Advertise on podcast: PB BILANS

Sejm szykuje się do głosowania nad postawieniem prezesa Narodowego Banku Polskiego przed Trybunałem Stanu. Czy ma do tego prawo i jak mocne są zarzuty wobec Adama Glapińskiego? Tłumaczymy, o co chodzi w tej sprawie, jak broni się NBP, analizujemy mocne i słabe strony wniosku sejmowej Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej i zastanawiamy się, jakie wymierne skutki może mieć skierowanie aktu oskarżenia przeciwko szefowi banku centralnego.W najnowszym odcinku wyciągamy wnioski z wyborów połówkowych w USA. Koszty życia już są tematem kampanii wyborczych i Polska nie będzie wyjątkiem. A to oznacza, że projekt budżetu na 2027 rok, którym zajmuje się Sejm, już teraz jest nieaktualny.Minusy tygodnia to kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego, jaki eskalował w poprzednim tygodniu, i zaskakująco duża grupa lekarzy milionerów. Na plus zaliczamy wzrost gospodarczy w Europie – poza jej centrum. Już dziś jest on szybszy niż w USA. Pozytywnie oceniamy także odblokowanie powołań na opróżnione stanowiska w zarządzie NBP: ryzyko paraliżu decyzyjnego banku zostało wyeliminowane.Na koniec komentarze tygodnia, a w nich deflacyjne skutki rozwoju technologii i rola Polski w UE – czy fakt, że ciągle jesteśmy beneficjentem netto, wzmacnia, czy też osłabia naszą pozycję w Unii?

Gospodarka rośnie, ale nastroje słabną, bo postęp napędzany przez AI budzi lęk zamiast nadziei. Jarosław Kaczyński sięga po groźbę wyjścia z Unii Europejskiej, a rząd chętnie podejmuje rękawicę. Gaz drożeje, inflacja spada, a chińskie pojazdy zbijają ceny aut – to tematy najnowszego odcinka „PB Bilans”.Dane o PKB Stanów Zjednoczonych wskazują na wzrost nakładów na maszyny i urządzenia (głównie centra danych i cyfryzację) w tempie 14 proc. rok do roku przy jednoczesnym spadku inwestycji w sektorze mieszkaniowym o prawie 3 proc. Gospodarka rośnie (i to nie tylko amerykańska), a nastroje konsumentów są coraz gorsze. Dlaczego? Ponieważ obecna fala innowacji wywołuje strach, a nie wiarę w lepszą przyszłość.Na to nakłada się społeczna kruchość: ludzie są coraz mniej odporni na zmiany oraz na dyskomfort, jaki ze sobą niosą. To efekt sejfityzmu – modelu wychowania, w którym zapewnienie bezpieczeństwa stało się najwyższą wartością kosztem swobodnej zabawy dzieci, podczas której nabywają one umiejętności społeczne, poczucie odpowiedzialności i odporność na stres.W odcinku rozmawiamy o zainicjowanej przez Jarosława Kaczyńskiego dyskusji dotyczącej zasad działania Unii Europejskiej i obecności w niej Polski. Prezes PiS ocenił, że jedną ze strategii w negocjacjach na temat reformy Wspólnoty mogłoby być zawiązanie porozumienia państw, które podpisałyby traktat zmierzający do opuszczenia struktur, o ile ich postulaty nie zostałyby spełnione. Premier Donald Tusk podchwycił wątek polexitu, licząc na to, że wysoki entuzjazm społeczny wobec UE przysporzy mu politycznych punktów. Może się jednak przeliczyć, gdy przyjdzie mu tłumaczyć się z nowego unijnego budżetu, mniej korzystnego dla Polski.W bilansie tygodnia mówimy o coraz mniejszej skłonności przedsiębiorstw do podwyżek płac i o wysokich cenach gazu w Europie. Równocześnie notujemy spadek inflacji i tańsze auta. To ostatnie zjawisko jest zasługą ekspansji chińskich producentów.

