Advertise on podcast: Not a Top 10

Σε αυτό το επεισόδιο ταξιδεύουμε από τους πειραματικούς browsers και τα workflows των power users, μέχρι την επερχόμενη αποστολή Artemis II γύρω από τη Σελήνη. Μιλάμε για τις νέες ανακαλύψεις από το James Webb, αρχαίους αστρικούς καταλόγους του Ίππαρχου και τα παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης τέχνης. Κλείνουμε με ένα ανησυχητικά συναρπαστικό after show για πράκτορες AI που χειρίζονται υπολογιστές, και το Moltbot. Pre-show: Ο Γιώργος άλλαξε browser, πάλι40 years after Challenger disaster, NASA faces safety fears on Artemis II | Scientific AmericanJWST spots most distant galaxy ever, pushing the limits of the observable universe | Scientific AmericanJWST could finally spot the very first stars in the universe | Scientific AmericanSLAC scientists use X-rays to search for the world’s oldest star map – The Mercury NewsAlzheimer’s scrambles memories while the brain rests | ScienceDaily430,000-Year-Old Wooden Tools Unearthed in Greece Are the Oldest Ever Found - GreekReporter.comOldest cave art ever found discovered in Indonesia | Scientific AmericanAlmost Everything About NASA’s ESCAPADE Mission to Mars Is Unusual - The New York TimesPost-show: Αχαλίνωτοι πράκτορες ΑΙ, Moltbot, MoltbookΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Σε αυτό το επεισόδιο εξηγούμε πώς οι Κηφίδες μεταβλητοί αστέρες και τα Supernova τύπου Ia μας επέτρεψαν να βγούμε έξω από τον Γαλαξία και να μετρήσουμε το Σύμπαν. Preshow: Όταν χαλάει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητοHenrietta Leavitt και Κηφίδες μεταβλητοί αστέρεςΠώς μετράμε αποστάσεις σε άλλους γαλαξίεςΤο ρεκόρ του James Webb: ο πιο μακρινός αστέραςSupernova ως “στάνταρ κεριά” του ΣύμπαντοςΛευκοί νάνοι και το όριο ChandrasekharΠόσο συχνά γίνονται Supernova;Στον Γαλαξία και στο observable σύμπανHubble breaks record in search for Farthest SupernovaPost-show: Όσκαρ, σειρές, ταινίες, Game of Thrones, Star WarsΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show: Όταν χαλάνε τα EVs(00:09:57) Intro(00:10:12) Henrietta Leavitt και Κηφίδες(00:22:05) Supernovae(00:38:19) Post-show: – Όσκαρ, σειρές και άλλα

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Σε αυτό το επεισόδιο εξηγούμε πώς μετράμε τις αποστάσεις των άστρων, από την παράλλαξη μέχρι τα διαγράμματα Hertzsprung–Russell. Συζητάμε τα μεγάλα ιστορικά breakthroughs της αστρονομίας, από τους αρχαίους μέχρι τις διαστημικές αποστολές Hipparcos και Gaia. Pre-show: Απολογισμός χρονιάς και κουβέντα εισαγωγής για το πού βρίσκεται πλέον το podcast και η δομή τουΗ κοσμική κλίμακα: μετά το ηλιακό σύστημα, περνάμε στα άστραΗ ιστορική σημασία των άστρων στην ανθρώπινη σκέψη και την αστρονομίαΗ μέθοδος της παράλλαξης: απλή γεωμετρία, μεγάλες