1698967229
Doktor z TikToka

Advertise on podcast: Doktor z TikToka

Categories
This podcast has
45 episodes
Language
Polish
Explicit
No
Date created
2023/07/24
Latest episode
2026/11/06
Average duration
27 min.
Release period
15 days

Description

Cześć, jestem Konrad, popularyzuję naukę na TikToku i Instagramie!

Unlock Doktor z TikToka podcast Email contact info,
Listeners & Audience details

Email contact information

Direct podcast contact details

Listeners

Audience numbers & engagement insights

Audience details

Podcast Insights

Podcast episodes

Check latest episodes from Doktor z TikToka podcast


Najbrzydsze zwierzę świata
2026/11/06
Golec piaskowy to jeden z najdziwniejszych gryzoni świata. Wygląda jak pomarszczona parówka z zębami, a potrafi żyć ponad 30 lat. Ma niezwykłe mechanizmy ochrony przed nowotworami i toleruje skrajny niedobór tlenu. W eksperymencie golce przeżyły nawet 18 minut całkowicie bez tlenu. Skąd biorą się te zdolności i co mają wspólnego ze starzeniem?Pod ziemią golce tworzą kolonie przypominające społeczności mrówek: z królową, robotnikami i podziałem obowiązków. Królowa podczas kolejnych ciąż wydłuża kręgosłup, mieszkańcy jednej kolonii posługują się własnym dialektem, a wspólne spanie w ciasnej stercie pomaga im utrzymać ciepło. W tym świecie nawet jedzenie odchodów ma biologiczny sens.Badania nad golcami łączą zagadkę długowieczności z naprawą DNA, działaniem kwasu hialuronowego i nietypowym odczuwaniem bólu. Naukowcy poznają mechanizmy ich powolnego starzenia i wysokiej odporności na nowotwory. Niektóre z tych przystosowań udało się już częściowo przenieść na myszy, poprawiając ich zdrowie i wydłużając życie. Czy ta podziemna parówka może kiedyś pomóc także ludziom?https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2024.02.21.581483v1https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9657576/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2013881/https://journals.biologists.com/jeb/article/210/2/261/17116/Growing-out-of-a-caste-reproduction-and-the-makinghttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18951517/https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady0481https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aef4157http://link.springer.com/article/10.1186/s12915-018-0546-zhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10666664/https://www.nature.com/articles/nature12234https://www.nature.com/articles/nature10533https://link.springer.com/article/10.1007/s10974-022-09623-3https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211124716312748http://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2214810/
Jak pachnie kosmos?
2026/11/04
Zapraszam do głosowania na nagrodę Śląskiego Festiwalu Nauki, pamiętajcie, że potem jeszcze trzeba kliknąć w link potwierdzający.https://slaskifestiwalnauki.pl/glosowanie-pop-science-2026Czy kosmos śmierdzi? Astronauci wracający ze spacerów kosmicznych opisują zapach przypalonego mięsa i rozgrzanego metalu, a uczestnicy misji Apollo wspominali o prochu strzelniczym. Sama próżnia nie ma jednak zapachu. Co więc trafiało do ich nosów po zdjęciu hełmów i skąd brała się woń utrzymująca się na skafandrach?Zapachy planet potrafią być jeszcze mniej apetyczne. Siarkowodór w atmosferze Urana kojarzy się ze zgniłymi jajami, amoniak na Jowiszu z kocią kuwetą, a związki obecne na Tytanie z benzyną. Dalej czekają kometa 67P i obłok Sagittarius B2, w którym wykryto substancję o aromacie rumu. Każde z tych porównań ma jednak granice: wykrycie cząsteczki nie oznacza, że człowiek rzeczywiście poczułby jej zapach.Relacje astronautów, pomiary sondy Rosetta i obserwacje Teleskopu Jamesa Webba pokazują, jak chemia łączy się z astronomią. Spektroskopia pozwala rozpoznawać związki chemiczne z ogromnych odległości, ale pochodzenie zapachu księżycowego pyłu nadal pozostaje zagadką. Dlaczego łatwiej wykryć alkohol daleko w kosmosie niż wyjaśnić, co pachniało w lądowniku Apollo?Źródła: https://www.youtube.com/watch?v=mzbjMjDW-CUhttps://www.youtube.com/watch?v=hIn-ymPe5UIhttps://svs.gsfc.nasa.gov/13599/https://www.youtube.com/watch?v=a0pPgXEaTyAhttps://science.nasa.gov/mission/webb/science-overview/science-explainers/spectroscopy-101-how-absorption-and-emission-spectra-work/https://svs.gsfc.nasa.gov/15014/https://science.nasa.gov/asset/webb/how-do-we-learn-about-a-planets-atmosphere/https://arxiv.org/abs/2407.06163https://www.youtube.com/watch?v=xxs_et1yQlYhttps://www.mpifr-bonn.mpg.de/pressreleases/2022/10https://www.youtube.com/watch?v=Gmikl0RQP44https://www.youtube.com/watch?v=5jq9b4FrWCghttps://www.nasa.gov/missions/with-mars-methane-mystery-unsolved-curiosity-serves-scientists-a-new-one-oxygen/https://www.youtube.com/watch?v=cKcwZWo1Snshttps://youtu.be/UdaVNnKBsOg?t=54https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2012/06/Venus_Express_and_transit_of_Venus/%28lang%29/https://youtu.be/OjNGQGXVVho?t=11https://www.youtube.com/watch?v=xh3EKDghbuUhttps://www.youtube.com/watch?v=V3hccmDyAbohttps://www.eso.org/public/news/eso2104/https://wwwn.cdc.gov/tsp/MMG/MMGDetails.aspx?mmgid=1141&toxid=249https://www.youtube.com/watch?v=_69LrvSFycchttps://www.jpl.nasa.gov/news/what-uranus-cloud-tops-have-in-common-with-rotten-eggs/https