Advertise on podcast: Summarmorgun

Veiðimaðurin Hjaltur Poulsen í Klaksvík hevur skjóttgangandi bátin Eldorado, sum er 7,3 metrar langur og siglir 40 míl. Hann er nógvar túrar á floti og siglir víða um og er ein gløggur eygleiðari í náttúruni. Hann hevur stóran ampa av, at kópurin er so nógv vaksin í tali. - Kópurin er sera nógv øktur í tali, tí vit kunnu ikki skjóta hann. Við teimum nøgdum eg havi sæð og hoyrt aðrar tosa um, havi eg roknað út, at kópurin etur nærum líka nógv sum fiskað verður av rundum fiski undir Føroyum, sigur Hjaltur, ið meinar at politikararnir eiga at gera nakað, so loyvt verður at skjóta. Hjaltur hevur somuleiðis stóran ampa av skarvinum, sum eisini er nógv vaksin í tali, tí loyvt er ikki at skjóta hann ta tíðina tað hevði borið til at skotið ungarnar. - Eg havi ongantíð sæð so nógvan skarv sum nú. Hann er fleirfaldaður í tali og hann er ein serliga átufrekur fuglur, ið etur ómetaliga stórar nøgdir av fiski, sigur Hjaltur. Eisini her meinar hann at lóggevandi politikararnir eiga at bera so í bandi, at loyvt verður at skjóta skarv í august, meðan tað ber til at veiða ungarnar. Hjaltur Poulsen er sannførdur um, at um politikararnir ikki taka seg saman og loyvi at skjóta bæði kóp og skarv, verður heilt galið. Her kanst tú hoyra sjónarmiðini, sum Haltur Poulsen hevði í Summarmorgni í morgun.

Tey umborð á Logos Hope, sum er gamla Norrøna, vóru sera glað fyri hjartaligu móttøkuna tey fingu á vestaru bryggju í Havn  í gjár, siga tey.   Og í móttøkuni umborð á Logos Hope sigur Margareth Dalheim Djurhuus, landsleiðari hjá OM í Føroyum, okkum, at Logos Hope fær serliga góðan stuðul úr Føroyum.   - Tað er rørandi hvussu stóran stuðul vit fáa. Vit fáa beinleiðis fíggjarligan stuðul úr Føroyum, serliga í sambandi við oljuna, og harafturat tekur eingin pengar fyri nakra veiting vit fáa meðan vit eru her. Eftir móttøkuna á vestaru bryggju komu 50 fólk - bæði maskinmenn, elektrikarar og handverkarar av ymsum slag, umborð og fóru niður í maskinrúmið at gera ymsar umvælingar meðan skipið er her. Alt er sjálvboðið.   Margareth hevur hoyrt frá fleiri, at tað er serliga spennandi at arbeiða niðri í maskinrúminum á Logos Hope, tí har er alt so gamalt. Tú kanst røra við tingini og merkja at tú gert mun.   Logos Hope liggur á Havnini og verður opið fyri fólki til mikudagin, og so verður farið til Klaksvíkar.  Í báðum støðum verður skipað fyri rundvísing bæði fyri almenninginum og fyri skúlaflokkum.

Seinnapartin í gjár kom missiónsskipið Logos Hope, sum er gamla Norrøna, á Havnina og stór móttøka var á vestaru bryggju. M.a. spældi Havnar Hornorkestur og røður vóru. Um vikuskiftið og í næstu viku hevur almenningurin so høvi at vitja umbroð og fáa skipaðan rundtúr. Teir fyrstu dagarnar í Havn og síðani í Klaksvík. Seks føroyingar eru millum tey 300 fólkini sum nú eru við Logos Hope. Av teimum eru seks føroyingar, og í Summarmorgni í morgun var samrøða við tríggjar av teimum. Tey eru skiparin Jákup Godtfred, Eirikur Lauritsen, maskinmeistari, og Jóhanna Hendriksdóttir Olsen, sum er goymslufólk í køkinum umborð. Jákup Godtfred, skipari, segði at tað var ein góð og serlig kensla at koma inn á Havnina seinnapartin í gjár til eina hjartaliga móttøku. Eiriku Lauritsen, maskimeistari, sigur at høvuðsmotorarnir eru teir somu sum tá skipið var Norrøna. Teir eru yvir 50 ára gamlir, men eru væl viðlíkahildnir. Ljósmotorarnir eru nýggir. - Hetta er fjórðu ferð eg havi verið við Logos Hope, og fyrstu ferð eg var við møtti eg konu míni, sum er úr Meksiko. Nú búgva vit í Miðvági, sigur Eirikur Lauritsen. Hetta er aðru ferð Jóhanna Hendriksdóttir Olsen úr Lamba mynstrar við Logos Hope. Fyrru ferð var fyrst í hesum árinum, tá hon var tríggjar mánaðir við. Nú skal hon vera umborð í eitt heilt ár. - Onkur hevur sagt, at vit læra líka nógv eitt ár umborð her sum 10 ár á arbeiðsmarknaðinum heima og eg má geva viðkomandi rætt, sigur Jóhanna. Tey arbeiða átta tímar fimm dagar um vikuna, og tey gjalda sjálvi eitt ávíst gjald um mánaðin fyri at vera volotørar umborð. Ein triðingur av inntøkunum hjá Logos Hope kemur frá volontørunum, ein triðingur frá Bókasøluni umborð og ein triðingur er stuðul. - Trúgvin skapar virðini umborð og tí er tað so lætt at koma umborð og umgangast alla manningina. Her er einki privatlív og tú hevur kamar saman við øðrum, men um tú hevur brúk fyri at vera privat onkuntíð, lova fólk tær eisini tað, sigur Jóhanna Hendriksdóttir Olsen. Her kanst tú hoyra innslagið umborð á Logos Hope, sum var í var Summarmorgni í morgun.