αποστάσεις και γιατί άργησε να μετρηθείΤο πρόβλημα της παράλλαξης και η απόρριψη των πρώτων ηλιοκεντρικών μοντέλωνΟι πρώτες επιτυχημένες μετρήσεις αποστάσεων άστρων τον 19ο αιώνα (Bessel)Το parsec, τα έτη φωτός και τι σημαίνουν πραγματικά αυτά τα νούμεραΤα διαγράμματα Hertzsprung–Russell και πώς συνδέουν φασματικό τύπο και λαμπρότηταΗ φασματοσκοπία ως εργαλείο για τη μέτρηση αποστάσεων πέρα από την παράλλαξηΟι αποστολές Hipparcos και Gaia και το άλμα στη χαρτογράφηση του Γαλαξία μαςPost-show: ΤαξίδιαΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show(00:05:19) Intro(00:05:35) Επιστροφή στην κοσμική κλίμακα(00:09:02) Παράλλαξη(00:17:40) Φασματοσκοπία & φυσική των άστρων(00:25:30) Hipparchos & Gaia(00:33:03) Outro(00:33:12) Aftershow: ταξίδια & Χιλή

Στο φετινό Χριστουγεννιάτικο σπέσιαλ επεισόδιο φιλοξενούμε τη πολυαγαπημένη Σοφία Γκιούσου, η οποία έχει ζήσει την ξενιτιά σε “hard mode”: από τον Πειραιά στο Λονδίνο των 00s-10s, μετά Ντουμπάι, Καλιφόρνια και πάλι πίσω Αγγλία, δουλεύοντας σε public policy ρόλους σε Airbnb, Google και πλέον στη Roblox. Μιλάμε για την καθημερινότητα του μετανάστη σε Λονδίνο, Αμερική, Εμιράτα, και Νότιο Αμερική: οι άγραφοι “κώδικες” που μαθαίνεις όταν αλλάζεις ήπειρο, ασφάλεια, γραφειοκρατία, φαγητό, ελληνική κοινότητα, σουβλάκια, Πάσχα, και την (σχεδόν) καθολική εμπειρία όλων όσοι κάποια στιγμή μάζεψαν μια βαλίτσα και έφυγαν. Οι απαρχές στην Ελλάδα και το ΛονδίνοΠώς η μετανάστευση στην Αγγλία ήταν πιο «εύκολη λύση» από τις Πανελλαδικές, και τι σημαίνει να σπουδάζεις βράδυ δουλεύοντας full-time.Οι ρόλοι public policy σε Airbnb, Google και Roblox.Τι είναι στην πράξη το public policy / lobbying σε τεχνολογικές εταιρείες: νόμοι, πλατφόρμες τύπου Uber, smart meters, ιδιωτικότητα και ρίσκα.Λονδίνο, Ντουμπάι, Καλιφόρνια, DC, Σαντιάγο, Βραζιλία: συγκρίσεις για ασφάλεια, όπλα, γειτονιές.Ντουμπάι vs Λονδίνο vs Αμερική στο φαγητό: ελληνικές γεύσεις, τουρκικά μπακάλικα, περουβιανή κουζίνα, υπερεπεξεργασμένα προϊόντα και το σοκ της αμερικανικής σοκολάτας.Γραφειοκρατία και κράτος: από το NHS και τη βρετανική εφορία μέχρι το hyper-digital Ντουμπάι και το χαοτικό φορολογικό σύστημα των ΗΠΑ.Μικρές ιστορίες ξενιτιάς: ελληνικό Πάσχα στη Silicon Valley, γυναίκες μηχανικοί στη Σαουδική Αραβία, παρανοήσεις με τζαμιά, και η κοινή εμπειρία όλων όσων άνοιξαν μια μέρα την πόρτα και έφυγαν.Επικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Intro (00:00:32) H «Σοφία του Λονδίνου» (00:02:32) Ελλάδα και τα πρώτα βήματα στο Λονδίνο (00:08:14) Τι είναι το public policy; (00:18:40) Google στην Καλιφόρνια και Roblox (00:27:18) Ασφάλεια (00:37:10) Οι «κώδικες» μιας πόλης ως μετανάστης (00:49:48) Φαγητό!!! (01:14:14) Γραφειοκρατία (01:37:37) Μικρές ιστορίες ξενιτιάς

