Advertise on podcast: Crazy Nauka

Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze. Posłuchajcie i obejrzyjcie!  Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.culture.gov.cy/dmculture/da/da.nsf/All/4EF92D50616EFE49C225719B00314171?OpenDocument https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0003426 https://whc.unesco.org/en/list/848 https://whc.unesco.org/en/list/0848/documents/ https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_2009_num_35_2_5299 https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1983_num_9_2_4343 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3365171/ https://doi.org/10.1038/s41598-024-60161-z https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0033589406000949 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2352409X19301270 https://www.nature.com/articles/nature24476 https://www.nature.com/articles/nature13673 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4170574/ https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1990_num_16_2_5101 https://whc.unesco.org/en/decisions/2753/

Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić. Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka!  Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-seeks-details-russia-media-reports-a-second-lab-worker-with-pneumonia-2026-10-07/ https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-do-we-know-about-plague-institute-lab-workers-death-russia-2026-10-06/ https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-says-no-signs-further-russian-infections-after-plague-lab-worker-dies-2026-10-06/ https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/plague https://www.who.int/publications/journals/weekly-epidemiological-record/wer101-38 https://www.cdc.gov/plague/causes/index.html https://www.cdc.gov/plague/maps-statistics/ https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/rr7003a1.htm https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.01106/full https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/plague-democratic-republic-of-the-congo https://journals.plos.org/plosntds/article?id=10.1371%2Fjournal.pntd.0012036 https://www.nature.com/articles/s42003-025-09109-1 https://www.nature.com/articles/s41467-026-75911-y https://www.nature.com/articles/s41586-022-04800-3 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1473309913703232

Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.   Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.dw.com/en/el-nino-explained-how-the-weather-pattern-affects-hurricanes-and-tropical-storms/a-79382511 https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/?season=2026&basin=epac https://www.noaa.gov/news/weekend-noreaster-likely-to-bring-damaging-winds-coastal-flooding https://www.latimes.com/california/story/2026-09-28/hurricane-polo-tropical-storm-odalys-send-dangerous-surf-to-southern-california-coast https://edition.cnn.com/climate/el-nino-california-sea-levels-coastal-flooding https://www.ejecentral.com.mx/nuestro-eje/huracan-polo-y-el-efecto-de-el-nino-por-que-el-pacifico-se-intensifica-y-el-atlantico-se-frena https://www.laprensa.hn/honduras/fenomeno-el-nino-frenando-formacion-huracanes-atlantico-KH32069355 https://en.wikipedia.org/wiki/Extratropical_cyclone https://doi.org/10.1371/journal.pone.0353485 https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/papyri/ https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/the-villa-of-the-papyri/ https://www.nature.com/articles/s41598-023-32623-3 https://www.nature.com/articles/ncomms6895 https://scrollprize.org/

Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926669002000353 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1352231098000752 https://enviromicro-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1462-2920.16381 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4861659/ https://www.nature.com/articles/s41564-020-0697-x https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.4c01515 https://agris.fao.org/search/zh/records/65dfa3e30f3e94b9e5dad7c2 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/mec.15916 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8939353/ https://link.springer.com/article/10.3758/BF03213109 https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-013-0620-0 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0668.2007.00475.x https://link.springer.com/article/10.3758/BF03193837 https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2020.623910/pdf https://www.science.org/doi/10.1126/science.abn0340 https://pubs.rsc.org/em/article/21/8/1280/644417/Overview-of-HOMEChem-House-Observations-of https://science.ku.dk/english/press/news/2021/researchers-develop-tracking-tool-that-reveals-toxic-compounds-in-indoor-environments/ https://www.jic.ac.uk/press-release/research-unearths-the-science-behind-the-smell-of-spring/https://eli.gov.pl/eli/DU/2012/510/ogl/pol/pdf https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BGPK-3544-3374/c/Milczarek.pdf https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.3138/9781487579548/html

Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet.  Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka! Tu obejrzycie nagrodzone Ig Noblem pisuary dla mężczyzn - Nautilus i Cornucopia: https://academic.oup.com/view-large/figure/512223725/pgaf087f4.jpg Tu zobaczycie pisuary dla kobiet: https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfm https://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p  https://lapee.dk/https://www.peequal.com/  Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://improbable.com/ig/winners/#ig2026 https://academic.oup.com/pnasnexus/article/4/4/pgaf087/8098745 https://www.cbc.ca/radio/asithappens/2026-ig-nobels-9.7331408 https://worksthatwork.com/1/urinal-fly https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2017/10/09/whats-a-urinal-fly-and-what-does-it-have-to-with-winning-a-nobel-prize/  https://en.wikipedia.org/wiki/Urinal_target  https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/1976-research-study-confirms-science-211549258.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria_popychania https://www.bristol.ac.uk/news/2021/may/urinal-wins-top-prize-in-new-enterprise-competition.html https://www.bbc.com/news/business-51293676 https://wielkahistoria.pl/brudne-oblicze-dawnego-wawelu-o-tym-co-dzialo-sie-gdy-krol-wychodzil-z-komnat-nie-ucza-w-szkolach/ https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfm https://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p  https://lapee.dk/https://www.peequal.com/  https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7142493/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12219158/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6843934/ https://researchonline.jcu.edu.au/29819/

Przyzwyczailiśmy się, że w kosmos leci się znad równika. Okazuje się jednak, że jeśli chcesz obserwować Ziemię, a nie tylko wisieć nad nią – najlepiej wystartować z Arktyki. Opowiadamy o kosmodromie w Norwegii wysuniętym najdalej na północ, o kutrze rybackim zakłócającym starty rakiet i manewry wojskowe oraz o 30-sekundowym locie, który okazał się sukcesem, mimo że zakończył się katastrofą.  Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://spaceagency.no/news/andoya-spaceport-the-first-launch-base-for-small-satellites-in-europe-has-officially-opened https://techtour.com/news-norways-port-to-space/ https://www.esa.int/About_Us/50_years_of_ESA/50_years_of_space_for_Norway https://hgss.copernicus.org/articles/9/141/2018/ https://keeptrack.space/deep-dive/andoya-spaceport https://andoyaspace.no/ https://space.stackexchange.com/questions/457/is-there-any-advantage-in-launching-spacecraft-from-a-high-latitude-or-why-was https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/publication/190314_Spaceports_The_World.pdf https://moontomars.space/space-port/andoya-space-center/ https://www.livemint.com/companies/news/german-rocket-hits-setback-as-europe-seeks-spacex-alternatives-11743334418194.html https://satnews.com/2024/08/25/norway-officially-licensed-to-launch-at-andoya-spaceport/ https://www.luftfartstilsynet.no/en/space/andoya-spaceport/

W Himalajach spada gigantyczna masa skał i lodu. Kilka minut później doliną pędzi fala, która niszczy wszystko na swojej drodze. Co naprawdę uruchomiło tę katastrofę, skąd wzięła się tak ogromna ilość wody i czy takich zdarzeń będzie coraz więcej? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka! Animacja z NYTimesa: https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/27/world/asia/nepal-flash-flood-damage.html Nagrania spadającego lodowca: https://www.youtube.com/watch?v=KrsZ5raaEcs  https://www.youtube.com/shorts/5486SRhhrIE Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.nature.com/articles/d41586-026-02716-w https://www.science.org/content/article/how-scientists-unraveled-cause-devastating-flood-tibet-and-nepal https://www.scientificamerican.com/article/why-glacial-collapse-likely-caused-the-nepal-disaster-and-why-climate-change-will-make-these-events-more-likely/ https://www.theclimatebrink.com/p/what-we-can-and-cannot-say-about https://www.antarcticglaciers.org/2026/08/august-2026-nepal-tibet-floods/ https://nepalitimes.com/nepal-avalanche-was-live-on-drone-camera https://www.aljazeera.com/news/2026/8/28/is-nepal-facing-another-devastating-flood-from-a-new-lake https://www.nationalgeographic.com/environment/article/nepal-glacier-floods-warming-climate-disaster https://abcnews.com/International/deadly-nepal-flood-caused-enormous-landslide-glacier-tumble/story?id=135984405 https://www.downtoearth.org.in/natural-disasters/energy-created-by-nepal-flood-was-bigger-than-the-atom-bomb-dropped-in-hiroshima https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Nepal_floods https://www.mappr.co/nepal-flash-flood-rasuwagadhi/ https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/Copernicus/Sentinel-2/Nepal_flash_flood_imaged_by_satellites

