Advertise on podcast: De Oorlog Verklaard

Hoe ontsnap je uit bezet Europa als de Duitse bezetter overal de controle heeft? Tijdens de Tweede Wereldoorlog waagden Nederlandse Engelandvaarders hun leven om Engeland te bereiken en zich aan te sluiten bij de strijd tegen nazi-Duitsland. Onderweg waren geheime ontsnappingsroutes en verzetsnetwerken van levensbelang. In deze aflevering van De Oorlog Verklaard duiken we Bretagne in. Floris neemt ons mee naar zijn tweede thuis en vertelt over de geheime ontsnappingslijnen: de Comet Line, de Pat O’Leary Line en de Shelburne Escape Line. De laatste ging via Bretagne en was erg succesvol. Wat maakte deze ontsnappingsroute succesvol? Verder praten we over de positie van Bretagne in Frankrijk, in de wereldgeschiedenis en in moedig verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Hoe goed ken je het oorlogsverleden van je eigen vader? In deze aflevering van De Oorlog Verklaard spreken Jordy Hubers en Floris van Dijk met Taco Bieseman. Taco schreef een boek over het oorlogsverleden van zijn vader, Bouke Bieseman, die hij zelf vooral kende als Bob. Zijn vader werd tijdens een razzia opgepakt bij het Olympisch Stadion in Amsterdam. Hij had zich samen met andere jonge mannen verkleed als vrouw om een atletiekwedstrijd bij te wonen. Via de gevangenis en Kamp Amersfoort werd hij vervolgens als dwangarbeider naar Duitsland gestuurd. Taco kende het verhaal van zijn vader al wel, vooral uit losse anekdotes. Pas jaren later besloot hij die verhalen samen te brengen en uit te zoeken wat er precies was gebeurd. Hij dook in archieven en ontdekte dat namen, adressen en data de verschillende herinneringen van zijn vader aan elkaar konden knopen. Het boek ‘Bouke is geen naam’ is mede tot stand gekomen dankzij de hulp van de volgende instellingen: - Gedenkstatte Lieberose in Jamlitz - Het Nationaal Monument Kamp Amersfoort - Gemeentelijk Stadsarchief Amsterdam - Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) Abonneer je op De Oorlog Verklaard voor nieuwe afleveringen over vergeten maar belangrijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Wat heeft de hitserie Breaking Bad met de Tweede Wereldoorlog te maken? Nou, heel veel. In deze aflevering van De Oorlog Verklaard duiken we in de fascinerende en schokkende geschiedenis van crystal meth, ofwel pervetine, en de rol die het speelde in Nazi-Duitsland. pervetine, de merknaam voor het middel dat we nu kennen als crystal meth, werd in Nazi-Duitsland gebruikt als een soort wondermiddel. Het werd voorgeschreven voor verschillende aandoeningen, van vermoeidheid tot depressies. De productie steeg explosief; in de eerste zes maanden van de Tweede Wereldoorlog werden er maar liefst 35 miljoen pillen geproduceerd. Gedurende de oorlog in totaal 200 miljoen. Het gebruik onder de militaire troepen was wijdverbreid, vooral tijdens de invasies van Polen en Frankrijk. De effecten van pervetine waren opmerkelijk. Troepen die het middel gebruikten, voelden zich energieker en konden langer doorgaan zonder vermoeid te raken. Volgens sommige verhalen zou zelfs de beroemde Duitse generaal Erwin Rommel het middel hebben gebruikt tijdens zijn campagnes. Centraal in deze aflevering staat de controversiële figuur Theodor Morell, de arts van Adolf Hitler. Morel was een getalenteerde geneeskundige die vitamine-injecties voorschreef, maar zijn methoden waren vaak omstreden. Hij werd zelfs bespot door andere hoge Nazi-functionarissen vanwege zijn ongewone behandelingen. Toch wist hij Hitler te bereiken en werd zijn persoonlijke arts. Het verhaal van hoe Morell in de gratie viel van Hitler is even fascinerend als schokkend. Van een onbekende arts tot de man die nauw betrokken was bij de gezondheid van een van de meest beruchte leiders in de geschiedenis. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard verkennen we het leven van Alexander Katan en de onmiskenbare invloed die de Tweede Wereldoorlog had op zijn gezin. Alphons Katan, de zoon van Alexander, vocht voor de herinnering aan zijn vader. Zijn leven was helaas getekend door het verleden van zijn vader, die slachtoffer werd van de gruwelen van de oorlog. We zijn te gast bij Birgit Katan, de vrouw van Alphons, die de strijd van haar man om de herinnering aan zijn vader te eren deelt. Alexander Katan was een econoom die zes talen sprak. Ondanks zijn fysieke beperking, gaf hij les aan kinderen die niet konden of wilden leren. Birgit legt uit dat Alexander niet alleen een serieuze man was, maar ook iemand die kon genieten van het leven. Hij leidde een relatief normaal leven, omringd door muziek en zijn liefde voor zijn gezin. Met het uitbreken van de oorlog kreeg het leven van de Katan-familie een dramatische wending. Alphons ontdekte op jonge leeftijd dat hij Joods was, iets wat zijn ouders hem nooit hadden verteld. Het gezin werd steeds verder geïsoleerd en de gevolgen van de anti-Joodse maatregelen werden steeds duidelijker. De verschrikkingen van de oorlog leidden uiteindelijk tot de arrestatie van Alexander en zijn transport naar Mauthausen. Waar hij een vreselijke tijd tegemoet gaat, en aan medische experimenten overlijdt. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Op 17 december 1944 staan 84 Amerikaanse soldaten met hun handen omhoog. Dan klinken er schoten. Dit is het bloedbad van Malmedy, de beruchtste oorlogsmisdaad van het Ardennenoffensief. De Tweede Wereldoorlog heeft onze samenleving gevormd en talloze verhalen achtergelaten. Groot en klein, bekend en onbekend. In deze aflevering duiken we in de gebeurtenissen die leidden tot deze tragedie, een verhaal dat zich afspeelt in een besneeuwd weiland in België, nabij Malmedy. Deze oorlogsmisdaad is een pijnlijke herinnering aan het Ardennenoffensief, een cruciale militaire actie die de loop van de oorlog veranderde. Operatie Cobra was de strategie die de geallieerden had voorbereid na de succesvolle invasie in Normandië. De snelheid van de Amerikaanse opmars was indrukwekkend, maar het bracht ook nieuwe gevaren met zich mee. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard verkennen we de vergeten verhalen van twee opmerkelijke mannen, Victor Kugler en Johannes Kleiman, die cruciale rollen speelden in de onderduik van Anne Frank en haar familie. Gevestigd in het iconische Anne Frankhuis, duiken we dieper in hun leven en de gevaren die ze onder ogen moesten zien. Ontdek hoe hun moed en keuzes de geschiedenis hebben beïnvloed en waarom hun verhaal nog steeds relevant is. We spreken algemeen directeur Ronald Leopold over deze twee heren, de historie van dit heftige en ook iconische verhaal en over hoe dit verhaal nog altijd voortleeft. Beelden uit het museum zijn ter beschikking gesteld door de Anne Frank Stichting. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van de razzia in Sliedrecht tijdens de Tweede Wereldoorlog, met Anja van der Starre, die haar persoonlijke verhaal en onderzoek deelt. Het verhaal benadrukt het belang van herinnering, verantwoordelijkheid en erkenning van slachtoffers. In de nacht van 9 op 10 mei 1944 schiet het verzet bij de Helsluis twee landwachters dood. Als represaille worden in de week daarna aan beide zijden van de rivier de Merwede 589 veelal jonge mannen opgepakt en door de bezetter weggevoerd. Vandaag duiken we in deze ingrijpende geschiedenis met Anja van der Starre, dochter van een van de opgepakte mannen, en ontdekken we de impact van deze gebeurtenissen op de gemeenschap. Anja deelt haar persoonlijke verhaal over haar vader, Bas van der Starre, die op 16 mei 1944, op 19-jarige leeftijd, werd opgepakt zonder enige betrokkenheid bij het verzet Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De laatste aflevering voor onze zomerstop is het verhaal van de 10 topambtenaren die achterbleven toen Nederland werd bezet. Op 13 mei 1940 vertrok de Nederlandse regering naar Londen, terwijl deze secretarissen-generaal de verantwoordelijkheid op zich namen. Ze stonden voor een enorme uitdaging om het bestuur van Nederland voort te zetten terwijl de Duitsers de macht hadden. Hoe ze dat deden? Stephan Steinmetz schreef er het boek De Tien van