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Σε αυτό το επεισόδιο ανεβαίνουμε στο πέμπτο σκαλί της κοσμικής μας κλίμακας: πώς μετρήσαμε την ταχύτητα του φωτός; Παρότι δε μοιάζει με απόσταση, η ταχύτητα του φωτός είναι απαραίτητη για τις μετέπειτα αποστάσεις για τα αστέρια και ακόμα παραπέρα. Pre-show: πιάσανε τα κρύαΣτην αρχή, νομίζαν ότι ήταν άπειρη (ακόμα και ο Κέπλερ)Πείραμα ΓαλιλαίουΗ πρώτη μέτρηση με τα φεγγάρια του Δία από Roemer & HuygensJames Bradley, παραλλαγή αστεριώνΤο πείραμα του Fizeau στο ΠαρίσιHis majesty James Clerk MaxwellΜοντέρνες μέθοδοι: Essen,Gordon, Smith, EinsteinΜετρώντας την ταχύτητα του φωτός με μια σοκολάτα στο σπίτιPost-show: Ο Θέμος στο τέλος του κόσμουΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show: Πιάσανε τα κρύα(00:07:26) Intro(00:07:45) Veritasium video(00:10:18) Η Αρχή(00:17:05) Roemer & Huygens(00:20:42) Bradley(00:24:22) Fizeau(00:26:26) Maxwell(00:29:30) Michelson(00:39:00) Einstein(00:42:43) Essen-Gordon-Smith(00:46:46) Σοκολάτα και μικροκύματα(00:49:36) Outro(00:49:47) Post-show: Ο Θέμος στο τέλος του κόσμου

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Σε αυτό το επεισόδιο ανεβαίνουμε στο τέταρτο σκαλί της κοσμικής μας κλίμακας και μετράμε τη «γειτονιά» μας: το ηλιακό σύστημα. Ο Κοπέρνικος βάζει τον ήλιο στο κέντρο (έστω και ως «μαθηματική διευκόλυνση»), ο Μπράχε γεμίζει τον ουρανό με ακριβείς μετρήσεις, ο Κέπλερ κάνει το επικό άλμα από τους κύκλους στις ελλείψεις και ο Νεύτωνας δείχνει ότι όλα αυτά βγαίνουν από έναν απλό νόμο βαρύτητας. Βόλτα στο Γκρίνουιτς, ο «λάθος» μεσημβρινός και γιατί το πραγματικό 0° δεν περνάει από το αστεροσκοπείο.Από τον Πτολεμαίο στους επίκυκλους μέχρι τον Κοπέρνικο: το πέρασμα από το γεωκεντρικό στο ηλιοκεντρικό σύστημα και οι πρώτες σωστές αποστάσεις για τον Άρη.Τύχο Μπράχε και Γιόχαννες Κέπλερ: τα δεδομένα, το κόλπο των 780 ημερών και η μεγάλη ανατροπή ότι οι τροχιές των πλανητών είναι ελλείψεις, όχι κύκλοι.Οι τρεις νόμοι του Κέπλερ και πώς ο Νεύτωνας, με τον νόμο της βαρύτητας, δείχνει ότι όλα «δένουν» μαθηματικά – ανοίγοντας τον δρόμο για ακριβείς προβλέψεις.Γρήγορη περιήγηση στο ηλιακό σύστημα: αποστάσεις σε αστρονομικές μονάδες, ζώνη αστεροειδών, νάνοι πλανήτες και το (θεωρητικό αλλά βολικό) νέφος Όορτ.Deep dive: τι είναι τα πλατωνικά στερεά, γιατί υπάρχουν μόνο πέντε και πώς ο Κέπλερ προσπάθησε να τα ταιριάξει με τις αποστάσεις των πλανητών.Post-show: Γιάννης Αντετοκούνμπο στην Ουάσινγκτον, εμπειρία από NBA.Επικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) O μεσημβρινός του Greenwich (00:04:04) Intro (00:04:20) To 4ο σκαλί: οι πλανήτες (00:09:45) Μπράχε & Κέπλερ (00:22:44) Αποστάσεις, μονάδες και πλανήτες (00:33:07) Πλατωνικά στερεά deep dive (00:38:15) Outro (00:38:24) Post-show: Γιάννης NBA

