Advertise on podcast: Adieu God

einde aan het tv-programma ‘Adieu God?’. Bijna veertien jaar ging Tijs met bekende Nederlanders in gesprek over geloof, ongeloof en alles daar tussenin. In dit slotakkoord (een tweeluik) blikt Tijs terug op die periode. Het denken over geloof is nu anders dan veertien jaar geleden, jongere generaties lijken na decennia van secularisatie juist weer op zoek te zijn naar spiritualiteit en houvast in geloof. In deze aflevering bespreekt Tijs die ontwikkelingen met presentator Wilfred Genee en rapper Typhoon.

Met het vertrek van Tijs van den Brink bij de EO komt er na bijna 200 afleveringen een einde aan het tv-programma ‘Adieu God?’. Bijna veertien jaar ging Tijs met bekende Nederlanders in gesprek over geloof, ongeloof en alles daar tussenin. In dit slotakkoord (een tweeluik) blikt Tijs terug op die periode. Het denken over geloof is nu anders dan veertien jaar geleden, jongere generaties lijken na decennia van secularisatie juist weer op zoek te zijn naar spiritualiteit en houvast in geloof. In deze aflevering bespreekt Tijs die ontwikkelingen met schrijfster Franca Treur en voormalig EO-collega Andries Knevel.

Voor ondernemer en presentatrice Olcay Gulsen is God op veel momenten in haar leven een houvast geweest. Bijvoorbeeld in haar jeugd, die werd getekend door haar gewelddadige, schizofrene vader. Haar moeder, een alevitische moslim, vond het fijn als haar dochters ook met het christendom in contact kwamen. Zelf voelt Olcay zich daar meer mee verwant. Na haar jeugd speelde religie niet meer zo’n grote rol in haar leven. Maar dat veranderde, toen ze na jaren van keihard werken in een burn-out belandde. Op haar meest wanhopige momenten vond ze toen opnieuw steun bij God.

Voor oud-hordeloper Gregory Sedoc is geloof het allerbelangrijkste in zijn leven. Als het erop aankomt zelfs nog belangrijker dan zijn familie. Over het bestaan van God heeft hij nog nooit getwijfeld. Het geloof geeft hem kracht en hij ervaart dat hij door God wordt gedragen. Dat gold zelfs, toen hij in de laatste jaren van zijn topsportcarrière in een zware depressie belandde. Aanleiding daarvoor was een schorsing, vanwege fouten met zijn ‘whereabouts’. De mensen die hij verantwoordelijk houdt voor die schorsing kan hij nog steeds niet vergeven.

Thomas van der Vlugt (bekend van StukTV en The Bachelor) groeide op in een christelijk gezin. Toen hij op zondag wilde gaan hockeyen, gaf dat een stevige discussie met zijn ouders. Als succesvolle youtuber ervaarde hij al jong de druk om altijd te moeten presteren. Hij werd er ongelukkig van en het deed hem af en toe terugverlangen naar de rust die hij vond in de kerk. Ook kan hij jaloers zijn op zijn inmiddels overleden opa, die totaal gelukkig kon zijn van het eten van een haring en die hem liet inzien dat geluk in kleine dingen zit. Het roept bij Thomas de vraag op waarom hij zelf dan toch altijd meer wil.

Eva Simons brak al op jonge leeftijd door als zangeres, met de meidengroep Raffish. Daarna scoorde ze solo grote internationale hits. Maar het succes had een keerzijde. Haar leven voelde als een ‘rat race’ en ze raakte verslaafd aan drank en drugs. In die periode kwam ze in contact met mensen die naar de kerk gingen. Ze werd zelf ook gelovig en speelde dit jaar de rol van Maria in The Passion. Dat ze juist in die periode een miskraam kreeg, ziet ze als een teken van God.

Voormalig advocaat Bram Moszkowicz is ervan overtuigd dat er meer is tussen hemel en aarde. Dat gevoel werd versterkt, toen zijn kinderen werden geboren. De neiging om tot die God of hogere macht te bidden voelt hij niet. Toch was het juist het gebed van een rabbijn dat hem diep raakte, toen zijn vader begraven werd. Al zijn hele leven voelt hij zich intens verbonden met het joodse volk. Maar als kind van een niet-joodse moeder moest hij een uitgebreide procedure doorlopen om zelf ook officieel joods te worden.

