Advertise on podcast: De Oorlog Verklaard

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard verkennen we het leven van Alexander Katan en de onmiskenbare invloed die de Tweede Wereldoorlog had op zijn gezin. Alphons Katan, de zoon van Alexander, vocht voor de herinnering aan zijn vader. Zijn leven was helaas getekend door het verleden van zijn vader, die slachtoffer werd van de gruwelen van de oorlog. We zijn te gast bij Birgit Katan, de vrouw van Alphons, die de strijd van haar man om de herinnering aan zijn vader te eren deelt. Alexander Katan was een econoom die zes talen sprak. Ondanks zijn fysieke beperking, gaf hij les aan kinderen die niet konden of wilden leren. Birgit legt uit dat Alexander niet alleen een serieuze man was, maar ook iemand die kon genieten van het leven. Hij leidde een relatief normaal leven, omringd door muziek en zijn liefde voor zijn gezin. Met het uitbreken van de oorlog kreeg het leven van de Katan-familie een dramatische wending. Alphons ontdekte op jonge leeftijd dat hij Joods was, iets wat zijn ouders hem nooit hadden verteld. Het gezin werd steeds verder geïsoleerd en de gevolgen van de anti-Joodse maatregelen werden steeds duidelijker. De verschrikkingen van de oorlog leidden uiteindelijk tot de arrestatie van Alexander en zijn transport naar Mauthausen. Waar hij een vreselijke tijd tegemoet gaat, en aan medische experimenten overlijdt. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Op 17 december 1944 staan 84 Amerikaanse soldaten met hun handen omhoog. Dan klinken er schoten. Dit is het bloedbad van Malmedy, de beruchtste oorlogsmisdaad van het Ardennenoffensief. De Tweede Wereldoorlog heeft onze samenleving gevormd en talloze verhalen achtergelaten. Groot en klein, bekend en onbekend. In deze aflevering duiken we in de gebeurtenissen die leidden tot deze tragedie, een verhaal dat zich afspeelt in een besneeuwd weiland in België, nabij Malmedy. Deze oorlogsmisdaad is een pijnlijke herinnering aan het Ardennenoffensief, een cruciale militaire actie die de loop van de oorlog veranderde. Operatie Cobra was de strategie die de geallieerden had voorbereid na de succesvolle invasie in Normandië. De snelheid van de Amerikaanse opmars was indrukwekkend, maar het bracht ook nieuwe gevaren met zich mee. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard verkennen we de vergeten verhalen van twee opmerkelijke mannen, Victor Kugler en Johannes Kleiman, die cruciale rollen speelden in de onderduik van Anne Frank en haar familie. Gevestigd in het iconische Anne Frankhuis, duiken we dieper in hun leven en de gevaren die ze onder ogen moesten zien. Ontdek hoe hun moed en keuzes de geschiedenis hebben beïnvloed en waarom hun verhaal nog steeds relevant is. We spreken algemeen directeur Ronald Leopold over deze twee heren, de historie van dit heftige en ook iconische verhaal en over hoe dit verhaal nog altijd voortleeft. Beelden uit het museum zijn ter beschikking gesteld door de Anne Frank Stichting. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van de razzia in Sliedrecht tijdens de Tweede Wereldoorlog, met Anja van der Starre, die haar persoonlijke verhaal en onderzoek deelt. Het verhaal benadrukt het belang van herinnering, verantwoordelijkheid en erkenning van slachtoffers. In de nacht van 9 op 10 mei 1944 schiet het verzet bij de Helsluis twee landwachters dood. Als represaille worden in de week daarna aan beide zijden van de rivier de Merwede 589 veelal jonge mannen opgepakt en door de bezetter weggevoerd. Vandaag duiken we in deze ingrijpende geschiedenis met Anja van der Starre, dochter van een van de opgepakte mannen, en ontdekken we de impact van deze gebeurtenissen op de gemeenschap. Anja deelt haar persoonlijke verhaal over haar vader, Bas van der Starre, die op 16 mei 1944, op 19-jarige leeftijd, werd opgepakt zonder enige betrokkenheid bij het verzet Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De laatste aflevering voor onze zomerstop is het verhaal van de 10 topambtenaren die achterbleven toen Nederland werd bezet. Op 13 mei 1940 vertrok de Nederlandse regering naar Londen, terwijl deze secretarissen-generaal de verantwoordelijkheid op zich namen. Ze stonden voor een enorme uitdaging om het bestuur van Nederland voort te zetten terwijl de Duitsers de macht hadden. Hoe ze dat deden? Stephan Steinmetz schreef er het boek De Tien van Den Haag over. Een van de betere oorlogsboeken van de laatste jaren, als je het ons vraagt. Hier te koop: https://www.boom.nl/geschiedenis/100-18816_De-tien-van-Den-Haag    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering duiken we diep in een van de meest verbazingwekkende misleidingsoperaties uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog: Operation Mincemeat. Hoe gebruikten de Britten een onbekend lijk, vervalste identiteitsdocumenten en een web van leugens om de volledige Duitse defensiestrategie om te gooien? Het klinkt als een filmscript, maar het is echt gebeurd. We spreken over de situatie in 1943, de geboorte van de mysterieuze "Major William Martin" en de manier waarop één briljant, roekeloos plan de invasie van Sicilië mogelijk maakte. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering duiken we in de vaak over het hoofd geziene geschiedenis van de Rheinwiesenlager, de kampen aan de Rijn in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. Honderdduizenden Duitse krijgsgevangenen zaten hier zonder voorzieningen gevangen. En door een juridische truc van Dwight Eisenhower zaten ze daar ook vast zonder de status van POW, prisoner of war. We bespreken de onmenselijke omstandigheden, de juridische implicaties, en de recente herdenkingen van deze vergeten tragedie. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Deze aflevering neemt je mee naar Londen en bespreekt de Blitz die op 7 september 1940 begon: 57 nachten van luchtaanvallen, waarvan Londen 56 nachten werd gebombardeerd, met zware schade rond Westminster en St Paul’s Cathedral en in totaal meer dan 40.000 doden. Floris en Jordy leggen uit dat Hitler na een RAF-bombardement op Berlijn (25 augustus 1940) overschakelde op structurele aanvallen om de Britse burgerbevolking te terroriseren; ook steden als Coventry werden getroffen, met discussie over wat Churchill wist via radar en afluistermiddelen. Ze beschrijven het dagelijks leven met luchtalarm, schuilen in de metro en propaganda zoals ‘wortels voor nachtzicht’, en benadrukken Churchills rol als boegbeeld van onverzettelijkheid. De campagne stopte op 11 mei 1941 door grote Luftwaffe-verliezen, waarna Duitsland later veel zwaarder werd gebombardeerd door de geallieerden. Floris en Jordy waren eerder samen in Londen en hebben enkele opnames gemaakt bij belangrijke plekken. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Deze aflevering bespreken we Camp 020 (Latchmere House) bij Londen, waar de Britse geheime dienst in de Tweede Wereldoorlog honderden nazi’s, spionnen en SS-prominenten verhoorde met psychologische druk, afluisteren en verhoortechnieken zoals ‘good cop/bad cop’, terwijl fysiek geweld volgens kampcommandant luitenant-kolonel Robin ‘Tin Eye’ Stephens verboden was (al zijn er later beschuldigingen van foltermethoden). De makers bezochten de locatie, die nu een dure woonwijk en appartementencomplex is en vrijwel onherkenbaar. Ze schetsen de ‘spy fever’ in Groot-Brittannië, noemen voorbeelden van gevangenen zoals Ernst Kaltenbrunner, Walter Schellenberg en Alfred Naujocks, en Nederlandse verdachten als Christiaan Lindemans (King Kong), Cornelis Verloop, Lambertus Elferink. Ook komt het succesverhaal van de Portugese klerk Rogerio Menezes langs, wiens verhoor leidde tot de arrestatie van zeventien spionnen. En we hebben het natuurlijk ook over Pieter Hulsman, vermeend dubbelspion en de hoofdrolspeler in onze nieuwe podcast De Goede Vaderlander. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard spreken we in het atelier van archeologisch reconstructietekenaar en schrijver Kelvin Wilson over zijn boek in wording over de 51 vrouwen uit het laatste transport van Westerbork naar Auschwitz (3 september 1944) die na selectie in oktober naar het kleine werkkamp Liebau gingen, waar ze in een door de Wehrmacht gevorderde sneeuwkettingenfabriek werkten. Wilson reconstrueert hun verhaal met getuigenissen, ongepubliceerde dagboeken, liedteksten en recent opgedoken foto’s, en volgt de groep van Auschwitz via Libau tot bevrijding door de Russen en de moeilijke terugkeer. Namen als Bloeme Evers, Ronnie van Kleef en Leny de Jong komen voorbij, evenals de link met Anne Frank en het verschil dat selectie maakte. Wilson licht zijn motivatie toe en noemt de werktitel As. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Terug voor het tafelzilver: een Hitlerjugend-jongen overleeft het Oostfront. In deze aflevering van De Oorlog Verklaard bespreken we hoe Floris een boek schreef over zijn Duitse schoonvader, die als jongen in de Hitlerjugend zat en later naar het Oostfront werd gestuurd. Floris interviewde hem vier dagen lang, ondanks zijn spraakproblemen na een hersenbloeding, en verwerkte het verhaal in het boek 'Terug voor het tafelzilver'. De schoonvader groeide op in Bochum in een nationaalsocialistisch gezin, werd tijdens bombardementen geëvacueerd, moest in Litouwen tankgrachten graven en werd op 15-jarige leeftijd opgeroepen voor militaire dienst. Tijdens een SS-training deserteren hij en andere jongens, waarna hij op de vlucht de frontverschrikkingen ziet maar ook menselijkheid ervaart. Uiteindelijk loopt hij honderden kilometers terug, wordt door zijn vader teruggestuurd om begraven familie-tafelzilver op te halen en legt volgens Floris in totaal circa 4.500 kilometer af. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De aflevering van De Oorlog Verklaard focust op de vaak onderbelichte Aziatische oorlog in WOII en vertelt hoe na de conferentie van Quebec (1943) naast bombardementen op Duitse steden en de invasie van Italië ook een onorthodox plan ontstond: jungle-eenheden die diep op Japans grondgebied opereerden. Vanuit Churchills fascinatie voor afwijkende oorlogsvoering wordt generaal Orde Wingate en zijn Chindits besproken, waarna de Amerikanen dit kopiëren met eenheid ‘Galahad’ (5307) onder generaal Frank Merrill: Merrill’s Marauders. De vrijwilligers (ook uit een militaire gevangenis) trainen in India en trekken vanaf februari 1944 te voet met muilezels door onbegaanbare jungle richting het