Advertise on podcast: De Nacht van...

Presentator Sander Nieuwenhuijsen spreekt in de Nacht van NTR Wetenschap met oceanograaf Erik van Sebille (https://www.uu.nl/medewerkers/EvanSebille), hoogleraar Oceanografie & Public Engagement aan de Universiteit Utrecht. Van Sebille is natuurkundige van de oceaan: met computersimulaties en metingen van duizenden meetrobots onderzoekt hij hoe water, warmte, plankton en plastic met de stromingen over de aarde reizen. Een gesprek over de plasticsoep, en over de Golfstroom die Noordwest-Europa warm houdt maar mogelijk stilvalt. En over de vraag of wetenschappers zich mogen uitspreken. Van Sebille noemt zichzelf ronduit klimaatactivist. Ook hoor je hoe Van Sebille met kerst vastzat in het Antarctische zee-ijs, waarom de pinguïns daar aan het bruine poeder raakten en waar hij ondanks alles hoop uit haalt. "Tientallen jaren hebben we het gehad over de klimaatverandering die eraan komt. Sinds dit jaar is het de klimaatverandering die er nu is"

Houdoe! Jonguh! Keigezellig! Verrekte Mongol! Koekwaus! Soms heb je maar een 1 woord nodig om te horen waar iemand vandaan komt. Maar wat is eigenlijk echt Brabants? Het Brabants van de comedieserie New Kids, het Brabants van Theo Maassen, van Guus Meeuwis, of van Frank Lammers uit de Netflix-serie Undercover? Of... Is het het Brabants van al die jongeren die het Brabants dialect weer volop omarmen? Taalkundige Kristel Doreleijers dook jarenlang in de Brabantse jongerenwereld en ontdekte dat het Brabants dialect weer cool is onder jongeren. Ze schreef er het boek ‘Superbrabants’ over, wat bekroond werd met de Taalboekenprijs 2026.

In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA gaat Bemshi de Visser in gesprek met schrijver Ferdaous Sabri. Haar debuutroman Mocropsycho begon als liefdesverhaal voor haar dochter, maar werd een boek over haar moeder. Het verhaal is voor een groot deel gebaseerd op haar eigen leven, en lezers herkennen zich er massaal in. Een gesprek over familie en loyaliteit, wat je van huis uit meekrijgt, en wanneer je voor jezelf kiest.

In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met musicalster Joanne Telesford over haar eerste solovoorstelling 60+ Ja. Dus?  In dit gesprek ging het over de kwaaltjes die er bij ouderdom komen kijken, maar ook de eerste keer drugs op haar 45e, het oma zijn en wat haar ertoe dreef om alle schepen achter zich te verbranden en een nieuwe carrière na te jagen. Ook spraken we over wat gospel en het geloof in God haar heeft gebracht.

Van de dansvloer naar een klooster in Brabant. Muziekproducer Ramses3000 (https://www.instagram.com/ramses_3000/), de artiestennaam van Yannick Verhoeven, verruilde de hectische dancewereld voor rustgevende elektronische muziek, die hij zelf 'luister-electronica' noemt. Tijdens De Nacht van NTR Wetenschap vertelt hij aan Radio 1-presentator Sander Nieuwenhuijsen (https://www.instagram.com/sandeur) hoe hij drie maanden in een klooster muziek maakte voor ouderen en hoe een simpele demo uitgroeit tot een volwaardige track met echte instrumenten en synthesizers.

Muziek kan troosten, verbinden en herinneringen oproepen. Maar wist je dat muziek ook als martelmiddel kan worden ingezet? Hoe kan iets wat we dagelijks luisteren zo'n enorme invloed op ons hebben? Tijdens de Maand van de Geschiedenis onderzoekt Radio 1-presentator Sander Nieuwenhuijsen (https://www.instagram.com/sandeur) samen met musicoloog Annelies Andries (https://www.uu.nl/medewerkers/AHEAndries) wat oorlog doet met muziek, en andersom. Van de liederen uit de tijd van Napoleon tot de spannende filmmuziek van Hans Zimmer. Ook vertelt Annelies hoe een onschuldig kinderliedje uit Barney & Friends als martelmethode werd gebruikt. Hoe muziek ons kan raken, verbinden én angst aanjagen, hoor je in dit gesprek van De Nacht van NTR Wetenschap.

In de zomer van 2022 melden Serj en Stas zich, midden in de chaos van de asielopvang in Ter Apel. Het Russische stel ontvluchtte hun land, waar kritiek op de oorlog in Oekraïne strafbaar is en waar ze als homoseksueel stel niet veilig zijn.  Wat doet jarenlang wachten op een verblijfsvergunning met een mens?   Regisseur Wouter Hoes volgt in de drie-delige documentaire serie De Verblijfsverguning de mannen, vanaf hun aankomst in Ter Apel tot de uiteindelijk beslissing over hun verblijfsvergunning.   De documentaire serie is te zien bij NPODoc.

Deze nacht van BNNVARA gaan we in gesprek met Bianca Toeps. Ze is schrijver, fotograaf en kreeg op haar 26ste de diagnose autisme. In haar boeken schrijft ze over haar eigen ervaringen en over wat het betekent om autistisch te zijn in een wereld die daar niet altijd op is ingericht. Haar nieuwste boek, Autastisch Leven, is een gids voor autistische mensen. Hoe ziet autisme eruit, en wat als je niet past binnen het beeld dat mensen daarvan hebben?

