Advertise on podcast: Betrouwbare Bronnen

Het is het meest onzichtbare maar strategisch zeer belangrijke netwerk op aarde. De kaart ervan is geheim., maar alles hangt er aan vast, elke dag. Juist daarom is het militair en technologisch hoog sensitief. Vladimir Poetin weet het, Xi Jinping, Donald Trump en Ursula von der Leyen evengoed. Nederland speelt hierbij als thuisbasis van ASML en als kustland aan de Noordzee een essentiële rol. Jaap Jansen en PG Kroeger praten met Katja Bego van Chatham House. Zij schreef het wereldwijd geprezen standaardwerk Deep Connections. The Hidden Battles to Conrol Subsea Cables. Onze mailtjes, bankzaken, Netflix, groene stroom en bovenal onze nationale veiligheid werken slechts dankzij de glasvezelkabels en andere 'dikke tuinslangen' op de oceaanbodem. Poetin en Xi brengen het in kaart en laten hun stromannen alvast oefenen met beschadigen. Een knip door de kabel is het eerste wat gebeurt bij de start van een oorlog. Katja Bego vertelt dat die 'verborgen veldslagen' om de kabelstelsels al in de 19e eeuw werden uitgevochten. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! --> Vrienden kunnen meedingen naar een exemplaar van het boek van Katja Bego!  ** Deze aflevering heeft een advertentie van Greenpeace: Er moet een nationaal verbod komen op het produceren en gebruiken van PFAS. Teken de petitie en eis een nationaal PFAS-verbod.** ** Deze aflevering heeft ook een advertentie van Nmbrs: Bevrijd je bedrijf van onnodige complexiteit. Go Go GROW met business software van Nmbrs.** Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Zulke kabels benutte queen Victoria al en maar één soort rubber uit Borneo en Maleisië bleek geschikt voor hun productie. De Britten en hun navy bouwden zo een monopolie en een onstuitbare kennismacht op. Duitse keizer Wilhelm II ervoer hoe dit zijn greep naar de macht al in augustus 1914 afstopte. De zeshonderd grote, actuele complexen van glasvezelkabels zijn de slagader van communicatie, economie, financiën, dataverkeer en ons entertainment. Zij bereiken de verste uithoeken en hebben uiterst kwetsbare achilleshielen. Jaarlijks gaat daar zo’n tweehonderd keer iets mis. Dan duiken twintig gespecialiseerde reparatieschepen en duikersteams op die kink in de kabel. Geen wonder dat Poetins militaire inlichtingendienst GRU een speciale afdeling - GUGI - heeft met een berucht schip, de Yantar, dat zulke kabels en knooppunten verkent en probeert te 'bewerken'. NAVO-topman Mark Rutte pronkt met een tegenactie als Baltic Sentry, ‘die het Kremlin haat en waar ik dus gek op ben’. China is niet minder actief, ook zelfs in de Oostzee tussen Finland, Zweden en Estland. Amerika slaagde in de Koude Oorlog al in pogingen Sovjet-kabels stiekem af te tappen en de EU is onlangs gestart met het Global Gateway programma, zelfs onder de Noordpool. Gek genoeg is Nederland als cruciale gebruiker van 'deep connections' aan de Noordzee laks en bureaucratisch verlamd. Niet handig – zeker ook niet voor ASML en andere toppers in de Nederlandse chipindustrie en high tech sector. Op de wereldkaart zijn de kwetsbare hotspots van de kabelstelsels vaak nog herkenbaar als een echo van de koloniale imperia van de 19e eeuw. Het Suezkanaal bijvoorbeeld, de Rode Zee en Straat van Hormuz, Singapore, de zeewegen rond Taiwan. Katja Bego waarschuwt ervoor dat de mondiale spanningen en de macht van nieuwe netwerken van satellieten - zoals Starlink van Elon Musk - ertoe leiden dat er een 'splinternet' ontstaat. Met steeds minder diepe verbindingen. *** Verder kijken     *** Verder luisteren Hightech ontwikkeling 551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML 525 – Wat Brainport Eindhoven ons leert en hoe we onze economie nóg toekomstbestendiger kunnen maken 462 – Allard Castelein moet essentiële grondstoffen veiligstellen 454 – Hoe Nederland als kennisland steeds weer vastloopt in bestuurlijke spaghetti 516 – Files op het elektriciteitsnet: de energietransitie dreigt slachtoffer te worden van het eigen succes 537 – De kracht van de vijf Nederlandse zeehavens Europa in het geding 567 – De geschiedenis beukt op Europa's deur 427 – Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 419 – Europa kán sterven – Emmanuel Macrons visie op onze toekomst 446 – Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd 78 – Roberto Viola: Shaping Europe's Digital Future Wereldwijde impact 571 – Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 578 – Jack Watling over oorlog voeren in een verdeelde wereld 447 – Als Trump wint staat Europa er alleen voor 613 – De staat van de Straat van Hormuz 549 – China en Japan op ramkoers *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:05:06 – Advertentie Greenpeace + Deel 2 00:55:19 – Advertentie Nmbrs + Deel 3 01:33:29 - Deel 4 01:50:07 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

De rijksoverheid is toegewijd en ijverig, maar ook log en overladen door regels en de uitzonderingen daarop die de regels onuitvoerbaar maken. Het kabinet wil stoppen met symptoombestrijding en ‘fundamenteel eenvoudiger werken’ en ‘Haagse muren doorbreken’. En daarbij meteen €3,5 miljard besparen op de overheidsdiensten. Lukt dat en kan dat allemaal tegelijk, vragen Jaap Jansen en PG Kroeger zich af. Ze praten er over met Bart Snels, in opdracht van het kabinet kwartiermaker van de taskforce slagvaardige overheid en Pieter Duisenberg, president van de Algemene Rekenkamer. Plaats van handeling de Dutch Design Week in Eindhoven. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! ** Hoeveel PFAS zit er in het kraanwater bij jou? Doe de kraanwatercheck van Greenpeace en ontdek hoeveel PFAS er in jouw postcodegebied is gemeten ** Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) stuurde op 26 oktober een brief hierover naar de Tweede Kamer. Volgens Bart Snels moet de taskforce het regelperfectionisme aanpakken en de oorzaken van de overladen overheid. Hij wil de ‘rommelzolder’ van honderden voorschriften en detailpunten opruimen. Daarvoor komt er jaarlijks een vereenvoudigingswet. Pieter Duisenberg onderstreept dat blijkbaar alleen zo de ministeries tot heldere doelstellingen kunnen komen: "Teleurstellend is bijvoorbeeld hoe Defensie daar niets van bakt, hoewel het reusachtige investeringen moet plannen. En ook Onderwijs niet." De complexiteit zit de overheid in de weg, zegt Snels. Denk aan de hardnekkigheid van 'ondoelmatige fiscale regelingen' die niet alleen tientallen miljarden euro’s verspillen, maar ook menskracht en controlewerk opsouperen. In het sociaal domein lopen vele vormen van hulpverlening elkaar in de weg – daarmee worden mensen uiteindelijk niet geholpen. Bij het beveiligen van de Noordzeebodem - kabels, energie, defensie - verlamt onduidelijkheid over bevoegdheden de slagvaardigheid, gispt Duisenberg de betrokken diensten. Belangrijker dan ambtelijke discussies over 'welke zelfstandige bestuursorganisatie gaat waarover’,  noemt Snels de cultuur van samenwerking met uitvoerders en medeoverheden. Met Alexander Pechtold schreef Snels een boek over de ervaringen van publieke dienstverleners. In de politiek worden zij niet gezien en op de ministeries niet begrepen. Uitvoeringsorganisaties worden vaak pas in de eindfase van het beleid maken gevraagd mee te kijken. Terwijl bijvoorbeeld bij spoedwetgeving tijdens de covid-pandemie bleek dat de omgekeerde werkwijze zeer effectief was en - inderdaad - wél slagvaardig. Slagvaardigheid als normstelling vereist een zelf-kritischer politiek milieu. Doorwrochte uitvoeringstoetsen bij wet- en regelgeving doen de ogen daar zelden glanzen. Stoere aankondigingen of aanklachten vullen daarentegen de talkshows. Als de Tweede Kamer serieus minder regels en detailzucht wil, zal zij als wetgevende macht moeten leren daarnaar te handelen. Bijna vijfduizend moties per jaar zijn geen uitdrukking van een cultuur van 'de politiek doet het wat en de uitvoering het hoe', zoals het kabinet het graag zou willen. Het 'doorbreken van Haagse muren' kan onspectaculair toch zeer slagvaardig gebeuren. Maar dat vereist wel daadkracht. Zoals bij het saneren van de vele 'documentmanagementsystemen' binnen de rijksoverheid of het lange termijn investeringsbeleid frustrerende kasstelsel. De rijksoverheid verdient een redesign. *** Verder luisteren Overheid en beleid voor de lange termijn 587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis’ 112 – Snels en Sneller: Tweede Kamer moet uitgaven strenger controleren 554 – Vooruit durven kijken, net als 50 jaar geleden met Almere 446 – Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd Dilemma’s en uitdagingen 120 – Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaan 445 – Chaos en onrecht in het sociale stelsel 226 – In het oog van de orkaan: Roel in ’t Veld over wat er mis is met politiek en bestuur 222 – Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie 147 – De kindertoeslagaffaire: het ging al mis bij de wetgeving Denkers 210 – Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde 208 – Max Weber: wetenschap als beroep en politiek als beroep *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:07:30 - Advertentie Greenpeace 00:09:02 - Deel 2 00:38:19 – Deel 3 01:10:50 – Deel 4 01:27:40 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tussentijdse verkiezingen zijn een vast gegeven in de Amerikaanse democratie. Zeker halverwege de tweede termijn van een president is hun impact vaak groot. De uitkomsten wijzen dan vaak al in een nieuwe richting die het land ook voor een nieuwe president de voorkeur geeft. Dat lijkt ook het geval voor het post-Donald Trump tijdperk vanaf 20 januari 2029. Jaap Jansen en PG Kroeger bekijken met Amerika-deskundige Pirmin Olde Weghuis de vele historische en actuele finesses die nu aan de orde zijn. Waar moeten we op letten en op wie? Welke factoren spelen een heel eigen rol? *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! ** Wil je weten welke eerste of volgende stap je kunt zetten om je huis comfortabeler en klaar voor de toekomst te maken? Kijk op Verbeterjehuis.nl voor betrouwbare, onafhankelijke informatie en hulp bij het verduurzamen van je woning ** Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Vaak waren kiezers bij de midterms uitgekeken op de zittende president. Nieuwe  presenteerden zich. Net als Trump nu moesten ook George W. Bush en Barack Obama beleven dat hun partijgenoten hen liever niet meer in hun buurt zagen. Vanuit de historie zijn ditmaal de midterms van 1874, 1934 en 1966 zeer instructief. In die jaren bepaalden deze verkiezingen een grote wending in de koers van het land. In 1874 speelden corruptie, ontevreden zuidelijke staten en een diepe depressie een hoofdrol. President Ulysses Grant verloor de greep op het Congres en de Democraten wonnen afgetekend. Daarmee werden de burgerrechten van de voormalige slaven drastisch en voor vele decennia teruggeschroefd. 