Advertise on podcast: Radio Spektar RNS3 (bunjevački)

April misec je vrime upisa budući prvaka. Tim povodom Bunjevački nacionalni savit je sazvo sastanak Aktiva učitelja koji pridaju bunjevački jezik s elementima nacionalne kulture, s obzirom na to da se prilikom upisu učenici anketiraju i za upis na izborne predmete. Sastanak je bio prilika i da čujemo planove koji se tiču unapriđenja nastave na bunjevačkom jeziku.  Vrime izmed dva Uskrsa u Somboru je proteklo u znaku Uskršnje tribine u organizaciji Udruženja građana Bunjevačko kolo i Gradskog kulturno-umitničkog društva Ravangrad.  Iz Sombora nam od koleginice Ružice Parčetić stiže još jedna pripovitka, a rič je o novootvorenom Muzeju sode.  Urednica i voditeljka: Nataša Stantić

U nedilji za nama, a u susrit anketiranja učenika za izborni predmet, positili smo Osnovnu škulu „Matija Gubec” u Tavankutu kako bi od pridavača, al i od oni koji su ovaj predmet odabrali čuli kako izgleda jedan čas bunjevačkog jezika sa elementima nacionalne kulture.  Korizmeno vrime svake godine bude ispunjeno raznim programima, pa je tako protekle nedilje u Somboru održana Korizmena čajanka na kojoj su positioci prolistali i Bunjevački kalendar za prostu 2026. godinu.  U susrit Uskrsu Udruženje građana „Bunjevačka vila” iz Male Bosne pripravilo je izložbu u kojoj su u centru pažnje bili eksponati u tradicionalnim tehnikama.  urednica i voditeljka: Nataša Stantić

Bunjevački nacionalni savit ugostio je novog šefa Misije OEBS-a u Srbiji. Sastanak je bio prilika da se divani o prioritetima nacionalnog savita u četri oblasti koje se nalaze pod njegovom ingerencijom.  Posli gotovo dvi decenije rekonstrukcije, 5. marta je svečano otvoreno Narodno pozorište u Subatici, a dan kasnije odigrana je i prva premijera u novoj zgradi.  Najmlađi članovi Kulturno-umitničkog društva železničara Bratstvo pripravili su prigodan program povodom 8. marta, te na najlipši način čestitali Dan žena dragim osobama. Vrime Korizme posebno je inspirativno za umitnike, a na samom kraju emisije poslušajte pripovitku koleginice Ružice Parčetić iz Sombora na temu križnog puta i duboreza.    Urednica i voditeljka: Nataša Stantić

U naredni po sata donosimo osvrt na knjigu iz edicije Prisajedinjenje 1918. Rič je o naslovu „Srbi i Bunjevci u Subotici i prisajedinjenje Vojvodine kraljevini Srbiji 1918. ” u kojem autori ko posebnu vridnost ističu objavljivanje deset sačuvani zapisnika Narodnog odbora Bunjevaca i Srba u Subatici, koji do sad nisu bili sistemski obrađeni nit objedinjeni. Druženje nastavljamo najavama koncerata u susrit Međunarodnog danu žena i Uskrsu u Somboru, o čemu više poslušajte u prilogu koleginice Ružice Parčetić. Emisiju privodimo kraju divanom s Marijom Hadžalić iz Subatice koja je svoje penzionerske dane oplemenila na najlipši mogući način – stvaranjom. Njezin umitnički izraz razvijo se pod uticajom svitski poznati umitnika, al i lokalni uzora, čime je izgradila sopstveni likovni rukopis.   urednica i voditeljka: Nataša Stantić

Tokom februara bunjevačka zajednica obilužava dva od svoja četri nacionalna praznika. Tako je nuz Dan Velikog prela, Nacionalni savit bunjevačke nacionalne manjine 23. februara obilužio i Dan osnivanja BNS. Prija dvadest tri godine formiran je prvi saziv Nacionalnog savita Bunjevaca, trenutno njim rukovodi peti saziv, a proslava praznika bila je prilika za izvištaj o radu u prithodni godinu dana, te uručivanje priznanja zaslužnim pojedincima i udruženjima. U nastavku emisije donosimo prilog s takmičenja recitatora na bunjevačkom jeziku pod nazivom "Volim bunjevački", koja se organizuje kako bi se odabrali pridstavnici zajednica na tradicionalnoj Smotri recitatora "Pisniče naroda mog". Za kraj ovonediljnog druženja koleginica Ružica Parčetić pripravila je pripovtiku o Korizmi. Urednica i voditeljka: Nataša Stantić

