Advertise on podcast: Açık Mimarlık

İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde 2020-2024 yılları arasında yürütülen mimari araştırma  ve proje stüdyosu "Kırsal ve Gelecek: Şehir-dışından Sesler, Alternatif Yaşam ve Mimarlıklar" temasıyla Türkiye'nin sekiz farklı kırsal coğrafyasına odaklandı. Stüdyonun dört yıllık üretimleri, aynı başlıkla bir sergiye dönüşerek İstanbul Resim ve Heykel Müzesi ile Ankara Cer Modern'de izleyiciyle buluşuyor. Program kapsamında 15-16 Ekim'de İstanbul'da uluslararası bir sempozyum ve 20 Kasım'da Ankara'da ulusal bir forum gerçekleşecek. İTÜ'den Prof. Dr. Ayşe Şentürer ve Yeşim Armağan ile kırsal ve gelecek temasını, sekiz dönem boyunca yürüttükleri stüdyo pedagojilerini ve devam eden kamusal programı konuşuyoruz.

Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım her ayın son haftası olduğu gibi bu hafta da mimarlık gündeminden gelişmeleri aktarıyor. Ekim ayının ilk pazartesi günü 1985 yılından beri Dünya Mimarlık Günü olarak kutlanıyor; bu yılın temasını Uluslararası Mimarlar Birliği “konut insan hakkıdır” olarak belirledi. Dünya Mimarlık Günü vesilesiyle Türkiye’nin pek çok şehrinde mimarlık haftası etkinlikleri düzenleniyor. Adana, Kayseri, Batman, İstanbul gibi farklı şehirlerden mimarlık etkinlikleri programlarının yanı sıra yeni sonuçlanan mimari proje yarışmalarını ve İstanbul’da bu hafta kapılarını açacak olan, Büyükşehir Belediyesi’nin kamusal kültür sanat mekanlarını konuşuyoruz.

Yazar Nahid Sırrı Örik'in gazete yazılarındaki İstanbul görüşlerini, önerilerini, projelerini bu programda konuşmaya devam ediyoruz. 1930-1950'li yıllar arasında gazetelerde yayımlanmış bu yazılarda Örik kentin mevcut durumuna ve geleceğine ilişkin görüşlerini, kent yönetiminden beklentilerini, büyüyen kentin ihtiyaçlarını paylaşıyor, yer yer ilginç, hatta "radikal" proje önerilerini de kamuoyuna sunuyor: İstanbul'un turizm geleceği, belediye sınırları, şehir içi ulaşım, otel ve müze ihtiyaçları, koruma ve restorasyon önerileri, şehre yeni kanallar...

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nde gerçekleştirdikleri lisansüstü atölyeleri konu edinmeye devam ediyor. "Yaratıcılığın Ötesinde Mimarlık" üst başlığı altında bu defa yaratıcılık ideolojisinin kapitalist kökenini çalışma yaşamı, sınıf, iş, emek ve üretim süreçleri üzerinden tartışmaya açıyor. Tembellik hakkı ve çalışmanın reddi gibi kavramları, ayrıcalıklar ve zorunluluklar, çalışma yaşamındaki seçeneksizlik, özgürlük arzusu ile yabancılaşma arasındaki çelişkiler gibi sorunlarla ilişkilendirerek gündeme getiriyor. Nihal Evirgen'in moderatörlüğünde Hande İka ve Ekin Ayan tüm bu sorunlar karşısında rahatsızlıkların çoğaltılması ve kolektif reddin olasılıkları üzerine konuşuyor. Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular her ayın ikinci haftası Açık Mimarlık'ta.

Nahid Sırrı Örik genellikle romanlarıyla tanınsa da pek çok gezi, izlenim ve görüş yazısı da kaleme almış biri. Bu programda kendisinin İstanbul'a dair görüş ve önerilerini paylaştığı, 1930'lu yıllardan 1950'li yıllara kadar gazetelerde yayımlanmış yazılarına yer veriyoruz. Kentin mevcut durumuna ve geleceğine ilişkin görüşlerini, kent yönetiminden beklentilerini, büyüyen kentin ihtiyaçlarını paylaşıp kamuoyu oluşturmak amacıyla yazdığı bu yazıların kimilerinde Örik ilginç, hatta "radikal" proje önerilerine de yer veriyor.

Aino, Alvar ve Elissa Aalto’nun eserleri Temmuz 2026’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi. Listede 1928-1988 yılları arasında yapılmış ve Finlandiya’nın farklı şehirlerinde yer alan 13 farklı yapı bulunuyor: Aalto Evi, Paimio Sanatoryumu, Finlandia Hall, Villa Mairea, Jyväskylä Üniversitesi, Studio Aalto, Säynätsalo Belediye Binası, Seinäjoki Kent Merkezi bunlardan bazıları. UNESCO Komitesi, bu eserlerin Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilme gerekçesini Fin tasarım geleneklerini küresel modernist fikirlerle birleştirmeleri, insan ve yer odaklı yaklaşımlar taşımaları ve bu yaklaşımlarıyla dünya çapında tasarım anlayışlarını etkilemeleri olarak açıkladı. Bu haber vesilesiyle Cenk Dereli ile her ayın son haftasında gerçekleştirdiğimiz ve mimarlık gündemini değerlendirdiğimiz programların sonuncusunu Aalto’ların mimarlık mirasına ayırdık.