1934 gaven de kiezers Franklin D. Roosevelt hun vertrouwen hoewel de zware depressie nog lang niet opgelost was. Zo kon hij zijn 'New Deal' en vervolgens zijn internationale beleid voortzetten. De gevolgen hebben de wereldgeschiedenis getekend. Zo ook die van 1966. Lyndon B. Johnson kreeg zware klappen wegens zijn burgerrechten-hervormingen en de Vietnamoorlog. Het werd twee jaar later dan ook het begin van een lange reeks van Republikeinse presidenten als Richard Nixon en Ronald Reagan tot aan 1992. Zal 2026 ook zo’n richting wijzende uitslag laten zien? Veel van die historische aspecten van destijds zien we nu weer. Veel hangt af van factoren als de opkomst en dus de mobilisatie van kiezers. Blijven ontevreden Republikeinen thuis? Switchen woedende hispanic kiezers massaal naar de Democraten? Of juist ook de rurale kiezers in het Midden-Westen die het gelag betalen van Trumps oorlog bij de Straat van Hormuz? Vertaalt zijn ongekende impopulariteit zich in een scherpe wending weg van de Make America Great Again-beweging en de Republikeinen? Welke staten gaan verrassen; het verschil maken in het Congres of laten nieuwe politieke sterren schitteren? Gebiologeerd kijkt iedereen naar het machtige Texas. Schuift dat na bijna 40 jaar naar links? Voor 2028 zou dat een politieke omwenteling van formaat zijn. Zal de eloquente Jon Ossoff in Georgia zo'n triomfale herverkiezing winnen in de Senaat dat hij voor 2028 een topkandidaat voor het Witte Huis is? Wordt het vrome boerenstaatje Iowa ineens de verrassing? Of juist conservatief South Carolina door een funest slechte MAGA-score? Pirmin Olde Weghuis wijst op vaste swing states als Michigan en Pennsylvania, waar de Democraten hun positie moeten bevestigen. En natuurlijk is, als altijd, Wisconsin cruciaal. En wat gebeurt ná de uitslag? Trump zal nimmer erkennen dat hij zélf verloor. De schuld krijgen anderen. En daar moeten wij zeer alert zijn. We zien nu al dat hij Volodymyr Zelensky slachtoffert door met Poetin gemene zaak te maken. Hoe gek het ook klinkt: juist een Democratische overwinning kan het daardoor juist Europa en de NAVO lastig maken. Zijn wij en Mark Rutte daarop voorbereid?    *** Verder luisteren Amerikaanse verkiezingen 494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerikahttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/494-trumps-aanval-op-de-geschiedenis-en-de-geest-van-amerika 570 - 250 jaar VS en Huis van Afgevaardigden (met Pirmin Olde Weghuis)https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/570-250-jaar-leiderschap-in-het-amerikaanse-huis-van-afgevaardigden 497 – De krankzinnige tarievenoorlog van Donald Trumphttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/497-de-krankzinnige-tarievenoorlog-van-donald-trump 481 - Donald Trumps nieuwe idool William McKinley, ‘de tarievenkoning’https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/481-donald-trumps-nieuwe-idool-william-mckinley-de-tarievenkoning 457 – Harris of Trump: de hete fase in de strijd om het Witte Huishttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/457-harris-of-trump-de-hete-fase-in-de-strijd-om-het-witte-huis 206 - 'Aardverschuiving': Michael Wolff over Donald Trumps laatste dagen als president. En: zijn bezoek aan Mar-a-Lagohttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/206-aardverschuiving-michael-wolff-over-donald-trumps-laatste-dagen-als-president-en-zijn-bezoek-aan-mar-a-lago 142 - De smerigste verkiezingscampagnes in de Amerikaanse geschiedenis (met Pirmin Olde Weghuis)https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/142-de-smerigste-verkiezingscampagnes-in-de-amerikaanse-geschiedenis 263 - De Amerikaanse Burgeroorlog: de overwinning van Abraham Lincoln en Ulysses Grant (met Pirmin Olde Weghuis)https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/263-de-amerikaanse-burgeroorlog-3-de-overwinning-van-abraham-lincoln-en-ulysses-grant 281 - Fourth of July: Amerika reisgids voor politieke junkies (met Pirmin Olde Weghuis)https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/281-fourth-of-july-amerika-reisgids-voor-politieke-junkies 133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG móet lezen!https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/133-amerikaanse-presidenten-boeken-die-je-volgens-pg-m-et-lezen Gevolgen voor hier 487 - Donder en bliksem in het Oval Officehttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/487-donder-en-bliksem-in-het-oval-office 476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVOhttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/476-trump-ii-en-de-gevolgen-voor-europa-en-de-navo 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voorhttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/447-als-trump-wint-staat-europa-er-alleen-voor 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafelhttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/575-nederland-staat-niet-langer-op-het-menu-maar-zit-aan-de-hoofdtafel 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europahttps://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:29:48 – Deel 2 01:21:28 – Deel 3 01:47:31 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ter rechterzijde van de VVD is het landschap druk en dynamisch. Al decennia leeft de overtuiging dat daar de velden wit zijn om te oogsten, maar ook toen PVV, NSC en BBB in samenwerking met de VVD de schuren wilden vullen bij Schoof ging alles weer meteen mis. Coherentie en saamhorigheid blijken op de radicale rechterflank onhaalbaar. Toch doet Mona Keijzer met haar Project 2029 een volgende poging. Zou zij wél slagen? *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! ** Wil je weten welke eerste of volgende stap je kunt zetten om je huis comfortabeler en klaar voor de toekomst te maken? Kijk op Verbeterjehuis.nl voor betrouwbare, onafhankelijke informatie en hulp bij het verduurzamen van je woning ** Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje [email protected] en wij zoeken contact. *** De politieke historie vertelt van vele pogingen tot krachtenbundeling op rechts. Tegen 'ultralinks', tegen 'vaag compromis' en van vreemde smetten vrij. Allen mislukten door eenzelfde patroon in hun politieke cultuur. Ook in de voorbije vijfentwintig jaar, post-Pim Fortuyn. De ontstaansgeschiedenis en drijfveren van zulke partijen zijn gedomineerd door onmin, afsplitsingen, uitsluiting en afkeer. Velen waren een residu van eerdere pogingen tot rechtse groepsvorming of wrakhout van een politieke schipbreuk van hun oprichters. Dat zag je bij Rita Verdonk en Pieter Omtzigt, bij Wybren van Haga en Keijzer zelf. Het patroon van de PVV en TON die ontstonden door scheuringen bij de VVD tot JA21 waarin zich restanten van de LPF en afsplitsers van FvD, BBB, PVV en NSC verzamelden. Het gevolg is dat ze ondanks hun afkeer van van alles elkaar vaak nog dieper haten en de wonden van hun botsingen blijven koesteren. De dynamiek van het rechtse landschap is dan ook contrair aan de ambitie tot krachtenbundeling. Bewust verwerpen zij consensus, polderen, elkaar wat gunnen, dialoog en compromis. Dat is immers oude bestuurscultuur, dus slappe hap. Mona Keijzer vormt er zelf een patent voorbeeld van met haar ontslag uit Rutte III en haar Werdegang bij BBB en in de Schoof-coalitie. Project 2029 claimde met dialoog over inhoud te beginnen en dan coöperatieve groepen geestverwanten te verzamelen. Feitelijk begon het met een symposium over een proces tegen de staat wegens ‘de gevolgen van massa-immigratie'. Niet inhoud maar procedures, niet dialoog maar uitsluiting. Mona Keijzer ging op tournee om leden te werven. Bij NSC voelde dat toch een beetje als lijkenpikkerij; klassiek politiek kannibalisme als bekend patroon op de rechterflank. Van de krachtenbundeling lijkt vooralsnog niet veel te komen. Voor Geert Wilders is Keijzer lucht, Henk Vermeer en Caroline van der Plas willen niets meer van haar weten, JA21 heeft haar niet nodig en Gidi Markuszower wacht af. Alleen Van Haga is positief, maar die kan niet eens een zetel inbrengen. Niettemin lijkt Keijzer vastbesloten tot deelname aan de Provinciale verkiezingen en daarna aan die voor de Eerste Kamer. Er zijn 3.000 leden, zegt ze, en per provincie heeft ze twintig à dertig kandidaten. Uit de historie van partijfusies zijn essentiële voorwaarden voor succesvolle krachtenbundeling te herleiden. Die lijken hier afwezig. Ook haar eigen historie geen garantie voor succes. Dwarsliggerij leidde tot een uniek ontslag als CDA-staatssecretaris. Als BBB-vicepremier maakte ze amok over de opdeling van de erfenis van de vertrokken asiel en migratie-minister Marjolein Faber. BBB verloor met Mona Keijzer als prominent gezicht twee keer fors. In plaats van solidariteit koos zij op het dieptepunt afsplitsing. De inhoudelijke ambitie van Project 2029 is pover. Het startdocument bevat niet één oorspronkelijk idee. Veel ervan is geleend uit PVV- en NSC-betogen. Deze nieuwe poging tot succesvolle eenheid op rechts herinnert nog het meest aan Trots op Nederland van Rita Verdonk. *** Verder luisteren 560 - Een zwarte dag voor de PVV 550 - Dick Schoof, een premier om van te leren 521 - Hoe saaier de politiek, hoe gelukkiger het land 511 - De val van het kabinet-Schoof 501 - Den Haag zonder Omtzigt en een Voorjaarsnota zonder beleid 491 - De voortdurende twijfels van Nieuw Sociaal Contract 438 - Het nieuwe kabinet als kleuterklas. De koning kun je niet spelen 420 - Wilders formeert in Boedapest, niet Den Haag 332 - De lange kleurrijke traditie van ‘Boerenpartijen’ 169 - Vijftien jaar Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders 152 - De 19e-eeuwse wortels van Forum voor Democratie 65 - ‘Vroeger was alles beter’, PG Kroeger: nostalgie als strategie en politiek wapen 31 - Populisten tot mislukken gedoemd  *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:27:08 – Deel 2 00:56:20 – Deel 3 01:12:09 – Einde       See omnystudio.com/listener for privacy information.

