Advertise on podcast: Powojnie

Cześć! W najnowszym odcinku serii Powojnie wracam do wydarzeń z początku lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Dziś o zamieszkach, które wybuchły w Los Angeles, pamięta się stosunkowo niewiele, szczególnie w Europie. Tymczasem dramatyczne wydarzenia, jakie rozegrały się wówczas w Kalifornii, odcisnęły trwałe piętno na najnowszej historii USA. Do zamieszek w Los Angeles wielokrotnie nawiązywała amerykańska popkultura. Inspirowali się nimi między innymi muzycy Aerosmith i Rage Against the Machine. Wydarzenia te znalazły również swoje odbicie w grach komputerowych, czego najlepszym przykładem jest GTA: San Andreas.Dlaczego w 1992 roku ulice Los Angeles zamieniły się w strefę wojny? Tysiące ludzi wyszły na ulice. Płonęły samochody i budynki, a właściciele sklepów próbowali na własną rękę bronić dobytku. Niektórzy zajmowali pozycje na dachach, uzbrojeni i gotowi otworzyć ogień do napastników. Tymczasem policja całkowicie straciła kontrolę nad sytuacją. Aby powstrzymać narastający chaos, władze Kalifornii zdecydowały o skierowaniu na ulice Gwardii Narodowej. Do akcji wkroczył również Biały Dom. Prezydent George H.W. Bush wysłał do Los Angeles wojsko i zapowiedział zdecydowane działania przeciwko osobom odpowiedzialnym za zaprowadzenie anarchii.Zapraszam do wysłuchania najnowszego odcinka.

Hej! W najnowszym odcinku serii „Powojnie” postanowiłem przypomnieć postać Jana Pawła II i poszukać odpowiedzi na pytanie: jak nieznany kardynał z Polski stał się jedną z najpotężniejszych postaci swoich czasów? Kiedy w 2005 roku odchodził, nie bez powodu świat na chwilę zamilkł. Przez ponad 26 lat pontyfikatu spotykał się z najważniejszymi przywódcami na globie, a w tym m.in. ZSRR i USA, przełamywał konwenanse i budował fenomen, jakiego Watykan wcześniej nie znał. W tym odcinku zaglądam za kulisy wizyt państwowych, dyplomatycznych rozgrywek i podróży, które uczyniły Jana Pawła II postacią o globalnym znaczeniu. Od slumsów Ameryki Łacińskiej, przez spotkania z gwiazdami sportu i muzyki, aż po kulisy powstania kultowego papamobile.

Cześć! Zapraszam Was do obejrzenia najnowszego odcinka serii Powojnie. Po zakończeniu II wojny światowej Sowieci rozpoczęli brutalną przebudowę Estonii. Tysiące ludzi deportowano, niszczono dotychczasowe elity, a do kraju sprowadzano dziesiątki tysięcy nowych mieszkańców z innych części ZSRR. Estonia miała już nigdy nie być taka jak wcześniej. Miała stać się integralną częścią Związku Radzieckiego zarówno pod względem politycznym jak i militarnym, społecznym oraz kulturowym. Stalin rozpoczął brutalną sowietyzację republiki, której skutki szybko stały się widoczne. O ile tuż po wojnie Estończycy stanowili około 98% mieszkańców republiki, to zaledwie kilkanaście lat później ich udział spadł do około 75%. Był to efekt nie tylko represji i deportacji, ale przede wszystkim masowego napływu ludności z innych części Związku Radzieckiego. W kolejnych dekadach proces ten trwał. Za rządów Leonida Breżniewa coraz większy nacisk kładziono na tworzenie wspólnej sowieckiej tożsamości, w której szczególną rolę odgrywały język i kultura rosyjska. Estoński był stopniowo wypierany z części życia publicznego, a rusyfikacja stawała się coraz bardziej widoczna.Więcej na ten temat w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Hej! W tym odcinku serii Powojnie opowiadam o wielkiej wojnie Chin z Wietnamem. Pod koniec lat 70. Pekin zdecydował się zaatakować sojusznika ZSRR i pokazać światu, że nie będzie tolerował wrogo nastawionego państwa tuż przy swojej granicy. Wietnam był jednak przeciwnikiem, którego trudno było lekceważyć. W ciągu zaledwie kilkudziesięciu lat Wietnamczycy pokonali dwie zachodnie potęgi. Najpierw Francję, a później Stany Zjednoczone. Następnie przeprowadzili udaną inwazję na Kambodżę. Rządzącym w Hanoi zamarzył się status regionalnego mocarstwa w Azji Południowo-Wschodniej. To nie mogło podobać się Chinom.Dziś zarówno Chińczycy, jak i Wietnamczycy przekonują, że to oni wygrali tę wojnę. Ale jak było naprawdę? Poznajcie tę historię i oceńcie sami.

