Advertise on podcast: Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Małgorzata Wojtaczka jako pierwsza Polka dotarła na Biegun Południowy, nie korzystając z pomocy z zewnątrz. Zaczęło się podczas studiów na Uniwersytecie Wrocławskim, gdy zaczęła eksplorować jaskinie. Wtedy też w gronie przyjaciół pojawiły się marzenia o dalekich podróżach. Własny mały biznes pozwalał na wyjazdy, ale dopiero odważna, ryzykowna decyzja sprzedaży drukarni otworzyła drogę do zmiany życia i realizacji marzeń. Reportaż powstał w 2017 roku.

Andrzej Bachleda Curuś to jeden z najbardziej utytułowanych polskich narciarzy. Urodził się w 1947 roku w Zakopanem. Od najmłodszych lat spędzał dnie na nartach, bawiąc się z kolegami na stokach. Związany z AZS Zakopane szybko zaczął odnosić sukcesy, startując u boku brata Jana w kraju i za granicą. Studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej, ale to narty były najważniejsze. W wieku 21 lat pojechał na pierwsze Zimowe Igrzyska Olimpijskie do Grenoble, a rok później wystartował w Pucharze Świata w Aspen, gdzie zasłynął gestem fair play, przyznając się do minięcia bramki. UNESCO nagrodziło go za tę postawę. Jako chorąży reprezentacji niósł polską flagę podczas igrzysk w Sapporo w 1972 roku. Jak zakopiańczyk spogląda na swoją karierę z dzisiejszej perspektywy? Co dało mu siłę, by nie zgubić się na krętej, sportowej drodze.? Reportaż powstał w 2022 roku.

Reportaż opowiada o niezwykłej czwórce z Dziemian Kaszubskich - Marlenie, Tomaszu, Patryku i Bolesławie. Choć wszyscy są już dorośli, nadal mieszkają z rodzicami. Nie z wyboru, lecz z powodu rdzeniowego zaniku mięśni SMA, choroby, która odebrała im sprawność i zmusiła do poruszania się na wózkach. Wymagają całodobowej opieki, także w nocy, jednak nie pozwalają, by choroba definiowała ich życie. Każde z rodzeństwa znalazło własną drogę do aktywności i samorealizacji: Marlena prowadzi blog o makijażu, Tomasz stworzył własną firmę informatyczną, Bolesław pracuje w lokalnym ośrodku kultury, a Patryk rozwija się naukowo na studiach magisterskich w Trójmieście. Reportaż powstał w 2017 roku.

Reportaż odsłania świat rodzin mierzących się z Rdzeniowym Zanikiem Mięśni, chorobą, która odbiera siłę, ale nie potrafi złamać miłości. Decyzja o refundacji nowego leku w tabletkach daje nadzieję, choć nie obejmuje wszystkich typów SMA. Właśnie z najcięższą odmianą walczy kilkuletni Szymek, zwany Preclem. Jego rodzice, Gosia i Daniel, po dramatycznej diagnozie trafili do internetu, gdzie, jak setki innych rodzin, szukali odpowiedzi i wsparcia. Tak narodziła się Preclowa Strona, wyjątkowy portal tworzony przez rodziców dla rodziców, pełen praktycznej wiedzy i otuchy. Reportaż powstał w 2009 roku.

Wszyscy znają Dziennik Anne Frank, lecz w warszawskim getcie dojrzewał inny talent, Josima Feldszuh. Zamiast słów zostawiła siedemnaście własnych kompozycji, zapis emocji z czasów głodu i strachu. Reportaż przywraca pamięć o tej patronce Marszu Pamięci, upamiętniającego ofiary Wielkiej Akcji, gdy z Umschlagplatzu wywieziono 300 tysięcy Żydów do Treblinki. Josima, cudowne dziecko fortepianu, debiutowała w Melody Palace, marząc, by tworzyć jak mężczyźni. Uciekła z rodziną w 1943 roku, lecz zmarła na gruźlicę. Jej zeszyt ocaliła ciotka Rachela Auerbach. Dziś jej muzyka znów rozbrzmiewa, a o Josimie opowiadają bliscy i badacze.