Młodzi Polacy coraz gorzej oceniają swoje szanse na rynku pracy i coraz później się usamodzielniają. Sztuczna inteligencja odkrywa luki w fundamentach internetu i szarogęsi się w systemach bankowych, a naukowcy chcą odcinać ją od sieci. Sejm rozdaje prezenty podatkowe, a Francja balansuje na krawędzi kryzysu – to tematy najnowszego odcinka. W tym tygodniu przyglądamy się wyzwaniom, z jakimi mierzy się młode pokolenie. Poruszamy temat pogarszających się nastrojów na rynku pracy – powołując się na dane CBOS, z których wynika, że aż 42% młodych Polaków (18–24 lata) ocenia swoją sytuację zawodową jako trudną, co stanowi ogromny wzrost w porównaniu z 11% w 2018 roku. Analizujemy przyczyny wydłużającego się wieku usamodzielniania i problemy z zakupem pierwszego mieszkania (obecnie to średnio 31 lat w Europie), a także zjawisko samotności i rozluźnienia więzi międzypokoleniowych, wpływającej na relacje młodych pracowników ze starszymi pracodawcami. Drugi wątek to coraz dłuższa lista zagrożeń, jakie stwarza AI. To właśnie sztuczna inteligencja wykryła krytyczną lukę w oprogramowaniu PHP. Zwracamy też uwagę na awarie i ryzyka związane z autonomicznymi agentami w bankowości, przyglądając się reakcjom gigantów, takich jak Morgan Stanley czy JP Morgan, którzy prewencyjnie blokują AI dostęp do kont klientów. W plusach i minusach rozmawiamy o podatkowym psikusie, jaki Sejm sprawił rządowi, nieoczekiwanym spadku deficytu finansów publicznych w Polsce, rosnących rentownościach francuskich obligacji i dobrych danych z rodzimej gospodarki. Odnotowujemy też przetasowania w polskim rządzie, a na koniec wybieramy najlepsze komentarze tygodnia.

Zaledwie 3 proc. Polaków chce założyć własną firmę. To najmniejszy odsetek na świecie. Dlaczego nie garniemy się do przedsiębiorczości, skoro to właśnie ona jest fundamentem sukcesu polskiej gospodarki? To temat otwierający nowy odcinek. Rozmawiamy również o coraz ściślejszym związku banków z finansami publicznymi. Już jedna czwarta aktywów sektora bankowego to obligacje skarbowe. Jakie ryzyko się z tym wiąże? Czy rzeczywiście może dojść do efektu wypychania, w którym zakupy obligacji zastępują udzielanie kredytów? A może dzieje się odwrotnie? W minusach i plusach tygodnia bierzemy pod lupę hakerski atak na lodówki w sieci francuskich supermarketów i to, co mówi nam to o bezpieczeństwie tzw. internetu rzeczy. Zwracamy uwagę na coraz mocniejszą obecność chińskich firm w Polsce, ale dostrzegamy też rosnący eksport i coraz większe aktywa pracowniczych planów kapitałowych (PPK). W sekcji komentarzy wracamy do pomysłu wprowadzenia podatku przychodowego zamiast CIT. Dla kogo taka zmiana byłaby korzystna, a kto by na niej stracił? Zastanawiamy się też nad ryczałtową składką zdrowotną równą dla wszystkich – ale umożliwiającą dostęp do jasno określonego koszyka świadczeń.