Müzik festivalleri nasıl tasarlanır? Festivallerde geçici mekanlar, izleyici deneyimi, servis ve sirkülasyon akışı kurgulanırken neler öncelenir, nelere dikkat edilir? Dünyadaki farklı festivaller nasıl farklı yaklaşımlar taşıyor ve düzenlendikleri kentlerle nasıl ilişkileniyor? İstanbul Caz Festivali direktörü Harun İzer ile konuşuyoruz.

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular bu ay Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nde gerçekleştirdikleri lisansüstü atölyeleri konu ediniyor. "Yaratıcılığın Ötesinde Mimarlık" üst başlığı altında mimarlıkta bilgi üretimi, epistemoloji, entelektüel emek, lisansüstü eğitim ve akademik koşullar hakkında tartışmaları gündeme getiriyor. Elif Bek'in moderatörlüğünde Şafak Cudi İnce, Önder Aras ve Nihal Evirgen aynı zamanda güç haritalama yöntemiyle ele aldıkları "yaratıcı" mimari üretimlerin arkasındaki güç ilişkilerini açığa çıkarıyor.

Adıyaman'da Haziran 2025'te düzenlenen Perre Çocuk ve Kent Bienali, Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) Altın Küp Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. Şehir Dedektifi‘nin Adıyaman Belediyesi ile beraber yürüttüğü proje, İKSV’nin AB desteğiyle hayata geçirdiği Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı kapsamında desteklenmişti.  ​​​​​​​Barselona'da gerçekleşen UIA 2026 Dünya Mimarlar Kongresi'nde açıklanan ve ilk kez verilen bu uluslararası ödül, kriz coğrafyalarında yürütülen adalet ve müşterekler temelli projelere veriliyor. Deprem sonrası Adıyaman'da çocuk ve kent bienali gerçekleştirme sürecini konuştuğumuz programda konuklarımız Şehir Dedektifi ekibinden Gizem Kıygı, İpek Kay ve İsmet Elif Kılıç.

Her ayın son haftasında olduğu gibi, bu programda Cenk Dereli ile mimarlık ve kent gündemimizi konuşuyoruz. Büyük ölçekli müzik festivalleri "yer" ile nasıl ilişkilenir, nasıl deneyimlenir? Sıcak dalgasında Seine Nehri kenarı nasıl Parislilerin kamusal alanına döndü? Paris'teki Cafe et Jardin Turc'ün serüveni ne? Yeni Parti'nin ilk toplantısını Anadolu Kulübü'nde yapmasının sembolik anlamı ne ve burası genç Cumhuriyet için neden önemliydi?

Bu programda sizlere Ayvalık'tan, Cunda adasından sesleniyoruz. Kaydı stüdyolarında gerçekleştirdiğimiz Pür Cunda, deniz kenarında yer alan bir konaklamalı kayıt stüdyosu. SOUR Studio tasarımı olan yapıda zeminde ahşap ve taş bloklarda konaklama ve servis bölümleri ile rekreasyon alanları, deniz seviyesinin on metre altında ise beton plakalardan amorf bir kabukla örtülmüş ve her biri farklı özellikte beş kayıt stüdyosu bulunuyor. Müzik dinlemek, kaydetmek ve paylaşmak için yapılmış bu yapıyı işveren Erce Kaşlıoğlu ve Pür'ün müzik direktörü Pieter Snapper ile konuşuyoruz.

7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen 36. NATO zirvesi kapsamında alınan güvenlik önlemleri ve yapılan kentsel uygulamalar medyada ve kamuoyunda epey konuşuldu. Çok sayıda yol kapatıldı, havaalanından şehir merkezine gidiş güzergâhındaki binaların dış cepheleri boyandı, kimi alanlar ve yapıların önü paravanlarla örtüldü, taksi sürücülerine kıyafet kodu ve ikram kuralı getirildi, dükkânların teşhiri yasaklandı. Bu uygulama ve müdahaleleri, kent hakkı ve şehircilik odağında Doç. Dr. Bülent Batuman ile konuşuyoruz.

Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım mimarlık ve kent gündeminden gelişmeleri paylaşıyor.

Çağlar Fidan ile 16. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanıyor ve İstanbul kahvehanelerine, bu mekanlarda çalınan müziklere, zaman içinde kahvehanenin toplumsal anlamının nasıl dönüştüğüne kulak veriyoruz. Bu programda hem konuşuyor hem çalıyor hem söylüyoruz; Çağlar bize kanunuyla kahvehane müziklerinden örnekler de icra ediyor. Kendisinin yüksek lisans tezinden uyarladığı “Hep Beraber Çalalım Bir İstanbul Havası: Osmanlı İstanbulu’nda Kahvehanenin Müziği ve Sosyal Topografyası” İletişim’den yayımlandı.

Her ayın son haftası Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım gündemi değerlendiriyor. Bu ay konumuz güncel restorasyon/yeniden işlevlendirme projeleri ya da devirleri ile gündeme gelen Haydarpaşa Garı, Büyükada Rum Yetimhanesi, Metrohan, Yerebatan Sarnıcı, Karaköy Palas gibi tarihi yapılar.