Advertise on podcast: Bęc Radio

Podwórko przy Ruskiej 46 we Wrocławiu skupia galerie, pracownie artystyczne, kluby, rzemieślników i organizacje społeczne. Dla jednych jest miejscem pracy, dla innych przestrzenią spotkań albo przystankiem na zdjęcie pod neonami. Jak z tej różnorodności powstaje wspólnota? I co sprawia, że ludzie działający pod jednym adresem zaczynają działać razem? Takie pytania stoją za „Sztamą”, projektem Wrocławskiego Instytutu Kultury. Sześć związanych z podwórkiem organizacji i grup twórczych połączyło się w trzy pracownie, z ktorych każda poszukiwała własnego języka opowieści o Podwórku. Efekty zostały zaprezentowane 25 września 2026 podczas finałowego Happeningu Wspólnot Sąsiedzkich.. O idei Sztamy rozmawiamy z Agnieszką Jamroszczak, która w WIK zajmuje się sieciowaniem społeczności podwórka Ruska 46, Magdą Gołdą z Otwartych Pracowni Plastycznych oraz Rafałem Skwarkiem, fotografem, który badał przestrzeń, historię i społeczność podwórka Ruska 46. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Materiał powstał we współpracy z Wrocławskim Instytutem Kultury, www.instytutkultury.pl Ilustracja: Finał projektu "Sztama. Budowanie wspólnoty podwórka Ruska 46", fot. Marcin Dominiak, archiwum Wrocławskiego Instytutu Kultury

Złą książkę da się napisać naprawdę dobrze, niedobra literatura może być schronieniem przed kanonem i zasadą podobania się, a niechęć do grafomanii może służyć pilnowaniu hierarchii. O Konkursie na Najgorszą Książkę im. Timothy’ego Dextera rozmawiamy z jego pomysłodawcą Piotrem Puldzianem Płucienniczakiem – artystą, socjologiem, tłumaczem, wykładowcą ASP w Warszawie i kierownikiem oficyny Dar Dobryszyc. Pierwsza edycja, poświęcona awansowi społecznemu, wyłoniła dwa zwycięskie teksty. Tematem drugiej jest neuroróżnorodność. Do 10 października 2026 można zgłaszać anonimowe, niepublikowane propozycje liczące od 40 do 120 stron. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026”. fot. Dar Dobryszyc, www.dardobryszyc.pl

Co psy wiedzą o mieście, czego nie widzą projektanci? Czy codzienny spacer tworzy własną urbanistykę? Jak w jednej przestrzeni połączyć potrzeby ludzkich i nieludzkich użytkowników? I dlaczego opowieść o pieskach prowadzi także do komarów, kotów i miejskich klifów zamieszkiwanych przez gołębie? O tym rozmawiamy z Zofią Piotrowską – architektką, urbanistką, badaczką, radną i redaktorką kwartalnika architektonicznego „RZUT”. W najnowszym numerze tego czasopisma zatytułowanym „Pieski”, redakcja przygląda się anatomii relacji psa, człowieka i przestrzeni, historii udomowienia, sieciom spacerowym, wspólnototwórczej roli psów, schroniskom, psim cmentarzom i wszystkim nieoczywistym wątkom epoki „psiocenu". Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów „RZUT": https://sklep.beczmiana.pl/pl/c/Rzut/82 Fot. Zofia Piotrowska

„NowHere” to fotograficzno-tekstowa opowieść o londyńskim osiedlu Heygate, które w latach 70. XX wieku miało być nowoczesną odpowiedzią na potrzeby mieszkaniowe południowego Londynu. Z czasem – na fali krytyki urbanistyki późnego modernizmu – został uznany za porażkę społeczną i architektoniczną. Książka ukazuje historię jego powstania, społecznej degradacji, polityki mieszkaniowej kolejnych brytyjskich rządów oraz ostatecznego wyburzenia. Zdjęcia z 2012 roku, przedstawiające opustoszałe osiedle, są pretekstem do refleksji nad utopijną wizją modernizmu i nostalgią estetyzującą ruiny. O książce i o czynniku ludzkim w słynnych wyburzeniach osiedli mieszkaniowych rozmawialiśmy w przeddzień Kongresu Architektury Polskiej z autorem książki wydanej przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Krzysztofem Koszewskim, dziekanem Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/NowHere/9578 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026”. Fot. Krzysztof Koszewski, osiedle Heygate, z cyklu „NowHere” 2012, fragment książki „NowHere”, wyd. Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki 2026

