we niet meer (eigen) datacenters nodig om belangrijke data en rekenkracht binnenshuis te houden? Marike en Marloes bespreken de rol van datacenters in de wens voor meer digitale onafhankelijkheid. Hoeveel datacenters staan er nu in Nederland? Hoe werken deze en van wie zijn ze? Moet onze digitale infrastructuur een overheidsdienst worden? En wat zien we liever in de Nederlandse schaarste-economie: kassen of datacentra? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes: Marloes over hoe de EU inzet op open source en datacentersEen reportage van Marloes over hoe data steeds ondoorgrondelijker wordtHet CPB over het stroomverbruik van Nederlandse datacentersDatacenters en de groeiende energievraag sinds AIEuronews over internationaal verzet tegen nieuwe datacentersDe Cloud and Development Act van de Europese CommissieFT over de nieuwe "AI-based world order"Nederland zet een rem op nieuwe hyperscalers. Waar komen ze dan te staan? (uit 2022)Presentatie: Marike Stellinga & Marloes de Koning Redactie & montage: Jeanne Geerken Montage: Misja van Waterschoot Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Donald Trump doet alles waar economen 's nachts wakker van liggen. En toch groeit de Amerikaanse economie harder dan voorspeld. Tart de president de economische wetten, of is er meer aan de hand?  In deze aflevering duiken Maarten en Marike in de Amerikaanse economie. Wat doet Donald Trump fout? Op welke gebieden gaat het wel goed? En wat voor groei hebben we het eigenlijk over? Hoe vertekend zijn de Amerikaanse cijfers? Marike buigt zich over de langetermijngroei van de VS, terwijl Maarten zich afvraagt of Europa nou echt steeds verder achter raakt bij de Amerikanen. Oftewel, om met voetbaltrainer Louis van Gaal te spreken: zijn zij nou zo rijk, of zijn wij nou zo arm? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes: Het artikel in The New York Times over hoe kleine bedrijven de dupe van economische onzekerheid zijnHet artikel in Financial Times over witgoedbouwer GE AppliencesHet artikel in The Economist waarin de MAGA-taks wordt berekendHet onderzoek van UBS waar verschillen tussen gemiddelde en mediaan inkomen in landen wordt berekendHet onderzoek over het krimpende aandeel van arbeid in de Amerikaanse economie Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie: Ilse Eshuis Montage: Misja van Waterschoot Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met het beursdebuut van SpaceX werd Elon Musk eerste biljonair ter wereld; hij is in zijn eentje meer dan duizend miljardairs waard. En dat allemaal door een ruimtevaartbedrijf met plannen uit een sciencefictionroman. Economieredacteur Maarten Schinkel over de maatschappelijke gevolgen van deze ongekende beursgang. Gast: Maarten Schinkel Presentatie: Bram Endedijk Redactie: Iddo Havinga & Fitria Jelyta Montage: Jan Paul de Bondt Eindredactie: Nina van Hattum  Coördinatie: Ilse Eshuis  Productie: Rhea Stroink  Heb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran duurt nu al ruim drie maanden. Toch zijn de ergste voorspellingen nog steeds niet uitgekomen. Hoe kan dat?  In deze aflevering bespreken Maarten en Marike een aantal onverwachte gevolgen van de blokkade van de straat van Hormuz – en andere verrassende inzichten. Hoe groot zijn olietankers eigenlijk? Hoe wordt de prijs van olie bepaald? Waarom meten we olie in vaten in plaats van liters? En wat gebeurt er als de Straat van Hormuz straks weer open gaat? Maarten bespreekt het mysterie van de Nederlandse benzineprijzen terwijl Marike de badeendjestheorie aanhaalt en zich buigt over de vraag: verdient de Nederlandse overheid aan deze crisis? Shownotes: Washington's Dream bij Saturday Night Live op YoutubeVOX-EU/CEPR artikel over de mogelijke effecten van de opening van de Straat van Hormuz voor EuropaAls je meer wil weten over de benzineprijzen, lees dit recente stuk van MaartenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De groep mensen die uitvalt vanwege mentale klachten groeit op dit moment hard. En die groep zit ook het langst thuis. Dat is niet alleen ontwrichtend voor individuen, maar ook belastend voor de economie en samenleving. Want de arbeidsmarkt is al krap, en staat ook nog eens onder grote druk door vergrijzing. In deze aflevering bespreekt Maarten met Kees Kraaijeveld, directeur en oprichter van De Argumentenfabriek, wat werkgevers kunnen doen om een prettigere werkomgeving te creëren en welke beleidsaanpassingen psychisch verzuim tegen zouden kunnen gaan. Want in Nederland moeten werkgevers mensen die uitvallen uitzonderlijk lang doorbetalen. Zorgt dat niet juist voor méér uitval? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]. Shownotes: Presentatie: Maarten Schinkel Gast: Kees Kraaijeveld Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.