Advertise on podcast: Szczyt Europy

Nie każda uciążliwa regulacja pochodzi z Brukseli. Często to państwa członkowskie, wdrażając unijne dyrektywy, dodają własne obowiązki, formalności i ograniczenia. Zjawisko to nazywa się goldplatingiem, czyli pozłacaniem przepisów. W najnowszym odcinku podcastu „Szczyt Europy” Beata Płomecka i Maciej Sokołowski sprawdzają, gdzie kończą się wymagania Unii Europejskiej, a zaczyna krajowa nadgorliwość legislacyjna. Kto odpowiada za rozrost biurokracji? Czy dodatkowe regulacje rzeczywiście zwiększają bezpieczeństwo i ochronę obywateli, czy raczej utrudniają życie przedsiębiorcom i mieszkańcom? 🎧 Posłuchaj nowego odcinka podcastu „Szczyt Europy”.

Czy Unia Europejska wyciąga wnioski z poprzednich rozszerzeń? Bruksela otwiera drzwi, ale zostawia sobie klucz i montuje bezpieczniki. W odcinku omawiamy nową strategię, sprawdzamy, czy instytucje UE są gotowe na nowych członków i pytamy, kogo naprawdę mają przekonać nowe klauzule. Strategia powstała z myślą o czterech najbardziej zaawansowanych kandydatach: Czarnogórze, Albanii, Mołdawii i Ukrainie. Ta ostatnia jest największa, więc budzi też najwięcej wątpliwości. Bruksela nie chce jej dopuścić do wspólnej polityki rolnej.

Piotr Serafin, unijny komisarz ds. budżetu odsłania przed nami kulisy negocjacji w sprawie ogromnych pieniędzy. Dlaczego rozmowy przypominają Dzień Świstaka, czy uda się pogodzić skąpców ze zwolennikami zwiększania wydatków? No i ile pieniędzy dostanie Polska? Te wszystkie pytania zadaliśmy w specjalnym wydaniu podcastu, nagranym na żywo, przy udziale publiczności, z okazji konferencji na 100-lecie Polskiego Radia zorganizowanej w Brukseli. Stąd tym razem nie tylko zadajemy pytania, ale też odpowiadamy na pytania słuchaczy i opowiadamy o naszej pracy nad podcastem.

Kompasy, Akceleratory i omnibusy. Bruksela produkuje hasła szybciej niż przepisy. I tu zaczynają się paradoksy: żeby deregulować, UE pisze nowe regulacje. Polska i inne unijne kraje podpisują się pod listem, by na rok wcisnąć pauzę i przestać przyjmować nowe regulacje. To ma sprawić, że Unia stanie się bardziej konkurencyjna. Czy raport Draghiego po dwóch latach to jeszcze plan, czy już tylko kolejne hasło w unijnym słowniku? Gdy okazało się, że wszystkie te piękne hasła trafiają w jedno miejsce – nie, nie do kosza, ale na Radę ds. Konkurencyjności – postanowiliśmy sprawdzić, co dzieje się na spotkaniach ministrów, którzy mają sprostać najważniejszym wyzwaniom, przed jakimi staje dziś unijna gospodarka. Rozmawiamy z Michałem Baranowskim, wiceministrem Rozwoju i Technologii, który na Radzie ds. Konkurencyjności reprezentuje Polskę.

Unia nigdy nie była tak silna jak dziś i jednocześnie nigdy nie wydawała się tak krucha. To jedna ze sprzeczności, które wybrzmiały w orędziu o stanie Unii przewodniczącej Komisji Europejskiej w Strasburgu. Europa chce być mocarstwem, ale wciąż szuka własnej siły. Rozbieramy orędzie na części: sprawdzamy, co było konkretem, co politycznym rytuałem, a co próbą dodania Europejczykom otuchy. Trochę krytycznie, trochę ze zrozumieniem, bo przemówienie o stanie Unii okazało się również opowieścią o stanie umysłu Europy.

