Advertise on podcast: Günlerin Götürdüğü

Yine karşınızda Günlerin Götürdüğü... Peki, ya günlerin getirdiği? Anlatalım: 2022 Mayıs'ında, Ankara'da yeni bir sanat mahfili açıldı: Yermekân. Karamsarlığın, gerçekçilikten ibaret olduğunu düşündüğümüz halde heyecanlandık; mekâna sızmayı başardık. "Günlükten Edebiyata, Edebiyattan Tarihe" başlıklı söyleşilerin, 11 Kasım 2022'de gerçekleşen üçüncüsüne Caesar Čiček'in de dâhil olmasıyla, bir bölümü daha aradan çıkardık. ilk defa seyircilerle bir arada olmanın haklı gururunu yaşadık. İstanbullu yazar Zaven Biberyan'ın Karıncaların Günbatımı romanı üzerinden Türkiye'nin 1940'lı yıllarını konuştuk bu sefer. Türkiye'de gayrimüslim olmayı, Varlık Vergisi'ni, II. Dünya Savaşı'nı konuşmakla kalmadık; insanın kendine karşı verdiği savaşı, insan olmanın zorluğunu konuştuk, kaplumbağa olmanın yeterli olacağı kanısına vardık. Yılların götürdüğünü konuştuk velhasıl, 1940'lı yılların götürdüğünü. Yermekân'a ve bizi dinlemeye gelen herkese çok teşekkür ederiz, yine bekleriz! Bahsedilen Eserler: Zaven Biberyan, Karıncaların Günbatımı. Zaven Biberyan, Mahkûmların Şafağı. Ayhan Aktar, Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları. Faik Ökte, Varlık Vergisi Faciası. Albert Camus, Yabancı. Turgut Uyar, Korkulu Ustalık. Yılmaz Güney, Yol.

Gününüzü götüren program Günlerin Götürdüğü, yine kendini unutturduğu anda geri döndü; ama döndüğü yer, bıraktığı yer değildi. Kendi içimizde çıktığımız yolculukta o kadar mesafe kat ettik ki geri dönüş yolunu kaybettik. Fakat geldiğimiz yerde kafa dengi hiç kimseyi göremedik. "Bütün insanlık nerede?" dedik, elimizi alnımıza siper edip, ufka baktık; aptalları, aptallığı gördük. Aptallar komikti, güldük; kalabalıktılar, öfkelendik. Bir Köroğlu bir Ayvaz, ancak konuşabildik: Mercimek mi, ezogelin mi, domates mi? Vincent van Gogh'un en sevdiği çorba hangisi? Max Horkheimer'ın Akıl Tutulması'nı hâlâ okumadınız mı? Plebler sizi... Woke Culture, Cancel Culture... What about counter-culture, profane culture? Mademki plebsiniz, Proleter dinleyiniz: https://open.spotify.com/artist/5dCpFeKxLbycrnsjWZjha8?si=cX_1iwTHS82Dtgw9lAReMg "I read the news today—oh, boy!" — The Beatles, "A Day in the Life".

Dipten ve derinden gelen sesiyle intellectual garage punk tarzını yaratan, lo-fi'dan ödün vermeyen program, Günlerin Götürdüğü tüm umutsuzluğuyla homurdanmaya devam ediyor. Sömürü düzenini bu sefer 1990'ların kayıp ruhuyla, grunge'ın umutsuz isyankârlığıyla, İngiltere üzerinden eleştirdik. Liberallerin kibrinden bir kez daha tiksindik. Dünyada aklı başında pek insan kalmadığını, üstelik aklı başında olanların bile büyük bir ukalalıkla zırvaladığını görünce hayret ettik. Haliyle, her zamanki gibi küfrettik. Fakat biz bu küfürleri ne Kemal Sunal'dan ne de Cem Yılmaz'dan öğrendik. Sadece çaresizdik. Bu sefer kitaplardan bahsetmedik; fakat İrlandalı yazar Keith Ridgway ile İngiliz yazar Evelyn Waugh'yu anmadan edemedik. Meraklısı için bahsedilen ve kullanılan eserler: Temple of the Dog, "Hunger Strike." Metallica, "Fuel." Bulutsuzluk Özlemi, "Acil Demokrasi." Bulutsuzluk Özlemi, "Evinde Gitarın Var mı?" Death, Symbolic. Death, "Crystal Mountain."