Czy zakładanie nogi na nogę jest niezdrowe? Jak i po co kameleony zmieniają kolory? Czy i w jaki sposób żyrafy wymiotują? To ostatni odcinek tegorocznego wakacyjnego cyklu, w którym odpowiadamy - z pomocą nauki i badań - na Wasze pytania. Zapraszamy do nowego odcinka Podcastu Crazy Nauki! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.bbc.com/future/article/20151013-is-crossing-your-legs-bad-for-you https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5140821/ https://www.ovid.com/jnls/bpmonitoring/abstract/10.1097/mbp.0b013e3280b083a7~the-effect-of-crossing-legs-on-blood-pressure https://www.uts.edu.au/news/2026/04/is-sitting-with-your-legs-crossed-actually-bad-for-you https://www.healthline.com/health/crossed-legs-while-sitting https://www.thenakedscientists.com/articles/questions/how-do-giraffes-vomit https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1095643316301921?via%3Dihub https://www.nature.com/articles/ncomms7368 https://doi.org/10.1371/journal.pbio.0060025 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2610148 https://doi.org/10.1098/rsbl.2013.0892 https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.abn2415 https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/physzool.66.2.30163690

Jak, kiedy i skąd najlepiej obserwować zaćmienie Słońca w Polsce? Oraz, czy w tych zaćmieniach jest jakiś schemat, jakaś regularność? I za ile lat przestaną być widoczne z Ziemi? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka! Relacja korespondenta Polskiego Radia z zaćmienia Słońca 30 czerwca 1954: https://www.youtube.com/watch?v=pfausuVOGMs Mapa zaćmień Słońca na świecie w latach 2018-2040: https://www.reddit.com/r/Astronomy/comments/6v9kvl/map_of_upcoming_solar_eclipses_worldwide_source/?tl=pl  Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.facebook.com/ZGlowaWGwiazdach/posts/pfbid02GEnBRgqNwvNkvs6dr9zukGBKsdv5UDE7j38L8BbtWHGPuyq2hJyUL128y5DCug4Ul https://www.polskiastrobloger.pl/2026/07/czesciowe-zacmienie-slonca-i-ksiezyca-sierpien-2026.html https://space24.pl/nauka-i-edukacja/zacmienie-slonca-2026-jak-i-gdzie-obserwowac-zjawisko https://www.polskiastrobloger.pl/2026/07/perseidy-2026-w-noc-po-glebokim-zacmieniu-slonca-poradnik.html https://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsaros/SEsaros.html https://eclipse.gsfc.nasa.gov/5MCSE/5MCSE-Text.pdf https://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEmono/TSE1999/T99Saros145.html https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_Saros_126 https://skyandtelescope.org/astronomy-resources/astronomy-questions-answers/when-will-the-last-total-solar-eclipse-occur/ https://blogs.bl.uk/science/2018/08/the-150th-anniversary-of-the-first-observation-of-helium.html https://www.aps.org/apsnews/2014/08/discovery-of-helium-1868 https://arxiv.org/pdf/1811.00461 https://www.nature.com/articles/246072a0 https://polskieradio24.pl/artykul/3393998,ostatnie-calkowite-zacmienie-slonca-w-polsce-niezwykla-relacja https://historia.ptma.pl/index.php/19_sierpnia_1887,_całkowite_zaćmienie_Słońca https://sejny.net/artykul/ostatnie-zacmienie-slonca-n948676 https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaćmienie_Słońca_z_30_czerwca_1954

Opowieść o tym, jak ludzie są w stanie namieszać w magnetosferze Ziemi za pomocą jednego absurdalnego testu jądrowego. I jak do dziś, po 64 latach, nie potrafią tego naprawić.  Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.science.org/content/article/us-tests-ways-sweep-space-clean-radiation-after-nuclear-attack https://www.aps.org/apsnews/2022/11/electromagnetic-pulse https://www.discovermagazine.com/the-50th-anniversary-of-starfish-prime-the-nuke-that-shook-the-world-238 https://nepp.nasa.gov/files/26652/2015-561-Stassinopoulos-Final-Paper-Web-HEART2015-STARFISH-supplemental-TN26292.pdf  https://www.nationalgeographic.com/premium/article/why-the-us-once-set-off-a-nuclear-bomb-in-space-called-starfish-prime https://en.wikipedia.org/wiki/Starfish_Prime https://en.wikipedia.org/wiki/Van_Allen_radiation_belt https://timesofindia.indiatimes.com/science/the-day-the-us-exploded-a-nuclear-bomb-in-space-and-created-an-artificial-radiation-belt/articleshow/132556453.cms