Unia planuje nową arktyczną strategię, by dołączyć do wyścigu mocarstw po schowane pod lodem surowce. Szefowa KE poleciała na Grenlandię obserwować topniejące lodowce. Ale to, co dla klimatu może być zagrożeniem, dla przemysłu staje się szansą, a cienka kra otwiera morskie szlaki. To dlatego D. Trump od miesięcy powtarza, że Grenlandia powinna być amerykańska. Rosja rozbudowuje bazy za kołem podbiegunowym, choć po rozszerzeniu NATO to Sojusz wzmocnił swoją pozycję wokół bieguna północnego. Bieguna, na który Marek Kamiński dziś raczej musiałby dopłynąć, a nie dojść na nartach. Dr Damian Szacawa — adiunkt w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji UMCS, szef Zespołu Bałtycko-Nordyckiego w Instytucie Europy Środkowej — opowie o rywalizacji mocarstw: Rosji i Chin oraz o tym, co Arktyka znaczy dziś dla bezpieczeństwa Polski. Prof. Jan Marcin Węsławski z Instytutu Oceanologii PAN, ekolog morza z ponad 50 miesiącami ekspedycji polarnych — w Rosji, Kanadzie, Grenlandii i na Spitsbergenie,

11 państw unii chce odejścia od jednomyślności w polityce zagranicznej. To nie pierwsza i pewnie nie ostatnia próba zmiany zasad podejmowania decyzji w Unii, stąd warto przyjrzeć się jak wygląda podejmowanie decyzji na unijnej Radzie. Kiedy konieczna jest jednomyślność a kiedy głosowanie, co to jest podwójna większość i jak zbudować mniejszość blokującą. Przypominamy też burzliwe spory o pierwiastki, hasła “Nicea albo śmierć” i mechanizmy z Joaniny.

Islandia znów stawia pytanie o swoją przyszłość w Europie. Czy po latach wróci do rozmów o członkostwie w Unii Europejskiej? Co zmieni referendum i dlaczego temat budzi na wyspie tyle emocji? Patrzymy też na Islandię z polskiej perspektywy — przez pryzmat tysięcy Polaków, którzy mieszkają tam od lat, pracują i współtworzą islandzkie społeczeństwo. Rozmawiał z nimi w Reykjaviku Maciej Sokołowski. W tym odcinku „Szczytu Europy” opowiadamy o kraju, który jest blisko Unii, ale wciąż pozostaje poza nią.

Czy można oprowadzać po mieście, opowiadając o remontach i placach budowy? W przypadku Brukseli nawet trzeba, bo w niektórych miejscach remonty trwają wiecznie. Remontowane są nawet rusztowania wykorzystywane do renowacji, a przebieg kolejnych inwestycji staje się głównym tematem dyskusji w mieście. W czasie wakacji zapraszamy do stolicy Europy, na którą patrzymy z perspektywy rozkopanego ronda Schumana, które miało stać się symbolem unijnej stolicy, a stało się kolejnym symbolem belgijskiej bezwładności. Zaglądamy też do unijnych instytucji – tych, w których psuje się klimatyzacja, i tych, które czeka generalny remont. O to, jak mieszka się w Brukseli, pytamy polskich dziennikarzy, Magdę Cedro i Tomasza Bieleckiego, a o tym, jak działa lokalny samorząd, rozmawiamy z Janem Szczodrowskim.

Donald Trump przyznaje, że nie miał nawet ochoty przylecieć na szczyt NATO, ale pojawił się dla prezydenta Turcji, silnego człowieka, którego podziwia. Erdogan zaoferował Trumpowi sułtańskie powitanie a innym liderom wręczył po rewolwerze. Ci w zamian za to nawet nie pytali o demokrację, więźniów politycznych czy wolność prasy. My jednak pytamy i zastanawiamy się, czy odwiedzając Ankarę, znaleźliśmy się w autorytarnym kraju, który stał się na tyle istotny w globalnej układance, że wygodniej jest przymknąć oczy. W jakim miejscu jest dziś Turcja i komu potrzeba jest przyjaźń z Erdoganem pytamy doktora Karola Wasilewskiego z OSW.