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2014/11/Rosetta_orbiting_the_comethttps://www.youtube.com/watch?v=qtwEsg4Qelohttps://blogs.esa.int/rosetta/2014/10/23/the-perfume-of-67pc-g/https://www.youtube.com/watch?v=nGnX6GkrOgkhttps://www.eso.org/public/videos/eso0924a/https://www.aanda.org/10.1051/0004-6361/201321096https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6462545/https://www.youtube.com/watch?v=cwZb2mqId0Ahttps://youtu.be/AUSJt4e7pzE?t=99https://youtu.be/AUSJt4e7pzEhttps://www.youtube.com/watch?v=fRHpJ4DrYOUhttps://youtu.be/hRdYz8cnOW4?t=54https://phys.org/news/2006-02-mysterious-moondust.htmlhttps://science.nasa.gov/moon/solar-wind/https://www.youtube.com/watch?v=0IaBq_4Xjfohttps://www.youtube.com/watch?v=tBVUTFPate0https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/the-smell-of-space-24036734/https://timpeake.com/about/ask-an-astronaut/https://www.musc.edu/content-hub/news/2017/08/25/nasa-visits-muschttps://www.nasa.gov/space-science-and-astrobiology-at-ames/interesting-fact-of-the-month-current/interesting-fact-of-the-month-2021/https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2016/06/Securing_Aeolus_against_atomic_oxygenhttps://www.youtube.com/watch?v=WE3y1Gj2dechttps://youtu.be/zk7PMYoaq7Y?t=49https://timpeake.com/about/ask-an-astronaut/https://youtu.be/zk7PMYoaq7Y?t=102https://ntrs.nasa.gov/citations/20040088250https://science.nasa.gov/eclips/videos/fluid-shift/
Jak gołębie pocztowe trafiają do domu z nieznanego miejsca?
2026/11/03
Zapraszam do głosowania na nagrodę Śląskiego Festiwalu Nauki, pamiętajcie, że potem jeszcze trzeba kliknąć w link potwierdzający.https://slaskifestiwalnauki.pl/glosowanie-pop-science-2026Jak gołębie pocztowe trafiają do domu z odległości setek kilometrów? W odnajdywaniu drogi pomagają im zapachy, położenie słońca i zapamiętane punkty orientacyjne. Poczta gołębia wykorzystuje właśnie tę zdolność powrotu do własnego gołębnika - dlatego ptaka trzeba najpierw zabrać z domu, żeby później mógł wrócić z wiadomością. Ten prosty pomysł przez stulecia pozwalał przekazywać informacje, również podczas wojen i oblężeń.Zdolności gołębi sięgają jednak znacznie dalej niż nawigacja. W eksperymentach ptaki uczyły się porządkowania liczb, rozpoznawania ludzi i odróżniania obrazów Moneta od Picassa. Po odpowiednim treningu potrafiły nawet rozróżniać obrazy zdrowej i zmienionej nowotworowo tkanki. Ich zachowanie pomagało badać uczenie się, pamięć i powstawanie przesądów, a różnorodność ras fascynowała Karola Darwina.Do tego dochodzą ptasie mleczko produkowane przez oboje rodziców, osobliwe gniazda i charakterystyczne kiwanie głową podczas chodzenia. Biologia i historia gołębi pokazują, jak wiele można przeoczyć u ptaków spotykanych codziennie na chodniku i dlaczego wspólne życie ludzi i gołębi w mieście bywa tak skomplikowane.Źródła:1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7617327/2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5862435/3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39688732/4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4854524/5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10533064/6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29258986/7. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12162423/8. https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.nu.15.070195.0012419. https://journals.biologists.com/jeb/article-abstract/203/5/935/8418/Head-Bobbing-in-Pigeons-How-Stable-is-the-Hold10. https://journals.biologists.com/jeb/article/216/12/2165/11389/Forty-years-of-olfactory-navigation-in-birds11. https://link.springer.com/article/10.1007/s00114-007-0236-012. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22495303/13. https://www.nature.com/articles/s41598-026-39898-214. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11531426/15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25690508/16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22194568/17. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14190250/18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16812755/19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19533184/20. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S037663570900232021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21647649/22. https://www.science.org/doi/10.1126/science.212.4495.69523. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25307108/24. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.014135725. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7085459/26. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S258900422302075827. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18913665/28. https://bioone.org/journals/acta-ornithologica/volume-47/issue-1/000164512X653908/Local-and-Landscape-Level-Factors-Affecting-the-Density-and-Distribution/10.3161/000164512X653908.short29. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9913817/30. https://doi.org/10.1051/nss/201805131. https://www.youtube.com/watch?v=P70jXYIax7o32. https://elements.envato.com/human-eye-man-or-woman-eye-macro-detailed-closeup--GEACFYL33. https://www.youtube.com/watch?v=LfYV39SKIiM34. https://www.youtube.com/watch?v=SJeyb2UwLrk
Dlaczego Ebola jest tak groźna? Co dzieje się w organizmie.