Dawniej las był przestrzenią sacrum i pośrednikiem między światem ludzi a światem duchów. Dziś jest plantacją, zasobem, granicą, laboratorium technologii nadzoru. „Żywica* Splot słoneczny” w Zachęcie – pierwsza indywidualna wystawa białoruskiego artysty Jury Shusta w Polsce – prowadzi przez krajobrazy, w których dawne wierzenia spotykają sztuczną inteligencję, przemysłową eksploatację środowiska i cyfrowe sieci komunikacji. Jak odzyskać duchową relację z żywym krajobrazem, nie uciekając od jego politycznej teraźniejszości? O tym rozmawiamy z Michaliną Sablik, kuratorką wystawy. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl W materiale wykorzystano fragmenty kompozycji dźwiękowych „Außerkörperliche Erfahrung: Wandering Spirit" oraz „Neophyte Ⅲ: On the Eve of the Shortest Night", autorstwo: Jura Shust i Hleb Hnevashau Fot. Jura Shust, Pozacielesne doświadczenie. Wędrujący duch, 2026

Dwie sale w kamienicy przy Rynku Starego Miasta 2 od siedemdziesięciu lat są miejscem eksperymentów i artystycznych debiutów. Historia Galerii Promocyjnej rozpoczęła się w 1956 roku od Sekcji Plastycznej Klubu Krzywego Koła i wystawy Grupy 55, tworzonej przez Mariana Bogusza, Zbigniewa Dłubaka i Kajetana Sosnowskiego. Prowadzona przez Bogusza Galeria Krzywe Koło była pierwszą galerią sztuki nowoczesnej w powojennej Warszawie. Pokazywała nowe zjawiska po latach socrealizmu, a zarazem była miejscem dyskusji i wymiany idei, miejscem, z ktorego sztuka wychodziła w życie społeczne. Galeria zmieniała nazwy i sposób działania, ale zachowała zainteresowanie tym, co nowe. Od 1987 roku nazwa jasno określa misję: wspieranie młodych artystek i artystów na początku drogi. Jubileuszowa wystawa „Historia towarzyska” nie zamyka tej historii w archiwum. Do jej przygotowania zaproszono młode osoby artystyczne, kuratorskie i studiujące na warszawskiej ASP. Dokumenty i wspomnienia stały się punktem wyjścia do nowych prac, performansów, spotkań i dyskusji – kontynuujących tradycję galerii jako żywego środowiska, w którym sztuka reaguje na rzeczywistość i tworzy relacje. Jubileusz przypada na czas przemiany: od stycznia 2027 roku Staromiejski Dom Kultury stanie się Staromiejskim Domem Kultury Słowa, skupionym głównie na literaturze i czytelnictwie. O jubileuszu, wystawie i przyszłości galerii rozmawiamy z kuratorkami wystawy „Historia towarzyska” – Zuzanną Andruszko i Kingą Cieplińską oraz z kierowniczką Galerii Promocyjnej – Kają Werbanowską. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. zespół Galerii Promocyjnej podczas wernisażu wystawy „Historia towarzyska. 70 lat galerii przy Rynku Starego Miasta 2", 2026, fot. Karolina Jackowska

Wystawa „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” prezentowana w Muzeum Architektury we Wrocławiu opowiada o dwóch z najważniejszych polskich architektkach XX wieku, związanych z grupą Praesens i kongresami CIAM. Ich równoległe biografie wielokrotnie się przecinały, zanim osobiste decyzje i polityczne wybory skierowały je w różne strony. Wystawa nie jest jednak opowieścią wyłącznie o biografiach, lecz opowieścią o modernizmie jako praktyce relacyjnej i o pogmatwanych losach awangardowych idei, o czym rozmawiamy z Aleksandrą Kędziorek, współkuratorką wystawy przygotowanej przez Instytut Pileckiego. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl W nagraniu wykorzystano kompozycję dźwiękową Barbary Kingi Majewskiej. Ilustracja: Widok wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu”, 2026, fot. Muzeum Architektury we Wrocławiu

