Advertise on podcast: De theologie podcast

Hans Alderliesten werkt bij Movisie als senior onderzoeker op het gebied van dementie. In zijn werk staat de vraag centraal hoe mensen, ook wanneer zij te maken krijgen met kwetsbaarheid, ziekte of verlies, volwaardig kunnen blijven meedoen aan de samenleving. Hij beschouwt dementie niet alleen als een zorgvraagstuk, maar vooral ook als een samenlevingsvraagstuk. Daarnaast doet hij promotieonderzoek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam naar leiderschap bij de filosoof Augustinus. Hij publiceert over menselijke waardigheid, kwetsbaarheid en de betekenis van klassieke denkers voor actuele maatschappelijke vraagstukken. In zijn nieuwste boek, Op de school van het lijden, brengt hij Augustinus en Job met elkaar in gesprek over lijden, verlies en de kunst van het leven. Elsbeth gaat in deze aflevering in gesprek met Hans Alderliesten.

Tom Mikkers gaat in deze aflevering in gesprek met Philip Troost. In zijn nieuwe boek Zoekruimte. Op geloofsreis voorbij orthodox en vrijzinnig onderzoekt Philip Troost hoe het christelijk geloof in beweging kan blijven zonder te vervallen in fundamentalisme of in een louter menselijke spiritualiteit. Aan de hand van de reiziger als metafoor gaat hij langs ego en ziel, intuïtie en waarheid, openbaring en Bijbel, leer en traditie, godsbeelden en God, schuld en Jezus, en kerk en missie. Hij zoekt ruimte om vertrouwde formuleringen opnieuw te doordenken, terwijl zijn verbondenheid met de God van de Bijbel en met Jezus Christus de dragende grond blijft.

In deze aflevering gaat Tom Mikkers in gesprek met theoloog Benno van den Toren over moeilijke vragen over God en geloven. Benno doceerde acht jaar theologie in Franstalig Afrika en acht jaar aan Wycliffe Hall in Oxford en schreef het boek De moeilijkste vragen over God. Het gesprek voert hem terug naar de bewogen en spannende periode in Afrika.  Benno gaat eerlijk in op de lastige vragen die christenen regelmatig krijgen. Vragen over het lijden, het bestaan van Jezus en over het christendom in relatie tot andere religies. Hij gaat daarbij niet gelijk over tot een antwoord, maar  staat  eerst stil bij de achterliggende motieven en culturele invloeden achter deze vragen. En dan blijkt dat christenen in Afrika heel andere vragen stellen dan christenen in Nederland!

Wat als er leven bestaat buiten de aarde? En als dat zo is, reikt het verlossingswerk van Christus dan ook tot hen? In zijn boek Wat als we niet alleen zijn? biedt Ruben van Wingerden een theologisch denkexperiment in verhalende vorm, bedoeld voor lezers die zich laten uitdagen op het snijvlak van geloof en wetenschap. In dit boek ontwerpt theoloog Ruben van Wingerden een denkraam aan de hand van twintig korte verhalen waarbij het menselijke perspectief niet meer het enige is. Zo blaast Van Wingerden een oude christelijke kosmologische traditie nieuw leven in en zet hij de lezer aan tot nadenken over vragen die we lange tijd wegduwden. In het gesprek dat Elsbeth met Ruben voert gaat het theologische gesprek ver voorbij de gebruikelijke horizonten.

De hel is een weerbarstig thema uit het christelijk geloof. Bestaat de hel? En wat betekent dit voor ons? In deze aflevering gaat Elsbeth in gesprek met Arnold Huijgen, auteur van Inferno. Arnold Huijgen verrichte grondig onderzoek naar Bijbelse bronnen en christelijke en seculiere tradities over de hel. Het werd een spannende zoektocht naar de betekenis en relevantie van de duistere afgrond vandaag. Christus’ nederdaling in de hel is voor hem de sleutel tot een nieuw verstaan van de hel. Van daaruit ontvouwt zich een theologie die zowel recht doet aan de veelkleurigheid van Schrift en traditie als aan de rauwheid van menselijke ervaringen. Inferno herijkt het gesprek over de hel in deze tijd fundamenteel. Het wijst een weg door de duisternis, in het licht van Christus. Op 11/6 organiseert de PThU het symposium 'Inferno. De ontdekking van de hel'.

Hoe blijf je werkelijk mens in een tijd waarin technologie steeds verder binnendringt in ons leven en denken? De Engelse schrijver en denker Paul Kingsnorth laat in zijn boek Tegen de machine zien hoe de Machine, onder de vlag van vooruitgang, de westerse beschaving heeft afgebroken en de aarde vernietigt. In de traditie van denkers als Wendell Berry, Jacques Ellul en Simone Weil houdt Kingsnorth een vurig pleidooi voor een menselijker bestaan. Voor wantrouwen tegenover macht, voor hernieuwde verbondenheid met land, natuur en erfgoed, en voor een leven met zorg voor de ziel. In deze aflevering gaat Tom Mikkers in gesprek met Frank Mulder die Paul Kingsnorth persoonlijk kent en het voorwoord schreef in Tegen de machine.