2026/11/02
Zapraszam do głosowania na nagrodę Śląskiego Festiwalu Nauki, pamiętajcie, że potem jeszcze trzeba kliknąć w link potwierdzający.https://slaskifestiwalnauki.pl/glosowanie-pop-science-2026 Jak działa wirus Ebola, skąd się bierze i dlaczego potrafi być tak groźny? Gorączka krwotoczna to tylko część tej historii. Równie ważne są sposób zakażenia, wpływ wirusa na układ odpornościowy oraz to, co może dziać się w organizmie już po ustąpieniu choroby.Historia Eboli prowadzi od szpitala w Yambuku i odkrycia wirusa w 1976 roku, przez epidemię w Afryce Zachodniej w latach 2014–2016, po kolejne ogniska zakażeń wywoływane przez wirus Bundibugyo. Pojawiają się w niej Peter Piot, próbki krwi przewożone w termosie i wielokrotnie używane igły, które pomogły rozprzestrzenić chorobę.Różnice między ebolawirusami pomagają zrozumieć, dlaczego szczepionki skutecznej przeciw jednemu z nich nie można automatycznie uznać za ochronę przed pozostałymi. Znaczenie mają też leczenie wspomagające, śledzenie kontaktów i izolowanie chorych. Historia kolejnych epidemii pokazuje, jak dostęp do opieki medycznej, warunki życia i zaufanie do lekarzy wpływają na możliwość zatrzymania zakażeń.Źródła: https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/ajplung.00354.2014https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5050466/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4707720/https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra1901594https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2395567/https://www.nature.com/articles/nrmicro3524https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/11/3/04-0981_articlehttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK401927/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4695518/https://www.cdc.gov/ebola/hcp/clinical-guidance/management-of-survivors.htmlhttps://www.who.int/emergencies/situations/ebola-outbreak-2014-2016-West-Africahttps://www.businessinsider.com/journey-to-yambuku-zaire-to-find-ebola-2017-7https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/ebola-cases-congo-exceed-5000-government-data-shows-2026-08-19
Po co naukowcom aksolotl, który świeci na zielono?
2026/10/19
Zapraszam do głosowania na nagrodę Śląskiego Festiwalu Nauki, pamiętajcie, że potem jeszcze trzeba kliknąć w link potwierdzający: https://slaskifestiwalnauki.pl/glosowanie-pop-science-2026Aksolotl meksykański potrafi odtworzyć utraconą nogę i regenerować uszkodzony rdzeń kręgowy. Jak działa regeneracja aksolotla i dlaczego ten niezwykły płaz przez całe życie zachowuje cechy larwy?W tym filmie wyjaśniam, czym jest neotenia, skąd bierze się „wieczna młodość” aksolotla i jak powstaje nowa kończyna. Przyglądam się blastemie, roli układu odpornościowego oraz eksperymentom z przeszczepami. Co badania nad aksolotlami mogą nam powiedzieć o regeneracji tkanek i jakie ograniczenia mają ich niezwykłe zdolności?Poznasz też aztecką opowieść o bogu Xolotlu, sposób polowania aksolotli i historię ich popularności w Minecrafcie. Opowiadam, dlaczego aksolotl w akwarium potrzebuje szczególnych warunków i czym hodowlane odmiany różnią się od zwierząt żyjących na wolności.Na koniec zaglądam do kanałów Xochimilco w Meksyku, gdzie dzikie aksolotle walczą o przetrwanie. Dlaczego znikają ze swojego naturalnego środowiska i jak tradycyjne uprawy na chinampas mogą pomóc je ocalić?Źródła:1. https://www.theguardian.com/environment/2026/jan/21/how-axolotls-took-over-the-world2. https://www.youtube.com/watch?v=BS1-NjGioH83. https://www.conservation.org/learning/axolotl-facts4. https://www.youtube.com/watch?v=uooR4293p_45. https://www.nature.com/articles/s41536-017-0034-z6. https://www.youtube.com/watch?v=Eo50ctoOTWs7. https://www.nature.com/articles/nature081528. https://www.youtube.com/watch?v=7cLaU_agj6k9. https://www.nature.com/articles/nature2545810. https://www.scientificamerican.com/blog/guest-blog/regeneration-the-axolotl-story/11. https://www.researchgate.net/publication/399932559_Are_Axolotls_Resistant_to_Cancer_Possible_Explanations12. https://www.science.org/doi/10.1126/science.162.3852.46013. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22829665/14. https://www.youtube.com/watch?v=Uleb3MlZ4JU15. https://www.axolotlcentral.com/axolotl-care-guide16. https://minecraft.wiki/w/Axolotl
Strefa 51: co ujawniły odtajnione dokumenty?