Πετάμε ως τη Βιρτζίνια για να λύσουμε (και να ξεπουλήσουμε με 1 εκατομμύριο δολάρια) το τελευταίο μυστικό του κρυπτογραφημένου γλυπτού Kryptos έξω από τη CIA, βουτάμε στη σκοτεινή ύλη και σε μια φρέσκια πιθανή ανίχνευση από το Τόκιο, σχολιάζουμε το διαστημικό σίριαλ NASA–SpaceX–Blue Origin με Artemis, New Glenn και μια «low budget» αλλά πανέξυπνη αποστολή προς τον Άρη, κατεβαίνουμε στη Γη με αρχαίες «τσίχλες» που αποκαλύπτουν πώς μοιράζονταν τις δουλειές άνδρες και γυναίκες στη νεολιθική εποχή, ενθουσιαζόμαστε με μια νέα πειραματική θεραπεία για αυτοάνοσα που υπόσχεται μόνιμη ύφεση, και κλείνουμε ελληνικά, με τα ηφαίστεια της Σαντορίνης και του υποθαλάσσιου Κολούμπο που φαίνεται πως είναι πολύ πιο «συνδεδεμένα» απ’ όσο νομίζαμε. Pre-show: Καλωσορίζουμε τους καινούριους και μιλάμε για τους «σταθερούς 500»CIA Kryptos Puzzle Creator Releases Final Clues | Scientific AmericanCIA Kryptos Auction: Anonymous Bidder Pays Nearly $1 Million for Secret to Decode Sculpture - The New York TimesScientists may have found dark matter after 100 years of searching | ScienceDailyWith SpaceX Behind Schedule, NASA Will Seek More Moon Lander Ideas - The New York TimesBlue Origin launches huge rocket carrying twin NASA spacecraft to MarsAlmost Everything About NASA’s ESCAPADE Mission to Mars Is Unusual - The New York TimesAncient chewing gum could reveal how early men and women split up their chores | ScienceScientists explore new frontier in autoimmune disease treatment by resetting ‘rogue’ cells | PBS NewsThousands of quakes struck a major Greek volcano, mapping the plumbing beneath it | ScienceΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show: Retrospect(00:06:58) Intro(00:07:13) Πώς δουλεύει αυτό το podcast(00:08:10) Kryptos(00:14:36) Σκοτεινή Ύλη(00:23:12) Voyager(00:24:14) Artemis & SpaceX(00:33:02) Blue Origin(00:36:52) NASA Escapade(00:44:57) Αρχαίες Τσίχλες(00:48:33) CAR-T(00:56:35) Οι σεισμοί της Σαντορίνης

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Στο σημερινό επεισόδιο ανεβαίνουμε στο τρίτο σκαλί της κοσμικής κλίμακας και τα βάζουμε… με τον Ήλιο. Ήρωάς μας ο Αρίσταρχος, που με ένα μισοφέγγαρο και λίγη γεωμετρία τόλμησε να βάλει τον Ήλιο στο κέντρο. Pew-show: Από κοντά με το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Roman και την αίσθηση να στέκεσαι δίπλα σε τόσο ακριβά, μοναδικά όργανα.Πώς ο Αρίσταρχος υπολόγισε σχετικές αποστάσεις και μεγέθη Ήλιου–Γης–Σελήνης από τις φάσεις της Σελήνης.Η μέθοδος με τη διάβαση της Αφροδίτης (Venus transit): πώς δύο παρατηρητές σε διαφορετικά σημεία της Γης μπορούν να μετρήσουν την απόσταση Γης–Ήλιου.Πώς οι σύγχρονες τεχνικές (ραντάρ, λέιζερ, ηλιακά τηλεσκόπια) καρφώνουν την τιμή στα ~149.597.870 km.Aftershow: συζήτηση για iPhone vs Samsung foldables, το να ζεις με δύο κινητά και τα corporate / NASA laptop με ακραίο security.Επικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show: Nancy Roman telescope LIVE!(00:07:26) Intro(00:07:41) Αρίσταρχος(00:19:36) Διάβαση της Αφροδίτης(00:26:28) Σύγχρονες μέθοδοι(00:28:59) Outro(00:29:09) Post-show: Ζωή με δύο κινητά & ζωή στη NASA