Hendrikus Berkhof (1914-1995) is een van de meest invloedrijke Nederlandse theologen van de twintigste eeuw. Karel Blei schreef de biografie Hendrikus Berkhof, een fascinerende levensverhaal van deze creatieve theoloog, die er levenslang naar zocht het evangelie verstaanbaar te maken voor een naoorlogse samenleving. Hij ging daarbij het gesprek aan met alle richtingen in de theologie, van orthodox tot vrijzinnig. Evert Jonker, emeritus hoogleraar praktische theologie en net als Berkhof was hij predikant in de hervormde gemeente Lemele en Archem en ook werkzaam aan het theologisch seminarie in Doorn, is te gast in deze aflevering van De theologie podcast. Tom Mikkers gaat met hem in gesprek over het leven en de betekenis van Hendrikus Berkhof.

In deze aflevering van De theologie podcast gaat Elsbeth in gesprek met Frieda van de Geest. Frieda nodigt ons uit om in onze oordelende samenleving te vertragen en met het hart te kijken naar de medemens. Vanuit de filosofie en wetenschap wordt besproken wat het verschil is tussen kijken en zíén. De lezer wordt uitgenodigd liefdevol naar de wereld te kijken, na te denken over blinde vlekken om uiteindelijke tot verandering te komen en net zo naar de wereld te kijken als Jezus. Ze schreef er een boek over: Slow looking.

Is de Bijbel echt gebeurd? Het is de titel van het boek van Jirska van Hooijdonk, historica en theologe, dat onlangs is verschenen. In dit boek zoekt Jirska naar een manier om de historische benadering van de Bijbel consequent te omarmen zonder daarbij het geloof te hoeven opgeven. Krina Huisman gaat met haar in gesprek om te achterhalen of dat gelukt is en zo ja, hoe.

In de protestantse kerken kunnen kinderen immers steeds vaker deelnemen aan het Heilig Avondmaal. Dit betekent dat ouders zoeken naar woorden om de betekenis en de waarde van het avondmaal aan hun (jonge) kinderen uit te leggen en zich willen bezinnen op vragen die leven rond kind en avondmaal. Hoe doe je dat als ouders? En hoe kun je als kerkenraad ouders helpen om de betekenis van het avondmaal met kinderen te bespreken? In deze aflevering gaat Elsbeth Gruteke in gesprek met predikant en schrijver Chiel Vleesenbeek. Hij schreef samen met Wim de Groot het boek Samen aan tafel. Met je kind in gesprek over het avondmaal.

In deze aflevering gaat Krina Huisman in gesprek met theologe en religiewetenschapper Kelly Keasberry. Kelly schrijft voor het Nederlands Dagblad, Tertio en Theologie.nl en doet onderzoek naar 'ecospiritualiteit'. Krina wil weten wat we ons hierbij moeten voorstellen en of religie ons kan redden uit een klimaatcrisis die ze deels zelf heeft veroorzaakt.

In de Bijbel staat verrassend veel informatie over gezondheid en ziekte, vanuit het oude testament komen veel regels naar voren om ziekte en de verdere verspreiding van ziekte te voorkomen. Veel van deze regels zijn nog steeds actueel. Van oud-testamentische narcose tot het nut van de reinheidswetten. Tom Mikkers gaat in deze aflevering in gesprek met Alie Hoek-van Kooten die het boek Medische verrassingen in de Bijbel schreef. Zij gaat in het gesprek ook in op de manier waarop mensen in de Bijbelse tijden met ziekte omgingen en welke rol hun geloof daarin speelde. Een nieuwe invalshoek op bekende materie, toegankelijk en verrassend.

Bijbelverhalen raken ons vaak het meest via gewone mensen: een boer met eeltige handen, een belerende wetsleraar of een vrouw die mopperend vijgen verkoopt. Maar hun tweeduizend jaar oude wereld en gewoonten en gebruiken staan vaak mijlenver van ons leven af. Dit kan ervoor zorgen dat we de verhalen niet goed interpreteren. Raymond Hausoul schreef het boek Zo leefde Jezus, een boek dat je helpt de bijbelverhalen over Jezus beter te begrijpen. Het dompelt je onder in de wereld waarin Jezus leefde. Tom gaat met Raymond in gesprek over de tijd waarin Jezus leefde.

Veel mensen willen er niet dood gevonden worden: het verpleeghuis. Maar is het echt zo erg als de verhalen doen vermoeden? Krina Huisman gaat in gesprek met geestelijk verzorger en redacteur bij Open Deur Tanja Viveen om zo meer te leren over het vak van geestelijke verzorging en de wereld van het verpleeghuis, waar Tanja meer dan 22 jaar heeft rondgelopen.

In deze aflevering gaat Elsbeth Gruteke in gesprek met Martijn Stoutjesdijk. De aanleiding is het boek Gods slaafgemaakten. Theoloog en historicus Martijn Stoutjesdijk is een diepgravend onderzoek naar de rol van het christendom in het slavernijverleden, in het bijzonder dat van Nederland. Het slavernijverleden van Nederland is immers een zwarte bladzijde. Martijn Stoutjesdijk laat zien hoe in de Bijbel, de vroege kerk en de vroegmoderne tijd werd gepleit voor slavernij maar ook hoe vrije en slaafgemaakte christenen door de eeuwen heen tegenwicht boden. Stoutjesdijk toont dat het er soms om spande en hoe de geschiedenis onfortuinlijk toch de kant van de slavernij koos.