2026/10/15
Zapraszam do głosowania na nagrodę Śląskiego Festiwalu Nauki, pamiętajcie, że potem jeszcze trzeba kliknąć w link potweirdzający: https://slaskifestiwalnauki.pl/glosowanie-pop-science-2026Co naprawdę ukrywa Strefa 51? Historia tajnej bazy Area 51 w Nevadzie łączy UFO, samoloty szpiegowskie CIA i operacje, o których przez lata nie wolno było mówić.W 1963 roku Ken Collins katapultował się z tajnego samolotu A-12 OXCART. Gdy na miejsce dotarli przypadkowi świadkowie, trzeba było ochronić sekret całego programu. Wrak zebrano, a prasie podano, że rozbiła się zupełnie inna maszyna. Ta historia otwiera opowieść o tym, co rzeczywiście działo się nad wyschniętym jeziorem Groom Lake.Przyglądam się samolotom U-2 i A-12, rozwojowi technologii stealth oraz testom zdobycznego radzieckiego MiG-a-21. Wyjaśniam też, dlaczego samolot lecący wysoko nad ziemią może świecić w promieniach słońca, kiedy obserwatorzy na dole widzą już ciemne niebo. Ten mechanizm pomaga zrozumieć część historycznych doniesień o UFO.Sprawdzam również opowieści Boba Lazara o statkach kosmitów, napędzie antygrawitacyjnym i pierwiastku 115. Co potwierdzają odtajnione dokumenty CIA? Gdzie kończą się udokumentowane eksperymenty wojskowe, a zaczynają hipotezy i teorie spiskowe?To historia Strefy 51 oparta na dokumentach, historii lotnictwa i fizyce. Pokazuje, jak wojskowa tajemnica, mylące wyjaśnienia i ludzkie oczekiwania mogły wspólnie budować legendę bazy.Źródła:1. https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/intelligence/2013-10-29/area-51-file-secret-aircraft-soviet-migs2. https://www.npr.org/2019/07/15/741938966/more-than-1-million-people-agree-to-storm-area-51-but-the-air-force-says-stay-ho3. https://www.cia.gov/stories/story/area-51-and-the-accidental-test-flight/4. https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/dragon-lady-a-portrait-gallery-129958469/5. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/element/Moscovium6. https://www.invent.org/inductees/william-p-lear7. https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB434/8. https://www.history.navy.mil/browse-by-topic/disasters-and-phenomena/u2s-ufos-and-operation-blue-book.html9. https://otherhand.org/about/about-me/10. https://otherhand.org/home-page/area-51-and-other-strange-places/so-ya-dont-believe-it-was-a-proton-beam-eh/11. https://www.reaganlibrary.gov/archives/topic-guide/strategic-defense-initiative-sdi12. http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/aureview/1984/jul-aug/roberds.html13. https://www.wsj.com/politics/national-security/ufo-us-disinformation-45376f7e14. https://www.aaro.mil/15. https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB443/docs/area51_01.PDF16. https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB443/docs/area51_03.PDF17. https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB443/docs/area51_06.PDF18. https://nsarchive.gwu.edu/about/staff/dr-jeffrey-t-richelson
Jak prawidłowo wyciągnąć kleszcza?