D66-leider Rob Jetten groeide op in het katholieke Uden, waar hij zelfs nog les kreeg van de nonnen. Als tiener ontstond bij hem een afkeer van de kerk. Dat had onder meer te maken met het harde oordeel van kerkelijke leiders over homoseksualiteit, terwijl Rob zelf met een zoektocht bezig was naar zijn eigen identiteit. In die fase besloot hij om zich uit te schrijven uit de katholieke kerk. Desondanks vindt hij nog steeds rust bij katholieke rituelen en gebruiken. Zo brandt hij nog regelmatig kaarsjes voor dierbaren die zijn overleden.

Als tiener was journalist en uitgever Derk Sauer radicaal-links en was hij een aanhanger van de Chinese dictator Mao Zedong. In die tijd had hij niet kunnen denken dat hij zich ooit thuis zou gaan voelen in de katholieke kerk. Toch is dat wat er gebeurde, onder invloed van zijn vrouw Ellen. Inmiddels komt Derk geregeld in de kerk en noemt hij zichzelf met enige aarzeling zelfs gelovig. Die aarzeling hangt samen met de afschuw die hij voelt voor de Russisch-Orthodoxe kerk, die voluit steun geeft aan Poetin en zijn oorlog in Oekraïne.

Voormalig SP-Kamerlid Renske Leijten heeft een grote aversie tegen de Rooms-Katholieke kerk als instituut. Volgens haar is die vooral gericht op machtsbehoud. Toch heeft ze zich niet als katholiek uit laten schrijven, want met de geloofsgemeenschap, waarin ze opgroeide, voelt ze zich nog steeds verbonden. Volgens Leijten zijn haar drijfveren mede gevormd in de kerk. Ze was dan ook trots, toen oud-priester en SP-sympathisant Huub Oosterhuis zei dat Jezus volgens hem de eerste socialist was. Het hielp haar om de positieve aspecten van haar katholieke jeugd te omarmen.

Voor Mart de Kruif hebben religie en oorlog alles met elkaar te maken. Want in een oorlog gaat het volgens de voormalige Commandant Landstrijdkrachten al gauw over zingeving. Dat merkte hij het sterkst, toen hij in Afghanistan leiding moest geven aan 45.000 militairen. Bijna dagelijks vielen er doden en dat riep de vraag op wat de zin daarvan was. Mart bidt iedere avond, dat deed hij ook in Afghanistan. De kerk heeft hij al lang geleden vaarwelgezegd, toen een pacifistische dominee militairen wegzette als moordenaars. Maar zijn geloof in God heeft hij altijd behouden.

In een tijd waarin het geloof voor velen niet langer vanzelfsprekend is, zoekt psychiater en bestsellerauteur Dirk De Wachter niet naar God in de hemel, maar in de ogen van de ander. In het tv-programma Adieu God reflecteert hij op zijn katholieke opvoeding, zijn afscheid van het klassieke godsbeeld en de blijvende kracht van liefdevolle nabijheid.

Cabaretier en acteur Leo Alkemade kreeg een atheïstische opvoeding. Toch verlangt hij er soms naar om te geloven, zingt hij in een onlangs uitgebracht liedje. In gesprek met Tijs van den Brink onderzoekt hij of er in zijn leven aanwijzingen te vinden zijn voor het bestaan van God. De stap om daadwerkelijk te gaan geloven vindt Leo moeilijk om te zetten. Ook omdat hij vindt dat gelovigen vaak lichtgeraakt reageren op grapjes over hun geloof.

Zangeres en presentatrice Angela Groothuizen zat op een meisjesschool, waar de nonnen nog de dienst uitmaakten. Ook al liet ze het katholieke geloof snel achter zich, de sporen ervan zijn nog altijd aanwezig. Angela is blij dat ze als kind leerde om tijdens het bidden in zichzelf te keren, iets wat ze haar hele leven is blijven doen. En ze hecht veel waarde aan rituelen. Ze zag hoe rustig haar moeder op haar sterfbed werd bij het ontvangen van het laatste oliesel. Zelf heeft ze de kerk een keer als toevluchtsoord ervaren, toen ze wanhopig was. En twee keer had ze een religieuze ervaring, die veel indruk maakte.

Historicus Maarten van Rossem kreeg een opvoeding, waarin godsdienst geen enkele rol speelde. Toch leek het hem als kind een aantrekkelijk idee om het klooster in te gaan. Het is er niet van gekomen en Maarten is er nog steeds stellig van overtuigd dat God niet bestaat. Geloof in een eeuwig leven vindt hij zelfs infantiel, maar desondanks zegt hij niet neer te kijken op gelovigen. Pas op veel latere leeftijd ging hij in de bijbel lezen en daardoor veranderde zijn beeld van Jezus.