Vit fara umborð aftur á Logos Hope. Longu sum tannáringur fór Gissur Patursson at gera upptøkur við føroyskum rock- og poppbólkum. Nú eru hesar stálbandsupptøkurnar talgildar og fleiri teirra vera at hoyra í næstum. Vit hava gjørt eitt prát við Gissur, samstundis sum vit eisini hoyra tvey av upptiknu løgunum. Og vit fregnast um Suðurtónar á Tvøroyri.

Seinrapartin í gjár var skipað fyri móttøku, tá Logos Hope, ið er gamla Norrøna, legði at í Havnini, og í morgun er Tórður Mikkelsen farin umborð at hitta skiparan, Jákup Godtfred. Bodil Meisner hevur tað gott í dag, men soleiðis hevur tað ikki verið altíð, tí barna- og ungdómsárini vóru nógv merkt av sálarligum trupuleikum. Bodil setur orð á sínar avbjóðingar og hví og hvussu hon hevur tað í dag. Hjaltur Poulsen.....

Hoyr Mortan Mortensen, stjóra á Tangavirkinum, og Una Egilsnes, sum stendur fyri at gera tangarnar, greiða frá í Summarmorgni.

Í 12 ár búði Miriam Jannit Norðberg, stjóri á Ítróttarháskúlanum í Vági, uttanlands. Tvey ár í Hollandi og 10 ár í Danmark. Hon heldur at vit kunnu læra nakað av øðrum. - Tað er løgið at eingin tosar um fíggjarliga útjavning millum øki í Føroyum, tí mær vitandi er okkurt slag av útjavning í øllum hinum norðurlondunum, sigur Miriam. Hon heldur at brúk er fyri einum  útjaðara- og útjavningarpolitikki, eins og tey hava í øðrum norðurlondum, tí tað hevði gjørt lívið rættvísari fyri okkara útjaðara. Harafturat sigur hon, at allir almennir stovnar eiga at hava ein útjaðarapolitikk. Og so eigur tað nógva tosið um Suðuroyartunnilin at fylla minni, tí tað koyrir sína gongd. Hoyr alla samrøðuna, sum var við Miriam í Summarmorgni, her.

Marius Davidsen hevur havt sín seinasta arbeiðsdag í Atlantic Airways, tí hann júst er givin fyri aldur. Hann hevur verið í felagnum frá byrjan av í 1988 og flestu árini hevur hann verið fíggjarstjóri. -Tað verður spennandi at finna eitt nýtt lív, tí alt hevur verið arbeiði hesi árini, sigur Marius, sum nú hevur havt nakrar dagar sum pensionistur. Ein av døgunum hevur hann verið á floti. Marius greiðir frá at føroyska flogfelagið fekk eina tunga byrjan, tí tað rendi seg í stóru kreppuna fyrrapartin í 90-unum. Men miðskeiðis í 90-unum glapp. Tá fór at ganga betur aftur í Føroyum og fleiri fóru at flúgva. -Tað er ófatiligt at vit hava eitt so gott flogfelag og so gott flogsamband við útheimin. Tað stendur ikki í nakrari lærubók at vit, sum bara eru gott 50.000 fólk, skulu hava eitt væl virkandi flogfelag, tí hyggja vit uttan um okkum, eru tey flestu flogfeløgini í grannalondunum farin av knóranum. Flúgving er ein torfør vinna. Helvtin av ferðafólkinum hjá Atlantic Airways eru útlendingar og 40 prosent av virkseminum er leiguflúgving. Spurdur hvat størsta framstigið hjá Atlantic Airways hevur verið hesi árini, ivast Marius Davidsen ikki eina løtu. -Airbus flogførini hava verið størsta framstigið. Tá kundi felagið flúgva meira burðardygt. Harafturat kom RMP-skipanin, sum er ein GPS-navigatión, og við henni kunnu flogførini lenda í verri sýni enn frammanundan og tað hevur gjørt flúgviingina í Vágum regluligari. Hoyr samrøðuna við Marius Davidsen, fyrrverandi fíggjarstjóra hjá Atlantic Airways, her.

