Advertise on podcast: Gablotki - Podcast o sztuce

W tym odcinku rozmawiam z Anną Rudnicką-Litwinek, która opowiada o Tadeuszu Pruszkowskim, malarzu i nauczycielu, jednym z najbardziej wyrazistych i wpływowych twórców początku XX wieku. Odcinek powstał w ramach współpracy z Wydawnictwem Marginesy, które wydało książkę "Mistrz Prusz. Więcej niż jedno życie".

W tym odcinku rozmawiam z dr Katarzyną Moskal z Muzeum Krakowa, która opowiada o ogromnym znaczeniu, jakie dla życia dawnego Krakowa mieli pracujący w nim rzemieślnicy, oraz o wpływie miasta na ich codzienność. Odcinek powstał w ramach współpracy z Muzeum Krakowa, gdzie do 25 października 2026 roku trwa wystawa „Kunszt i fach. Kraków rzemieślników”, której kuratorką jest dr Katarzyna Moskal.

W tym odcinku rozmawiam z Karoliną Dzimirą-Zarzycką o jej książce „Własna pracownia. Gdzie tworzyły artystki przełomu wieków”. Karolina opisuje w jakich warunkach tworzyło trzynaście polskich artystek, m.in. Olga Boznańska i Anna Bilińska. Odsłania mało znane kulisy ich codziennej pracy. Jak ważne dla artystki było posiadania własnej pracowni? W jaki sposób jej wielkość wpływała na tematykę malowanych w niej obrazów? Dlaczego adresy pracowni publikowano obok adresów gabinetów lekarzy i dentystów? Które z pracowni opisanych w książce można dziś odwiedzić?

W tym odcinku odkrywamy prywatną stronę Aleksandra Gierymskiego. O kim malarz pisał: „…zakochany jestem jeszcze w Jej ruchach, łzach, paru pięknych słowach…”? Co ich łączyło? I jakie obrazy Gierymskiego są pamiątkami po tej fascynacji?

W tym odcinku dzielę się najlepszymi muzealnymiwspomnienia z 2025 roku. Podwójne odwiedziny w Uffizi weFlorencji, Chełmoński po poznańsku, wystawa o zjawach zwiedzana nocą i kameralne spotkanie z Olgą Boznańską. Czemu to one są w moim muzealnym topie 2025 roku?

W tym odcinku rozmawiam z dr Emilianą Konopką, historyczką sztuki i skandynawistką. Przy okazji powrotu obrazu „Lato” Berthy Wegmann do Muzeum Narodowego we Wrocławiu, zagłębiamy się w biografię tej duńskiej artystki. Śledzimy jej artystyczną karierę, obserwujemy jak rozwijało się jej malarstwo. Przyglądamy się jej relacjom z innymi artystkami. A przede wszystkim próbujemy odpowiedzieć na pytanie: dlaczego Bertha Wegmann uznawana jest za jedną z najwybitniejszych skandynawskich malarek.

W tym odcinku rozmawiam z Zuzanną Rybińską historyczką sztuki z Muzeum Okręgowego w Lesznie. Wspólnie przyglądamy się portretowi Marii Leszczyńskiej z kolekcji leszczyńskiego muzeum. Muzealniczka opowiada o pasjonującym życiu najdłużej panującej francuskiej królowej. Opisuje jak wyglądało jej życie w Wersalu, u boku Ludwika XV i jak ważna była dla niej sztuka. --------------------------------------- Odcinek powstał w ramach współpracy z Muzeum Okręgowym w Lesznie. Na okładce: Malarz nieokreślony, Portret Marii Leszczyńskiej, I poł. XVIII w., Muzeum Okręgowe w Lesznie

W tym odcinku rozmawiam z Łukaszem Lisieckim archeologiem i kuratorem wystawy „W poszukiwaniu początków Leszna. Archeologiczne ślady wczesnośredniowiecznego osadnictwa na terenie miasta” w Muzeum Okręgowym w Lesznie.  Łukasz Lisiecki opowiada o tym, jak wygląda współczesna archeologia i jaką rolę w pracy archeologów odgrywatechnologia. Bazując na swoim najnowszym odkryciu, wyjaśnia, co fragmenty przedmiotów sprzed 1000 lat mogą nam powiedzieć o przeszłości. Tłumaczy w jakisposób zabytki archeologiczne trafiają do muzeum. --------------------------------------- Odcinek powstał w ramach współpracy z Muzeum Okręgowym w Lesznie.

W tym odcinku poznajemy bliżej malarkę Tamarę Łempicką, legendę międzywojennego Paryża. Artystkę, która konsekwentnie pracowała na swój sukces i go osiągnęła. Mimo tego o jej historii i twórczości jeszcze do niedawna niewiele się w Polsce mówiło. Teraz obrazy Tamary Łempickiej przyciągają tłumy, a w jej biografii pojawiają się nowe fakty.  Kim była Tamara Łempicka i w czym tkwi sekretpopularności jej sztuki?

W tym odcinku podpowiadam jakim 8 obrazom wartopoświęcić 5 minut będąc w Galerii Sztuki Polskiej XX + XXI, w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie. To kolejna odsłona cyklu „8 X 5”, w którym ułatwiam zwiedzanie największych polskich muzeów sztuki.

W tym odcinku razem z Aleksandrem Gierymskim przenosimy się Włoch. Gierymski, który był wyjątkowym artystą, prekursorem realizmu w Polsce, spędził we Włoszech łącznie kilka lat. Jakie obrazy tam malował? Jaki wpływ na jego twórczość miały Włochy? Co przyciągało godo włoskich miast m.in. Florencji, Werony czy Rzymu?

W tym odcinku opowiadam historię przyjaźni Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera, artystów którzy kształtowali polską sztukę przełomu XIX i XX wieku. Byli rówieśnikami, jednym iż najlepszych studentów Jana Matejki. Jak wyglądała ich przyjaźń? Czy miała wpływ na ich sztukę? Dlaczego ich drogi się rozeszły?

W tym odcinku oglądamy portrety matek namalowane przez ich dzieci – znanych artystów i artystki. Poznamy matki Henryka Rodakowskiego, Olgi Boznańskiej, Meli Muter, Wojciecha Fangora i Stanisława Baja. Jak widzieli swoje mamy? Co chcieli nam o nich opowiedzieć? Jak wyglądały ich relacje? Czy da się to wyczytać z portretów?

W tym odcinku przyglądamy się obrazowi Józefa Chełmońskiego „Burza” z 1896 roku z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie. Czym wyróżnia się „Burza” na tle innych obrazów Chełmońskiego? Czy oprócz tytułowej burzy obraz opowiada o czymś jeszcze? Dlaczego warto oglądać ten sam obraz kilka razy?

W tym odcinku rozmawiam z Małgorzatą Gniazdowską, historyczką sztuki z Muzeum Okręgowego w Lesznie. Muzealniczka opowiada o bogatej tradycji złotniczej Leszna oraz najcenniejszych wyrobach rzemiosła artystycznego z kolekcji muzeum, m.in. o nowym nabytku muzeum - srebrnym kuflu doskonałego złotnika Joachima Scholtza oraz unikatowych XVII-wiecznych tkaninach po braciach czeskich. Udowadnia, że opowieści o przedmiotach i ludziach, którzy je tworzyli i używali pozwalają lepiej zrozumieć minione czasy. Odcinek powstał w ramach współpracy z Muzeum Okręgowym w Lesznie.