Ciało pamięta smaki: przedszkolnego mielonego z buraczkami, barszczu Amino, czipsów duszków, rosołu po seksie, zbyt dużego kawałka tortu, pamięta też głód i przesyt. "girl dinner", książkowy debiut Justyny Hrycyk, składa się z takich właśnie dań i wspomnień Jedzenie staje się tu sposobem opowiadania o dorastaniu, samotności, pożądaniu, chorobie, wstydzie, pracy i ekonomicznych warunkach życia. Czy autorka lubi narratorkę, której oddała te doświadczenia? Czy "girl dinner" jest książką do śmiechu i czy nadaje się na scenę – o tym , a także o tym, czy osoba, która gotuje bez przepisów, mogłaby napisać książkę kucharską, rozmawiamy z Justyną Hrycyk, artystką wizualną, animatorką kultury, kuratorką wypoczynku, „torciarą” i założycielką Letniego Domu Kultury Krzętowisko, po jej dyżurze z autografem w Bęc Księgarni przy ul. Mokotowskiej w Warszawie. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026”. Fot. Emilia Oksentowicz

"Kompozycja astronomiczna" Stefana Knappa z 1973 roku – monumentalne dzieło podarowane przez artystę Olsztynowi z okazji obchodów pięćsetlecia urodzin Mikołaja Kopernika – jest punktem wyjścia dla wystawy w tymczasowej lokalizacji BWA Olsztyn. Relief wykonany z kwadratowych blach pokrytych wielobarwnymi emaliami znajduje się w atrium galerii, która jest obecnie w remoncie, nie jest więc dostępny dla publiczności. W oczekiwaniu na zakończenie prac remontowych, w tymczasowej siedzibie BWA w Hali Urania, oglądać można wystawę nawiązującą do dzieła Stefana Knappa. Prace zaproszonych współczesnych artystów odnoszą się do "Kompozycji astronomicznej", ale też swobodnie meandrują wśród skojarzeń inspirowanych biografią Knappa. O wystawie, którą można oglądać do września, rozmawiamy z Moniką Sadowską, dyrektorką BWA Olsztyn, a także z autorką koncepcji wystawy – Magdaleną Kreis. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracje: Stefan Knapp, Kompozycja astronomiczna, 1973, Atrium BWA Olsztyn oraz widok wystawy "Widok z góry", 2026, fot. Jakub Zdanowicz, BWA Olsztyn

„Postęp a Sezony w parku. Adaptacja” to trzecia edycja programu publicznego BWA Wrocław, realizowanego w Parku im. Lesława Węgrzynowskiego, obok przyszłej siedziby instytucji. Park jest tu nie tyle miejscem regeneracji, ile przestrzenią uczenia się relacji z ludzkimi i nieludzkimi sąsiadami. Adaptacja nie oznacza tu pogodzenia się z kryzysem, ale aktywną i twórczą odpowiedź. O tym, że postęp nie musi być przymusem ciągłego wzrostu, ale rozwojem sieci wzajemnego wsparcia, rozmawiamy z kuratorkami działania – Iwoną Kałużą, Joanną Synowiec i Magdaleną Weber. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Uczestniczki warsztatu w Parku im. Lesława Węgrzynowskiego we Wrocławiu, fot. Agata Kalinowska Materiał powstał we współpracy z BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej, www.bwa.wroc.pl

Nagrodzona w konkursie Najpiękniejsze Polskie Książki 2025 publikacja „Brak lasu” jest rezultatem wieloletniego projektu Martyny Miller realizowanego na terenach Borów Tucholskich dotkniętych nawałnicą w sierpniu 2017 roku. Wydana przez Pamoja Press, jest połączeniem książki artystycznej, refleksyjnego eseju i otwartego archiwum, składającego się z fotografii krajobrazu i świadectw mieszkańców. W efekcie powstała opowieść o ekologicznej żałobie, trwaniu społeczności i przebiegu regeneracji biosfery. Z autorką, artystką i antropolożką Martyną Miller, rozmawiamy o książce, ale także o sposobach upamiętniania krajobrazu, który zniknął, o ludzkich emocjach i szczególnej roli materii ocalałej po katastrofie. Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Brak-Lasu/9962 Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Martyna Miller, https://noforest.com Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026”.