Posli prela i tradicionalni zimski okupljanja, "Debo četvrtak" upotpunio je pokladno vrime. Tog dana positili smo porodicu Lulić na Verušiću, di je domaćica pripravila domaće fanke, poslasticu koja se tradicionalno ide tog dana. Upravo je fanak bio povod još jednog susrita slatkoljubaca i to na  Fankijadi u Tavankutu. Ovim temama ispunili smo drugu polovinu emisije, koju započimamo prilogom sa sastanka pridstavnika nacionalni savita nacionalni manjina i ministra za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog, uoči koje je održana i sidnica Koordinacije nacionalni savita nacionalni manjina u Srbiji. Koleginica Ružica Parčetić iz Sombora ispratila je Dan varoši u okviru čijeg su svečanog obilužavanja uručena i priznanja zaslužnim pojedincima, kolektivima i udruženjima.  Urednica emisije: Nataša Stantić

Dan Velikog prela, 2. februar, prvi je u nizu nacionalni praznika bunjevačke zajednice u Srbiji. Proslavljen je kako i dolikuje, u dvi varoši koje čine okosnicu zajednice, u Subatici i Somboru.   Veliko bunjevačko prelo je tako u Subatici ugostilo zvaničnike, al i pripadnike zajednice koji prelo nose u srcu ko odraz ljubavi prema sopstvenom nacionalnom identitetu. Bila je to prilika da se po ugledu na prvo Veliko prelo iz 1879.godine izabere najlipša preljska pisma, al i najlipše prelje, a po prvi put i najbolji igrači.    Najlipše prelje birali su i Somborci na svojem Velikom bunjevačkom marinskom prelu, nuz darivanje prošlogodišnjeg bandaškog para. Rili podrške stigle su i u ovu varoš, a sve je zabilužila koleginica Ružica Parčetić.    Voditeljka i urednica: Nataša Stantić

Druga polovina januara u bunjevačkoj zajednici tradicionalno je rezervisana za zimska okupljanja, odnosno, prela. Tako je proteklog vikenda nuz Bajmačko bunjevačko prelo, održano i prelo u Tompi, di se već godinama unatrag okuplja bunjevačka zajednica u Mađarskoj. Bio je to uvod za obilužavanje Dana Velikog prela u Subatici.  Na dan Svetog Vinka vinogradari su izvršili obredno orizivanje vinograda. Bila je to prilika i za ocinu stanja zasada, a kako smo čuli, vinova loza je u dobrom stanju. Urednica: Vanja Nešković

Početak godine vrime je koje je u bunjevačkoj zajednici rezervisano i za zimska okupljanja, odnosno prela. Koliko su ona značajna za Bunjevce divani i činjenica da je Dan Velikog prela proglašen jednim od nacionalni praznika u okviru zajednice, a prvo u nizu ovogodišnji prela zakazano je u Bajmaku za 24. januar, slidi prelo u Subatici 31. januara, a dan kasnije i u Somboru. U naredni po sata čućete kaki program zainteresovane čeka na pomenutim prelima, dok emisiju započimamo prilogom na temu izdanja na bunjevačkom jeziku. Naime, krajom novembra 2025. godine i bunjevačka izdanja dobila su UDK broj, što u praksi znači da se ona više neće vodit ni ko izdanja na srpskom el hrvatskom jeziku, već zasebno, na bunjevačkom jeziku. Urednica: Vanja Nešković

Kako je to i običaj, posli Nove godine donosimo i tradicionalnu vrimensku prognozu po Lucinom kalendaru. Rič je o narodnom pridviđanju vrimenski prilika za narednu godinu prateć vrime od svete Luce do Božića. Tako ćete imat prilike čut da godina prid nama neće bit obilužena visokim temperaturama, a bolji raspored padavina, koji će bit više neg lani, pogodovaće poljoprivridnim proizvođačima. Nuz prigodne melodije kojima ćemo ispunit naredni po sata, na početku emisije donosimo prilog o otvaranju vrtića Dičija srića u Dolnjem Tavankutu. On je s radom počo polovinom decembra, a po prvi put obrazovno vaspitni rad obavlja se dvojezično, na bunjevačko-srpskom jeziku.   urednica i voditeljka: Nataša Stantić