Osiem lat temu, 25 stycznia 2018 roku, Tomasz Mackiewicz i Elisabeth Revol zdobyli szczyt legendarnej Nanga Parbat. Triumf w jednej chwili zamienił się w dramat, gdy himalaiści utknęli na zboczach ośmiotysięcznika, rozpoczynając walkę z czasem i jedną z najbardziej poruszających akcji ratunkowych w historii himalaizmu. Świat wstrzymał oddech, śledząc losy wspinaczy. Tomek pozostał na Nandze na zawsze, a za datę jego śmierci przyjęto 30 stycznia. Reportaż zagląda w pamięć Anny Solskiej‑Mackiewicz, jej żałobę, ciężary, o które musiała walczyć, i misję, jaką niesie, by ocalić historię Tomka. W reportażu wykorzystano archiwalne nagrania Polskiego Radia oraz fragment wystąpienia Ani Solskiej-Mackiewicz podczas 23. Krakowskiego Festiwalu Górskiego.

Agnieszka Kłos przyznaje, że się spóźniła na tę historię, a jednak wciąż próbuje ocalić to, co jeszcze można usłyszeć. Od lat stara się dogonić historię, która wymyka się wraz z odchodzącymi świadkami Auschwitz-Birkenau. Pisze książkę i pracę doktorską, próbując zrozumieć, jak pamięć o Zagładzie żyje w ludziach i przedmiotach. Jej droga zaczęła się od szkolnej wycieczki do Muzeum i jednego zdjęcia, które nie dawało jej spokoju. Później był telewizyjny film i obraz butów, symbolu niewyobrażalnej straty. Te obrazy wracały do niej przez lata. W końcu postanowiła wrócić do Oświęcimia. Najpierw raz, potem kolejny, aż wizyty stały się rytuałem i początkiem wieloletniej pracy badawczej.

Reportaż przedstawia intymną historię Anny Odi, kobiety dorastającej w cieniu Auschwitz‑Birkenau, miejsca, które było zarówno jej domem, jak i późniejszym miejscem pracy. Jako córka byłych więźniów obozów koncentracyjnych od dzieciństwa żyła obok niewypowiedzianej traumy, choć rodzice starali się ją przed nią chronić. Dopiero pytania rówieśników obudziły w niej potrzebę zrozumienia własnej historii. Towarzyszymy jej w drodze zawodowej, od przewodniczki, przez archiwistkę, po opiekunkę zbiorów Muzeum Auschwitz‑Birkenau. To ona strzeże ocalałych przedmiotów, cichych świadków losów więźniów. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje szkicownik z Auschwitz, stający się symbolem pamięci, dziedzictwa i odpowiedzialności.

Reportaż odsłania niezwykłą drogę Magdaleny Zawadzkiej, jednej z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorek. Od debiutu w wieku 18 lat w "Spotkaniu w Bajce", przez ogromną popularność Baśki z Pana Wołodyjowskiego, aż po dorobek ponad 150 ról filmowych, teatralnych i telewizyjnych. To portret artystki od lat związanej z warszawskimi scenami, której kreacje w Teatrze Telewizji, m.in. w "Makbecie" i "Poskromieniu złośnicy", przeszły do historii. Reportaż zagląda też w jej życie prywatne, dojrzewającą latami miłość do Gustawa Holoubka, starszego o 21 lat mistrza teatru. Ich 35‑letnie, pełne szacunku małżeństwo stało się legendą. Zawadzka wspomina wspólne lata i syna Jana, dziś cenionego reżysera.