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Συνεχίζουμε στο 2ο σκαλί της σκάλας των κοσμικών αποστάσεων με το φεγγάρι: σχήμα, μέγεθος, απόσταση. Από τον Αριστοτέλη και τον Αρίσταρχο μέχρι τα ρετρό-ανακλαστικά της NASA και τα λέιζερ που μετράνε σήμερα τη θέση της Σελήνης – και ανακαλύπτουν ότι απομακρύνεται λίγα εκατοστά κάθε χρόνο. Pre-show: Επίσκεψη στο National Air and Space Museum (Ουάσινγκτον): Από Apollo, lunar rover και στολές μέχρι πέτρωμα Σελήνης που μπορείς να αγγίξεις.Αριστοτέλης: γιατί από τις φάσεις και τη σκιά καταλαβαίνουμε ότι η Σελήνη είναι σφαιρική.Αρίσταρχος: πώς χρησιμοποίησε εκλείψεις και τη διάρκεια τους για να εκτιμήσει απόσταση (≈60 ακτίνες Γης) και μέγεθος του φεγγαριού.Σύγχρονη μέτρηση: retroreflectors από αποστολές Apollo & σοβιετικά/ινδικά landers, laser ranging και ακρίβεια εκατοστών στην απόσταση Γης–Σελήνης.Η Σελήνη απομακρύνεται ~3,8 cm/χρόνο λόγω παλιρροϊκών δυνάμεων – τι σημαίνει αυτό για τις μελλοντικές εκλείψεις.Aftershow: πρώτες εντυπώσεις από τη σειρά Pluribus, κουβέντα για «Only Murders in the Building» και rewatch κλασικών ταινιών James Bond.Επικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show: Επίσκεψη στο Air & Space Museum(00:09:32) Intro(00:09:48) Τι θέλουμε να βρούμε για το φεγγάρι(00:20:44) Μοντέρνες μέθοδοι(00:31:07) Outro(00:31:21) Post-show: Σειρές

Επιστρέφουμε για 11η σεζόν! Θέμα μας η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao. Στο πρώτο σκαλί μετράμε τη Γη: Αριστοτέλης, Ερατοσθένης, Ποσειδώνιος, Αλ-Μπιρούνι, Νεύτωνας, μοντέρνα γεωδαισία—και ένα DIY πείραμα που κάνεις από… το παράθυρο αεροπλάνου. Και εντυπώσεις του Γιώργου από την μετακόμιση στην Αμερική. Πώς ο Ερατοσθένης μέτρησε την ακτίνα της Γης με σκιά ~7° και πέτυχε ~8% ακρίβεια.Η μέθοδος του Αλ-Μπιρούνι (ύψος βουνού + «βύθιση» ορίζοντα) ως κομψή εναλλακτική με υψηλή ακρίβεια.Η Γη είναι ελαφρώς πεπλατυσμένη (20 km διαφορά ισημερινός–πόλοι)· πρόβλεψη Νεύτωνα, ιστορικές μετρήσεις.Σήμερα: δορυφόροι/λέιζερ/ατομικά ρολόγια → ακρίβεια σε εκατοστά.DIY πείραμα: υπολόγισε ακτίνα Γης από παράθυρο αεροπλάνου με app γωνιόμετρου.Aftershow: D.C. first impressions — μετακίνηση, κόστος groceries vs έξω, service & tipping.Επικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show(00:01:50) Intro(00:02:04) Εισαγωγή(00:05:09) Αριστοτέλης(00:07:16) Ερατοσθένης(00:12:30) Ποσειδώνιος(00:14:23) Al Biruni (00:20:40) Μοντέρνες μέθοδοι(00:23:20) Νεύτωνας & Έβερεστ(00:28:28) Outro(00:28:40) Αμερική!!!!!