Niższe składki zdrowotne dla części działalności gospodarczych, obniżka podatku Belki, podatek obrotowy zamiast CIT – czy to jeszcze program Polski solidarnej, czy już powrót do idei liberalnych w gospodarce? Takie zmiany proponuje Prawo i Sprawiedliwość, czyli obecnie największa partia opozycyjna, która kiedyś pod hasłami inkluzywnego wzrostu gospodarczego szła po władzę. To temat otwierający nowy odcinek. Drugi temat to duże inwestycje, a konkretnie szukanie odpowiedzi na pytanie zawsze są one skazane na opóźnienia i od czego zależy ich efektywność. Punkt wyjścia to wypowiedź Jerzego Mirgosa, szefa giełdowej spółki budowlanej Mirbud, który ostatnio stwierdził, że inwestycja w Port Polska przesła zarówno zamawiającego jak i wykonawców. W minusach i plusach tygodnia poruszamy kwestię sytuacji w budżecie: dlaczego duże podwyżki podatków o efekcie 1 proc. PKB nie wystarczą, żeby zmniejszyć deficyt. Zwracamy uwagę na alarmistyczny ton zachodnich ekonomistów w sprawie coraz trudniejszej sytuacji fiskalnej Francji. Na plus zaliczamy znaczny wzrost aktywów otwartych funduszy emerytalnych (co pozytywnie wpłynie na finanse ZUS) oraz badania, z których wynika, że polskie firmy poświęcają mniej czasu na obsługę rozliczeń podatkowych niż przedsiębiorcy w innych krajach.W komentarzach tygodnia wracamy do spadku spożycia alkoholu i jego przyczyn, a także do efektywności programu Rodzina 800 Plus. Odpowiadamy m.in. na pytanie, czy wielkość obciążeń podatkowych może mieć wpływ na dzietność.

Program 800+ będzie powoli sam wygasał, bo spadek liczby dzieci przyspieszy. Czy go ratować, zmienić, czy dać mu odejść? A może da się go potraktować jako sposób na zmniejszenie deficytu budżetowego? Tylko czy rzeczywiście zwiększenie dyscypliny w finansach publicznych można uzyskać, tnąc wydatki, czy bardziej skuteczne byłyby zmiany w podatkach? Rząd chciałby zwiększyć wpływy podatkowe, bo niektóre źródła – jak akcyza od alkoholu – zdają się wysychać. Polacy piją mniej? Przynajmniej tak twierdzą. To najważniejsze tematy dzisiejszego odcinka.W minusach i plusach tygodnia rozmawiamy o czarnej serii wycieków danych z firm medycznych oraz o wzroście inflacji. Bierzemy na tapet niezłe dane z europejskiej gospodarki, gdzie nastroje w przedsiębiorstwach są dobre mimo kryzysu paliwowego. Odnotowujemy też obietnice polskiego rządu, że weźmie się za problem hulajnóg i skuterów elektrycznych pędzących chodnikami.W komentarzach tygodnia wracamy do tematu płac w ochronie zdrowia, bo według jednego ze słuchaczy problem nie wynika z braku kadr medycznych, lecz z ich złej alokacji. Próbujemy też odpowiedzieć na pytanie, czy kupowanie przez banki obligacji rządowych powoduje, że nie chcą one udzielać kredytów.

Prawicowa Alternatywa dla Niemiec zyskuje coraz większe poparcie. Wygrała wybory w dwóch landach, ale mierzy znacznie wyżej. Czy przejęcie władzy przez AfD na poziomie federalnym jest groźne dla Polski? Szczególnie biorąc pod uwagę, że to partia prorosyjska, antyimigrancka i rewizjonistyczna, a związki polskiej gospodarki z niemiecką są ścisłe: jedna dziesiąta polskiego PKB powstaje, by zaspokoić tamtejszy popyt.Wiatr zmian, jaki wieje za Odrą, i jego potencjalne konsekwencje to główny temat najnowszego odcinka. Rozmawiamy też o reakcjach na obniżkę ratingu polskiego długu przez agencję Moody’s. Rynek to wydarzenie praktycznie zignorował – popyt na polskie obligacje na ostatniej aukcji niemal dwukrotnie przewyższył podaż – ale nie znaczy to, że nic się nie stało.W minusach tygodnia mówimy o incydencie bezpieczeństwa, którego bohaterem był jeden z modeli Gemini od firmy Alphabet, oraz o ryzyku przegrzania amerykańskiej gospodarki na fali dużych inwestycji w sztuczną inteligencję. Do plusów zaliczamy dobre dane z Polski i rządową próbę nałożenia limitów na płace w ochronie zdrowia. Na koniec, w komentarzach tygodnia, wracamy do tematu skutków wysokich cen paliw i zastanawiamy się, czy samorządy mogłyby między sobą konkurować jakością usług publicznych.