Den Haag over. Een van de betere oorlogsboeken van de laatste jaren, als je het ons vraagt. Hier te koop: https://www.boom.nl/geschiedenis/100-18816_De-tien-van-Den-Haag    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering duiken we diep in een van de meest verbazingwekkende misleidingsoperaties uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog: Operation Mincemeat. Hoe gebruikten de Britten een onbekend lijk, vervalste identiteitsdocumenten en een web van leugens om de volledige Duitse defensiestrategie om te gooien? Het klinkt als een filmscript, maar het is echt gebeurd. We spreken over de situatie in 1943, de geboorte van de mysterieuze "Major William Martin" en de manier waarop één briljant, roekeloos plan de invasie van Sicilië mogelijk maakte. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering duiken we in de vaak over het hoofd geziene geschiedenis van de Rheinwiesenlager, de kampen aan de Rijn in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. Honderdduizenden Duitse krijgsgevangenen zaten hier zonder voorzieningen gevangen. En door een juridische truc van Dwight Eisenhower zaten ze daar ook vast zonder de status van POW, prisoner of war. We bespreken de onmenselijke omstandigheden, de juridische implicaties, en de recente herdenkingen van deze vergeten tragedie. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Deze aflevering neemt je mee naar Londen en bespreekt de Blitz die op 7 september 1940 begon: 57 nachten van luchtaanvallen, waarvan Londen 56 nachten werd gebombardeerd, met zware schade rond Westminster en St Paul’s Cathedral en in totaal meer dan 40.000 doden. Floris en Jordy leggen uit dat Hitler na een RAF-bombardement op Berlijn (25 augustus 1940) overschakelde op structurele aanvallen om de Britse burgerbevolking te terroriseren; ook steden als Coventry werden getroffen, met discussie over wat Churchill wist via radar en afluistermiddelen. Ze beschrijven het dagelijks leven met luchtalarm, schuilen in de metro en propaganda zoals ‘wortels voor nachtzicht’, en benadrukken Churchills rol als boegbeeld van onverzettelijkheid. De campagne stopte op 11 mei 1941 door grote Luftwaffe-verliezen, waarna Duitsland later veel zwaarder werd gebombardeerd door de geallieerden. Floris en Jordy waren eerder samen in Londen en hebben enkele opnames gemaakt bij belangrijke plekken. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Deze aflevering bespreken we Camp 020 (Latchmere House) bij Londen, waar de Britse geheime dienst in de Tweede Wereldoorlog honderden nazi’s, spionnen en SS-prominenten verhoorde met psychologische druk, afluisteren en verhoortechnieken zoals ‘good cop/bad cop’, terwijl fysiek geweld volgens kampcommandant luitenant-kolonel Robin ‘Tin Eye’ Stephens verboden was (al zijn er later beschuldigingen van foltermethoden). De makers bezochten de locatie, die nu een dure woonwijk en appartementencomplex is en vrijwel onherkenbaar. Ze schetsen de ‘spy fever’ in Groot-Brittannië, noemen voorbeelden van gevangenen zoals Ernst Kaltenbrunner, Walter Schellenberg en Alfred Naujocks, en Nederlandse verdachten als Christiaan Lindemans (King Kong), Cornelis Verloop, Lambertus Elferink. Ook komt het succesverhaal van de Portugese klerk Rogerio Menezes langs, wiens verhoor leidde tot de arrestatie van zeventien spionnen. En we hebben het natuurlijk ook over Pieter Hulsman, vermeend dubbelspion en de hoofdrolspeler in onze nieuwe podcast De Goede Vaderlander. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze aflevering van De Oorlog Verklaard spreken we in het atelier van archeologisch reconstructietekenaar en schrijver Kelvin Wilson over zijn boek in wording over de 51 vrouwen uit het laatste transport van Westerbork naar Auschwitz (3 september 1944) die na selectie in oktober naar het kleine werkkamp Liebau gingen, waar ze in een door de Wehrmacht gevorderde sneeuwkettingenfabriek werkten. Wilson reconstrueert hun verhaal met getuigenissen, ongepubliceerde dagboeken, liedteksten en recent opgedoken foto’s, en volgt de groep van Auschwitz via Libau tot bevrijding door de Russen en de moeilijke terugkeer. Namen als Bloeme Evers, Ronnie van Kleef en Leny de Jong komen voorbij, evenals de link met Anne Frank en het verschil dat selectie maakte. Wilson licht zijn motivatie toe en noemt de werktitel As. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Terug voor het tafelzilver: een Hitlerjugend-jongen overleeft het Oostfront. In deze aflevering van De Oorlog Verklaard bespreken we hoe Floris een boek schreef over zijn Duitse schoonvader, die als jongen in de Hitlerjugend zat en later naar het Oostfront werd gestuurd. Floris interviewde hem vier dagen lang, ondanks zijn spraakproblemen na een hersenbloeding, en verwerkte het verhaal in het boek 'Terug voor het tafelzilver'. De schoonvader groeide op in Bochum in een nationaalsocialistisch gezin, werd tijdens bombardementen geëvacueerd, moest in Litouwen tankgrachten graven en werd op 15-jarige leeftijd opgeroepen voor militaire dienst. Tijdens een SS-training deserteren hij en andere jongens, waarna hij op de vlucht de frontverschrikkingen ziet maar ook menselijkheid ervaart. Uiteindelijk loopt hij honderden kilometers terug, wordt door zijn vader teruggestuurd om begraven familie-tafelzilver op te halen en legt volgens Floris in totaal circa 4.500 kilometer af. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De aflevering van De Oorlog Verklaard focust op de vaak onderbelichte Aziatische oorlog in WOII en vertelt hoe na de conferentie van Quebec (1943) naast bombardementen op Duitse steden en de invasie van Italië ook een onorthodox plan ontstond: jungle-eenheden die diep op Japans grondgebied opereerden. Vanuit Churchills fascinatie voor afwijkende oorlogsvoering wordt generaal Orde Wingate en zijn Chindits besproken, waarna de Amerikanen dit kopiëren met eenheid ‘Galahad’ (5307) onder generaal Frank Merrill: Merrill’s Marauders. De vrijwilligers (ook uit een militaire gevangenis) trainen in India en trekken vanaf februari 1944 te voet met muilezels door onbegaanbare jungle richting het strategische vliegveld bij Myitkyina (Burma/Myanmar), cruciaal voor bevoorrading. Ondanks tactische successen decimeert de expeditie door ziekte, honger, stress en gevechten; uiteindelijk resteert rond de verovering nog circa 130 man. Merrill valt uit door ziekte, Wingate sterft in 1944 bij een vliegtuigongeluk, en na de oorlog volgt onderzoek naar gebrekkige medische voorzieningen. TIMESTAMPS: 00:00 Quebec 1943 Setup 00:41 Azië Vergeten Front 01:28 Japanse Expansie Context 03:49 Churchill en Wingate 07:02 Merrills Marauders Ontstaan 08:54 Op Mars naar Myitkyina 10:49 Film Inspiratie Objective Burma 12:28 Slag om Vliegveld 15:35 Tol en Nasleep 20:07 Hoofdrolspelers Lot 22:05 Nederland en Indonesië 23:04 Afsluiting en Oproep 🔗Benieuwd naar mijn andere podcasts? Check ze hier: jordyhubers.com 🎥 Abonneer op ons YouTube-kanaal: YouTube, https://www.youtube.com/@DeOorlogVerklaard Abonneer je op onze podcast en YouTube-kanaal. Like & deel deze aflevering met vrienden en familie. Reageer & beoordeel ons op jouw favoriete platform, zodat we beter vindbaar worden! 🔔 Nieuwe afleveringen, elke week! Zet je meldingen aan en mis niets. ☕️ Steun ons https://buymeacoffee.com/deoorlogverklaard 🎧 Waar kun je ons luisteren? Apple Podcasts, https://podcasts.apple.com/us/podcast/de-oorlog-verklaard/id1802138042 Spotify, https://open.spotify.com/show/3bD3BQ6CokbaSthn2oXMdN Acast, https://shows.acast.com/de-oorlog-verklaard Podimo, https://share.podimo.com/s/zwW0oLqg 📱 Volg ons voor updates en exclusieve content: Instagram, https://instagram.com/deoorlogverklaard Bluesky, https://bsky.app/profile/deoorlogverklaard.bsky.social 📚 Meer lezen? Substack, https://substack.com/@oorlogverklaard 🎨 Gemaakt door: Jordy Hubers Floris van Dijk Art Design: Niels Smulders 🎛 Gear: Røde Reporter Mic Zoom H6 DJI Osmo Pocket 3 Insta360 X4 📷 Beeldmateriaal: Eigen archief NMKA, tenzij anders vermeld. Rechtenvrije foto's via geïnterviewden. Wikipedia, commons.wikimedia.org Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.