Hej! Po zakończeniu II wojny światowej status Szczecina wciąż pozostawał niejasny. W mieście żyły tysiące Niemców liczących na to, że ta część Pomorza wejdzie w skład sowieckiej strefy okupacyjnej Niemiec. Polaków niemal nie było. Tymczasem już w kwietniu 1945 roku pojawiła się tu polska administracja, która próbowała przejąć kontrolę nad miastem. Ale władze Związku Radzieckiego ciągle grały na zwłokę. Sowieci rozkradali niemieckie fabryki, wywozili majątek przez szczeciński port i długo nie chcieli jasno określić, komu ostatecznie przekażą zarząd nad Szczecinem. Jeszcze późną wiosną 1945 roku wiele wskazywało na to, że aglomeracja pozostanie niemiecka. Polskich urzędników kilkakrotnie wyrzucano z miasta. Jak to się stało, że ostatecznie Szczecin stał się polskim miastem? O tym w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Na początku lat 90-tych w Rosji nastąpiły potężne zmiany polityczne. Związek Radziecki przestał istnieć, a władzę nad krajem przejął Borys Jelcyn. Nowy prezydent starając się wzmocnić swoją pozycję w państwie zdecydował się osłabić komunistów. W tym celu najpierw zakazał ich działalności w kraju, a potem odebrał majątek. Strona komunistyczna nie zamierzała się jednak łatwo poddawać i zwróciła się o pomoc do sądu, który miał rozstrzygnąć czy Jelcyn miał do tego prawo. Tymczasem Prezydent zakwestionował legalność KPZR i poprosił wymiar sprawiedliwości o osądzenie komunistów za błędy z przeszłości. Prasa zaczęła pisać o sowieckiej Norymberdze.Czym ta sądowa batalia się zakończyła? Czy komuniści zostali rozliczeni za zbrodnie? Tego dowiecie się z najnowszego odcinka serii Powojnie.

11 września 2001 roku dwa samoloty uderzyły w wieże World Trade Center w Nowym Jorku. W tym odcinku opowiadam o dramacie ludzi uwięzionych w północnej wieży WTC, przebiegu ewakuacji oraz akcji ratunkowej prowadzonej niemal do chwili zawalenia budynku. Czy ludzie znajdujący się powyżej miejsca uderzenia samolotu mieli jakąkolwiek szansę na ucieczkę? Co działo się na najwyższych piętrach? Jak przebiegała ewakuacja i akcja strażaków? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w najnowszym odcinku.Wydarzenia z 11 września 2001 roku oglądałem w telewizji. Pamiętam, że zastanawiałem się wtedy nie tylko nad tym, kto dokonał ataku, ale przede wszystkim myślałem o ludziach, którzy znajdowali się w budynkach. Relacji z World Trade Center jest tak wiele, że postanowiłem poświęcić każdej z wież osobny odcinek. Tym razem przedstawiam historię północnej wieży – od momentu uderzenia samolotu aż do jej zawalenia.

W najnowszym odcinku serii Powojnie opowiadam o kryzysach NATO. Historia Paktu Północnoatlantyckiego pełna jest sytuacji, w których sojusznicy nie potrafili dojść do porozumienia. Do poważnego konfliktu doszło już w 1956 roku, kiedy Francja i Wielka Brytania po ataku na Egipt skonfliktowały się dyplomatycznie ze Stanami Zjednoczonymi. Prezydent Dwight Eisenhower był zdeterminowany, aby kryzys sueski nie doprowadził do destabilizacji całego Bliskiego Wschodu i zbliżenia państw arabskich do Związku Radzieckiego. Kolejny poważny kryzys nastąpił dziesięć lat później. W 1966 roku Francja opuściła zintegrowane struktury wojskowe NATO. Osiem lat później podobną decyzję podjęła Grecja po kryzysie cypryjskim i tureckiej inwazji na wyspę. Do dużego rozłamu w łonie NATO doszło również w 2003 roku, gdy Stany Zjednoczone przygotowywały się do inwazji na Irak. Część europejskich sojuszników, przede wszystkim Francja i Niemcy, zdecydowanie sprzeciwiała się amerykańskim planom. Jednak mimo wszystkich tych kryzysów NATO pozostało trwałym sojuszem. W czasach zimnej wojny zagrożenie ze strony Związku Radzieckiego ostatecznie scalało jego członków. Powstawały kolejne bazy wojskowe, rozbudowywano wspólne struktury, a żołnierze państw NATO regularnie uczestniczyli we wspólnych ćwiczeniach.

