Advertise on podcast: De Verdieping | Rijnmond

Nico Haasbroek is 80 jaar geworden, Radio Rijnmond 40. Twee ronde getallen, twee instituten, innig verbonden en ook al lange tijd gescheiden. Nico wil nog wel een keer op pad, oude collega’s ontmoeten. En ik (Paul Verspeek) mag mee, om hem te assisteren. Nico zei het ooit zelf: “Wat is het leven meer dan het vasthouden van een microfoon?” In deze podcast kruipt Nico weer in de huid van programmamaker: hij duikt in de 40 jaar historie van Radio Rijnmond, met Carrie, Chris Vemer, Lucas Bolsius en Suzanne Mulder...

Een vrijplaats voor journalisten en kunstenaars. Iedereen die welkom is, van jong tot oud. Een begrip in Rotterdam. Een constante in een snel veranderende Witte de Withstraat. Het roemruchte café 'De Schouw' kent vele omschrijvingen. Roemrucht of niet, 'De Schouw' gaat dicht. Tijd voor een lang gesprek met het gezicht van 'De Schouw': Tineke Speksnijder. De eigenaresse en barvrouw zag jarenlang lief en leed aan de toog voorbij trekken. Als er íemand is die een enorm verzameling anekdotes heeft vergaard, is zíj het wel. In een snel veranderende Witte de Withstraat in Rotterdam was een één constante: De Schouw. Ook wel het ‘journalistencafé’ genoemd, al waren er wel veel méér paradijsvogels met andere bonte kleuren te vinden. In deze sterk veranderende stad, in deze sterk veranderende wereld, is het fijn om zo’n constante te hebben. Een plek, waarop je kunt terugvallen. Maar ook deze vrijplaats van foute humor, 'annekedotes' uit een grijs verleden en de nieuwe lichting kunstenaars, gaat verdwijnen. De Schouw is binnenkort niet meer. En daarmee óók niet meer het vertrouwde gezicht achter deze legendarische kroeg. Hóórde Tineke de afgelopen jaren vooral verhalen van anderen aan (die bijvoorbeeld op reis waren geweest), nu gaat ze zélf. Zelf haar eigen verhalen opsnuiven. Op het strand van Australië, of Zuid-Amerika. Eerst naar Azië. En wie weet blijft ze op één van die plekken wel plakken in de kroeg. ("Nee!" roept ze resoluut in de microfoon).

Toen Henk thuis kwam kon zijn vrouw Jolanda niet om zijn verhalen heen die hij had meegemaakt bij het filmen van de Roparun. We spreken over begin jaren '90. Ooit begonnen als een estafetteloop vanuit Rotterdam naar Parijs met tientallen teams, is de 32e editie van de Roparun er een met honderden teams en inmiddels vele opgehaalde miljoenen voor kankerpatiënten. Henk en Jolanda waren daar al die tijd bij. Er is in de afgelopen jaren Roparun veel veranderd; waren er tientallen teams die lopen en fietsen in de begindagen, nu doen er honderden teams mee. Door die toename werd de richting van de Roparun (ROtterdam-PArijs run) omgedraaid: starten in Parijs en eindigen op de Coolsingel in Rotterdam. Eigen vervoer werd vervangen door een professioneel wagenpark met eenduidige logo's. "Maar," zo zegt Henk nadrukkelijk: "alles op basis van giften en vrijwilligheid. Zoveel mogelijk geld moet naar het goede doel". Voor hun werk kregen Jolanda en Henk respectievelijk de Erasmusspeld en een Koninklijke onderscheiding. En waar Henk al enige tijd geleden op andere wijze invulling geeft aan zijn vrijwilligerswerk, was Jolanda nog tot voor kort betrokken bij de Roparun. "Maar het is mooi zo. Na drie decennia is het echt tijd voor een nieuwe generatie die de Roparun-kar gaat trekken. Maar natuurlijk blijft de Roparun een heel grote plek in ons hart hebben. Dat kan ook niet anders".