Καλεσμένος μας σε αυτό το επεισόδιο ο φυσικός σωματιδιακής φυσικής Αντώνης Παπανέστης, επικεφαλής της ομάδας στο Rutherford Appleton Laboratory για το πείραμα LCHb στο CERN. Από τη φυσική σωματιδίων και τους ανιχνευτές Cherenkov μέχρι τη διαφορά ύλης–αντιύλης, μαθαίνουμε τι μετρά πραγματικά το LHCb, πώς οργανώνονται 1000 ερευνητές σε ένα paper και ποια είναι τα επόμενα βήματα για τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων. Το πρόσφατο άρθρο στο Nature που σχολιάζουμε: The Large Hadron Collider Discovers Antimatter Behaving Oddly in New Class of Particles | Scientific American Pre-show: Ένας πολύ σπέσιαλ καλεσμένοςΕξήγηση της φυσικής ύλης–αντιύλης και της παραβίασης CP συμμετρίας που μελετά το πείραμα.Το πρόσφατο αποτέλεσμα: ανίχνευση μικρής διαφοράς (≈1–2%) στις διασπάσεις βαρυονίων Λάμδα Β — επιβεβαίωση προβλέψεων του Καθιερωμένου Μοντέλου.Πώς δουλεύει ο επιταχυντής: 40 εκατομμύρια συγκρούσεις το δευτερόλεπτο, τεράστιες ροές δεδομένων (έως 10 terabit/s), φιλτράρισμα και ανάλυση μέσω παγκόσμιου υπολογιστικού δικτύου.Αναβαθμίσεις και μέλλον: αύξηση φωτεινότητας (luminosity) και ευαισθησίας μέχρι τη δεκαετία του 2040.Η καθημερινότητα στο CERN, οι τεχνικές λεπτομέρειες (ανιχνευτές Cherenkov, calibration, GPU triggers) και οι συνεργασίες ανάμεσα σε 1000+ επιστήμονες.Παράδειγμα πρακτικής εφαρμογής της αντιύλης: ιατρικές απεικονίσεις τύπου PET scan.Post-ShowΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Pre-show(00:01:20) Intro(00:09:40) Ποιός είναι ο Αντώνης;(00:14:19) Πώς δουλέυει ο LHC;(00:26:16) Αντιύλη(00:39:17) Το τελευταίο paper(00:50:13) Το μέλλον του LHC(00:55:02) Πώς γίνονται τα paper reviews(00:59:02) Τα άλλα πειράματα στο LHC(01:01:13) Outro

Για άλλη μία χρονιά σχολιάζουμε τα Νόμπελ της σουηδικής ακαδημίας. Φέτος Φυσική πήγε στο μακροσκοπικό φαινόμενο σήραγγας, και την απαρχή των κβαντικών υπολογιστών. Εξηγούμε τι μετρήθηκε (μετάβαση από θερμική σε καθαρά κβαντική «διαφυγή»), γιατί χρειάζονται χαμηλές θερμοκρασίες/χαμηλός θόρυβος, και πώς αυτό συνδέεται—αλλά δεν ταυτίζεται—με τους κβαντικούς υπολογιστές. Pre-show: Ένα κουλό μήνυμαΤι είναι το tunneling: διέλευση μέσω ενεργειακού φραγμού χωρίς «φόρα».Μακροσκοπικό εδώ = συλλογική φάση/ρεύμα δισεκατομμυρίων ηλεκτρονίων σε υπεραγωγό.Πείραμα: βαθιά ψύξη, ισχυρή απομόνωση θορύβου, μέτρηση ρυθμού «escape».Κρίσιμο εύρημα: κάτω από ένα T ο ρυθμός δεν εξαρτάται από τη θερμοκρασία ⇒ καθαρά κβαντική σήραγγα.Μικροκύματα → διακριτές ενεργειακές στάθμες, επιβεβαίωση κβαντικής περιγραφής.