Čestitamo Vam mlado lito! Poštivani slušaoci isprid ekipe koja pripravlja Radio Spektar želim da vam u Novoj 2026. godini ničeg ne zafali. Nek vam Nova godina donese nove prilike, lipe trenutne i vrime za svoje najbliže. Ovu prvu emisiju u novoj godini posvetili smo Bunjevačkom kalendaru za 2026, koji je pridstavljen javnosti uoči Božića. Prilika je to bila i za pridstavljanje novog broja Riči bunjevačke matice, a šta se nalazi u ovim izdanjim poslušajte na početku današnjeg druženja. Vrime praznika u Subatici protiče nuz bogat sadržaj. Nuz koncerte, izložbe, novogodišnji vašar, Subatičani, al i turisti, obavezno navrate i u franjevačku crkvu, med varoščanima poznatiju ko Staru crkvu, koju u ovo vrime krasi i maketa Betlema. Staru godinu ispratili su i najmlađi, članovi Kulturno-umitničkog društva železničara Bratstvo, koji su za svoj cilogodišnji trud na polju nigovanja kutlure i tradicije, bili nagrađeni i paketićima. Urednica: Vanja Nešković

Emisiju po emisiju i stigli smo i do poslidnjeg petka u 2025. godini. Prilika je to da vam u prvom redu čestitamo Božić, a onda i Svr godine i Mlado lito. Kraj godine je obično vrime kad se svode računi, al i vrime ispunjeno darivanjima i čestitanjima. Svoj poso oko projekta Bunjevačka kultura ko dio folklora Srbije priveli su kraju i učenici sridnji škula koji fakultativno pohađaje bunjevački jezik. Kultura je ono što je u isto vrime i slično i različito kad su u pitanju nacionalne zajednice. Više na tu temu divana je bilo na tribina pod nazivom Kultura izmed Bunjevaca i podunavski Švaba kadgod i sad. Vrime blagdana je i vrime inspiracije. Vidilo se to i na božićnoj radionici, a da se kraju godine najvećma raduju najmlađi još jedared su potvrdili članovi Kulturno umitničkog društva Aleksandrovo. Njevim čestitkama pridruživa se i ekipa koja pripravlja emisiju Radio Spektar, sa željom da se slušamo i nagodinu.   Voditeljka i urednica: Nataša Stantić

Emisija “Radio Spektar” je kolažnog tipa, posvećena aktuelnim dešavanjima i aktivnostima u bunjevačkoj nacionalnoj zajednici, s prostorom posvećenim kulturi, tradiciji i običajima Bunjevaca. U njoj se pridstavljaje bunjevačka udruženja, ustanove i institucije, izvištava se s važni događaja i manifestacija, pripremaje se prilozi o značajnim ličnostima – pripadnicima bunjevačke zajednice, ko i zanimljive pripovitke iz života obični ljudi. Emisija doprinosi obogaćivanju informisanja i znanja, nigovanju nasliđa i kulturni tradicija u bunjevačkoj nacionalnoj zajednici. Urednica: Vanja Nešković

Da je Božić sve bliže znak su i brojne izložbe i koncerti koji se tim povodom organizuju u bunjevačkoj zajednici. Tradicionalni kultni kolač koji se pripravlja na Badnji dan, božićnjak, još jedared je bio centralno misto okupljanja ljubitelja tradicije i to po trideseti put. I Subatica je u znaku nastupajući dana, pa je tako božićno-novogodišnji koncert pod nazivom Duhom ljubavi održan od strane UG Bunjevačka kasina, a kroz repertoar bio je zadovoljen svačiji muzički ukus. Oni koji su ostali virni tradiciji, u nedilji za nama mogli su uživat u dva koncerta. Naime, Kulturno-umitničko društvo Aleksandrovo održalo je svoj tradicionalni godišnji koncert, dok je KUDŽ Bratstvo kroz repertoar koreografija narodni igara i pisama obilužilo 80 godina postojanja. Urednica: Vanja Nešković

U naredni po sata donosimo prigled dešavanja u bunjevačkoj zajednici u poslidnji nedilju dana, pa tako na samom početku poslušajte o čemu se divanilo na 12. Panel konferenciji koja je bila posvećena nematerijalnog kulturnom nasliđu, a sve u cilju zaštite i očuvanja ovog dila identiteta i pripoznatljivosti bunjevačke zajednice. I u nastavku emisije divanimo o nematerijalnom kulturnom nasliđu. Rič je o slamarstvu. Naime, BKC Bajmak uspišno je privo kraju šesti ciklus Dičije kreativne likovne radionice u tehniki slame, a radovi polaznika naće svoje misto i na božićnoj izložbi. Novembar je za Kulturno umitničko društvo Aleksandrovo priveden kraju Balom za Svetu Katu. Jesenji radovi u polju su završeni, a vrime do Adventa iskorišćeno je za okupljanje, druženje i veselje. Kako je živit na salašu? Na ovo pitanje odgovor daje pripovitka koleginice Ružice Parčetić, koju je pod kraj jeseni zabilužila na salašima Nenadić pokraj Sombora.