De belangrijkste verkiezingen van Europa zijn in aantocht. Wie volgt in mei 2027 Emmanuel Macron op? Hoe ziet de Frans-Duitse as er straks uit? Jaap Jansen en PG Kroeger belichten de allereerste president van Frankrijk, die overigens na vier jaar opnieuw een keizerrijk uitriep. De lessen van Napoleon III zijn kleurrijk, verrassend en actueel. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! ** Bevrijd je bedrijf van onnodige complexiteit. Go Go GROW met business software van Nmbrs ** Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** De eerste president van de Franse Republiek kende een avontuurlijk leven als weinig anderen. Hij deed pogingen tot staatsgreep waarvan één slaagde, leefde als jongen als balling in een kasteeltje in Zwitserland en daarna in Amerika, Italië en Londen. Maar hij begon als prinsje in Holland, want zijn vader was de eerste koning hier, Lodewijk Napoleon, de broer van Napoleon Bonaparte, die dus de oom was van het ventje. Charles Louis Napoléon Bonaparte, zoals zijn volledige naam was, deed actief mee aan de revolutie van 1848, werd lid van de Assemblée en kandideerde zich als president van de nieuwe, democratische Republiek. Hij voerde een uitgekiende populistische campagne en zette de faam en 'grandeur' van zijn naam schaamteloos in. Hij won de eerste ronde in één klap met ruim 74 procent van de stemmen. Het mandaat van het Franse volk was verpletterend. Democraten als Alexis de Tocqueville wantrouwden hem dan ook van nature. Niet zonder reden, want het kersvers staatshoofd bouwde een eigen politiek netwerk in heel de Republiek, was gul naar minvermogenden, boeren en kleine winkeliers en zette een megalomaan project in gang om Parijs te renoveren als mooiste stad ter wereld. Met een coup en twee referenda liet hij zich uitroepen tot keizer Napoleon III toen zijn grondwettelijke termijn in 1851 ten einde liep. Tocqueville en vele van zijn geestverwanten werden bruut aangepakt. De nieuwe keizer ging direct in bonapartistische stijl aan de slag en accepteerde geen blokkades. Zijn beleid gaf Frankrijk dynamische impulsen, zijn 'tweede keizerrijk' was – net als dat eerste van zijn oom - allerminst reactionair of bedaagd. Het herontwerp van Parijs werd met elan opgepakt door baron Georges-Eugène Haussmann en zo nodig tiranniek en via creatieve bekostiging doorgedrukt. De moderne infrastructuur, het OV, frisse lucht dankzij parken als groene longen, water en riolering, monumentale pleinen en uitzichten, brede boulevards en extraverte monumenten zoals 'l Opéra' zetten tot op de dag van vandaag het keizerlijk stempel op de lichtstad. Napoleon III sloeg uiteraard ook zijn adelaarsvleugels uit over het wereldtoneel. Leger en vloot moesten schrik aanjagen. Koningin Victoria werd een vriendin, tsaar Nicolaas I in de pan gehakt en avontuurlijke koloniale expansie gaf het nieuwe imperiale imago glans. Algerije, Indochina, de Zwarte Zee en Mexico werden objecten van zijn mondiale ambitie. Hij wilde zijn oom overtreffen. Een nieuwe opponent had dit door. De Pruisische kanselier Otto von Bismarck bespeelde de keizer als een viool. Hij stortte hem geopolitiek en militair in het verderf. Het keizerrijk werd in 1870 binnen enkele maanden door de Pruisen overweldigd. Napoléon III werd daarna in een Duits kasteel opgesloten en mocht uiteindelijk als balling zijn dagen slijten in de buurt van Victoria. In Parijs ontbrandde een communistische opstand, die met geweld werd neergeslagen door het leger van de Derde Republiek. Kijk je naar de Franse presidenten van de Vijfde Republiek sinds 1958, dan is het  verrassend hoezeer juist Napoleon III in allerlei opzichten en kenmerken hun voorloper is. De president is een soort monarch die vaak probeert te scoren als een populist, komt met Grands Travaux, zet referenda in als machtsmiddel en pakt militair uit ook al moet hij voor al die dingen 'avontuurlijk begroten’. *** Verder luisteren 190 - Napoleon, 200 jaar na zijn dood: zijn betekenis voor Nederland en Europa 57 - Alexis de Tocqueville 584 – Gerrit Schimmelpenninck, de vergeten minister-president 488 - Het Congres van Wenen (1814-1815) als briljant machtsspel 339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck 602 – De enkelband van Jordan Bardella 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen 534 - Franse schandalen: Nicolas Sarkozy en andere presidenten waar een luchtje aan zit 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst 284 - Komt onder Macron een einde aan De Gaulles Vijfde Republiek? 45 – De liefdesbrieven van François Mitterrand 35  - Charles De Gaulle 28 - De relatie Nederland-Frankrijk 200 - De Heerser: Machiavelli's lessen zijn nog altijd actueel *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:34:08 – Deel 2 01:00:52 – Deel 3 01:25:56 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

De vraag houdt velen bezig. Wat is er aan de hand met de VVD en moet het verder met de rechtsliberalen? Ze staan all time low in de peilingen en minder dan de helft van de VVD-kiezers heeft nog vertrouwen in partijleider Dilan Yesilgöz.   Staren ze in een gat of is er toch nog een wenkend perspectief? Waar dan? Hoe dan? Met wie dan? Dreigt het lot van de Duitse zusterpartij, de FDP? Jaap Jansen en PG Kroeger over de onheilspellende lotgevallen van de VVD. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Kantelpunt was de val van Rutte IV en het ‘epifaan moment’ van de gevallen premier. Zijn eigen partij, aangezet door het duo Dilan Yesilgöz en Ruben Brekelmans, had geen fiducie meer in het steeds weer vinden van slimme compromissen en vage afspraken rond het midden. Er moest de kiezers stevig rechttoe-rechtaan beleid op rechts in duidelijke taal geleverd worden. Bij migratie en asiel, op veiligheid en vooral ‘rust in de portemonnee’. De VVD maakte hier een drieledige strategische fout. Ten eerste normaliseerde ze Geert Wilders en zijn PVV. Kiezers vroegen zich af: waarom neem je de kopie als het origineel beschikbaar is? Ten tweede zagen ze niet dat voor veel kiezers NSC een 'net alternatief' op rechts bood. En ten derde geloofde de VVD tegen alle bewijzen in – nota bene officieel vastgesteld door Mark Rutte – toch weer dat de Donner-doctrine succes beloofde. Bij de vorming van een coalitie met PVV en NSC - BBB was hierbij nooit een wezenlijke factor - merkte de VVD al direct dat ze misgegokt had. Politiek was zij niet meer leidend, inhoudelijk kon ze zich juist niet als 'stevig rechts', maar slechts als gematigd 'safe pair of hands' profileren. De Donner-doctrine bleek opnieuw niet te kloppen. De extremisten en populisten radicaliseerden en werden stuurloos in een coalitie. Schoof werd het symbool van de onmacht die de VVD zichzelf hiermee aandeed. Daarbij herrees het midden en vond men op centrumlinks een eensgezinde machtsoptie. D66 en CDA kwamen met eigen versies van Ruttiaanse gematigdheid en dreigden de VVD electoraal in te halen. De nieuwe strategie van de liberalen werd daarom 'alleen wij kunnen links nog blokkeren'; de kiezers moesten daarom ‘toch maar weer de VVD’ stemmen. Obstructie als eindspurt-leuze. Iets liberaals was nergens nog te ontwaren. In de kabinetsformatie bleek Yesilgöz bereid het duo Rob Jetten en Henri Bontenbal aan te vullen en meerderheidsopties 'over rechts' te laten schieten, zolang haar obstructie-attitude beloond werd. Het minderheidskabinet kon op grote thema's steun en dynamiek verwerven, van stikstof tot Europa, defensie en woningbouw. De blokkade van 'links' was al vanaf de Regeringsverklaring een fata morgana. De liberale strategie mislukte opnieuw, net als na de val van Rutte. Om nu weer een kabinet te laten vallen lijkt al te riskant. Intussen blijken bewindslieden als David van Weel en Eelco Heinen niet slipvrij en profileert Yesilgöz zich primair als schaduwpremier en schaduwfractieleider tegelijk. Heinen deelde gunsten uit aan 'links' die gretig geïncasseerd werden zonder allianties te realiseren. Tegelijkertijd wordt de route over rechts alleen maar onbegaanbaarder. De incoherentie tussen de leidende figuren in liberale kring neemt zichtbaar toe naar mate ook hun tweede poging tot een strategische aanpak van de rails loopt. Zorgelijke peilingen doen de rest. Achter de schermen zeggen sommige VVD’ers: misschien is het wel eens goed dat we een forse klap krijgen. Een beetje zoals CDA (van 15 naar 5) en D66 (van 24 naar 9) in 2023 overkwam. Want die moesten toen wel schoon schip maken en nieuw leiderschap een kans geven. Een dreun als redding. Een blik naar het Oosten biedt de VVD geen hoop. De FDP blies het eigen ‘paarse kabinet’ op en ging zelf ten onder: weg uit de Bondsdag, weg uit steeds meer deelstaten. Is ook de VVD aan het einde van haar levenscyclus? *** Verder luisteren 611 - Piet Oud, de vrijzinnig-democraat die zowel de PvdA als de VVD oprichtte 610 – Kabinet-Jetten: de Algemene Politieke Beschouwingen van 2026 als tussenstand 609 - De zes stijlen van politici 604 – D66 en CDA hadden in de kabinetsformatie te veel haast, daardoor gaat het nu zo stroef 599 - Ingrijpende plannen, maar krijgt het kabinet-Jetten voldoende steun? 594 - De komst van PRO verandert het politieke landschap 591 – Honderd dagen kabinet-Jetten 589 - Nieuwe poldervoorzitters dwingen kabinet-Jetten terug te komen op bezuinigingsplan 582 – Het kabinet-Jetten: navigeren in de mist 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 477 - De VVD staat sterk, maar zit ook klem *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:49:08 – deel 2 01:18:54 – Deel 3 01:33:52 – Einde     See omnystudio.com/listener for privacy information.