Cześć! W najnowszym odsłonie mojej serii poruszam wyjątkowo kontrowersyjny temat. W 1947 roku w Norymberdze rozpoczął się proces niemieckich przemysłowców. Amerykanie postanowili osądzić ludzi, którzy pomogli zbudować militarną potęgę III Rzeszy. Wśród nich znalazł się Alfried Krupp, właściciel potężnego koncernu zajmującego się między innymi produkcją uzbrojenia. Podczas wojny kierowane przez niego przedsiębiorstwo na masową skalę korzystało z pracy robotników przymusowych. O sprawie pisała prasa na całym świecie. Rodzina Kruppów od pokoleń należała bowiem do niemieckiej elity przemysłowej i od początku swojej biznesowej działalności utrzymywała bliskie związki z władzami państwa. Najpierw w czasach cesarskich, a potem i III Rzeszy. Krupp tłumaczył, że zdawał sobie sprawę, że w jego zakładach ludzie byli przymuszani do pracy jednak cały czas utrzymywał, iż wynikało to z braku rąk do pracy w czasie wojny, a także poleceń władz w Berlinie. Sędziowie nie dali temu wiary. Niemiec został skazany na karę więzienia i utratę majątku. Wydawało się, że potężna rodzina straciła wszystko. Ale... już kilka lat Krupp później odzyskał wolność. Poza tym Brytyjczycy zgodzili się wypłacić mu wielomilionowe odszkodowanie. Pieniądze miały pochodzić ze sprzedaży zakładów które były wcześniej powiązane z przemysłem ciężkim. Krupp odzyskał również kontrolę nad pozostałą częścią przemysłowego imperium i wrócił do wielkiego biznesu. Mimo oburzenia części opinii publicznej, dawny skazaniec wkrótce ponownie stał się jednym z najbardziej wpływowych przemysłowców świata.Więcej na ten temat w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Cześć! W łagrach Związku Radzieckiego regularnie dochodziło do buntów. Pierwsze wybuchały jeszcze przed II wojną światową, jednak największe wystąpienia więźniów miały miejsce po śmierci Stalina. W najnowszym odcinku serii Powojnie opowiadam o trzech z nich. Więźniowie czuli się oszukani przez system. Ogłoszona po śmierci Stalina amnestia objęła przede wszystkim skazanych za przestępstwa pospolite, pomijając większość więźniów politycznych. Jednocześnie władze łagrów starały się skłócać wielonarodowe społeczności, aby łatwiej utrzymać nad nimi kontrolę. Przez pewien czas ta strategia przynosiła efekty. W 1953 roku czara goryczy jednak się przelała. Więźniowie stawili zaciekły opór, między innymi w Norylsku.Więcej na ten temat dowiecie się słuchając najnowszego odcinka mojej serii.

Ahoj! Tym razem witam z Czechosłowacji! Zapraszam na odcinek o życiu w kraju naszych południowych sąsiadów w czasach słusznie minionych. Choć oba państwa leżały obok siebie i należały do tego samego bloku politycznego, codzienność i poziom życia w PRL oraz Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej nieco się różniły. Pierwsze lata po wojnie nie zapowiadały jednak aż tak dużych różnic. Zarówno w Polsce, jak i w Czechosłowacji promowano podobne wzorce socjalistycznego życia. Liczył się kolektyw, wspólnota i podporządkowanie jednostki interesom państwa. Jednocześnie władze coraz mocniej ingerowały nie tylko w gospodarkę i politykę, ale również w codzienne życie swoich obywateli. Zmieniło się to po śmierci Stalina w 1953 roku, choć nie od razu. Prawdziwy przełom nastąpił w latach 60., kiedy coraz więcej Czechów i Słowaków zaczęło dostrzegać zakłamanie systemu. Natomiast po interwencji wojsk Układu Warszawskiego w 1968 roku liczba osób postrzegających Związek Radziecki jako bratnie państwo drastycznie zmalała. Jednocześnie większość obywateli Czechosłowacji skupiała się przede wszystkim na problemach życia codziennego, coraz bardziej odcinając się od polityki. Gospody były pełne ludzi, którzy rozprawiali tam nie tylko o swoich zmartwieniach, ale również o wielu sukcesach. Lokalne knajpy stały się jednym z najważniejszych miejsc społecznego życia wielu miejscowości. Dorośli chętnie spędzali w ten sposób wolny czas, podczas gdy dzieci coraz częściej siadały przed telewizorami. A tam czekał na nie między innymi Krecik. Jednocześnie poziom życia stopniowo się podnosił i pod pewnymi względami coraz bardziej przypominał ten znany z biedniejszych państw Europy Zachodniej.Więcej na ten temat w najnowszym odcinku serii Powojnie!