Rząd nie powinien dziś rozważać opodatkowania nadzwyczajnych zysków Orlenu, który będzie musiał licytować dostawy ropy na rynku spot – lepiej bowiem mieć drogie paliwo niż jego fizyczny brak. Amerykański Fed podwyższył stopy procentowe i sugeruje, że nadal będzie je podnosił, dołączając tym samym do Europejskiego Banku Centralnego. Co zrobi teraz Narodowy Bank Polski? Dług publiczny szybko rośnie, bo być może nie ma innego sposobu na podtrzymanie wzrostu gospodarczego. Pytanie tylko, gdzie leży granica bezpiecznego zadłużenia. To najważniejsze tematy dzisiejszego odcinka.Rozmawiamy także o tym, kiedy Polska zacznie wpłacać do Unii Europejskiej więcej, niż z niej otrzymuje, czyli stanie się płatnikiem netto. O tym, że tak się w końcu stanie, przypomniał ostatnio premier Donald Tusk. Jakie konsekwencje może to mieć dla gospodarki? W minusach tygodnia wymieniamy eskalację działań ze strony Rosji wymierzonych w bezpieczeństwo krajów NATO. Po stronie plusów mamy zapowiedź prezydenta Donalda Trumpa dotyczącą utworzenia w Polsce stałej bazy amerykańskich wojsk oraz kolejny przykład międzynarodowej ekspansji rodzimych firm – tym razem chodzi o Grupę Kęty.W komentarzach tygodnia wracamy do tematu polskich mebli i znaczenia dostępności surowca dla kondycji branży, w tym roli Lasów Państwowych. Próbujemy także odpowiedzieć na pytanie, czy rząd rzeczywiście może wydawać tyle, ile zechce, bez żadnych konsekwencji.

Od fazy rozkwitu do poważnego kryzysu, czyli co się dzieje w branży meblarskiej. W dzisiejszym odcinku zastanawiamy się nad tym, na ile problemy producentów mebli mogą stać się wyzwaniem dla całej polskiej gospodarki i czy pozostawienie sektora własnemu losowi to na pewno dobry pomysł. Rozmawiamy też o kapitalizmie patchworkowym w rodzimym wydaniu – czyli o tym, jak długo da się doganiać gospodarki rozwinięte bez konkretnego modelu rozwoju. Z kolei trzeci z głównych tematów to widmo poważnych niedoborów gazu w Europie wraz ze wszystkimi konsekwencjami tego stanu rzeczy. Poziom zapełnienia magazynów jest bowiem daleki od wieloletnich średnich.W minusach tygodnia podejmujemy temat następstw wyborczego zwycięstwa (na razie w jednym z landów) skrajnie prawicowej Alternatywy dla Niemiec oraz niepokojących ostrzeżeń ze strony inżynierów pracujących nad AI. W plusach zaś mówimy o zimnej krwi Rady Polityki Pieniężnej w obliczu zagrożeń wynikających z szoku na rynku paliw – co kontrastuje z podwyżkami stóp procentowych w Europejskim Banku Centralnym – a także o zaskakująco dobrych nastrojach na warszawskiej giełdzie. Na koniec – komentarze tygodnia.