Intellectual garage punk türünün ilk örneği Günlerin Götürdüğü ağır aksak da olsa ilerlemeye devam ediyor. Günler alıp götürmeye, hayaletlerse içimizden koparmaya devam ederken biz edebiyat hakkında edepsizce konuşmayı seçtik: Modernliğin yükünü taşımayı reddedip peygamber üslubuyla kendi kutsal kitabını yazan İsmet Özel, niçin İkinci Yeni kavminin helak olduğunu söylüyor? Kitapta öyle mi yazıyor? Kitaba, yani Şiir Okuma Kılavuzu'na göre Türkiye'de şiir yazılmıyor, yazılamıyor. Yazılanlar gericiliğe hizmet ediyor; çünkü hayıflanmaktan başka bir amaç taşımıyor. İyi de kaç kişi şiir okuyor, kaç kişi politik tavrını şiir okuyarak kazanıyor? Peki kılavuz ortadan kalkınca kerteriz noktası ne yana düşüyor? Kılavuzsuz, kerterizsiz kalanlar; Refik Anadol ve Esra Gülmen yüzünden hep aynı sabaha mı uyanıyor? Cumhuriyetimizin akim kalan aydınlanma hamlesi olan Halkevlerinden absürt fragmanlar ise kara mizaha kerteriz olmayı sürdürüyor. Evet, küfrediyoruz, hatta az bile söylüyoruz; çünkü Teoman'a katılıyoruz: "Kişisel bir şey değil bu, yaşamak zor buralarda." Evet, şiir okuyoruz; ama fonda çalan müziği de kendimiz besteliyoruz: Made by Magic Circus. Meraklısı için bahsi geçen eserler: İsmet Özel, Erbain. İsmet Özel, Of Not Being a Jew. İsmet Özel, Şiir Okuma Kılavuzu. Akif Kurtuluş, Daktilo Yazıları. Turgut Uyar, Korkulu Ustalık. Turgut Uyar, Büyük Saat. Will Gompertz, Pardon Neye Bakmıştınız? Metin Eloğlu, İstanbullu. Sabahattin Ali, Yeni Dünya. Sabahattin Ali, Mahkemelerde. Sevgi Soysal, Yürümek. Murat Uyurkulak, Bazuka. Richard Llewellyn, How Green Was My Valley.

Her zamanki gibi uzun bir aranın ardından Günlerin Götürdüğü, bu sefer ikinci sezonuyla; zıpkın gibi, fişek gibi bir bölümle geri döndü. Murat Can Kabagöz ile Caesar Čiček; Karl Marx'tan Mustafa Sarıgül'e, Jean-Paul Sartre'dan Tosun Paşa'ya, değinmedik mevzu bırakmadı. Asıl mevzu ise Perry Anderson'ın Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler kitabından hareketle, sosyalist teorinin pratikten kopuşu; bu kopuşun ise modernleşme sürecinin getirdiği "dekadans"tan, yani çözülmeden bağımsız düşünülemeyeceği. Yer yer küfre girdik; çünkü Frank Zappa'nın dediğini unutmadık: "Şarkılarımda küfretmeseydim, insanları dövmek zorunda kalabilirdim." Üstelik biz şarkı yazmadığımız gibi, kesin dayak yeriz. Meraklısı için bahsi geçen yayınlar: Metin Eloğlu, Sultan Palamut. Ahmet Rasim, Şehir Mektupları. Abdülhak Hamit Tarhan, "Makber". Ahmet Haşim, Gurabahane-i Laklakan. Ahmet Haşim, Bize Göre. Perry Anderson, Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler. Karl Marx, Feuerbach Üzerine Tezler. Karl Marx, 1844 El Yazmaları. Karl Marx, Grundrisse. Kazimir Malevich, "Siyah Kare". Marcel Duchamp, "Nude Descending a Staircase". Marcel Duchamp. "King and Queen Surrounded by Swift Nudes". Jean-Jacques Rousseau, Bilimler ve Sanatlar Üzerine Söylev. Max Horkheimer, Akıl Tutulması. György Lukacs, Tarih ve Sınıf Bilinci. Jean- Paul Sartre, Yöntem Araştırmaları. Ulus Baker, Sanat ve Arzu. Hüseyin Kıran, Madde Kara.

Bir Gün Tek Başına romanında geç '50'li yılların şehir hayatı, öğrenci hareketleri ve Türkiye'nin entelektüel taşralığı. Hatasıyla sevabıyla Orhan Pamuk edebiyatı. Dersini çalışıp yazmak mı, gündelik hayatın içinden yazmak mı? Klasik roman ve post-modern roman mevzuu. Meraklısı için bahsedilen yayınlar: Vedat Türkali, Bir Gün Tek Başına. Orhan Pamuk, Cevdet Bey ve Oğulları. Orhan Pamuk, Sessiz Ev. Orhan Pamuk, Beyaz Kale. Orhan Pamuk, Kara Kitap. Orhan Pamuk, Yeni Hayat. Orhan Pamuk, Kar. Orhan Pamuk, Kafamda Bir Tuhaflık. Orhan Pamuk, Veba Geceleri. Marshall Berman, "Orhan Pamuk and Modernist Liberalism." Friedrich Engels, Anti-Duhring. Karl Marx, Grundrisse. György Lukacs, Tarih ve Sınıf Bilinci.

