Advertise on podcast: BYTOM ROZMAITY

Niektórzy będą zaskoczeni faktem, że Bytom w latach 70. był kojarzony z genialną muzyką organową, nawet za żelazną kurtyną. Gdy w mieście dominował przemysł ciężki,  Otton Baron wytrwale rozwijał wyjątkową inicjatywę kulturalną, przyciągającą na recitale organowe do kościoła św. Barbary tłumy ludzi. O historii organisty z międzynarodową sławą opowiada Bytomianin Tomasz Ćwiertniak, doktor filozofii z zamiłowaniem do rocka i muzyki organowej.

W surowych podziemnych przejściach bytomskiego dworca artystka street artowa Mona Tusz w ciągu kilku miesięcy wyczarowała na murach poruszający wyobraźnię Bytom, zakorzeniony w lokalnych tematach i ciepłym klimacie karbońskiej dżungli. O inspiracjach, bziku na punkcie kopalnych roślin i pracy w ruchliwym przejściu podziemnym rozmawiamy z artystką w czasie ostatnich pociągnięć pędzla.

Historia Bytomia od wieków nierozerwalnie związana jest z górnictwem. W średniowieczu ‒ z wydobyciem srebra, a w XIX i XX wieku – z eksploatacją węgla kamiennego. Z tego drugiego okresu zachowało się sporo informacji o bytomskim górnictwie. Zbiera je i opracowuje bytomski historyk Tomasz Sanecki, który wydał książkę „Bytomskie zakłady przemysłowe. Kopalnie i zakłady górnicze”. Autor przedstawił w niej nie tylko sporo informacji statystycznych i danych dotyczących infrastruktury – tej dawnej i tej zachowanej do dzisiaj, ale także kontekst historyczny: wątki z lokalnych dziejów, rozwoju górnictwa na Górnym Śląsku, losów górników podczas wojny, a także szereg ciekawostek zebranych w ciągu wielu lat pracy badawczej, którymi dzieli się także w podkaście.

W 2027 roku Katowice wraz z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią staną się Polską Stolicą Kultury. W ramach przygotowań do objęcia tego tytułu, w dniach 23-25 października, w Bytomiu zagości Kongres Metropolia Kultury. Będą spotkania, dyskusje i szkolenia na gorące w kulturze tematy, wyjątkowe after party dla odważnych, a także wiele otwartych wydarzeń towarzyszących. O kongresie rozmawiamy z Hanną Kostrzewską i Oskarem Adamusem ‒ pomysłodawcami i realizatorami wydarzenia.

3… 2… 1… Fajer. W sobotę 13 września 2025 roku bytomskie organizacje pozarządowe odpalą program wyjątkowego wydarzenia. Tworzą go ludzie, którzy pasji, pomysłów i działania nie odkładają na później. O Fajerze, lokalu w Bytomiu - miejscu aktywizacji i integracji 3. sektora oraz o bytomskich społecznikach rozmawiamy z Jagodą Stułą i Marcinem Musialikiem z Fundacji Inqubator Teatralny, Ewą Śliwoń ze Stowarzyszenia Manuffaktura i Grzegorzem Orłowskim z Bytom Skate Collective.

Z zachwytem spogląda zarówno na dobrze zachowane sztukaterie sufitów, jak i nadszarpnięte zębem czasu posadzki. Cieszą ją duże barwne witraże oraz drobne, słabo dostrzegalne detale balustrady. Jej autentyczny entuzjazm widać na fotografiach i w opowieściach. Architekturę odkrywa już od kilkunastu lat, a mimo to wciąż czuje smak przygody, szukając nowych perełek. Rozmawiamy z Teresą Ebis, znaną jako Bytomski Bies.

Poprzemysłowe dziedzictwo Bytomia ma wiernych miłośników. Wśród nich bez wątpienia jest Przemo Łukasik z pracowni Medusa Group, który od dwóch dekad mieszka z rodziną w zaadaptowanej na dom dawnej lampiarni kopalni Orzeł Biały. Z tym czołowym polskim architektem rozmawiamy o Bytomiu, jego potencjale architektonicznym, fenomenach poprzemysłowych zabudowań i najnowszym bytomskim projekcie rewitalizacyjnym Medusy Group - Hydrozagadce.