2026/09/08
Kleszcze to statystycznie najgroźniejsze zwierzęta w Polsce, choć same w sobie są dość niezdarne. Groźne jest to, co noszą w środku: borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu, babeszjoza, a od niedawna także alergia na czerwone mięso, którą pierwszy raz opisano w Polsce w 2021 roku. I nie, nie chodziło o amerykańskiego kleszcza, tylko o naszego pospolitego. Źródła: 1. https://www.businessinsider.com/cdc-tweet-ticks-poppy-seed-muffin-photo-2018-52. https://link.springer.com/article/10.1186/s40851-018-0104-03. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6091150/4. https://link.springer.com/article/10.1186/s13071-020-04173-45. https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-entomological-research/article/abs/fecundity-of-ixodes-ricinus-l-acarina-ixodidae-and-the-mortality-of-its-developmental-stages-under-field-conditions/FF92A734DFDA3871BD06BF8DB388DE6F6. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S00207519173034787. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2785505/8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38281054/9. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-94-007-4575-9_710. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.022165911. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12191319/12. https://www.mdpi.com/2076-0817/9/5/34513. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35241194/14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15139380/15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9300045/16. https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/8/12/01-0519_article17. https://www.przeglepidemiol.pzh.gov.pl/Borelioza-z-Lyme-w-Polsce-w-2023%2C216677%2C0%2C2.html18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10666812/19. https://www.mdpi.com/2227-9032/6/3/10420. https://www.cdc.gov/lyme/signs-symptoms/chronic-symptoms-and-lyme-disease.html21. https://www.thelancet.com/journals/lanepe/article/PIIS2666-7762(21)00119-8/fulltext22. https://en.wikipedia.org/wiki/Dermacentor_reticulatus23. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34210355/24. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41316418/25. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.018180726. https://www.jci.org/articles/view/942727. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11897061/28. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9532263/29. https://www.lymedisease.org/tick-lyme-transmission-time/30. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9488334/31. https://www.idsociety.org/science-speaks-blog/2026/tick-borne-disease-vaccines-what-clinicians-should-know-in-2026/32. https://www.mdpi.com/2076-2607/11/7/163433. https://www.allergicliving.com/2025/11/15/nj-man-becomes-first-reported-to-die-of-alpha-gal-meat-allergy/34. https://en.wikipedia.org/wiki/Amblyomma_americanum35. https://ceji.termedia.pl/Alpha-gal-syndrome-the-first-report-in-Poland,133403,0,2.html36. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31156631/37. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38390396/38. https://www.cdc.gov/alpha-gal-syndrome/about/index.html39. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21485369/40. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32277701/41. https://www.aaem.pl/pdf-71833-9059?filename=9059.pdf42. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12672175/43. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12061448/44. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0399077X1930116745.
Dlaczego komary gryzą akurat ciebie?
2026/08/30
Komary zabijają blisko milion ludzi rocznie i są najbardziej śmiercionośnymi zwierzętami świata, a mimo to większość z nas nie wie o nich prawie nic. Dlaczego jedne osoby są dla komarów magnesem, a inne mogą siedzieć tuż obok i pozostają nietknięte? Badacze z Uniwersytetu Rockefellera sprawdzili to eksperymentalnie: różnica atrakcyjności między ludźmi może być ponad 100-krotna i nie ma nic wspólnego ze słodką krwią.Pokażę ci, jak naprawdę wygląda ugryzienie komara (to precyzyjny zabieg chirurgiczny z użyciem sześciu wyspecjalizowanych igieł), jak komarzyca namierza ofiarę po dwutlenku węgla, zapachu stóp i cieple ciała, oraz dlaczego komary potrafią zapamiętać człowieka, który próbował je pacnąć. Sprawdzam też, co nauka mówi o popularnych sposobach na komary: dlaczego lampy owadobójcze mordują wszystko oprócz komarów (w badaniu terenowym krwiopijcy stanowili 0,22% zabitych owadów), czy czosnek i witamina B w ogóle działają i które pułapki rzeczywiście zmniejszają liczbę ugryzień.Będzie też o malarii i o tym, jak pasożyt przechytrza nasz układ odpornościowy, o komarach wegetarianach, które nigdy nie piją krwi, oraz o tym, czemu całkowite wytępienie komarów skończyłoby się ekologiczną katastrofą.Po tym filmie spojrzysz na bzyczenie nad uchem zupełnie inaczej. Chociaż pewnie i tak sięgniesz po packę.Źródła:1. https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/index.html2. https://blogs.ifas.ufl.edu/news/2018/07/12/uf-study-mosquito-that-feeds-on-worms-leeches-can-carry-deadly-diseases/3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5369149/4. https://www.youtube.com/watch?v=rD8SmacBUcU5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4549640/6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9267633/7. https://www.youtube.com/watch?v=IwIsrhUncD88. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2847473/9. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10597479/10. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.022344711. https://www.mosquito.org/assets/pdf/2017/12. https://www.youtube.com/watch?v=Hz_DslzN2IA&t=2s13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK585164/14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7548953/15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25650005/16. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8641859/17. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/016947589610002818. https://link.springer.com/article/10.1007/BF0196492519. https://www.nature.com/articles/s41467-022-28195-x20. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6771430/21. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3833289/22. https://www.youtube.com/watch?v=I66VySLTwW023. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3130231/24. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41894285/25. https://www.youtube.com/watch?v=V6rRifwIaio26. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S009286742201253327. https://biostor.org/reference/7668128. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10977894/29. https://www.mosquitoes.org/files/404319132/MVCAC-DPEIR_APP-E_-Alt-Rpt_072314.pdf30. https://academic.oup.com/jme/article/51/2/408/88269031. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4631065/32. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6532582/33. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0185809
Gdzie są wszystkie obce cywilizacje?