8 sierpnia mija dokładnie 18 lat od wybuchu wojny między Gruzją a Rosją. Konflikt trwał zaledwie pięć dni, ale jego skutki są odczuwalne do dzisiaj. W tym czasie rosyjska armia zajęła Abchazję i Osetię Południową – zbuntowane regiony, które od lat stanowiły poważny problem dla władz w Tbilisi. Ich przywódcy odmawiali podporządkowania się decyzjom gruzińskiego rządu. Sytuacja weszła w decydującą fazę po dojściu do władzy Micheila Saakaszwilego. Prozachodni kurs nowego prezydenta zaczął zagrażać interesom Rosji na Kaukazie. Kreml postanowił to wykorzystać, podsycając lokalne konflikty i rozgrywając je na swoją korzyść. Walki rozpoczęły się po interwencji gruzińskich wojsk w Osetii Południowej. Władze w Tbilisi zakładały, że Rosja nie zdecyduje się na bezpośrednią interwencję i w pierwszej kolejności będzie dążyć do rozwiązania konfliktu na drodze międzynarodowych mediacji. Tymczasem Gruzini liczyli, że szybka operacja postawi Kreml przed faktem dokonanym i ograniczy jego możliwości działania. Tak się jednak nie stało. Rosyjska armia uderzyła z pełną siłą i determinacją. Więcej o przebiegu tej wojny opowiadam w najnowszym odcinku.

Hej! Stan wojenny w Polsce zdecydowanie nie kojarzy się z wakacjami ani urlopem. Mimo to życie toczyło się dalej. W kraju reglamentacji, inwigilacji i permanentnej kontroli Polacy wychowywali dzieci, chodzili do pracy, a także próbowali odpoczywać. W najnowszym odcinku serii Powojnie pokazuję, jak wyglądało lato 1982 roku, czyli zaledwie kilka miesięcy po wprowadzeniu stanu wojennego. Generał Wojciech Jaruzelski wyprowadził wtedy wojsko na ulice, internował przeciwników systemu i odciął ich od świata. Czy w takich okolicznościach turystyka miała jeszcze rację bytu? Kiedy Polacy mogli ponownie swobodniej podróżować po kraju? Równocześnie Lato 1982 roku obfitowało w ważne wydarzenia. Obok protestów władze podejmowały decyzje, które wpływały na życie milionów obywateli. Zwolniono część internowanych, zniesiono ograniczenia w sprzedaży mocnych alkoholi, a państwowa propaganda konsekwentnie budowała wizerunek przywódcy troszczącego się o społeczeństwo. Generał Jaruzelski pozował do zdjęć z dziećmi, a także witał piłkarską reprezentację Polski, która wróciła z mistrzostw świata w Hiszpanii z brązowym medalem.O tym wszystkim opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Hej! W najnowszym odcinku serii Powojnie opowiadam o jednej z najważniejszych postaci XX wieku. Pod koniec lat 70. Wielka Brytania pogrążała się w kryzysie. Przez kraj przetaczała się fala strajków, rosło zadłużenie państwa, a inwestycji było coraz mniej. Sytuacja zaczęła się zmieniać po zwycięstwie konserwatystów i objęciu urzędu premiera przez Margaret Thatcher. Zdeterminowana i głęboko przekonana do swoich reform ograniczyła rolę państwa w gospodarce, rozpoczęła szeroką prywatyzację i podjęła walkę z inflacją oraz związkami zawodowymi. Jej polityka sprawiła, że Wielka Brytania odzyskała pozycję jednego z najważniejszych centrów gospodarczych Zachodu. Więcej na ten temat opowiadam w najnowszej odsłonie mojej serii.

Cześć, W najnowszej odsłonie mojej serii powracam do 1945 roku i jednego z najbardziej zniszczonych miast Europy – Drezna. Miasto zostało niemal zrównane z ziemią w wyniku nalotów dywanowych alianckich bombowców. Nawet mieszkańcy, którzy doskonale je znali, po kilku dniach bombardowań nie potrafili rozpoznać własnych ulic. Pożary szalały jeszcze przez wiele dni, a pod gruzami i w piwnicach wciąż pozostawali uwięzieni ludzie. Potem rozpoczęło się żmudne odgruzowywanie miasta. Skala zniszczeń była jednak tak ogromna, że ruiny wielu budynków można było oglądać jeszcze kilkadziesiąt lat po zakończeniu wojny. W pierwszej części nagrania opowiadam o ostatnich miesiącach wojny i samym bombardowaniu. W drugiej pokazuję powojenne losy Drezna oraz długą i trudną odbudowę. Nie była ona łatwa, zwłaszcza w państwie rządzonym przez komunistów. Władze NRD stawiały na nowoczesną zabudowę, która miała odciąć miasto od jego historycznej przeszłości. Czy ten plan się powiódł?Tego dowiecie się, słuchając najnowszego odcinka mojej serii. Zapraszam!