Kolejne fale zwolnień grupowych w krakowskich centrach usług wspólnych. Co nam to mówi o polskim modelu wzrostu gospodarczego i jak zaradzić zmianom wywołanym rewolucją AI oraz międzynarodową konkurencją na rynku pracy? Globalna wyprzedaż obligacji przybiera na sile. Co ją powoduje: strach przed inflacją i wysokimi stopami procentowymi czy obawa przed nadmiernym wzrostem długu publicznego? A może powodem wyprzedaży jest demografia? To najważniejsze tematy dzisiejszego odcinka „PB Bilans”.Rozmawiamy także o Krajowym Planie Odbudowy, a w zasadzie zastanawiamy się, czy rząd wstydzi się tego programu, skoro nie chwali się jego zakończeniem. Faktem jest, że duży wzrost inwestycji, który widać w danych o PKB, jest napędzany pieniędzmi publicznymi. Pytanie: co się stanie, gdy programy takie jak KPO będą stopniowo wygasać? Do plusów tygodnia zaliczamy rządową próbę uregulowania rynku najmu krótkoterminowego i to, że polskie firmy też są beneficjentami wyścigu technologicznego, co widzimy na przykładzie tajwańskiej inwestycji w spółkę DCX.

Mateusz Szczurek, były minister finansów, a obecnie dyrektor Departamentu Europejskiego Międzynarodowego Funduszu Walutowego, został zaproszony do udziału w Grupie Renu i znajdował się nawet na pierwszej liście jej członków. Musiał zrezygnować ze względów formalnych, ale oznacza to, że kategoryczne twierdzenia o pomijaniu Polski w debacie o przyszłości UE są chybione. Czy w ogóle polscy eksperci mieliby coś do zaoferowania w pracach nad planem ratunkowym dla Europy? To główny temat nowego odcinka. Grupa Renu to nowa inicjatywa powołana przez Mario Draghiego – byłego prezesa Europejskiego Banku Centralnego i autora raportu wskazującego na konieczność reform Unii Europejskiej w kierunku większej innowacyjności – oraz Patricka Collisona, szefa firmy Stripe z branży fintech. Wśród 55 członków tego gremium jest tylko jeden przedstawiciel regionu Europy Środkowo-Wschodniej i nie ma nikogo z Polski, co oburzyło rodzimych ekonomistów. Jak się okazuje – nie do końca słusznie. Rozmawiamy także o krucjacie, na jaką ruszył Rafał Brzoska, założyciel InPostu, przeciwko spółce Meta – właścicielowi Facebooka. Chodzi o fałszywe reklamy wykorzystujące wizerunki znanych osób (w tym przypadku szefa InPostu) do wyłudzania danych użytkowników lub namawiające do ryzykownych inwestycji. Potrzeba było inicjatywy miliardera, by do akcji wkroczyły instytucje państwowe. Sprawa Rafała Brzoski nie jest pierwszą tego typu na świecie. Podobną drogą szedł australijski biznesmen Andrew Forrest, który również zaczynał od apeli oraz akcji społecznych, a teraz dochodzi swoich praw przed sądem. To właśnie wymiar sprawiedliwości daje największą nadzieję na zmuszenie bigtechów do działania, czego dowodzi sukces 29 stanów USA. Wytoczyły one proces Mecie w sądzie federalnym i doprowadziły do ugody ze spółką, w której wyniku ograniczony ma być dostęp dzieci do platform przez nią zarządzanych. W minusach i plusach rozmawiamy o małych zapasach gazu w Europie, co może prowadzić do jego wysokich cen w zimie, a także o przyczynach spadku kursu CD Projektu. Wracamy do obecności Polski w G20 i jej znaczenia w czasie zbliżającego się spotkania ministrów finansów oraz szefów banków centralnych tej grupy. Bierzemy też na tapet wyniki nVidii, które przeczą tezie o zbliżającym się pęknięciu bańki AI. W komentarzach tygodnia wraca temat ryzyka związanego z sytuacją w finansach publicznych. Projekt budżetu na przyszły rok wskazuje, że nie będzie dużego spadku deficytu fiskalnego. Tymczasem premia za ryzyko w przypadku polskich obligacji systematycznie rośnie. Budżet ma uwzględniać już projektowane zmiany w podatkach, które część słuchaczy odbiera jako podwyżkę, a nie obniżkę.

