Advertise on podcast: De verrekijkers

Hoe is het mogelijk dat telkens weer een populistische leider kan opstaan, chaos kan veroorzaken en een massa mensen kan overtuigen met simpele ideeën? Dat is de ‘georganiseerde leugen’, aldus Christophe Bush, directeur van het Hannah Arendt Instituut. Kenmerkend hiervoor is een simpele kijk op de wereld, met een duidelijke vijand en een sterke figuur die zegt: ‘ik ga jullie probleem oplossen’. Wat in nazi-Duitsland gebeurde, dezelfde patronen zie je nu in de VS opduiken.

"Ik denk dat er goede redenen zijn om te denken dat kunstmatige intelligentie ook op lange termijn grootschalige negatieve gevolgen kan hebben, die in het verlengde liggen van een nucleaire dreiging." Als dat geen nieuws is dat inslaat als een bom?! Techniekfilosoof Lode Lauwaert wijst -naast de voordelen- ook op de grote gevaren van A.I.. Hij pleit voor een moratorium: stop de ontwikkeling van superintelligente systemen en denk eerst na over de gevolgen. Zeker luisteren! Razend interessant.

Je zou het presidentschap van Trump kunnen samenvatten als de 'nv Sloopwerken Trump'. Alles wat de VS ooit heeft opgebouwd - en wat voor iedereen de norm leek - moet eraan geloven: hulp voor Afrika, budget voor wetenschappelijk onderzoek, de NAVO, goede banden met Europa, ... en ga zo door. De lijst is eindeloos. Het lijkt alsof de man in het Witte Huis vierkant zijn goesting doet. Of zo lijkt het toch?! Kobe Ilsen en Björn Soenens vragen het aan Prof. Amerikanistiek Bart Kerremans.

Iran staat in brand. Na decennia van onderdrukking komt het volk opnieuw in opstand tegen het islamitische regime. Maar kan deze revolutie slagen waar eerdere opstanden faalden? Politicologe Elly Mansoury, zelf geboren in Teheran, praat met Kobe Ilsen en Björn Soenens over de watercrisis, de economische ineenstorting en de bloedige repressie. Over de rol van vrouwen, de schaduw van 1979 en de vraag of buitenlandse inmenging helpt of juist schaadt.

NOS-journalist Sander van Hoorn schetst hoe Trump en Netanyahu de spelregels herschrijven. Gaza ligt in puin, de Westelijke Jordaanoever verhardt, en Israël schuift steeds verder weg van een open democratie. Ondertussen wankelt de internationale rechtsorde en groeit de machtspolitiek. Wat betekent dit voor vrede, voor Europa en voor een regio die de wereld blijft verdelen?

Waarom dreigt Trump met militair ingrijpen in Venezuela? Wat zit er achter de bombardementen op 'drugsboten'? En hoe overleeft het regime van Maduro ondanks de diepe crisis? Kobe Ilsen en Björn Soenens praten met antropologe Eva van Roekel over de politiek in Venezuela, de erfenis van Chavez, de verdeelde oppositie en het conflict met de Verenigde Staten.

Duitsland, ooit de motor van Europa, worstelt met vernieuwing. In deze aflevering van De Verrekijkers praten Kobe Ilsen en Björn Soenens met Duitsland-kenner Jeroen Reygaert over hoe een land van gründlichkeit en zekerheid achterop raakt in de 21e eeuw. Van het Wirtschaftswunder en het schuldgevoel na WOII tot Merkel, migratie en de energiekeuzes die miljarden kosten. Hoe verklaar je een natie die alles 105% zeker wil weten, maar de boot mist in digitalisering en geopolitiek?

Frankrijk, ooit motor van Europa, kampt met politieke chaos, torenhoge schulden en sociale onrust. Voormalig VRT NWS-journalist Rony Van Gastel schetst hoe Macron van wonderkind tot worstelende president evolueerde, waarom pensioenhervormingen stranden en hoe extreemrechts oprukt. Is Frankrijk nog het paradijs, of de kanarie in de Europese koolmijn?

"We hebben bloed aan onze handen omdat er niet wordt ingegrepen." Dat zegt Soedan-expert Anette Hoffmann over de aanhoudende humanitaire crisis en genocide in het land. Meer dan 12 miljoen mensen zijn op de vlucht en burgers worden getroffen door systematisch geweld en hongersnood. "De druk van de publieke opinie moet groter worden. We hebben hier regelmatig demonstraties voor Gaza, maar ik zie nog geen regelmatige, grootschalige demonstraties voor Soedan."

Kobe Ilsen en Björn Soenens gaan in gesprek met Jill Peeters, weervrouw en klimaatexpert. Ze vertelt waarom technologie én natuur cruciaal zijn in de strijd tegen de klimaatverandering, hoe lobby’s verandering tegenhouden en waarom ze ondanks haar optimisme weinig hoop heeft.

Auteur en journalist Geert Mak analyseert hoe de democratie in Amerika onder druk staat en hoe Europa worstelt met verdeeldheid en machteloosheid. In een wereld waar instituties afbrokkelen en leiders zwijgen, pleit hij voor hernieuwd collectief denken en een versterkte Europese positie.

Kobe Ilsen en Björn Soenens praten met auteur Ilja Leonard Pfeijffer over de crisis van de democratie, de opmars van populisme en de rol van Europa in een wereld waar de liberale rechtsstaat onder druk staat. Pfeijffer analyseert hoe ongelijkheid en het falen van het kapitalisme de voedingsbodem vormen voor autocratische leiders, en waarom Europa de fakkel van de democratie moet blijven dragen.

In De Verrekijkers gaan Kobe Ilsen en Björn Soenens in gesprek met Spanje-correspondent Sven Tuytens. Hoe werd Spanje een economische groeier én een politieke dwarsligger in Europa? Ze bespreken migratie, toerisme, klimaatuitdagingen, de erfenis van Franco en de strijd tussen regio’s.

In deze aflevering van De Verrekijkers praten Kobe Ilsen en Björn Soenens over het Amerika van vandaag: een land dat muren bouwt, instituties ontmantelt en dreigt zijn moreel leiderschap te verliezen. Soenens beschrijft hoe ongelijkheid, woede en angst de Amerikaanse droom uithollen, terwijl de wereldorde verschuift richting China en de BRICS.

Kobe Ilsen en Björn Soenens duiken samen met Rusland-kenner Marijn Trio (VRT NWS) diep in de Russische ziel: van het trauma na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie tot de populariteit van Poetin en de rol van propaganda. Waarom verkiezen de Russen stabiliteit boven vrijheid? Hoe voedt de oorlog in Oekraïne hun patriottisme, en hoe reageert Europa op deze hybride dreiging?