Ιστορικό πλαίσιο: BCS (1972), Esaki–Giaever–Josephson (1973) → ’80s επίδειξη → ’90s υπεραγώγιμα qubits.Σχέση με qubits: θεμέλιο τεχνολογίας, αλλά οι πρακτικοί κβαντικοί υπολογιστές δεν είναι ώριμοι ακόμη.Post-Show: Tier listΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm  (00:00:00) Το πιο κουλό μύνημα(00:03:22) Intro(00:03:38) Τα παρασκήνια των Νόμπελ(00:11:50) Υπεραγωγιμότητα(00:15:48) Δίοδοι Josephson(00:20:20) Nobel 2025(00:37:36) Outro(00:37:48) Tier list

Στο σημερινό επεισόδιο ξεκινάμε με τις καλοκαιρινές αστροφωτογραφίες (Dumbbell/M27, εξορμήσεις έξω από τη Λαμία) και περνάμε στα μεγαλύτερα επιστημονικά νέα: ξεκαθαρίζουμε τι «βρέθηκε» πραγματικά στον Άρη (ενδείξεις, όχι απόδειξη ζωής), συζητάμε ένα ηχηρό retraction σε fast radio burst λόγω καλιμπραρίσματος, και μια κομψή επιβεβαίωση της Γενικής Σχετικότητας από LIGO μέσω του «κουδουvίσματος» μετά τη συγχώνευση μαύρων τρυπών. Ρίχνουμε ματιά στο σπάσιμο συμμετρίας CP σε βαρυόνια από το LHCb, καμαρώνουμε για την πρώτη οπτική σύζευξη διαστημοσκάφους–Γης με laser από τα ελληνικά τηλεσκόπια Κρυονερίου & Χελμού (NASA Psyche), αγγίζουμε την ενήλικη νευρογένεση στον ιππόκαμπο και μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία για διαβήτη τύπου 1 με βλαστοκύτταρα—και κλείνουμε με χαλαρό tech banter για κινητά, μπαταρίες και foldables. Pre-show: Αστροφωτογραφία«Βρήκαμε ζωή στον Άρη;»In a Rock on Mars, NASA Sees ‘Clearest Sign of Life’ So FarRetraction σε «fast radio burst»Exotic Fast Radio Burst Goes Up in Smoke - Sky & TelescopeLIGO και συγχώνευση μαύρων τρυπώνStrongest black hole collision yet confirms theories of Einstein, Hawking | Science | AAASΣπάσιμο συμμετρίας CP σε βαρυόνια (LHCb)The Large Hadron Collider Discovers Antimatter Behaving Oddly in New Class of Particles | Scientific AmericanΠρώτη οπτική σύζευξη διαστημοσκάφους–Γης από ΕλλάδαΗ ESA επιτυγχάνει την πρώτη οπτική σύνδεση επικοινωνίας στο βαθύ διάστημα με ευρωπαϊκό επίγειο σταθμόΔημιουργούνται νέοι νευρώνες στους ενήλικες;Genetic evidence that our brains make new neurons in adulthood may close a century-old debate | ScienceΠειραματική θεραπεία για διαβήτη τύπου 1A new diabetes treatment could free people from insulin injectionsPost-show: iPhone Air reviewΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm   (00:00:00) Pre-show: Καλοκαρινές αστροφωτογραφίες(00:06:37) Ιntro(00:06:56) Ζωή στον Άρη(00:15:13) Μούφα τα fast radio bursts(00:21:02) LIGO(00:25:05) Σπάσιμο συμμετρίας σε βαρυόνια(00:30:40) Οπτικές επικοινωνίες στο διάστημα(00:36:11) Νέοι νευρώνες στον εγκέφαλο(00:40:24) Νέα θεραπεία για διαβήτη(00:46:48) Outro(00:47:01) iPhone Air