2026/08/24
Pierwszy sygnał, jaki w 1960 roku złapał program SETI, nie przyszedł z gwiazd. Najprawdopodobniej nadawał go amerykański samolot szpiegowski U-2. Tak zaczęła się historia naukowych poszukiwań obcych cywilizacji, która do dziś nie przyniosła ani jednego potwierdzonego sygnału. I właśnie dlatego warto ją opowiedzieć: żeby zrozumieć, czemu mimo wszystko SETI ma sens.Zaczynamy od Franka Drake'a i projektu Ozma, czyli od radioteleskopu w Green Bank wycelowanego w Tau Ceti i Epsilon Eridani. Potem spotkanie „Zakonu Delfina" z młodym Carlem Saganem i noblistą Melvinem Calvinem, na którym powstało równanie Drake'a. Tłumaczę, dlaczego ten wzór jest najgorzej rozumianą rzeczą w całej historii poszukiwań obcych i czemu jego ostatni parametr, długość życia cywilizacji technicznej, mówi więcej o nas niż o kosmitach. Dalej: skąd się bierze paradoks Fermiego, dlaczego w poszukiwaniach obcych największym problemem jest nasz własny hałas radiowy, czym są technosygnatury (freony w atmosferze egzoplanety, światła miast, ciepło odpadowe wokół gwiazdy) i co kryje się w sporze o METI, czyli o to, czy sami powinniśmy nadawać. Jest też paradoks słuchacza i obserwacja, że Ziemia z roku na rok cichnie.Źródła:1. Cocconi G., Morrison P., „Searching for Interstellar Communications", Nature 184, 844-846 (1959)https://aporcel.wordpress.com/wp-content/uploads/2023/11/seti-cocconi-morrison-nature-1959.pdf2. Dyson F. J., „Search for Artificial Stellar Sources of Infrared Radiation", Science 131, 1667-1668 (1960)https://www.science.org/doi/10.1126/science.131.3414.16673. Temming M., Crider A., „The Order of the Dolphin: Origins of SETI", AAS Meeting #227, id.114.01 (2016)https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2016AAS...22711401T/abstract4. SETI Institute, „Project Ozma"https://www.seti.org/research/seti-101/project-ozma/5. SETI Institute, „SETI Research"https://www.seti.org/research/seti-101/seti-research/6. SETI Institute, „SETI@home update: 21 years of citizen science"https://www.seti.org/news/seti-at-home-update-21-years-of-citizen-science/7. Berkeley SETI Research Center, „Breakthrough Listen"https://seti.berkeley.edu/listen/8. NASA Ames, „Commemorating the Anniversary of the Drake Equation"https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/ames/commemorating-the-anniversary-of-the-drake-equation/9. NASA Science, „Searching for Signs of Intelligent Life: Technosignatures"https://science.nasa.gov/universe/search-for-life/searching-for-signs-of-intelligent-life-technosignatures/10. NASA, „NASA Study to Find an Extraterrestrial Civilization: Pollution Could Be the Solution"https://www.nasa.gov/news-release/nasa-study-to-find-an-extraterrestrial-civilization-pollution-could-be-the-solution/11. METI International, „Mission"https://meti.org/en/mission12. Science News, „Can you hear me now?"https://www.sciencenews.org/article/can-you-hear-me-now13. The Aviationist, „Shot Down 60 Years Ago Today: We Visit Gary Powers' U-2 In Moscow Now" (2020)https://theaviationist.com/2020/05/01/shot-down-60-years-ago-today-we-visit-gary-powers-u-2-in-moscow-now/14. TheSkyLive, „Tau Ceti"https://theskylive.com/sky/stars/tau-ceti-star15. TheSkyLive, „Epsilon Eridani (Ran)"https://theskylive.com/sky/stars/ran-epsilon-eridani-star16. alejakto.pl, „Ile jest gwiazd w kosmosie"https://alejakto.pl/ile-jest-gwiazd-w-kosmosie/
Jak przeżyć 400 lat w kosmosie? Projekt Chrysalis
2026/08/17
Chrysalis to zwycięski projekt statku pokoleniowego z konkursu Project Hyperion: walec o długości 58 kilometrów, który miałby zawieźć 1500 osób do Proximy Centauri. Podróż potrwa około 400 lat. To znaczy, że ludzie, którzy wejdą na pokład, nigdy nie zobaczą celu. Dotrą do niego dopiero ich potomkowie, kilkanaście pokoleń później.Sprawdzam, jak miałaby działać ta latająca kolonia. Napęd termojądrowy i 2,4 miliarda ton masy startowej (dla porównania: ISS waży 420 ton). Sztuczna grawitacja z pięciu obracających się pierścieni i windy kursujące między warstwami, które kręcą się w przeciwnych kierunkach. Dziesięć biomów z prawdziwą glebą, kosmiczna