Duitsers worstelen met zichzelf en elkaar. De regionale verkiezingen schokten velen. Ook Merz en zijn team zijn net als hun voorgangers impopulair. Wat scheelt de Duitsers? Wie alles van hen weet, van de ‘permanente Depressionen’ en van de vrolijkheid en rijke cultuur van humor en satire is Patrick Nederkoorn. Bij onze oosterburen toert hij sinds 2019 langs inmiddels uitverkochte zalen. “Grappig en tegelijk tot nadenken stemmend”, schreef een Duitse krant, die noteerde dat hij – heel bijzonder in Duitsland -  een staande ovatie kreeg. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen met hem de enorme diversiteit en historie van de humor in Duitsland. De variëteit van lokale en regionale tradities in cabaret en satire is ongekend. Daarbij is het publiek in Hamburg écht anders dan in Schwaben, München of het Oosten. Patrick Nederkoorn heeft ‘een hele wereld leren kennen bij hen waar wij eigenlijk geen idee van hebben’. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Als Nederlander heeft hij een groot voordeel. "Duitse politieke komieken zijn vaak erg stellig, minder vrolijk uitdagend." Men vindt onze taal leuk, ons accent vermakelijk en ze kunnen veel hebben als het van een Nederlander komt. "Duitsers zijn heel open voor stemmen van buiten. Want hun geschiedenis; de worsteling daarmee heeft ze bedachtzaam en nederig gemaakt." Nederkoorn heeft daarom geleerd zijn publiek aan het begin van de avond een beetje los te laten komen, zodat ze merken dat ze met hem en om hem mógen lachen. "Die serieuze kant, hun ‘Ernsthaftigkeit’, is ook erg mooi, hoor. Het maakt ze namelijk ook meteen gevoelig. Als je een mooi liedje zingt bijvoorbeeld, dan krijgt dat veel weerklank. Cabaret is ook bij hen natuurlijk iets leuks, maar hoort wel degelijk bij 'die Kultur'. En die heeft diepe wortels en mooie tradities. Theaters zijn vaak van de stad, maar soms ook van traditionele 'theaterfamilies' of van heel oude verenigingen." Duitsers zijn vaak een tikje jaloers op het lossere, lichtere bij 'die Holländer'. “Ze zijn namelijk wel erge masochisten, maar ik zeg altijd dat wij wel wat meer van hun ernst zouden mogen hebben. En zij wat meer van 'das Poldern'; van minder hiërarchisch gedrag." De politieke humor van Nederkoorn is vrolijk en indirect uitdagend. Hij verbindt klimaat met vluchtelingen – “Schaffen sie das als binnenkort 18 miljoen Hollanders de grens over komen vluchten nu de zeespiegel stijgt?” - en bespot het gebrek aan digitalisering, het fax-gebruik door het leger en de eindeloze ambtenarij. "Ze nemen publieke zaken en thema's zeer ernstig en daar kun je heerlijk mee spotten. Je merkt direct dat dit bevrijdend werkt in het publiek!" Politici zijn een gewild object. "Sarah Wagenknecht is geweldig. Zo'n chique dame, prachtig gekleed, parelkettingen, en dan heel links voor de arbeiders zeggen op te komen én voor Poetin." Friedrich Merz is dan weer vermakelijk on zijn arrogantie en gebrek aan mensenkennis. "Wij zien hier vooral de Europeaan Merz, waardoor hij bij ons er niet zo slecht op staat, maar in eigen land..." En zoals overal zijn er ook in Duitsland dingen die 'niet goed' of zelfs fout vallen. "Ze zijn bijvoorbeeld niet goed in wisselingen die lekker schuren in je verhaal. Dat vinden ze ongemakkelijk. " In een grap over de Nederlandse keuken kun je beter niet ineens de Hongerwinter erbij halen. "Euthanasie... Nee, dat is zó’n taboe! Echt, kan echt niet." En in het oosten kun je beter niet beginnen over het WK van 1974. *** Verder kijken De Nederlandse website van Patrick Nederkoorn De Duitse website van Patrick Nederkoorn Patrick Nederkoorn - Orangene Klimaflüchtlinge mit Wohnwagen (Die besten Comedians Deutschlands) *** Verder luisteren Duitse cultuur, historie en eigenaardigheden 451 - 75 jaar Duitse Democratie 366 - De zieke man van Europa: hoe komt Duitsland uit de economische verlamming? 399 - Politieke problemen in Duitsland, Nederland en Europa: de grote zorgen van Bondsdaglid Otto Fricke 572 - ondertussen in Duitsland  444 - Het Oosten kiest, Duitsland siddert 465 – Nederland en Duitsland, labiel en leiderloos. En: de opmerkelijke overeenkomsten met Noordrijn-Westfalen  72 – ‘Wir sind ein Volk!, Helmut Kohl in Dresden 53 – De viering van 40 jaar DDR Duitse politiek en politici 483 - Friedrich Merz, eerzuchtig en onbesuisd 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland 467 - De twee levens van Angela Merkel 276 - 30 jaar politiek, 16 jaar bondskanselier en de hond van Poetin: Angela Merkel blikt terug 218 - Angela Merkel, een bijzondere bondskanselier - gesprek met biograaf Ralph Bollmann 42 - Merkels vertrouweling Elmar Brok: 40 jaar Europese geschiedenis 421 - Bewonderd en gevreesd. De memoires van Wolfgang Schäuble 331 – De Groenen 40 jaar in de Bondsdag: van ‘narrenschip’ naar solide regeringspartij 111 - De onverwachte herrijzenis van Helmut Kohl en van Merkel 47 - Konrad Adenauer, de eerste bondskanselier 339 – De eeuw van Bismarck *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:28:51 – Deel 2 00:52:05 – Deel 3 01:35:22 – Einde   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De massale luchtoorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran begon op 28 februari. Nu 7 maanden geleden. Het zou, naar het model van Venezuela, een korte militaire operatie zijn, het bewind onthoofden en de hele situatie in het Midden-Oosten transformeren. Bondgenoten werden - opnieuw - niet geraadpleegd of betrokken. Waarin zijn we inmiddels beland? Wat wacht ons nog meer? Jaap Jansen en PG Kroeger keren terug naar Hormuz. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Drie strategische doelen stonden voorop: onthoofding van het regime, verwoesting van het militair potentieel, denuclearisatie. De operatie werd een nog altijd voortgaande oorlog en niet één van deze doelen is gerealiseerd. Ayatollah Ali Khamenei werd als slachtoffer juist dat waarnaar iedere radicale sjiiet verlangt. Een martelaar als Imam Hoessein. Zijn bewind bleef overeind in de vuistgreep van de Revolutionaire Garde. 'Regime change' verdween al snel als oogmerk. Teheran bleek geen Caracas. De militaire ondergang van Iran werd niet bereikt. Eerder het tegendeel. Amerikaanse steunpunten rond de Straat van Hormuz zijn zwaar beschadigd, hightech materiaal werd zo schaars dat dit overal vandaan moest worden opgehaald en de inzet ervan ingeperkt. De gedurige dreigementen van Donald Trump met 'vernietiging van de civilisatie' wijzen erop dat Iran allerminst machteloos is. Dat de Straat van Hormuz open is, klopt cynisch genoeg ongeveer. De Amerikaanse vliegdekschepen zijn namelijk weggetrokken naar veiliger wateren, terwijl Iran de toegang domineert en benut voor de eigen tactische doelen. De denuclearisatie is het meest merkwaardige aspect van deze oorlog. Het kernwapen van Teheran is als 'Schrödingers kat'. Trump had dit in de zomer van 2025 naar eigen bewering geheel uitgewist. Om vervolgens ‘een binnenkort actief Iraans kernwapen’ te presenteren als argument voor de overval eind februari. Het bewind in Teheran herhaalde de mantra dat het geen kernwapen bezat en zich aan Barack Obama's 'deal' van 2015 zou blijven houden, maar overigens het recht had nucleaire afschrikking na te streven, omdat Trump die deal had geschrapt. Overwinningen zien er bepaald anders uit. Een triomf, honderden miljarden van dankbare sjeiks en emirs, 'Abraham-akkoorden' en een gedroomde Nobelprijs ziet Trump allemaal verdwijnen. De boeren in het midden-westen van Amerika zien hun bedrijven en oogsten omvallen en laten MAGA in de steek. De impact van de gebeurtenissen in ongekend. In het Midden-Oosten is sprake van een volslagen impasse, waarbij ieder beseft dat Israël en Amerika geen kant meer op kunnen. Rijke landen in Europa en Azië lijken vooralsnog nog weerbaar, ondanks de verlamming van handel en energieproductie. Armere landen hebben het nu al zeer moeilijk, bijvoorbeeld met kunstmest, voedselproductie en energie. Rusland drijft panisch handel met Iran om via de Kaspische Zee en benzinetankwagens over land de klappen op de energie-infrastructuur door Oekraïne te compenseren. De twee oorlogen zijn nu aldus vermengd geraakt. De Golfstaten staan met lege handen. Amerika is niet meer hun schild, maar de magneet van hun ellende. Deals met Teheran met de hulp van bondgenoten als Pakistan of Turkije zouden heel kostbaar worden. China kijkt toe en ziet de VS hun wapentuig uit Azië wegtrekken en Korea, Japan en Taiwan ontredderd achterlaten. Op bezoek in Washington kon Xi Jinping de vaste, klassieke