Miłka Raulin wymyśliła, że zostanie najmłodszą Polką z Koroną Ziemi, czyli kompletem najwyższych szczytów wszystkich kontynentów. Nie była zawodową sportsmenką, nie miała sponsorów ani zaplecza, a jednak krok po kroku zbliżała się do celu. Minęło 6 lat Kulminacją tej drogi był koniec maja 2018 roku, kiedy, mimo silnego bólu wywołanego chorobą wysokościową, stanęła na Mount Evereście, ostatnim i najtrudniejszym szczycie. To moment, który zamknął jej wieloletnią wyprawę i otworzył nowy rozdział w życiu. Reportaż pokazuje nie tylko ekstremalne wyzwania i kulisy zdobywania Korony Ziemi, lecz także codzienną walkę o fundusze, przygotowania i emocje, które towarzyszyły Miłce przez lata. Materiał powstawał przez dwa lata, a wśród nagrań znalazło się nawet to wykonane na samym szczycie świata.

Wolontariusze Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy co roku z puszkami, uśmiechem i ogromną energią ruszają na ulice polskich miast i wsi, by wspierać tych, którzy najbardziej potrzebują pomocy. Kim są ludzie, którzy dobrowolnie oddają swój czas innym i co sprawia, że angażują się w to wyjątkowe wydarzenie? Reportaż zagląda do ich historii i motywacji, pokazując, że za każdym czerwonym serduszkiem kryje się osobna opowieść. Jedną z nich jest historia Dominiki, która dołączyła do WOŚP jeszcze jako licealistka. Do działania zachęcił ją starszy brat, również wolontariusz. Zafascynowało ją to, że nawet drobny gest może realnie pomóc chorym dzieciom. Nie przypuszczała jednak, że kiedyś los postawi ją kiedyś po drugiej stronie, wśród tych, którzy sami potrzebują wsparcia Orkiestry. 

Szymon Kokot z Olsztyna ma 46 lat, a od roku jest już na emeryturze. Przez 24 lata służył w Państwowej Straży Pożarnej. Dziś prowadzi Fundację cfbt.pl i szkoli strażaków między innymi z profilaktyki nowotworowej, a także zwraca uwagę na zdrowie psychiczne funkcjonariuszy. Czy lata spędzone w służbie weryfikują marzenia o bezinteresownym niesieniu pomocy?

Reportaż zagląda za kulisy górskich wypraw i pokazuje, że największym zagrożeniem wcale nie są żywioły, lecz brak wiedzy i przygotowania. Alpinista Leszek Cichy podkreśla, jak kluczowe są rozsądek, doświadczenie i umiejętność działania w ekstremalnych sytuacjach. Autor reportażu towarzyszy uczestnikom Wintercampu pod Turbaczem w Gorcach, szkoleniu, w którym co roku bierze udział kilkaset osób. Uczestnicy uczą się, jak zachować się podczas lawiny, jak przetrwać noc w trudnych warunkach, jak zorganizować awaryjny biwak czy odnaleźć drogę, gdy zgubią szlak. To lekcja odpowiedzialności, która może uratować życie. Reportaż powstał w 2016 roku.

Mieszkańcy Mętnej na Podlasiu żyją w rytmie rzadko kursujących autobusów, które utrudniają codzienność mieszkańców. Wyprawa do lekarza, jak u pani Marii Kurpety, oznacza cały dzień poza domem. Jeden poranny kurs do Siemiatycz i powrót po 16 zmuszają starszych do proszenia o pomoc. Brakuje sklepu, a obwoźny bywa droższy. Wójt nie widzi problemu, choć autobusy znikają w święta i ferie. Nadzieją jest zapowiedź trzykrotnego zwiększenia kursów. To krok ku normalności.

Kolumbia od lat żyje w stanie zawieszenia, w którym, jak mówią bohaterki reportażu: "pokoju nie ma, nie ma też wojny". Cartagena de Indias, choć zachwyca pastelowymi fasadami i kolonialnym urokiem, skrywa codzienny strach i przemoc, które nie zniknęły mimo porozumienia pokojowego z 2016 roku. Konflikt jedynie zmienił formę, a mieszkańcy wciąż nie potrafią zdefiniować spokoju, nawet przy wysiłkach prezydenta Gustavo Petro. Ich opowieści odsłaniają kraj pełen sprzeczności, w którym trudno ocenić, czy Gabriel García Márquez odnalazłby dziś nadzieję.