wersja średniowiecznej trójpolówki i dieta, w której mięso pochodzi wyłącznie z laboratorium. Do tego reguły życia społecznego, które z ziemskiej perspektywy brzmią niepokojąco: kolektywne wychowanie dzieci, rozpisany procentowo czas pracy i zero emerytury.Za projektem stoi interdyscyplinarny zespół (astrofizyk, architekt, ekonomistka, psycholożka i inżynierka środowiska), a sama idea sięga prac Konstantina Ciołkowskiego z 1903 roku. Autorzy proponują też próbę generalną przed startem: odizolowaną kolonię na Antarktydzie, która przez 70-80 lat symulowałaby warunki misji.Na końcu zostaje pytanie, którego nie da się uniknąć. Pierwsze pokolenie wybierze tę misję dobrowolnie, ale każde kolejne urodzi się już na pokładzie, bez prawa głosu. Czy taką podróż w ogóle wolno zacząć? I czy wy zdecydowalibyście się wsiąść?Tutaj można poczytać więcej o Chrysalis i obejrzeć projekt: https://www.canva.com/design/DAGmr3ubC8E/LHHAeeAIGGQe_TkZVs-PXA/view?utm_content=DAGmr3ubC8E&utm_campaign=designshare&utm_medium=affiliate&utm_source=Future%20PLC._221109&utlId=hcfa85973cc&clickId=2a73oOyGXxycRusWllRuDyI5Ukpx-83hjxfnWw0&irgwc=1#9
Miodożer: ile z tej legendy to w ogóle prawda?
2026/07/14
Ratel miodożerny uchodzi za najbardziej nieustraszone zwierzę świata: ma rozrywać mosznę bawołom, przeganiać lwy, zjadać kobry na śniadanie i być praktycznie nie do zabicia. Kłopot w tym, że większość tych rewelacji nie broni się w zderzeniu z nauką. Sprawdzam, skąd wzięła się historia o wygryzaniu jąder wielkim zwierzętom (i dlaczego od ponad 120 lat nikt jej nie potwierdził), czy słynna pancerna skóra rzeczywiście ma 6 milimetrów grubości, oraz czy miodożer faktycznie pryska cuchnącą wydzieliną jak skunks.Pod warstwą popkulturowej legendy kryje się zwierzę jeszcze ciekawsze, bo prawdziwe. Ratel ma jedną z najlepiej opisanych w przyrodzie odporności na jad węży, opartą między innymi na drobnej zmianie w budowie receptorów acetylocholiny, która elektrostatycznie odpycha neurotoksyny kobry. Poznasz Stoffela, samca budującego drabiny z błota i kamieni, żeby uciekać z wybiegu, dowiesz się, dlaczego młode gepardy wyglądają jak miodożery i na czym naprawdę polega jego współpraca z ptakami miodowodami.Źródła: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0003347203922238https://ielc.libguides.com/sdzg/factsheets/ratel/behaviorhttps://www.youtube.com/shorts/3aQlVZzK6iYhttps://www.youtube.com/watch?v=Glg-nELDERUhttps://www.smithsonianmag.com/science-nature/honey-badgers-are-real-39896731/https://zslpublications.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1017/S0952836903003789https://www.youtube.com/watch?v=bZzHc3qmBiohttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25796346/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33434458/https://www.earthtouchnews.com/natural-world/animal-behaviour/its-time-to-figure-out-just-how-smart-honey-badgers-really-are/https://www.youtube.com/watch?v=c36UNSoJenIhttps://www.youtube.com/shorts/ZcsTb3j0VVghttps://www.youtube.com/shorts/UWHrWiCkB2Mhttps://www.youtube.com/shorts/ClfNiExLqOkhttps://www.youtube.com/watch?v=hLG_Q8FJda0https://ewt.org/wp-content/uploads/2022/11/27.-Honey-Badger-Mellivora-capensis_LC.pdfhttps://www.semanticscholar.org/paper/The-Greater-Honeyguide%3A-Reciprocal-signalling-and-a-Fincham-Peek/4eba4cfd4a12581074f71ed71ecbb3d2e16f4444https://zslpublications.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jzo.13093
Leniwce są dziwne
2026/05/29
Leniwiec uchodzi za symbol ewolucyjnej porażki, ale to zwierzę potrafi utrzymać 100% masy swojego ciała na jednej kończynie przez 10 minut, obrócić głowę o 330 stopni i nosić w futrze grzyby zdolne hamować wzrost komórek raka piersi. Georges Buffon w 1749 roku nazwał je najniższą formą istnienia. Mylił się dokładnie tak bardzo, jak to możliwe.W filmie pokazuję, dlaczego leniwce to nie niedoróbka, tylko majstersztyk minimalizmu. Sprawdzamy, jak ich przodkowie wielkości mamuta rozsiewali awokado, zanim wyginęli z ręki człowieka. Tłumaczę, czemu leniwce złamały żelazną zasadę siedmiu kręgów szyjnych, której trzymają