eisen van de Amerikanen negeren. Trump bood zelfs aan wapens te leveren, hoewel de wet dit verbiedt. En Europa, Nederland? Enerzijds moeten wij vijf procent van het bbp reserveren voor defensie, anderzijds trekt Trump zich terug uit NAVO-afspraken en laat Oekraïne in de steek. ASML mag geen handeldrijven met China, terwijl Trump Xi desnoods wapens zou willen leveren. De Europese bondgenoten zijn even geïsoleerd als kroonprins Mohammed bin Salman of Zuid-Korea, terwijl hen verweten wordt niet mee te willen vechten bij Hormuz, ook al was hen dat nimmer verzocht. Ontkoppeling van allianties is alom zichtbaar. En de 'middenmachten' zoeken inmiddels elkaar op. *** Verder luisteren Oorlog in de Golf 577 - Hoe Jimmy Carter de bescherming van de Golfregio tot Amerika’s prioriteit maakte 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 315 - Vrouw, leven, vrijheid: oorzaken en achtergronden van het straatprotest in Iran. En: de rijke Perzische cultuur 76 - Rudi Vranckx: Het Midden-Oosten is het Vietnam van onze tijd De gevolgen voor de wereld 578 - Jack Watling over oorlog voeren in een verdeelde wereld 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 612 – Investeren in een turbulente wereld 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 564 – Xi Jinping en de zuivering van de Chinese legertop 549 - China en Japan op ramkoers *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:37:33 – Deel 2 01:09:41 – Deel 3 01:31:02 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oorlogen en blokkades frustreren internationale handel. De klimaatcrisis zet voedselproductie, oogsten en het overleven van boeren onder druk. Ook Nederland lijdt er onder als Europese handelsnatie, agrarische grootmacht en kenniscentrum. Maar er zijn ook kansen, innovaties en  nieuwe partnerschappen die antwoord geven op deze uitdagingen. Jaap Jansen en PG Kroeger praten hierover met Melanie Maas Geesteranus, ceo van Invest International, en Daan Wensing van Initiatief Duurzame Handel. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door IDH en met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Melanie Maas en Daan Wensing zijn bezorgd over de positie van Nederland en de Europese Unie in deze turbulente omstandigheden. Al zag Wensing in New York tijdens de UN Climate Week een duidelijke omslag na de grote onzekerheden daar in 2025. "Er is nu veel meer can do mentaliteit. Japan en Korea bijvoorbeeld, kijken nadrukkelijk naar ons land bij de aanpak van hun ontwikkelingssamenwerking en handelsbeleid." Na de kredietcrisis van 2008 zijn langetermijninvesteringen in innovaties via banken veel moeizamer geworden, zegt Maas. Invest International ondersteunt daarom bedrijven die vanuit Nederland de stap van start-up naar scale-up willen maken. "In de agrosector investeren is duidelijk lonend. We zien veel kansen. Kennis is hier hoogontwikkeld. Innovaties in agritech, in kwaliteit van gewassen en in veel zorgvuldiger verwerking van grondstoffen zijn succesvolle voorbeelden.” Maas was staatssecretaris in de kabinetten-Balkenende I, II en III en minister in Rutte I en II. Ze is blij dat haar VVD in het kabinet-Jetten – anders dan onder Schoof – de waarde weer ziet van ontwikkelingssamenwerking als complement van internationale handel: “De combinatie is essentieel voor ons verdienvermogen." De nieuwe Nationale Investeringsinstellling die in 2028 van start gaat als opvolger van van Invest International en Invest-NL kan hier extra impulsen geven. “Met één voordeur voor bedrijven, meer geld en duidelijk toekomstperspectief voor ons verdienvermogen." IDH en Invest International slaan de handen ineen binnen het grote EU-programma Global Gateway, dat een alternatief wil zijn voor China’s Belt and Road Initiative. Volgens Wensing was Nederland bij aanvang van de Global Gateway nogal passief. Sinds kort ziet hij meer dynamiek, maar ons land moet zich wat hem betreft als grote 'E6' economie nadrukkelijker profileren. Onder Jetten staat Nederland niet meer op het menu, maar zit aan tafel. Maar minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) heeft nog te weinig oog voor de maatschappelijke organisaties die de Nederlandse economie wereldwijd op de kaart zetten, meent Wensing. En al is er nu financieel meer ruimte, het blijft toch wel erg 'kruidenieren'. ‘Middeleeuws boekhouden’, zei Peter Wennink onlangs over de wijze waarop Financiën omgaat met langetermijninvesteringen. Melanie Maas beaamt dat. "Je kunt veel meer investeren zonder dat je de staatsschuld laat oplopen. Dat mag van Brussel, maar Nederland doet het niet.” Als het aan IDH én de Tweede Kamer ligt, organiseert Nederland tijdens het EU-voorzitterschap in de tweede helft van 2029 een grote topconferentie over 'voedsel en water', samen met landen, bedrijven en organisaties uit het Mondiale Zuiden. Wensink suggereert om ook de BRICS-landen hierbij te betrekken. “Landen als Brazilië en India zijn voor de EU en voor ons land als landbouwgrootmacht' essentiële partners.” *** Verder lezen Melanie Maas Geesteranus - Stop met snijden in ontwikkelingssamenwerking Middenmacht en Onmacht op een veranderend Wereldtoneel (Clingendael) Strategisch handelen. Beleid voor een geopolitieke economie (WRR) *** Verder luisteren 595 – Voedselzekerheid in een wankele wereld 597 - Een volle, ambitieuze agenda voor EU-voorzitter Ierland 587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis' 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 547 – Jeroen Dijsselbloem en Pieter Duisenberg: knopen doorhakken, hervormen en stevig investeren 537 – De kracht van de vijf Nederlandse zeehavens 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi (over de BRICS) 446 - Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd 431 - Handelsland Nederland staat op het spel 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 409 - Nederland wereldwijd handelspartner, ook van communistisch Vietnam *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:36:44 – Deel 2 00:53:08 – Deel 3 01:11:24 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Piet Oud was de brug tussen de politiek van de late 19e eeuw en het liberalisme van de VVD in de 21e eeuw. Oud was tijdgenoot, partner en opponent van grote namen als Troelstra, Wilhelmina, Kuyper, Ruys de Beerenbrouck, Colijn, Seyss Inquart, Drees, Stikker, Burger, Romme. De jonge Hans Wiegel zag hem als voorbeeld. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in dat rijke politieke leven met dr. Boris van Haastrecht, die promoveerde op een indrukwekkende biografie: Strijdbaar democraat, P.J. Oud 1886-1968. Want een vechtersbaas was hij, al op zijn 21ste een fameus, door heel het land trekkende propagandist, gevreesd debater en vanaf zijn 30ste Tweede-Kamerlid voor die Vrijzinnig Democratische Bond. In 1917 gekozen in het oude districtenstelsel, in 1918 in het nieuwe kiesstelsel van evenredigheid. Zijn ideaal was een 'doorbraakcoalitie' met VDB, sociaaldemocraten en progressieve katholieken. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Als vriend maak je kans op een exemplaar van het boek over Oud. Deze aflevering bevat een advertentie van Bestuursfilosoof. Ga naar bestuursfilosoof.nl en ontdek wat een bestuursfilosoof voor jouw organisatie kan betekenen. Daar vind je verhalen, beloften en aanbod en vraag je in één klik een kennismaking aan. Deze aflevering heeft ook een advertentie van NordVPN. Profiteer nu van de exclusieve NordVPN-deal. Probeer NordVPN zonder risico met de 30 dagen geld-terug-garantie! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Hij maakte snel carrière door binnen de VDB alle grijpbare functies te verenigen, loyaal aan en onmisbaar voor zijn partijleider en 'generaal' Henri Marchant. Oud is zo een eerste markant voorbeeld van de beroepspoliticus, zoals Max Weber die schetste. Hij was links, sociaal-cultureel als voorvechter van vrouwenkiesrecht en openbaar onderwijs, en sociaaleconomisch als bepleiter van een sterk progressief belastingstelsel met lage loonbelasting en hoge vermogensbelasting. Tegelijkertijd was de Oud afkerig van het dogmatisme van Marx, klassenstrijd en socialistische revolutiedromen. Troelstra's poging tot een rode machtsgreep in 1918 maakte dat zijn ideale coalitie er nimmer kwam. En na bezetting en de Tweede Wereldoorlog was Oud en zijn VDB als brug tussen 'Rooms' en 'Rood' overbodig geworden. De strijdbare kant van de politicus werd opvallend zichtbaar in de lange reeks van conflicten en heibel binnen de VDB en ook later in zijn VVD. Tragisch was de scheuring met Marchant. Niet minder die met mede VVD-oprichter Dirk Stikker. Oud kon daarentegen goed opschieten met 'self made men' en sociale klimmers, ongeacht hun ideologie. Zo bewonderde hij Hendrik Colijn, wiens minister van Financiën hij werd in diepe crisistijd. Van Haastrecht toont een boeiend, nogal ander beeld van het beleid dat hij toen voerde. En onthult een vuige politieke intrige in 1939, die Oud bijna premier had gemaakt. Tragiek kende Ouds leven beslist. Zijn zeer dominante vader en psychisch aangeslagen, jong gestorven moeder zijn deel van dit levensverhaal. Dat hij net burgemeester was toen Rotterdam door het Nazi-bombardement verwoest werd niet minder. Na de bevrijding was zijn greep op de Haagse politiek sterk verminderd. En daar hield hij niet van. Hij klampte zich vast aan de nieuwe PvdA, maar Oud vond daarin geen prominente rol meer. Uitkomst bood oprichting van een nieuwe partij: de VVD. Hij regeerde deze partij als een kleine dictator, alom bewonderd in de politiek en de media als kenner van staatsrecht en politieke geschiedenis. En nog steeds als gevreesd kundig en fel debater. Cruciaal werd zijn koerswending na 1956. De VVD zag hij ook nu als linkse partij, tegen het confessionele blok, maar hij keerde zich vooral tegen de PvdA zodra Drees die niet meer domineerde. Het leverde zetelwinst op, maar juist nu de VVD politieke macht kon veroveren, vonden velen daarbinnen dat Ouds tijd voorbij was. Een jonge generatie liberalen zag nieuwe stijl, ideeën en sociale verhoudingen opkomen. "Hoe haal je het in je hoofd?" brieste Oud toen zijn vicevoorzitter een vertrek suggereerde. Die weigering de tijd te herkennen werd een wezenlijke impuls voor het ontstaan van D66. In zekere zin heeft Oud - zijn hele leven een fel anti-confessioneel - aan de wieg gestaan van elk van de drie paarse partijen. Zo werd hij de brug tussen de links-liberale jaren na Thorbecke, de 20e eeuw van verzuiling en modernisering en nadat 'Paars' de confessionelen buiten spel zette de 21ste eeuw waarin Mark Rutte de eerste VVD minister-president werd. *** Verder luisteren Ouds wortels en zijn vroege jaren 520  -  De radicaaldemocratische erfenis van Pieter Vreede 339 - De negentiende eeuw van Bismarck 274 - Thorbecke, denker en doener 149 - De zeven levens van Abraham Kuyper, een ongrijpbaar staatsman 403 - Sam van Houten, een eeuw lang verrassend dwars Ouds politieke wording 208 - Max Weber: politiek als beroep 60 - Coen Brummer & Daniël Boomsma: De canon van het sociaal-liberalisme Oud en zijn tijd 502 – Schipperen, laveren, boot afhouden en bakzeil halen. De Haagse ambtelijke top tijdens de Nazi-overheersing  55 - De geboorte van het poldermodel 43 - Liberaal denker Witteveen *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:43:40 – Deel 2 01:34:05 – Deel 3 02:15:30 – Einde   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Troonrede en rijksbegroting waren een eerste bod van het minderheidskabinet-Jetten. Dat daarop niet direct werd toegehapt kon dan ook niet verrassen. De pirouettes en eerste bewegingen in de Algemene Politieke Beschouwingen verdienen een precieze observatie en duiding. Jaap Jansen en PG Kroeger zagen een soevereine maar niet foutloze Jesse Klaver, die zich presenteerde als de ware opvolger van Willem Drees en de polder van de zuilentijd. Back to the Fifties. Duidelijk was dat hij met zichzelf had afgesproken dat-ie goedgemutst zou blijven. Met de premier speelde hij een wedstrijd glimlachen en opgeruimdheid. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze bevat een advertentie voor de film De Gaulle – Liberté. Bezoek de film. Ben je vriend van de show, maak kans op kaartjes! (vrienden krijgen daarover bericht) Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Geert Wilders leek zijn charisma kwijt. Hij was futloos, af en toe verbazend ambtelijk op details. Vaker geestverwanten beschimpend dan het kabinet. Met zijn zoveelste motie van wantrouwen liet hij zien dat alleen PVV, FVD en BBB meteen nu het kabinet al weg willen, waardoor hij de positie van Jetten en zijn ploeg onbedoeld versterkte. D66-fractievoorzitter Jan Paternotte – voorheen vaak de koning van het debat - was minder in vorm. Hij vond de toon niet waarmee handreikingen gewicht kregen als serieus gebaar. Wel raak was zijn betoog dat PRO veel kon leren van het kabinet Rutte II in 2013 toen Alexander Pechtolds linksliberalen met ChristenUnie en SGP samen als 'constructieve drie' bereid bleken VVD en PvdA aan meerderheden te helpen. Paternotte valideerde daarmee de analyse van Joop van den Berg in Betrouwbare Bronnen 604, dat de coalitie in de Buma en Letschert fasen van de kabinetsformatie het werk afgeraffeld had. Heel even opperde Jesse Klaver een extra formatiefase in te lassen om zo alsnog een brede coalitie te creëren, maar niemand ging er op in. Daarvoor is het waarschijnlijk net te vroeg. Premier Rob Jetten werd gered door Mona Keijzer. Zij viel Wilders aan met het verwijt dat hij hun beider kabinet-Schoof had opgeblazen net toen dit zijn rechtse zegenrijke werk zou doen. Niets hadden ze waargemaakt. Had hij geen 'Schoofspijt'? Dit mondde uit in een wederzijdse scheldkanonnade waarin alle separatistische frustraties op de radicaal-rechtse flank ongeremd tot uiting kwamen. 'Verraad', 'liegen', 'lafhartigheid' schetterde door de Kamer. Van blokvorming op rechts was geen sprake meer. Keijzers ‘Project 2029’ bleek een bomgordel. Wilders legde JA21 zelfs nog even uit dat Joost Eerdmans een sufferd was. CDA-chef Henri Bontenbal meldde - hevig geïrriteerd over Keijzers aanmatigend beroep op christendemocratische wortels en waarden - dat hij uitzag naar ‘brede en stabiele samenwerking’. Precies wat zij op radicaalrechts gedemonteerd had. Toch moet ook PRO op zijn tellen passen. Klaver zal niet mee willen maken dat de vakbeweging straks moet vaststellen dat PRO niet levert, als enkele partijen rechts van de VVD Jetten te hulp schieten in ruil voor spiegeltjes en kraaltjes. Zij willen geen verkiezingen en geen premier Klaver. En de VVD evenmin. Dan kan de polder dan maar liever, zonder Klaver desnoods, een eigen deal sluiten met Jettens adjudant Hans Vijlbrief, de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het nieuwste thema in deze APB kwam van Laurens Dassen van Volt: AI als existentiële uitdaging. De premier bleek meer dan geprepareerd. In een vurig betoog van rijkgeschakeerde details schetste hij hoe Nederland samen met Frankrijk in de EU en de Verenigde Naties een serie strategische initiatieven met andere hightech naties ontplooit. De alliantie van ASML en het Franse Mistral is in dit cruciaal domein de avant garde in en vanuit Europa. Dat Emmanuel Macron Jetten al in Veldhoven had opgezocht was veelzeggend. In de bioscoop draait nu de prachtfilm over De Gaulle: Liberté. Blijft de vraag of de Algemene Politieke Beschouwingen uiteindelijk ook leiden naar de bevrijding van Rob Jetten. *** Verder luisteren 609 - De zes stijlen van politici 604 – D66 en CDA hadden in de kabinetsformatie te veel haast, daardoor gaat het nu zo stroef 599 - Ingrijpende plannen, maar krijgt het kabinet-Jetten voldoende steun? 594 - De komst van PRO verandert het politieke landschap 591 – Honderd dagen kabinet-Jetten 589 - Nieuwe poldervoorzitters dwingen kabinet-Jetten terug te komen op bezuinigingsplan 582 – Het kabinet-Jetten: navigeren in de mist 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA 560 – Een zwarte dag voor de PVV 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 261 - Mariëtte Hamer en de kunst van het voorzitten - een masterclass  Samen met Frankrijk 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen 35 - Charles De Gaulle *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:28:35 – Deel 2 00:57:09 – Deel 3 01:16:20 – Einde   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Prinsjesdag en bij de Algemene Politieke Beschouwingen moeten partijen en hun aanvoerders laten zien waar ze voor staan; hun eigen geluid helder doen klinken en hun waarden en aanpak effectief zien te maken. Dan draait het steeds om de inhoud en de stijl waarmee zij die overtuigend weten te maken. Dr. Carola Schoor van het Centre for Professional Learning van de Universiteit Leiden ontwikkelde een model met zes archetypen van politieke stijlen (zie hier een schema met de politieke leiders van 2026). Haar Handboek politieke stijl is een eyeopener voor politici en hun medewerkers. Maar ook voor kritische beschouwers in de media en voor iedereen die belangstelling heeft voor politieke ontwikkelingen en hun diepere grondslagen. Jaap Jansen en PG Kroeger praten met haar. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van Bestuursfilosoof. Ga naar bestuursfilosoof.nl en ontdek wat een bestuursfilosoof voor jouw organisatie kan betekenen. Daar vind je verhalen, beloften en aanbod en vraag je in één klik een kennismaking aan. Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Politieke stijl en de vragen en uitdagingen daarbij zijn bijna zo oud als de wereld, laat Schoor zien. Het 'denken, doen en zeggen' dat politici kenmerkt, is nauw verbonden aan wat Aristoteles al identificeerde als de logos, ethos en pathos waarmee een politicus werkt. Denkt hij of zij sterk rationeel of intuïtief? Is-ie volks of deel van de elite? Politicus of buitenstaander? Die kenmerken bepalen de stijl en het optreden van vrouwen en mannen in het politieke bedrijf. Carola schoor maakte een handig schema van de zes stijlen met daarin de politieke leiders van 2026. Regent Samenwerker Probleemoplosser Activist Boze burger Orakel De regent hoorde duidelijk bij de decennia van na 1848, maar verloor in de jaren ’60 van de vorige eeuw veel van zijn attractie. Daar tegenover kwam al vroeg de activist op, bijvoorbeeld ‘Us Ferlosser’, Domela Nieuwenhuis, bij het geknechte volk het vuur opstookte. Omtzigt was niet de eerste. Een variatie daarop zijn boze-burgerpolitici, die als populist de ‘gewone mensen’ centraal stelden die zij als enigen wél begrepen. Die doken al in de jaren ‘20 op en na de oorlog in de CPN en bij Boer Koekoek, op links en op rechts. Ook Fortuyn was niet zoveel nieuws. De verzuiling legde nadruk op politici die als regent de weg wezen, maar zich van daaruit nadrukkelijk gingen ontplooien als 'samenwerker', die zorgde voor brede consensus en conflictmijding. Carola Schoor ziet dat duidelijk in de ontwikkeling van Ruud Lubbers. In de actuele Haagse politiek zijn Rob Jetten en Jesse Klaver karakteristiek voor de stijl van samenwerker. Henri Bontenbal ook, maar met zijn 'bèta-brein' past op hem ook het stempel ‘probleemoplosser'. En Klaver moet opletten dat zijn achterban in hem ook wat van de activist kan herkennen. Veel complexer vindt Schoor hoe het VVD-leiderschap zich ontwikkelde. Mark Rutte ontplooide zich sterk als samenwerker, maar na zijn vertrek leek Dilan Yesilgöz zich warempel meer te presenteren als regent - zoals vroeger Hans Wiegel. Dat maakte in de Schoof-coalitie de omgang met boze-burgerpolitici als Geert Wilders en Caroline van der Plas en zo'n 'verlosser' als Omtzigt al complex, maar zeker niet minder in de huidige minderheidscoalitie met Jetten en Bontenbal en met oppositieleider Klaver. Dit kan eigenlijk niet goed gaan, denkt Schoor. *** Verder lezen Carola Schoor – Handboek politieke stijl Voor de kijkers thuis (De Groene Amsterdammer, 10 september 2026) Petra de Koning – Mark Rutte Bas Erlings – Het spel van de populist *** Verder luisteren Stijlen van samenwerken 604 – D66 en CDA hadden in de kabinetsformatie te veel haast, daardoor gaat het nu zo stroef 599 - Ingrijpende plannen, maar krijgt het kabinet-Jetten voldoende steun? 591 – Honderd dagen kabinet-Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA 550 - Dick Schoof, een premier om van te leren Stijlen van politici 293 - Hoe houd je een boeiende toespraak en wat moet je vooral niet doen? 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen van Jet Bussemaker 579 - De geur van wilde beesten - hoe overleeft een minister de eerste weken? 64 - Wim Kok, een leven op eigen kracht - gesprek met biograaf Marnix Krop 461 - Ruud Lubbers zag het een slag anders 401 - Adieu Dries! 443 – Negen premiers en een explosief Oranjehuis *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:47:00 – Deel 2 01:20:31 – Deel 3 01:39:32 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

25 jaar later zijn veel momenten en aspecten van de aanslagen op het hart van Amerika en de gebeurtenissen eromheen nog altijd weinig bekend of al bijna vergeten. Jaap Jansen en PG Kroeger nemen je mee naar Sarasota, bunkers in Washington, een vergeten aquarel, een megafoon, Prinsjesdag kort na de aanslagen, een speech in Berlijn, de discussie over artikel 5 van het NAVO-verdrag en de krijgslustige stammen en grotten van Afghanistan. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars, die we daarvoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van NordVPN. Profiteer nu van de exclusieve NordVPN-deal. Probeer NordVPN zonder risico met de 30 dagen geld-terug-garantie! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Stuur een mailtje en wij nemen contact met je op. *** De ochtend van 11 september stond helemaal in het teken van onderwijsbeleid en de leesvaardigheid van jonge kinderen. First lady Laura Bush zou voor het eerst optreden in de Senaat en haar man zou in Florida een klas bezoeken. Die plannen werden ruw verstoord. Hun vlijmscherpe herinneringen schetsen een beeld van paniek, verwarring en chaos. President George W. Bush besefte, met het leesboek The Pet Goat in zijn handen, dat zijn presidentschap totaal anders zou verlopen dan hij als onderwijsvernieuwende gouverneur van Texas had gedroomd. Na de vernietigende aanslagen op de Twin Towers in New York en het Pentagon, en het neerstorten van een vliegtuig in een weiland in Pennsylvania, keerde het oude leven niet terug. Premier Wim Kok vreesde een Derde Wereldoorlog. Prinsjesdag was anders dan anders. De jonge Russische president Vladimir Poetin rook zijn kans en sprak in de Bondsdag in Berlijn opmerkelijke woorden. De uitdagende ondertoon daarvan herkennen we zoveel jaren later veel scherper. De NAVO-lidstaten verklaarden zich solidair met Amerika, maar achter de schermen ging het heel wat cynischer toe dan nu weleens wordt voorgespiegeld. Bush bezocht de rokende puinhopen van de Twin Towers en vond spontaan de woorden die de harten raakten. De megafoon die hij toen gebruikte, is nu een eenvoudig maar uniek object in zijn presidentiële bibliotheek in Dallas. Daar bevindt zich ook een verfomfaaid persoonlijk geschenk dat Laura Bush in alle paniek in de Senaat was kwijtgeraakt. En het insigne van een politieman, door diens moeder aan de president geschonken. Al snel kwam bij de vraag ‘maar wat nu?’ een onherbergzaam land van woestijnen en bergketens in beeld. Jaap Jansen sprak in die dagen in Washington met gelauwerde strategen die onder Bush’ voorgangers aan het nationale veiligheidsbeleid hadden gewerkt. Hun scherpe blik blijkt nu profetisch. Al-Qaida en zijn leider Osama bin Laden zouden zich in Afghanistan bevinden, een land waarvan de Amerikanen niet veel wisten. Op 7 oktober viel een brede coalitie het land aan, met Canada toen nog als vriend. Dankzij pragmatische allianties met lokale vechtersbazen werd binnen enkele weken een militaire triomf behaald. De Taliban-heersers en Bin Laden sloegen op de vlucht. Bush’ populariteit bereikte astronomische hoogten. Kabul was in Amerikaanse handen, maar Bin Laden was nergens te bekennen. In december leek hij ingesloten in de grotten van Tora Bora. Nu weten we dat een ondoorzichtig spel vanuit buurland Pakistan — bondgenoot van Amerika en China — hem in staat stelde te ontkomen. Hij bleef buiten bereik totdat Obama’s mensen hem te pakken kregen. Zoals vaker bij zulke operaties leidde het onverwachte succes van ‘regime change’ tot ‘mission creep’: een steeds verder uitdijende missie, met geopolitieke perikelen tot gevolg. Rusland zag Amerika graag verzinken in de bergstreken waar het zelf ten onder was gegaan. China was juist gealarmeerd. Toen Bush zijn aandacht verlegde naar de Golf en Irak, was de opluchting in Beijing groot. Geen wereldmacht profiteerde zo van deze ontwikkeling als China. 25 jaar later is het beeld tragisch. De Taliban zijn terug, wreder dan ooit. Donald Trump zocht een dea’ met hen. In de Golf is opnieuw strijd. China breidt zijn invloed verder uit. MAGA heeft Bush’ partij van binnenuit opgerold. George W. Bush ging door diepe dalen, maar staat nu in hoog aanzien als symbool van jaren van samenwerking en respect. De gehavende aquarel van Laura, een cadeau van senator Edward Kennedy, staat symbool voor veel meer dan die gruwelijke ochtend alleen. *** Verder luisteren 556 - 2026 wordt opnieuw een historisch jaar 494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika 281 - Amerika reisgids voor politieke junkies 138 - In het voetspoor van Amerikaanse presidenten in Nederland 133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG moet lezen! 