Konu başlıkları: - Metallica mı Iron Maiden mı: Emmi Ödülü kime verilmeli? - Batı aşılandığına göre pandemi sona eriyor diyebilir miyiz? - Pandeminin gör dediği: The personal is political - Materyalist felsefe niçin önemlidir? - Kapitalizm icat oldu aşklar bozuldu... Ağırlıklı olarak ele alınan konunun teorik arka planı için şu makaleyi salık veririz: https://manifold.press/sanatin-gereks...​ Not: Yer yer ağzımızı bozmuş olabiliriz ve fakat aslında şeker gibi insanlarız.  Meraklısı için bahsi geçen yayınlar: Alexandros Lamprou - Nation-Building in Modern Turkey Henri Lefebvre - Gündelik Hayatın Eleştirisi I Jacques Tardi - Ben René Tardi Stalag IIB Kampında Savaş Esiri Sabahattin Ali - İçimizdeki Şeytan Karl Marx - 1844 El Yazmaları Jean-Paul Sartre - Varoluşçuluk Michel Foucault - Kelimeler ve Şeyler Ferdinand Tönnies - Cemaat ve Cemiyet Friedrich Engels - Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni

Bu bölümde, daha önce ele aldığımız gündelik hayat mefhumu üzerinden devam ederek Oktay Özel'in Türkiye 1643 kitabından bahsettik. Yine Oktay Özel'in, 2017 yılında Birikim Dergisi'nde yayınlanan Üniversite ve 'Akademya': Hüzünlü Bir Yokoluş Hikâyesi adlı makalesi çerçevesinde Türkiye'deki üniversitelerin durumu üzerine konuştuk. Önemli not: Konuşurken olgusal hatalar yapılmış olabilir. Düzeltmek isteyen, ve hatta sorusu olan beri gelsin yorumlar kısmına yazsın. Makale için link: https://www.academia.edu/32141617/%C3... Oktay Özel'in Kültür ve Tarih Sohbetleri'ne konuk olduğu ve Türkiye 1643 kitabının etraflıca konuşulduğu bölüm için link: https://www.youtube.com/watch?v=n028I... Meraklısı için bahsi geçen yayınlar: Hakan Kaynar - Projesiz Modernleşme Siegfried Kracauer - Kitle Süsü; Tarih: Sondan Bir Önceki Şeyler Henri Lefebvre - Mekanın Üretimi Oktay Özel - Türkiye 1643: Goşa'nın Gözleri Georg Simmel - Bireysellik ve Kültür; Gizliliğin ve Gizli Toplumların Sosyolojisi

Bu bölümde, tarih bilimini ele almak istedik. Tarih biliminin temel kavramlarından başlayarak tarihçilikten ve tarihçinin olaylara bakış açısından bahsettik. Tarih yazımı ile araştırmalarında karşılaşılan sorunlara dair gündelik hayat ekseninde konuştuk.  Önemli not: Konuşurken olgusal hatalar yapılmış olabilir. Düzeltmek isteyen, ve hatta sorusu olan beri gelsin yorumlar kısmına yazsın.  Meraklısı için bahsi geçen yayınlar: Murat Belge - Edebiyatta Ermeniler Daron Acemoğlu & James Robinson - Ulusların Düşüşü Jared Diamond - Tüfek, Mikrop ve Çelik Oktay Özel - Tükiye 1643: Goşa'nın Gözleri Cem Behar - Bir Mahallenin Doğumu ve Ölümü (1494-2008) Murat Can Kabagöz - Eğlenirken Modernleşmek Hakan Kaynar - Projesiz Modernleşme Henri Lefebvre - Gündelik Hayatın Eleştirisi I,II,III Michel de Certeau - Gündelik Hayatın Keşfi I,II

Bu bölümde, ilk bölümde teorik bağlamında ele aldığımız makalenin pratik veçheleri üzerine konuştuk. Önemli not: Konuşurken olgusal hatalar yapılmış olabilir. Makale için link: https://birikimdergisi.com/images/Use... Meraklısı için bahsi geçen yayınlar: Tanıl Bora - Cereyanlar Mete Tunçay - Türkiye Cumhuriyeti'nde Tek-Parti Yönetiminin Kurulması

Günlerin Götürdüğü adlı podcast serisinin bu ilk bölümünde, Sevan Nişanyan'ın 1979 yılında Birikim dergisinde yayımlanan "Burjuva Devletinin Sorunları ve T.C. Devleti" adlı makalesi üzerine konuştuk. Konu başlıkları: - Burjuva devleti nedir? - Hızlı bir devrim mi, tedricen değişim mi? - Bir burjuvazi hinliği: İdeolojisizlik ideolojisi. - Burjuva devletinin tahakküm aracı olarak burjuva demokrasisi - Az gelişmiş burjuva devleti T.C. - Birleştirici ama demokratik değil: Milliyetçilik. - Az gelişmiş burjuva devletinin açmazı. - Erken Cumhuriyet Dönemi'ndeki ekonomik kalkınma denemeleri ve bazı yolsuzluklar. Makale için link: https://birikimdergisi.com/images/UserFiles/images/Spot/70/52-53/burjuva_devletinin_sorunlari_ve_tc_devleti_sevan_nisanyan.pdf Meraklısı için bahsedilen yayınlar: Alexis de Tocqueville, Eski Rejim ve Devrim; Amerika'da Demokrasi. Daron Acemoğlu ve James Robinson, Ulusların Düşüşü. Henri Lefebvre, Gündelik Hayatın Eleştirisi I, II, III. Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Panorama.