Het Kampioenschap kan Feyenoord niet meer ontglippen. "Maar als je zoiets zegt, is dat de goden verzoeken!". Maak kennis met Gerda, Henk en Nick. Zij vertellen in 'De Verdieping' waar de onvoorwaardelijke liefde vandaan komt. "Echt, geen grapjes morgen tegen Go Ahead. Je moet er toch niet aan denken dat Feyenoord uiteindelijk kampioen wordt in... Emmen?!" Gehuld in Feyenoordshirt, sjaal en gelukspet stormen ze de studio binnen. En na een aarzelende start (zo'n studio is toch best spannend) barsten ze los: over hun liefde voor Feyenoord, het verdriet in mindere periodes, trouwen in de Kuip, het maken van een Feyenoord-roos en drie dikke duimen voor de huidige trainer van Feyenoord, Arne Slot. 'Slot is god' valt onvermijdelijk. Alle drie komen ze tot een heldere conclusie: Feyenoord kent eigenlijk als enige club écht de 12e man. In goede tijden en in slechte tijden. "Het is alsof je met een kerel getrouwd bent waar je niet vanaf komt" zegt ze in onvervalst Rotterdams.

Dit jaar wordt-ie 80. Maar als we zijn hoofdpersoon in zijn roman mogen geloven, is zijn rol nog lang niet uitgespeeld. Nico Haasbroek was een tijdje 'baas van het Journaal' en stond aan de wieg van Radio Rijnmond. Hoe kijkt deze gepokte en gemazelde journalist en schrijver naar het huidige media-aanbod? Maar vooral: hoe blijf je op hogere leeftijd relevant? Is dat eigenlijk wel zo belangrijk? De hoofdpersoon in de roman 'Tijdverdrijf' is tevens auteur van het boek en lijkt opvallend veel op Nico. Maar alleen Nico weet hoeveel. Peter Wallmann is de naam en hij beschrijft in zijn roman hoe diezelfde roman tot stand komt. Maar Peter is nog veel meer dan schrijver: hij is een licht autistische dromer, die probeert van een volkstuincomplex een soort 'lusthof' te maken voor bewoners met vrije geesten, ook op seksueel gebied. Hoe kijkt Nico Haasbroek naar het huidige medialandschap? Dat was in de jaren '60/'70'/'80 toch wel anders dan nu. Een nestor, zo u wilt, vertelt zijn verhaal in 'De Verdieping'. Waarin het ook gaat over het onvermijdelijke: ouder worden. Zowel Peter als Nico zijn achterin de 70. Gaat onze maatschappij eervol om met 'ouderen'? Of zijn ze rap op weg naar de vergetelheid en overbodig geworden? Nico Haasbroek bewijst het tegendeel. Verboden vraag: 'Hoe wil jij herinnerd worden'? Want hij is nog niet dood. Nog lang niet

Volgend jaar is het alweer 25 jaar geleden dat Ruud van Os begon als sportverslaggever bij Rijnmond. Nu is hij ad interim hoofdredacteur bij deze omroep. Casper van Eijck, die maandelijks de presentatie van Ruud de Boer overneemt in 'De Verdieping', gaat een uur lang met hem in gesprek. En daarbij komen we ook achter de muziekkeuze van deze 'oer-Spartaan'. Van Os is voor Casper van Eijck geen onbekende: hun geschiedenis gaat helemaal terug naar 'Sparta 7' waar ze elkaar tegenkwamen in de vroege zondagochtend op het veld. Nu is hij de hoofdredacteur van Rijnmond, waarbij hij gelijkt opmerkt 'een slecht voorbeeld te zijn voor mensen die nu op school zitten en erover denken journalist te worden: van Os heeft namelijk geen journalistieke opleiding. Reden: hij was als scholier vrij lui. Zijn vader maakte daar korte metten mee: 'Je gaat maar in militaire dienst' en zo maakte hij al snel deel uit van lichting 875. Dat heeft hem wel gevormd. Twaalf ambachten en dertien ongelukken verder was het dertiende ambacht raak: omroepen in het Spartastadion en daarna aan de slag bij Stadsradio Rotterdam. Het was Rijnmond die hem vroeg om commentaar te leveren voor een honkbalwedstrijd. Het was het begin van een volwassen sportredactie met 'jonge honden'. En de omroep had ook wel oren naar het netwerk dat hij destijds al had. Als je van Os zegt: zeg je 'Sparta'. Ook toen Sparta nog honkbal speelde. Ruud noemt zichzelf ook geen 'Sparta-supporter' maar 'Spartaan'. Hij heeft dat ook nooit onder stoelen of banken gestoken. 'Je kunt er het beste eerlijk over zijn'. Er wordt nog veel meer besproken; ook de opvallende muziekkeuze van van Os. Zoals zijn liefde voor de 'Neue Deutsche Welle', de Duitstalige muziekstroming in de jaren '80. Een openhartig gesprek over clubliefde, passies en over de toekomst en verantwoordelijkheid van de regionale omroep.