94 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 1): George W Bush, 14 september 2001 151 - Terug naar Uruzgan *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:21:24 – Deel 2 01:02:56 – Deel 3 01:35:36 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet-Jetten stelde deze zomer een begroting op. Als minderheidscoalitie zouden D66, VVD en CDA met de belangrijkste elementen daarvan op zoek gaan naar meerderheden. Dat werd een hachelijke struikelpartij, vooral ook in eigen kring. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren wat er misliep, wat ontbrak en hoe de rollen van de hoofdrolspelers deel van het probleem werden. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Een minderheidscoalitie kan met nog zulke doordachte en gedegen voorstellen komen, maar die voorstellen zijn fundamenteel anders dan wanneer een meerderheidscoalitie ermee komt. Heeft een meerderheidskabinet een gezamenlijk gedragen aanpak; een compromis waar ze mee uit de voeten kunnen, een minderheidskabinet heeft niet meer dan een compromis dat als eerste bod, als tussenstand, het begin van een onderhandelingsfase in gang zet. Aanpak en onderhandeling verschillen fundamenteel en dus ook de rollen die daarbij aan de orde zijn. Is men zich daarvan wel bewust geweest? De partijen binnen de coalitie hadden elk een andere benadering. D66 ondervond dat premier Rob Jetten een rolwisseling onderging. Doordat het maken van de begroting en het gaande houden van polderoverleg primair bij de vakministers Eelco Heinen en Hans Vijlbrief was belegd, raakte de premier de facto greep kwijt op dat cruciale aspect van zijn beleid. De polder ging zelf aan de slag met een 'groeiagenda', wellicht ook vanuit de gedachte: zeg daar maar eens nee tegen als minderheidscoalitie en parlement, wanneer wij dat samen op tafel leggen. In het augustusoverleg bleek dat de coalitie onderling nog perikelen kende, met name rond 'box 3', de heffing op vermogensrendement. Jetten wisselde van rol en zette de pet van D66-aanvoerder op, waardoor Heinen alleen kwam te staan. De VVD stond opeens met lege handen en zag een meerderheidsroute 'over rechts' onhaalbaar worden. CDA-leider Henri Bontenbal had eerder al 'de spelletjes van de VVD' beschimpt. Die zag hij na de formatie en in de zomer weer opdoemen. Bontenbal schoof te elfder ure aan bij het coalitieoverleg. D66 en CDA stonden tegenover de VVD. In de HJ Schoo lezing zei Bontenbal weinig nieuws, maar de goede verstaander wist genoeg. Op Prinsjesdag ligt er een eerste bod, terwijl eerder het idee was dat er een vastgespijkerd pakket zou liggen, goed voor wel honderd zetels steun in de Tweede Kamer. Dit tekent het gebrek aan besef van de eigen aard van onderhandelingen en rollen bij een minderheidsconstructie.  Troonrede en Algemene Beschouwingen kunnen zo weleens een tussenstand blijken te zijn, waarbij de meeste partijen hun kruit droog willen houden. Eerst moet met de sociale partners de echte deal rond zijn. Het lijkt warempel op de werkwijze die informateur Kim Putters in 2024 (in de formatie van het kabinet-Schoof) als weg vooruit naar breed draagvlak schetste. Toen sloeg niemand daar acht op, nu kan het een uitweg bieden. *** Verder kijken Ruben Brekelmans en Joost Eerdmans in Nieuwspoort  Verder lezen Longread Henri Bontenbal: Een minderheidskabinet: hoe kan het werken? HJ Schoo lezing Henri Bontenbal Peter Wennink: begrotingsbeleid kabinet is middeleeuws *** Verder luisteren Minderheidscoalitie 604 – D66 en CDA hadden in de kabinetsformatie te veel haast, daardoor gaat het nu zo stroef 599 - Ingrijpende plannen, maar krijgt het kabinet-Jetten voldoende steun? 594 - De komst van PRO verandert het politieke landschap 591 – Honderd dagen kabinet-Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 410 - De Pirouette van Putters Sociaal en financieel beleid 589 - Nieuwe poldervoorzitters dwingen kabinet-Jetten terug te komen op bezuinigingsplan 587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis' 533 – Een nieuw belastingstelsel. Leuker kunnen we het niet maken, eenvoudiger wel *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:38:16 – Deel 2 00:56:10 – Deel 3 01:06:32 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 9 september 1976 stierf Mao Zedong (1893 - 1976). Diezelfde dag al herdacht de Tweede Kamer China's 'grote roerganger'. Hij werd alom beschouwd als groot historisch leidersfiguur, revolutionair denker én doener. En als dichter en filosoof. Maar wie was Mao Zedong? Wat maakte hem zo uitzonderlijk, wreed en doeltreffend? Wat is zijn erfenis? En waarom is voorzitter Mao, vijftig jaar na zijn dood, in China weer springlevend? Jaap Jansen en PG Kroeger vertellen over de studentenleider uit Hunan - bespot om zijn ruraal dialect - die als bibliotheekmedewerker van een geleerde in Beijing opgenomen werd in de intellectuele wereld van marxistische denkers en activisten. Stalins afgezant en vertrouweling Henk Sneevliet zag onmiddellijk zijn talent en dicteerde strategie en tactiek. Stalin werd Mao's voorbeeld, leraar én ergernis.  *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** De jonge revolutionair ontwikkelde een imago van dorpsonderwijzer en poëet, die de geesten van de volksmassa's kon raken met one-liners en ideologische overtuiging. Als begaafd kalligraaf kon hij zijn teksten bovendien aanlokkelijk maken en als posters verspreiden. Sterke beelden als 'papieren tijger', 'laat honderd bloemen bloeien' en gedichten over revolutionair vuur en zwemmen in de Yangtze werden klassiekers die iedereen kon vatten. Even kunstminnend als Stalin werd hij minstens zo wreed en egomaan als zijn voorbeeld én vijand in het Kremlin. Rivalen werden meedogenloos vernietigd. Pluimstrijkers uitgebuit. Eigenwijze talenten spraken hem tegen en werden keer op keer vernederd en gestraft, maar wel net nog gespaard om China vakkundig te kunnen regeren. Zelf zweefde Mao boven de partij en natie, intrigeerde, verdeelde en heerste en pookte 'de permanente revolutie' op. Hij veroorzaakte hongersnoden en burgeroorlogen. Tientallen miljoenen mensen gingen ten onder. Na Stalins dood was er geen ander die de nummer één van de revolutie kon zijn. Mao lanceerde radicale campagnes en hoewel partij en leger die probeerden te dimmen, riep hij de jonge Rode Garde op: “Val de hoofdkwartieren aan!” Het Kremlin begreep dat ideologisch beschouwd Moskou Mao's echte doelwit was. Na zijn 'culturele revolutie' steunde het leger hem in een adembenemende zwenking waar Stalin trots op zou zijn geweest. Kapitalist Richard Nixon als bondgenoot, uitgespeeld tegen revisionist Leonid Breznjev. "De dag die de wereld veranderde", zei Nixon bij zijn toast in Shanghai. De hoogbejaarde Mao genoot van zijn rol als politieke wereldster en zette tot zijn dood iedereen tegen elkaar op: zijn vrouw Jiang Qing — de voormalige filmster Lan Ping (‘Blauwe Appel’) — tegen Deng Xiaoping, en zijn zoveelste ‘kroonprins’, Hua Guofeng, tegen zijn neef Mao Yuanxin. Na Mao’s dood maakten Hua en maarschalk Ye Jianying daar snel een einde aan en saneerden zij de partijtop. Uiteindelijk nam Deng de touwtjes in handen en evalueerde Mao nuchter als “70 goed, 30 mis”: "Het Chinese volk had zonder hem de weg uit de duisternis veel moeilijker gevonden." In Xi Jinping herleven in onze eeuw Mao en zijn stijl opmerkelijk. Zelfs echtgenote, operadiva Peng Liyuan, is net zo'n ster als Mao’s vrouw. Hij is ook de dorpsonderwijzer, de meedogenloze vervolger van partijrivalen, de aanjager van permanente zuiveringen en een heerser voor het leven, die ook op wereldschaal 'verdeel en heers' praktiseert. Mao leeft voort, vitaler dan ooit. *** Verder lezen Frank Dikötter - Morgenrood boven China. Hoe de communisten een kwart van de mensheid voor zich wonnen *** Verder luisteren 549 - China en Japan op ramkoers 551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi 453 – 75 jaar Volksrepubliek China, waar is het feestje? 306 - De gevoelige geopolitieke relatie met China 299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer 258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China 250 - Nixon in China: de week die de wereld veranderde 225 - Nixon in China: Henry Kissinger's geheime (en hilarische) trip naar Beijing 245 - Oompje neemt de trein – de reis die China naar de 21e eeuw bracht 220 - China's nieuwe culturele revolutie 58 - PG over 70 jaar China, de Volksrepubliek van Mao, Deng en Xi 24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:47:27 - Deel 2 01:21:23 - Deel 3 01:42:43 - Einde        See omnystudio.com/listener for privacy information.