W sprawie europejskiej obronności - neutralna. W sprawie budżetu - oszczędna. W sprawie amerykańskiego Big-Techu - silnie powiązana. To tylko kilka z paradoksów rozpoczynającej się właśnie irlandzkiej prezydencji w Unii. Beata Płomecka odwiedza Dublin i Cork, by przygotować protokół rozbieżności i z bliska sprawdzić jak Wyspa planuje rozwiązać te sprzeczności. Słyszy tam o wsparciu dla Ukrainy, gotowości do negocjacji akcesyjnych i chęć mediacji, by w czasie tego półrocza zamknąć dyskusje o unijnym wieloletnim budżecie. Rząd w Dublinie mówi też o kolejnych sankcjach, jednocześnie tłumacząc się z kolejnej sprzeczności, gdy wciąż dostarcza Rosji niezbędne surowce. O to czy Irlandii łatwiej będzie zostać bezstronnym mediatorem i czy przekonać Europę do irlandzkiego języka, zgodnie z hasłem prezydencji - Ní neart go cur le chéile - o to pytamy profesora Wawrzyńca Konarskiego.

Faszystka i nacjonalistka - tak mówił o niej mainstream zanim zaczął zabiegać o jej względy. Fantastyczna kobieta - mówił o niej Donald Trump, zanim stała się dla niego niedopuszczalna. Eurosceptyczka, która korzysta na współpracy z Brukselą. Idolka prawicy, która potrafi dogadać się z każdym. Sama o sobie mówi zwyczajnie że jest kobietą, matką, chrześcijanką i nazywa się Giorgia. O fenomenie premier Włoch rozmawiamy z Kacprem Kitą, autorem książki “Meloni. Jestem Giorgia.”

Trzynaście lat negocjacji, setki poprawek i jedno pytanie: czy ważniejsze są prawa pasażerów, czy linii lotniczych? Unijne instytucje osiągnęły przełomowe porozumienie – największą reformę praw pasażerów od 2004 roku. Branża lotnicza krytykuje zmiany i wylicza, że linie lotnicze płacą już 8 miliardów euro rocznie z tytułu odszkodowań, a – jak twierdzą – nie przełożyło się to w sposób zauważalny na komfort podróżnych. W tym odcinku rozkładane są na części pierwsze uprawnienia pasażerów oraz to, co konkretnie można zrobić, gdy lot się spóźni, zostanie odwołany albo gdy pasażer nie zostanie wpuszczony na pokład. Choć Unia zapewnia szerokie gwarancje dla konsumentów, mniej niż 10% pasażerów korzysta z prawa do odszkodowań.

Miliard euro dziennie. Tyle Europa traci w handlu z Chinami. Unia Europejska wciąż pozostaje przyczajona. Choć powoli traci cierpliwość, nie wie, jak poradzić sobie z przeciwnikiem, który przestał skrywać swoje ambicje. Chińskie samochody elektryczne zdobywają europejski rynek, metale ziem rzadkich stają się bronią w rękach Pekinu, a poszczególne stolice państw UE wciąż patrzą na Chiny zupełnie inaczej. O tym, czy Unia Europejska przegra tę grę, zanim zdecyduje się do niej przystąpić, rozmawiamy z Grzegorzem Stecem, ekspertem berlińskiego MERICS – największego europejskiego think tanku zajmującego się Chinami. Pytamy też, czy Chiny są już tylko konkurentem, czy może stały się wrogiem.

Były premier Jerzy Buzek, opowiada nam o polskiej drodze do Unii Europejskiej, były szef Parlamentu Europejskiego mówi o tym jak zmieniała się Unia od wstąpienia Polski, a jako odznaczony europejskim Orderem Zasługi, Jerzy Buzek, mówi o wyzwaniach, które dziś stoją przed Europą. Jednym z takich wyzwań jest kwestia migracji, którą miał rozwiązać wchodzący w życie w przyszłym tygodniu Pakt Migracyjny, a zebrani w Luksemburgu ministrowie spraw wewnętrznych zastanawiali się jak otworzyć unijne granice dla Europejczyków, jednocześnie zamykając je dla niechcianych migrantów.