Drie sterfgevallen in korte tijd heeft psycholoog Machteld Stakelbeek uit Dordrecht doen besluiten daarover een boek te schrijven. Ze noemt het zelf een 'verkenningsgids voor de levenden'. Presentator Ruud de Boer gaat met haar mee op die verkenning in het interviewprogramma 'De Verdieping'. Waarom is de dood nog steeds een taboeonderwerp voor veel Nederlanders? Ook de Dordtse Machteld had angst voor de dood. Maar ze wilde zich van deze verlammende angst bevrijden en dat deed ze onder meer door een boek te schrijven: 'Dag Dood, tot later'. Ze is ervan overtuigd dat als je eenmaal je angst voor de dood van je afgooit, je de kunst van het leven nog meer onder de knie krijgt. In haar zoektocht heeft ze veel research gedaan bij wetenschappers, filosofen en theologen. Is er een leven na de dood? Hoe neem je het beste afscheid van een naaste? En hoe neem je zélf afscheid van je eigen leven? Als psychologe heeft ze ook mensen bij haar in de praktijk die worstelen met het verlies van een naaste. Of misschien hebben zij zelf niet meer zo lang te gaan. Waar doe je goed aan? Leven betekent voor Machteld óók: uit je eigen 'comfortzone' stappen. Dat heeft ze gedaan door in natuurretraite te gaan. Vier dagen lang geen eten en niets anders dan een klein zaklampje en wat takken voor de beschutting. Maar het kan óók bestaan uit het zingen van een lied in de studio van 'De Verdieping', op de gitaar begeleid door haar 'bonuszoon' Yves. Een uur lang een gesprek over de dood in 'De Verdieping', dat eigenlijk over het leven gaat.

Hij kreeg een Koninklijke onderscheiding, de 40e editie van de Rotterdam Marathon was een mooi moment. Maar nu maakt hij zich tóch weer op voor de 42e. Directeur Mario Kadiks vertelt ronduit over 'de mooiste', zoals de Rotterdam Marathon ook wel liefkozend wordt genoemd, in 'De Verdieping'. 'Life's what happens when you're making plans'. Het is een cliché, maar clichés berusten vaak op waarheid. Mario Kadiks was behalve viervoudig kampioen speerwerpen net begonnen als leraar lichamelijke opvoeding. Totdat zijn pad kruiste met dat van de marathon. Hij had geen cent te makken, in 1985, toen hij begon. Inschrijfformulieren voor de deelnemers? Als er maar een sponsor is die dát wil bekostigen. Inmiddels gaan er miljoenen om in de organisatie van het evenement. Hoe heeft Kadiks het voor elkaar gekregen om van een evenement met een paar honderd deelnemers een sensatie te maken waaraan duizenden mensen meedoen?