Kolejny odcinek wakacyjnego cyklu, w którym odpowiadamy na Wasze pytania. Albo staramy się odpowiedzieć, o ile umiemy. Tym razem tematy przysłane przez: Dominikę, Martę i Huberta wraz z Dobrusią oraz Anetę.  00:00 - Cześć 01:47 - Czy faktycznie niebieskie światło psuje nam sen? 22:31 - Dlaczego w Tajlandii Księżyc leży sobie na boku? 34:41 - Czy studnie kradną sobie wodę? 49:11 - Czym i po co mruczą koty? Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:  Niebieskie światło: https://www.bbc.com/future/article/20260407-the-blue-light-from-your-phone-isnt-ruining-your-sleep https://www.nytimes.com/2025/08/17/well/health-effects-blue-light-screen-use.html https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38806392/ https://academic.oup.com/braincomms/article/6/3/fcae173/7675955?login=false https://www.cooperlighting.com/b-dam/cooper-lighting/solutions/technologies/bioup/cls-bioup-white-paper.pdf https://cdn.clinicaltrials.gov/large-docs/52/NCT07391852/Prot_000.pdf https://www.cochrane.org/evidence/CD013244_blue-light-filtering-spectacle-lenses-visual-performance-macular-back-part-eye-protection-and https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30311830/ Księżyc: https://aa.usno.navy.mil/faq/crescent https://in-the-sky.org/news.php?id=20230519_08_100 https://www.almanac.com/captivating-crescent-moon https://skyandtelescope.org/astronomy-news/observing-news/thinnest-crescent-moon/ https://earthsky.org/astronomy-essentials/everything-you-need-to-know-zodiacal-light-or-false-dawn/https://www.universalworkshop.com/2019/03/07/the-steep-hill-of-spring/ https://www.seas.upenn.edu/~amyers/MoonPaper20June.pdf https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10505201/ https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-014-0767-3 https://harfordastro.org/blog-4-1/tilting-the-ecliptic Studnie https://pubs.usgs.gov/circ/circ1186/html/boxa.html https://www.usgs.gov/water-science-school/science/groundwater-wells https://www.usgs.gov/mission-areas/water-resources/science/groundwater-level-response-earthquakes https://doi.org/10.1038/s41598-020-74991-0 https://www.pgi.gov.pl/psh Mruczenie kota https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01230-7 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1046/j.1365-2907.2002.00113.x https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(09)01168-3 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1570911 https://pubs.aip.org/asa/jasa/article/110/5_Supplement/2666/550913/The-felid-purr-A-healing-mechanism https://www.loc.gov/everyday-mysteries/item/why-and-how-do-cats-purr/ https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jmor.21627 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3206895/ https://www.nationalgeographic.com/science/article/why-margarita-can-purr-but-cant-roar https://www.sciencedaily.com/releases/2023/10/231004105157.htm

Jak odległa katastrofa naturalna, klimat, głód, handel zbożem i rozejm ułożyły się w ciąg zdarzeń, który doprowadził do wybuchu epidemii Czarnej Śmierci w Europie. Niedawno znaleziono ostatni brakujący element całej tej układanki. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.nature.com/articles/s43247-025-02964-0 https://www.bbc.com/news/articles/cy5gr2x914ro https://www.nationalgeographic.com/science/article/black-death-plague-volcano-eruptions-europe https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarna_%C5%9Bmier%C4%87 https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego/dzuma-czyli-czarna-smierc-najgorsza-pandemia-w-dziejach-ludzkosci/9d2b1n7 https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2024.1487099/full

Wracamy z wakacyjnym cyklem, w którym odpowiadamy na Wasze pytania. Albo staramy się odpowiedzieć, bo nie zawsze jest to łatwe. Dziś na warsztat bierzemy trzy świetne pytania przesłane przez naszych słuchaczy: Milenę Magdziak, Aleksandrę Stempin i Alicję Walkowiak-Kuc z synem Bartoszem. 00:00 - Cześć i promocja 03:24 - Dlaczego wody nie kochamy tak jak czekolady i frytek? 18:23 - Jak działa leczenie radioaktywnym jodem i dla kogo jest niebezpieczne? 33:09 - Czy są na Ziemi organizmy żywe, które są… nie do końca żywe? To wszystko w nowym odcinku Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1909907117 https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(16)30263-9 https://www.sciencelearn.org.nz/videos/tardigrades-and-anhydrobiosis https://www.americanscientist.org/article/tardigrades https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627324007992 https://www.livescience.com/health/neuroscience/why-does-drinking-water-feel-so-good-when-youre-thirsty https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627308001190 https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2025.06.19.660563.full.pdf (preprint) https://theconversation.com/your-brain-on-sugar-what-the-science-actually-says-126581 https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/iodine-131 https://en.wikipedia.org/wiki/Iodine-131 https://www.nrc.gov/materials/miau/patient-release https://www.termedia.pl/poz/Jod-promieniotworczy-131I-na-nadczynnosc-tarczycy-terapia-bezpieczna-nieinwazyjna-i-skuteczna,29950.html