Film is meer dan vermaak. In De Nacht van KRO-NCRV vertelt Margje de Koning, algemeen directeur van Movies that Matter, hoe films kunnen bijdragen aan meer begrip, verdraagzaamheid en dialoog.     Movies that Matter ontstond vanuit Amnesty International en groeide uit tot een internationaal mensenrechtenfilmfestival in Den Haag. Jaarlijks worden er films vertoond over onder meer mensenrechten, oorlog, migratie, kinderrechten, milieu en persvrijheid. Volgens De Koning zit de kracht niet alleen in de film zelf, maar ook in het gesprek dat erop volgt. Met filmmakers, hoofdpersonen en deskundigen kunnen bezoekers ervaringen delen en kennismaken met perspectieven die buiten hun eigen leefwereld liggen.       Film kan mensen op een andere manier aan het denken zetten dan een tekst of nieuwsbericht. Daarom zet Movies that Matter films ook in het onderwijs in. ‘Wat heel belangrijk is, is dat jonge mensen op andere manieren informatie krijgen aangeboden dan op papier en in de klas’, vertelt De Koning. Ook het gesprek na afloop is belangrijk: bezoekers kunnen hun gedachten delen en ontdekken hoe anderen naar hetzelfde verhaal kijken.

In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met bestuurder en oud-gezaghebber Glenn Thodé over armoede op de BES-eilanden. Hij was voorzitter van de commissie die onderzoek deed naar het sociaal minimum op de eilanden en kwam tot de conclusie dat er veel moet gebeuren om die armoede aan te pakken. De 30 miljoen die het kabinet hiervoor beschikbaar stelde, is wat hem betreft niet voldoende om de problematiek aan te pakken.   Ook spraken we over armoede in zijn eigen jeugd op Aruba, zijn held Cola Debrot, wat de opvoeding bij zijn grootouders op het Bonairiaanse platteland deed met hoe hij keek naar gemeenschapsgevoel en het uiteenvallen van de Nederlandse Antillen.

Ook bij de Nacht van NTR Wetenschap is het de maand van de geschiedenis. Deze week schuift bouwhistoricus en schrijver Gabri van Tussenbroek aan bij Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos. Samen lopen ze door het Amsterdam van de 15e eeuw en praten over koopman Reyer Dircxz, over wie Gabri een boek schreef. Gabri laat een sigaarvormig stukje hout zien dat hij uit balken in oude gebouwen boorde, om aan de hand van de jaarringen op ingenieuze wijze vast te stellen wanneer en waar de boom groeide en is gekapt. Ook ligt er een 14e-eeuwse baksteen op de tafel van de studio. Wat voor een leek een rommelig gemaakte steen lijkt, blijkt een schat aan informatie. En dan leren we: 15e-eeuwers hielden zich met verrassend veel dezelfde dingen bezig als wij. Benieuwd hoe dat zit?

Het kwaad zien we vaak in de ander. In mensen die liegen, misbruik maken van hun macht of anderen geweld aandoen. In Trump, in Netanyahu, in Hitler... Maar wat als we daardoor het gevaar in onszelf over het hoofd zien? Psycholoog Thijs Launspach stapt in zijn nieuwe boek Waarom goede mensen gevaarlijk zijn in het denken van Carl Gustav Jung. Hoe eerder we onder ogen zien dat het kwaad ook in ons schuilt, hoe beter stelt hij. Want wie zijn eigen schaduw niet onderzoekt, kan blind raken voor het kwaad dat hij aanricht.

We kennen haar natuurlijk als actrice, onder meer als Lieke uit Oogappels. Maar achter dat bekende gezicht zit een behoorlijk eigenzinnige vrouw. Ze stond al op haar zesde op de set, ging niet studeren omdat ze simpelweg nog niet wist wat ze wilde, en noemt zichzelf behoorlijk op zichzelf. Tegelijkertijd is ze nieuwsgierig en niet bang om haar eigen pad te kiezen. Inmiddels is ze 27 en heeft ze een indrukwekkend rijtje rollen achter haar naam. Hoog tijd dus om eens kennis te maken met Susan Radder, de persoon achter de actrice.

Op straat lopen we dagelijks langs honderden mensen. We haasten ons naar ons werk, wachten op de bus of lopen met onze telefoon in de hand door drukke winkelstraten. Maar wat zeggen die momenten eigenlijk over hoe we met elkaar omgaan?     Straatfotograaf Bas Losekoot probeert die momenten vast te leggen. Voor zijn Urban Millennium Project reisde hij naar negen megasteden over de hele wereld. Hij fotografeert mensen terwijl ze zich door de stad bewegen en zoekt naar momenten die iets vertellen over het leven in die drukte.     In zijn foto's ziet Losekoot ook een opvallende tegenstelling: mensen zoeken elkaar op, maar kijken tegelijkertijd nauwelijks naar elkaar. “Het is heel paradoxaal. Mensen kijken niet echt naar elkaar, maar willen wel samen zijn”, vertelt hij. Volgens hem zie je die tegenstelling ook terug in eenzaamheid. “Eenzaamheid zie je wel terug op foto’s. Het samen alleen zijn. We leven in een soort netwerkmaatschappij waarin we zijn verbonden, maar tegelijkertijd zijn we nog nooit zo eenzaam geweest”, zegt hij.

In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met biograaf Mineke de Vries, over haar onlangs uitgegeven boek ''Uit baldadig hout ben ik gesneden'' over het leven van de Curaçaose schrijver Frank Martinus Arion.  We bespraken zijn armoedige jeugd in Willemstad, de vernederende scholing van de Fraters van Tilburg, stijgen op de sociale ladder, zijn grootste succes Dubbelspel, maar ook zijn tweeslachtigheid in maatschappelijke discussies.  Frank Martinus Arion stond aan de voet van het Slavernijmonument, sprak zich uit tegen racisme en hield Nederland een spiegel voor. Daardoor stuitte zijn werk en persoon vaak op stevige kritiek. Ook hoe hij daarmee omging bespreken we in dit gesprek.