Rotterdammer Hans Kleij was ooit Nederlands kampioen honkbal voor Sparta. Een slordige 48 jaar later kijkt hij uit op een groter speelveld: de provincie Zuid-Holland. Als programmadirecteur houdt hij zich actief bezig met grote, landschapsbepalende projecten. Met de verlenging van de A4, bijvoorbeeld. Al jaren werd er gesproken én gesteggeld over dit stuk snelweg tussen Delft en Schiedam. En het was vrij uniek dat de provincie de regie kreeg over de aanleg van een Rijksweg. Aan Kleij de schone taak om iedereen aan tafel te krijgen voor dit project. Niet alleen voor het stuk A4, maar ook voor de ontwikkeling van het hele gebied er omheen. Hans Kleij is als programmadirecteur de spin in het web bij de provincie Zuid-Holland, waar hij 1800 collega's heeft. Welke infrastructurele uitdagingen staat de provincie nog meer te wachten? Ruud de Boer gaat er met Kleij uitgebreid over in gesprek in 'De Verdieping', waarin ook de verrassende muziekkeuze van Kleij te horen is.

De Dordtse Willy Schuurman kon niet langer aanzien dat bewoners van een verzorgingshuis steeds minder om handen hebben. Door de bezuinigingen in de zorg en het personeelstekort komt het verplegend personeel niet veel verder dan wassen en aankleden. Begrijpelijk, maar niet wenselijk. Daarom bedacht Willy een manier om het leven in een verzorgingshuis iets vrolijker te maken. Willy Schuurman kreeg bij het Dordtse verzorgingshuis 'Parkhuis' te horen dat er budget beschikbaar was voor extra activiteitenbegeleiders. Klonk goed, maar wat als die binnen de kortste keren óók mensen moeten gaan wassen of koffie schenken? Ze bedacht de 'geluksbrengers'; mensen van buitenaf, die niet in beslag genomen kunnen worden door zorgtaken. Denk aan muzikanten, tekenaars, poppenspelers. Al snel ontstond de stichting 'Maximaal Leven', die verzorgingshuizen helpt aan 'geluksbrengers'. Willy Schuurman praat een uur lang met Ruud de Boer over haar werk dat eigenlijk haar passie is, of andersom.

Met enige regelmaat neemt Casper van Eijck het stokje over van Ruud de Boer in 'De Verdieping'. Dit maal heeft hij Rotterdammer Joris Lutz te gast. Lutz werd in een klap beroemd door zijn rol in de comedyserie 'Ha die Pa', waarin -ie samen met zijn vader Luc speelde. Tegenwoordig kan Joris iets makkelijker over straat, maar bekend blijft hij; nu door zijn muziek. Die liefde voor muziek zat er al vroeg in: op z'n derde leerde hij al een naald op een plaat zetten. Lutz is niet alleen muzikant maar ook kinderboekenschrijver. Casper van Eijck vraagt het hem allemaal, maar de ontmoeting begint met... de eigen muziek van Joris Lutz.

Op de wereld zijn ook in 2023 nog op heel veel plaatsen conflictgebieden te vinden. Denk natuurlijk aan Oekraïne. Maar ook aan gebieden waar onderdrukking heerst zoals Afghanistan. Hoe geef je de inwoners van deze getroffen gebieden nu de beste hulp? Hoogleraar aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, Thea Hilhorst doet daar onderzoek naar. Hilhorst is een pionier op dat gebied. Zij raakte vooral geïntrigeerd door het vraagstuk: wat is de beste manier om hulp te geven aan conflictgebieden? Of gebieden, getroffen door een natuurramp? Aan de (kortstondige) aandacht voor deze situaties geen gebrek. We trekken snel weer een blik BN’ers open voor een volgende inzamelingsactie voor de televisie. Maar wat levert het uiteindelijk op? Dankzij Hilhorst is ‘Humanitaire Hulp’ nu een vakgebied, waar ze vorig jaar nog de NWO-Spinoza-premie voor kreeg. In 'De Verdieping' vertelt ze een uur lang over haar missie, haar drijfveren en de risico's die kleven aan hulpverlening in het buitenland.