Το καλοκαιρινό special είναι εδώ: fact-based, επιστημονικές συμβουλές για να κρατηθούμε δροσεροί το καλοκαίρι. Pre-show: Superman & Κίτρινος Ήλιος💨 Πότε δουλεύει καλά ο δροσισμός με ανεμιστήρα;Υγειονομικά όρια χρήσης ανεμιστήραWhen is it too hot to use a fan? | Science | AAAS❄️ Κλιματιστικό στο Σπίτι: Βέλτιστες ρυθμίσεις & ενεργειακά hacks🚗 Αυτοκίνητο: Παράθυρα κάτω ή A/C στον δρόμο;AC vs. Windows Down? Which Saves More Gas? | MythBusters🤲 Δουλεύει η βεντάλια;Does Hand-Fanning Actually Work? - YouTube🏠 Home Hacks: Σκίαση με παντζούρια/κουρτίνες, παράθυρα–ανεμιστήρες, DIY “ψυγείο-φούρνος”How to Keep Your Home Cool in Extreme Heat | Scientific American🎬 Post-ShowSupermanF1 movieAndorSquid GameΕπικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm   (00:00:00) Pre-show: Superman(00:03:48) Intro(00:04:02) Εισαγωγή στο “Καλοκαιρινό Special”(00:06:25) Ανεμιστήρες(00:14:05) A/C(00:15:58) Αυτοκίνητο: παράθυρα ή A/C;(00:21:00) Δουλεύουν οι Βεντάλιες;(00:23:33) Σκίαση & φυσικός αερισμός στο σπίτι(00:30:42) Το DIY freezer-fan hack του Θέμου(00:33:20) Outro(00:33:32) Ταινίες & Σειρές

🥤 Pre-show: γυάλινα καλαμάκια & καφέδες🔭 Vera Rubin Observatory📊 LSST survey: μεταβλητότητα στον ουρανό, 4 000 αστεροειδείς/εβδ., 2 400 νέοι🛰️ Σύγκριση με Hubble & JWST + μελλοντικά ELT/TMTEd Smylie, Who Saved the Apollo 13 Crew With Duct Tape, Dies at 95 - The New York Times🧲 Muon g–2 (Fermilab): νέα μέτρηση χωρίς απόκλιση από το Standard ModelPhysics - Muon Experiment Calls It a Wrap;Long-running physics experiment dashes hope of new particles and forces | Science🌌 Hubble tension: JWST φέρνει πιο κοντά τις δύο μεθόδουςNew measure of the universe’s expansion suggests resolution of a conflict🌟 Πρώιμο σύμπαν: γαλαξίας z≈14 με οξυγόνο & πρώιμος σπειροειδήςOxygen discovered in most distant known galaxy | ESOJWST Spots Giant Spiral Galaxy Shockingly Early in Cosmic History | Scientific American🌀 Spintronics: νέα μοντέλα antiferroμαγνητισμούPhysics - Altermagnets That Turn On and OffNew Fundamental Magnetic Law Uncovered🌞 Καλοκαιρινό special & λήξη σεζόνPost-show: 🎓 Αφηγήσεις από τo defense του διδακτορικού του Γιώργου   Επικοινωνίαemail: [email protected]: @notatop10Threads: @notatop10Bluesky: @notatop10.fmWeb: notatop10.fm   (00:00:00) Pre-show: καφέδες(00:03:23) Intro(00:03:39) Vera Rubin(00:16:21) Ed Smylie (ποιός;)(00:18:28) Μιόνια(00:20:17) Hubble tension(00:23:37) Jades+Big Wheel(00:28:13) Voyager(00:29:06) Altermagnets(00:34:50) Outro(00:35:01) Το defense του Γιώργου