Dlaczego Europa znów znalazła się pod kopułą ciepła? Skąd bierze się fala gorąca, która właśnie teraz paraliżuje Francję, a niedługo pojawi się też u nas? Oraz co podczas upału dzieje się z ludzkim ciałem: kiedy pocenie przestaje wystarczać, jak upał wpływa na sen, mózg i serce oraz które metody chłodzenia naprawdę działają? To wszystko w nowym odcinku Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Prognoza pogody 2026 vs 2050: https://www.facebook.com/jakub.wiech.mikroblog/posts/pfbid0227Es1pN8jJnavkBNKsZPPDGhe4kiPeqd4JtTrDfyDrg51THvZU5ZndAKU3rzPBS9l?locale=pl_PL  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://imgw.pl/aktualna-i-prognozowana-sytuacja-meteorologiczna-i-hydrologiczna-raport-nr-134/  https://www.meteo.pl/2026-06-23  https://www.france24.com/en/europe/20260623-france-issues-red-alert-as-heatwave-breaks-records-and-death-toll-mounts https://www.euronews.com/2026/06/22/heatwave-france-faces-a-historically-hot-day  https://www.ecmwf.int/en/about/media-centre/2026/global-heat-stress-intensifies https://www.theguardian.com/world/2026/jun/23/heatwave-france-spain-italy-europe https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/physrev.00038.2020 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9394784/ https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/japplphysiol.00738.2021 https://www.nature.com/articles/s41467-023-43121-5 https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aaw1838 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40516396/ https://www.nature.com/articles/s41598-025-15636-y https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1087079224000194 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10988689/ https://www.nature.com/articles/s41467-023-42143-3 https://www.nature.com/articles/s41558-019-0637-z https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29933347/ https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031938418308618

Jak rodzi się wulkan? Parícutin wyrósł w 1943 roku na polu kukurydzy w Meksyku i w ciągu kilku lat zmienił życie całej okolicy. Ponad 80 lat później nieopodal w podobnym tempie pojawił się wulkan błotny. W odcinku: magma, trzęsienia ziemi, ogniste erupcje i najlepiej udokumentowany cykl życia wulkanu w historii nauki. Zdjęcie okładkowe: K. Segerstrom, U.S. Geological Survey / PD-USGov-NOAA Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://wulkanyswiata.blogspot.com/ https://en.wikipedia.org/wiki/Par%C3%ADcutin  https://en.wikipedia.org/wiki/Michoac%C3%A1n%E2%80%93Guanajuato_volcanic_field  https://pl.wikipedia.org/wiki/Erupcja_wulkanu  https://academic.oup.com/petrology/article/62/4/egaa112/6066217 https://volcanoes.sdsu.edu/Paricutin.html  https://siris-sihistory.si.edu/ipac20/ipac.jsp?profile=all&uri=full%3D3100001~%2114845~%210  https://siarchives.si.edu/collections/fbr_item_modsi9654  https://watchers.news/2026/05/27/hydrothermal-venting-at-residential-property-prompts-evacuations-in-el-salitre-michoacan-mexico/  https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/05/26/estados/nace-geiser-en-el-patio-de-una-casa-de-el-salitre-michoacan-autoridades-resguardan-zona  https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82yta_tektoniczna https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=d4e5914420a349dc8575ae08601d004f&extent=-22747787.2872%2C-3697983.7041%2C7308475.227%2C10508296.6249%2C102100 https://pl.wikipedia.org/wiki/Subdukcja https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0377027306002046 https://www.geosociety.org/gsa-today/february-2023/new-insights-into-feeder-dike-swarms-in-scoria-cones-and-their-structural https://www.researchgate.net/publication/248795719_Shape_of_the_subducted_Rivera_and_Coco_plates_in_southern_Mexico_Seismic_and_tectonic_implications https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JB015783 https://www.volcanosatlas.com/volcano/michoacan-guanajuato