Tuż pod powierzchnią miasta zachowały się ślady historii sięgającej Piastów bytomskich. Odkrywają ją kawałek po kawałku badacze z Działu Archeologii Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Jednym z nich jest Jarosław Święcicki, który miasto zna od fundamentów. Dokąd mogło prowadzić niedawno odkryte zdobione ostrołukowe przejście w kościele św. Wojciecha? Jak przypuszczalnie wyglądał w średniowieczu plac Klasztorny? Gdzie archeolodzy chcieliby w Bytomiu wbić łopatę? To niektóre z zagadnień, o których archeolog ten barwnie opowiada.

Dobry perkusista wydobędzie brzmienie praktycznie ze wszystkiego. Ta wyjątkowa wszechstronność to nie jedyna osobliwość tej profesji. Opowiedział nam o niej Tomasz Herisz, młody instrumentalista z Bytomia, którego talent potwierdzają zaproszenia do prestiżowych projektów i osiągnięcia konkursowe. Dla rodzinnego miasta stworzył niebanalną kompozycję na wibrafon, łącząc akustykę z muzyką elektroniczną i wizualizacjami.

Kiedy mowa w Bytomiu o lokalnym patriocie, pierwszy do głowy przychodzi właśnie on. Z pasją rozprawia o historii, popularyzuje bytomskie perły i ma wielkie serce nie tylko do miasta, ale i ludzi. Andrzej Gralka od 15 lat przy ulicy Józefczaka 37 prowadzi wyjątkowy sklep. Można z niego wyjść nie tylko w nowej koszulce o niebanalnym haśle, ale także z przekonaniem, że Bytom to prawdopodobnie najlepsze miejsce w całej galaktyce.

Czasem jedno stare zdjęcie czy inspirująca rozmowa są początkiem wielkiej przygody z odkrywaniem lokalnej historii. Satysfakcję z docierania do nieznanych faktów poprzedzają długie godziny spędzone nad archiwalną dokumentacją, studiowanie starej prasy czy rozmowy ze świadkami wydarzeń sprzed dekad. Wiele lat temu eksplorowaniu przeszłości dała się porwać dr Anna Seemann-Majorek, która swoją uwagę badaczki historii i edukatorki kulturalnej kieruje szczególnie na działalność kobiet w Bytomiu, także tych współcześnie żyjących.

Praca w zawodzie pedagoga i nauczyciela nie jest łatwa, ale może przynieść wiele zawodowej satysfakcji. Od 26 lat wykonuje ją z pasją Grzegorz Rzeszutek  ‒ autor programów i projektów wspierających młodych ludzi nie tylko w kształceniu się czy w wyborze zawodowej drogi, ale także w przezwyciężaniu życiowych trudności. Sam pomysłodawca pokonuje ich na co dzień bardzo wiele, bo wskutek choroby niemal całkowicie utracił wzrok. Mimo tego ograniczenia nigdy nie zwolnił się z pełnego zaangażowania w swojej pracy zawodowej, a to doceniła kapituła Nagrody im. Józefa Pietera, wyróżniająca wybitnych nauczycieli z województwa śląskiego.

Secesja to bardzo efektowny styl architektoniczny, czasem przykuwający oko rzeźbiarskimi ornamentami, w innym wydaniu z kolei zachwycający wyrazistą kolorystyką glazurowanej elewacji. By poznać kunszt dawnych bytomskich budowniczych, a także ciekawą historię kamienic, warto ruszyć nowo powstałym Szlakiem Architektury Secesyjnej w Bytomiu.

Pochodzi ze Lwowa i od wielu lat angażuje się w pomoc rodakom mieszkającym za wschodnią granicą. W swoim życiu spełniała się w wielu rolach. Sprawy historyczne przekazywała i przekazuje w bardzo różny sposób, m.in. organizując konkurs „Wołyń – pamięć pokoleń”, kiedyś na wesoło w kabarecie „Pacałycha” czy w bytomskim Centrum Kresowym. Kocha dwie swoje małe ojczyzny – Lwów i Bytom, a w naszym mieście najbardziej ceni ludzi. Rozmawiamy z Danutą Skalską.

Maciej Siembieda po mistrzowsku przenosi nas do świata przedwojennego i powojennego Bytomia, miasta pogranicza. Kiedy dodamy do tego wartką akcję, postacie z krwi i kości, a także kilka historycznych smaczków z lokalnego podwórka otrzymamy lekturę, od której nie można się oderwać. O powieści „Kairos” ‒ trzeciej części trylogii greckiej, rozmawiamy z jej autorem.