Rząd chce obniżki podatków dla części klasy średniej, ale sfinansuje to wzrostem obciążeń dla niektórych działalności gospodarczych i dużych firm. W energetyce i sektorze paliwowym podatki mają wzrosnąć wyjątkowo mocno, ale rynek reaguje spokojnie, jakby nie wierzył, że zmiany wejdą w życie. Rząd szuka dodatkowych wpływów, bo chce w ten sposób wysłać sygnał agencjom ratingowym, że czasy wysokiego deficytu fiskalnego się skończyły. Rządzących wspiera solidny wzrost gospodarczy napędzany inwestycjami – to główne tematy najnowszego odcinka.W „Plusach i minusach” rozmawiamy o dużej wpadce nowej pełnomocniczki rządu ds. promocji marki Polski, ruszającej kampanii antypodatkowej, nowej szczepionce na czerniaka i niezłych danych budżetowych po lipcu.W komentarzach tygodnia wracamy do konsekwencji wycieku danych z firmy MyDr i rozważamy, czy państwo powinno odgrywać większą rolę w tej sprawie, czy też należy zdać się na wymiar sprawiedliwości, dochodząc swoich praw indywidualnie. Rozmawiamy też o tym, że brak współpracy między nauką a biznesem to nie tylko wina naukowców. A na koniec zastanawiamy się, czy dodatkowe podatki nakładane na szczególnie zyskowne firmy kontrolowane przez Skarb Państwa to działanie fair wobec innych akcjonariuszy.

Polska gospodarka wrzuciła wyższy bieg i rośnie w tempie 3,8 proc. rocznie. Ale czy PKB to dobra miara sukcesu? Największy wyciek danych – i to jakich! Jak to możliwe, że jedna prywatna firma miała tyle wrażliwych informacji o milionach Polaków, i czy polskie państwo zadziałało, jak należy? Bez zaangażowania kapitału prywatnego nie da się zwiększyć finansowania polskiej nauki. Tylko czy to problem braku pieniędzy, czy niedostatecznej liczby ciekawych projektów do sfinansowania? To najważniejsze tematy najnowszego odcinka.Rozmawiamy także o tym, czy rządowi urzędnicy powinni kandydować do Trybunału Konstytucyjnego, o szybkim spadku podaży ropy na świecie, nowym CPN, o tym, jak Polska Wschodnia nadrabia dystans do reszty kraju, i o tym, że palenie tytoniu stopniowo odchodzi w przeszłość. W komentarzach tygodnia wracamy do zmian w podatkach i sprawdzamy, czy lekarz w Polsce może zarabiać więcej niż prezes banku.

Choć Polska ma już najwyższy deficyt fiskalny w Unii Europejskiej, to Ministerstwo Finansów zastanawia się, jak obniżyć podatki. Z czego to sfinansuje? Indeksy giełdowe biją wieloletnie rekordy. Skąd się wzięła ta hossa i co dalej z polską giełdą? Popyt na kredyt wzrósł i będzie rósł nadal, przewidują banki. Co nam to mówi o gospodarce? To najważniejsze tematy najnowszego odcinka, w którym rozmawiamy również o tym, jak rząd (nie) bierze w obronę mniejszościowych akcjonariuszy spółek giełdowych, oraz czy upały osłabią wzrost gospodarczy i podniosą ceny. Dajemy plus otwartym funduszom emerytalnym za ich aktywność w relacjach z większościowymi udziałowcami firm oraz Europejskiemu Bankowi Centralnemu, który jasno wypowiedział się w sprawie polskiego „sejf 0 procent”, szykowanego przez NBP. Na koniec komentarze tygodnia, a w nich wracamy do tematu, dlaczego trading coraz częściej wypiera tradycyjny biznes.

Sukces finansowy takich firm jak XTB w Polsce czy Robinhood w Stanach Zjednoczonych pokazuje szerszy fenomen rosnącej popularności tradingu. Czy przypadkiem młodzi nie zaczęli wierzyć, że czekanie na złoty strzał to najlepszy sposób na zbudowanie majątku?