Na warszawskiej mapie sztuki pojawiło się nowe miejsce – Fotopol. To wspólna inicjatywa Kamili Bondar i Łukasza Gorczycy. Kamila szefuje Fundacji Sztuki Polskiej ING, a Łukasz współprowadzi Galerię Raster. Postanowili otworzyć galerię, jakiej w Warszawie brakuje – taką, która specjalizuje się w fotografii, pokazuje ją, promuje wśród kolekcjonerów i sprzedaje. Pierwsza wystawa, zatytułowana "Tutejsi", łączy klasyka fotografii Jana Bułhaka i jednego z najważniejszych współczesnych twórców tego medium – Kuby Dąbrowskiego. Ich twórczość dzieli stulecie, ale z pewnością mieliby o czym rozmawiać. O pomyśle na galerię Fotopol w dniu otwarcia galerii opowiadali nam jej założyciele , a o tutejszości rozmawialiśmy z Kubą Dąbrowskim. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Kuba Dąbrowski, Warszawa, 2023, https://fotopol.pl

Niskonakładowe niezależne wydawnictwa nagrodzone w konkursie Najpiękniejsze Polskie Książki 2025, można latem oglądać w Bęc Księgarni w Warszawie. Niezależne wydawanie jest jednym z najciekawszych obszarów współczesnej działalności wydawniczej – pozwala na większą swobodę formalną, eksperyment z materiałem, formatem, typografią, obrazem i sposobem produkcji. W takich realizacjach decyzje projektowe.wynikają zarówno z ograniczeń budżetowych i technologicznych, jak i ze szczególnej dbałości o każdy element książki. O tegorocznych wystawach prezentujących efekty 66. edycji Konkursu Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, organizowanego od 1957 r., rozmawiamy z Magdaleną Frankowską, komisarką konkursu i uznaną projektantką graficzną. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026”. Fot. Alicja Bielawska, The Edge of the Vessel at the Height of My Mouth, Najpiękniejsze Polskie Książki 2025, wyróżnienie w kategorii Dział V. Sztuka (albumy i katalogi i książki fotograficzne), projekt graficzny: Pilar Rojo, Stefan Lorenzutti, Wydawnictwo Bored Wolves, Kraków, fot. archiwum Bęc Zmiany

Tytuł najnowszej wystawy artystki Izy Tarasewicz, można rozumieć jako uwolnienie potencjalności – energii i możliwości zakorzenionych we wspólnocie, pamięci oraz doświadczeniu przekazywanym przez innych. "Boom, czyli wybuch, staje się impulsem uruchamiającym narrację wystawy i siłą, która splata jej poszczególne wątki w opowieść o współdzielonej energii i nieustannym procesie przemiany” – pisze kurator wystawy Piotr Lisowski. Z Izą Taraseiwcz rozmawialiśmy nie tylko o tym skąd pochodzi tytuł, o pracach, które składają się na wystawę, o poszukiwaniu powiązań pomiędzy chaosem a porządkiem, ale także o doborze materiałów, które w praktyce artystki służą transformowaniu wiedzy w obiekty sztuki. Wystawę "Boom" prezentowaną we wrocławskiej Subiektywnej Instytucji Kultury 66P, można nadal oglądać w wersji wirtualnej: https://66p.pl/wystawa/boom-iza-tarasewicz/wirtualny-spacer Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Iza Tarasewicz, Boom, 2021, dzięki uprzejmości artystki oraz Gunia Nowik Gallery Materiał powstał dzięki współpracy z 66P Subiektywną Instytucją Kultury, www.66p.pl

Tytuł wystawy queerowych artystów Michała Kowalczys i Michała Iwańskiego zaczerpnięty został z książki Agnieszki Osieckiej "Rozmowy w tańcu", w której autorka prowadzi dialog z samą sobą. Pisze: „Normalni ludzie, ludzie z sercem i z babcią, wyglądają jak wykopaliska. Jak anioły zostawione w szatni”. Kowalczys i Iwański też przyglądają się swoim emocjom i doświadczeniom. Ich prace podejmują próbę dekonstrukcji społecznych kodów i narracji, które kształtują normatywne wyobrażenia o tożsamości, pożądaniu i przynależności. Wystawa w BWA Wrocław Główny to efekt naboru prowadzonego przez instytucję w 2025 roku. Inspiracją do powstania prezentowanych na niej prac była m.in. lokalizacja i tożsamość miejsca, jakim jest wrocławski dworzec, gdzie jedną ze swoich siedzib ma wrocławskie Biuro Wystaw Artystycznych. Z twórcami wystawy rozmawiamy o "Lubiewie" Michała Witkowskiego, ale przede wszystkim o wystawie "Anioły zostawione w szatni", którą można oglądać do 26 lipca 2026 r. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Michał Iwański, Ufam Tobie, 2025, dzięki uprzejmości artysty Materiał powstał we współpracy z BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej, www.bwa.wroc.pl