Kringvarp Føroya er komið væl ávegis við fyrireikingunum til eina nýggja røð av tónleikasendingini Hoydalar, sum var sera væl umtókt í vetur. Tey hava funnið nýggj komandi stjørnuskot, sum skulu tulka sangir hjá fimm ymiskum stjørnum, ið eiga sangirnar. Maria Winther Olsen, tilrættisleggjari, sigur, at tey fingu nærum hundrað umsóknir frá ungfólkum sum vildu sleppa við. 30 vórðu vald út og komu inn at syngja. -Vit kunnu einaferð enn staðfesta, at vit hava nógv dugnalig talentir og tað var ringt at velja út. Men nú gleði eg meg, tí tey ungu fólkini eru sera dugnalig og trívast væl saman, sigur Maria Winther Olsen, tilrættisleggjari. Maria gleðist eisini um at framleiðsluliðið hjá Kringvarpinum verður stórt sæð verður tað sama sum seinast.   Tú kanst hoyra innslagið í Summarmorgni her.

Vágs skúli vildi fegin royna rørsluátakið FIT FIRST, sum Syddansk Universitet hevur ment í samstarvi við m.o. vágbingin Magna Mohr. Nú á døgum er stórur partur av børnum og ungdómi bundin at skíggja. Endamálið við FIT FIRST er at fáa skúlanæmingarnar at spæla meira og brúka orkuna, og at kenna seg sum part av átkinum. Í 1., 2. Og 3. flokki verða tríggir tímar um vikuna brúktir til FIT FIRST. Í átakinum eru ymiskar ítróttagreinar og harvið ymiskar rørslur. Í morgun, nú Summarmorgun vitjar, eru tey í fimleikarhøllini og spæla kurvabólt. Lærarin Finn Johannesen sigur, at í byrjanini fyri trimum árum síðani vóru ikki allir næmingarnir so hugaðir, men sum frá leið sóu tey, at øll fáa okkurt burtur úr. -Átakið hjá okkum byrjaði á vári í 2023 og vit sóu at tølini broyttust skjótt. Úrslitið hevur vakt stóran ans, tí ímiðal bleiv konditiónin hjá næmingunum 31 prosent betri eftir bara 10 vikum. Vit høvdu ikki droymt um at tað kundi gera so stóran mun, sigur John Henrik Holm, skúlastjóri í Vágs skúla. Hann sigur at tað hevði ikki borið til at farið undir átakið uttan vælvild frá Tvøroyrar skúla, sum hevur verið ein kontrollskúli, so tølini kundu samanberast. Og tølini talaðu sítt greiða mál, at átakið loysti seg. Nú er Tvøroyrar skúli eisini komin við í skipanina, og nú hava báðir teir stóru skúlarnir í Suðuroynni eina felags verkætlan. Nú verða tølini borin saman við skúlar norðanfjørðs og umframt konditión er trivnaður nú eisini við í verkætlanini. John Henrik Holm sigur, at skúlar norðanfjørðs hava víst ájhuga fyri at vera við í FIT FIRST-átakinum. Hann nevnir t.d. Tofta skúla og Vestmanna skúla.

Skipað verður fyri almennari móttøku í Havn hósdagin kl. 16:30 og í Klaksvík eina slaka viku seinri. Og meðan skipið er í Føroyum verður skipað fyri tiltøkum umborð og í landi. Tað er OM, ið eigur skipini Logos Hope og Doulos Hope, og talan er um ein ikki-handilsligan kristnan felagsskap, sum umframt tann átrúnarliga partin eisini stendur fyri humaniterum arbeiði. Í samrøðuni við Margareth Djurhuus, ið tú kanst hoyra her, verður sagt frá virkseminum hjá OM og hesa vitjanina hjá Logos Hope í Føroyum.

Í dag fær Samleikin eitt trygdarstig afturat, hvørs endamál er at gera svik torførari. Vit tosa við Duritu Hansen og Thorvald Petersen. Vit tosa við Mariu Winther Olsen, nú farið verður undir eitt nýtt umfar av sera vælumtóktu sjónvarpsrøðini Hoydal. Og Summarmorgun er suðuri í Vági, har vitjað verður í Vágs skúla, sum arbeiður við einari sera spennandi verkætlan.