strategische vliegveld bij Myitkyina (Burma/Myanmar), cruciaal voor bevoorrading. Ondanks tactische successen decimeert de expeditie door ziekte, honger, stress en gevechten; uiteindelijk resteert rond de verovering nog circa 130 man. Merrill valt uit door ziekte, Wingate sterft in 1944 bij een vliegtuigongeluk, en na de oorlog volgt onderzoek naar gebrekkige medische voorzieningen. TIMESTAMPS: 00:00 Quebec 1943 Setup 00:41 Azië Vergeten Front 01:28 Japanse Expansie Context 03:49 Churchill en Wingate 07:02 Merrills Marauders Ontstaan 08:54 Op Mars naar Myitkyina 10:49 Film Inspiratie Objective Burma 12:28 Slag om Vliegveld 15:35 Tol en Nasleep 20:07 Hoofdrolspelers Lot 22:05 Nederland en Indonesië 23:04 Afsluiting en Oproep 🔗Benieuwd naar mijn andere podcasts? Check ze hier: jordyhubers.com 🎥 Abonneer op ons YouTube-kanaal: YouTube, https://www.youtube.com/@DeOorlogVerklaard Abonneer je op onze podcast en YouTube-kanaal. Like & deel deze aflevering met vrienden en familie. Reageer & beoordeel ons op jouw favoriete platform, zodat we beter vindbaar worden! 🔔 Nieuwe afleveringen, elke week! Zet je meldingen aan en mis niets. ☕️ Steun ons https://buymeacoffee.com/deoorlogverklaard 🎧 Waar kun je ons luisteren? Apple Podcasts, https://podcasts.apple.com/us/podcast/de-oorlog-verklaard/id1802138042 Spotify, https://open.spotify.com/show/3bD3BQ6CokbaSthn2oXMdN Acast, https://shows.acast.com/de-oorlog-verklaard Podimo, https://share.podimo.com/s/zwW0oLqg 📱 Volg ons voor updates en exclusieve content: Instagram, https://instagram.com/deoorlogverklaard Bluesky, https://bsky.app/profile/deoorlogverklaard.bsky.social 📚 Meer lezen? Substack, https://substack.com/@oorlogverklaard 🎨 Gemaakt door: Jordy Hubers Floris van Dijk Art Design: Niels Smulders 🎛 Gear: Røde Reporter Mic Zoom H6 DJI Osmo Pocket 3 Insta360 X4 📷 Beeldmateriaal: Eigen archief NMKA, tenzij anders vermeld. Rechtenvrije foto's via geïnterviewden. Wikipedia, commons.wikimedia.org Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

👉🏼 Abonneer je op de podcast De Goede Vaderlander. Vanaf 28 april te beluisteren!  Op 10 september 1944 wordt in Frankrijk een man opgepakt door de geallieerde troepen. Hij heeft een pistool op zak, in zijn schoen valse papieren verstopt en in zijn tuin vijf kisten vol explosieven begraven. Tijdens zijn verhoren in Engeland vertelt hij vooral veel leugens maar deelt hij ook veel namen van nazi spionnen en verzetsstrijders. Hoe komt hij in Frankrijk? En wat heeft zijn verleden als gevangene in Kamp Amersfoort ermee te maken? En misschien de grootste vraag: Wie is deze man? De Goede Vaderlander is de derde podcast van Nationaal monument Kamp Amersfoort en vanaf 28 april te beluisteren. Wekelijks worden twee van de acht afleveringen gepubliceerd. De podcast kan beluisterd worden op de website van NMKA (www.kampamersfoort.nl), Spotify, Apple Podcast, Podimo en alle andere relevante podcastapps. De Goede Vaderlander is gemaakt door Jordy Hubers en historicus Floris van Dijk, in opdracht van Nationaal Monument Kamp Amersfoort en geproduceerd door iO. De montage was in handen van Niels Smulders en de muziek werd gecomponeerd door Gijs Friesen. Met steun van het VFonds & Mondriaan Fonds, de fondsenwerving is gedaan door Alexandra van Dijk. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard staat de langstdurende en mogelijk bloedigste, maar weinig bekende veldslag van de Tweede Wereldoorlog centraal: de Slag in het Hürtgenwald rond het Duitse dorpje Schmidt, waar oorlogscorrespondent Ernest Hemingway (toegevoegd aan het 22e infanterieregiment) bij aanwezig was. We schetsen Hemingways achtergrond als beroemde schrijver en ‘thrillseeker’ en leggen uit hoe de te snelle geallieerde opmars na Operatie Cobra leidde tot grote logistieke problemen, terwijl het ontoegankelijke, natte en koude bos terrein en Duitse brisantgranaten enorme verliezen veroorzaakten. De strategische waarde van Schmidt lag onder meer in de nabijgelegen stuwdam, waarvan men vreesde dat een opblazing tot grote overstromingen zou leiden. De strijd duurde van september tot 8 februari 1945 en kostte de VS 57.000 slachtoffers (waarvan circa 30.000 doden), terwijl de Duitsers ongeveer 15.000 man verloren; uiteindelijk werd de dam alsnog opgeblazen, maar bleef de gevreesde vloedgolf beperkt, en de veldslag kreeg destijds weinig aandacht door eerdere tegenslagen zoals Market Garden en het Ardennenoffensief. TIMESTAMPS 00:00 Vergeten veldslag intro 00:56 Wie was Hemingway 02:42 Van D Day naar Cobra 03:55 Logistiek loopt vast 05:46 Waarom Schmid belangrijk 07:31 Hurtgenwald hel 09:08 57 duizend slachtoffers 09:39 Waarom zo onbekend 11:59 Einde slag en dam 12:58 Sporen en herdenken 15:44 Hemingway nasleep 17:09 Afsluiting en outro 🔗Benieuwd naar mijn andere podcasts? Check ze hier: jordyhubers.com 🎥 Abonneer op ons YouTube-kanaal: YouTube, https://www.youtube.com/@DeOorlogVerklaard Abonneer je op onze podcast en YouTube-kanaal. Like & deel deze aflevering met vrienden en familie. Reageer & beoordeel ons op jouw favoriete platform, zodat we beter vindbaar worden! 🔔 Nieuwe afleveringen, elke week! Zet je meldingen aan en mis niets. ☕️ Steun ons https://buymeacoffee.com/deoorlogverklaard 🎧 Waar kun je ons luisteren? Apple Podcasts, https://podcasts.apple.com/us/podcast/de-oorlog-verklaard/id1802138042 Spotify, https://open.spotify.com/show/3bD3BQ6CokbaSthn2oXMdN Acast, https://shows.acast.com/de-oorlog-verklaard Podimo, https://share.podimo.com/s/zwW0oLqg 📱 Volg ons voor updates en exclusieve content: Instagram, https://instagram.com/deoorlogverklaard Bluesky, https://bsky.app/profile/deoorlogverklaard.bsky.social 📚 Meer lezen? Substack, https://substack.com/@oorlogverklaard 🎨 Gemaakt door: Jordy Hubers Floris van Dijk Art Design: Niels Smulders 🎛 Gear: Røde Reporter Mic Zoom H6 DJI Osmo Pocket 3 Insta360 X4 📷 Beeldmateriaal: Eigen archief NMKA, tenzij anders vermeld. Rechtenvrije foto's via geïnterviewden. Wikipedia, commons.wikimedia.org Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Hitler bezette wél Brits grondgebied? Deze aflevering van De Oorlog Verklaard gaat over Alderney, een van de Britse Kanaaleilanden die in de Tweede Wereldoorlog door Duitsland bezet werden en extreem gemilitariseerd raakten. De eilandbewoners werden in 1940 geëvacueerd (veelal naar Glasgow) en keerden na de oorlog terug op een door bunkers en beton verminkt eiland. Op Alderney bouwden de Duitsers vier kampen, waaronder kamp Sylt (“Little Auschwitz”) voor Joodse gevangenen, en andere kampen voor onder meer Poolse en Russische krijgsgevangenen en dwangarbeiders van Organisation Todt; gevangenen werden zwaar mishandeld en velen stierven. Onderzoek en vervolging bleven lang beperkt, met pas in 2024 een groot rapport dat onder meer schattingen geeft van duizenden gevangenen en circa 1100 doden. Ook komen minstens vijf Nederlanders uit Kamp Amersfoort op Alderney terecht. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.