się wszystkie ssaki od myszy po żyrafę, i jak ten "konstrukcyjny fakap" dał im peryskopową głowę. Wchodzimy też w najdziwniejszą hipotezę współczesnej zoologii: czy leniwiec schodzi z drzewa za potrzebą po to, żeby hodować w swoim futrze glony, korzystając z pomocy ciem.Sięgam do katalogu Buffona, badań nad rozwojem embrionalnym kręgosłupa, pomiarów metabolizmu i pracy z 2014 roku, w której z sierści leniwców wyizolowano 84 szczepy grzybów. Część z nich okazała się aktywna przeciwko malarii, chorobie Chagasa i bakteriom lekoopornym.Jak to możliwe, że zwierzę funkcjonujące na oparach paliwa przetrwało 30 milionów lat, kiedy jego potężni krewni nie dali rady? Odpowiedź jest mniej oczywista, niż się wydaje.Źródła:1. https://www.youtube.com/watch?v=4TMvd1tI8jk2. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Bicho_pregui%C3%A7a_no_N%C3%BAcleo_Picinguaba.jpg/250px-Bicho_pregui%C3%A7a_no_N%C3%BAcleo_Picinguaba.jpg3. https://www.biolib.cz/IMG/GAL/BIG/394051.jpg4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10618861/5. https://www.cam.ac.uk/research/news/how-sloths-got-their-long-neck6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10618861/7. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3120709/8. https://zslpublications.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/jzo.130419. https://journals.biologists.com/jeb/article/223/14/jeb218370/224513/Keep-calm-and-hang-on-EMG-activation-in-the10. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4389270/11. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4389270/12. https://www.youtube.com/watch?v=BTRUqdH8IqQ&t=1s13. https://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1659-4266202100010001514. https://royalsocietypublishing.org/rspb/article-abstract/281/1778/20133006/77033/A-syndrome-of-mutualism-reinforces-the-lifestyle?redirectedFrom=fulltext15. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.008454916. https://www.youtube.com/watch?v=_bvDsn17Fz017. https://www.youtube.com/watch?v=bLzQk13JBMM
Prawda o rekinie polarnym
2026/05/29
Rekin polarny, znany też jako rekin grenlandzki, to najdłużej żyjący kręgowiec na Ziemi: część osobników dożywa ponad 400 lat, a rekordzista prawdopodobnie przekroczył 500. To znaczy, że w lodowatych wodach Arktyki wciąż pływają zwierzęta, które urodziły się, zanim Magellan opłynął świat.Zobaczysz, jak ten gatunek łamie podstawowe zasady biologii kręgowców. Mózg ma wielkości kurzego jaja, pływa wolniej od spacerującego człowieka (około 1 km/h), a mimo to skutecznie poluje dzięki elektrorecepcji i fenomenalnemu węchowi. U niemal wszystkich osobników z rogówki oka zwisa kilkucentymetrowy pasożyt, a jego mięso śmierdzi moczem i jest tak toksyczne, że Islandczycy muszą je miesiącami przerabiać, zanim powstanie z niego hákarl.Skąd w ogóle wiadomo, że rekin ma kilkaset lat? Wiek udało się ustalić dopiero w 2016 roku, analizując soczewki oczu i radioaktywny węgiel z testów bomb jądrowych (wyniki opublikowano w Science). Z kolei zsekwencjonowany w 2024 roku genom, ponad dwa razy większy od ludzkiego, pokazuje, jak to zwierzę radzi sobie z nowotworami i naprawą DNA przez setki lat. Być może kryje się tam coś, co przyda się i nam.Jak wygląda życie stworzenia, które mogłoby pamiętać czasy króla Zygmunta Starego, gdyby tylko miało czym pamiętać? Źródła:1. https://www.nature.com/articles/s41598-019-46225-52. https://www.elasmo-research.org/education/white_shark/structure_brain.htm3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29785345/4. https://www.nature.com/articles/191829a05. https://bioone.org/journals/journal-of-parasitology/volume-88/issue-3/0022-3395(2002)088%5b0474%3aOLAWAO%5d2.0.CO%3b2/OCULAR-LESIONS-ASSOCIATED-WITH-ATTACHMENT-OF-THE-COPEPOD-OMMATOKOITA-ELONGATA/10.1645/0022-3395(2002)088[0474:OLAWAO]2.0.CO;2.short6. https://www.nature.com/articles/s41467-025-67429-67. https://ars.els-cdn.com/content/image/3-s2.0-B978032391789600008X-f02-51-9780323917896.jpg8. https://geerg.ca/wp-content/uploads/2023/06/GS_27.jpg9. https://bestiarium.kryptozoologie.net/artikel/curiosity-of-the-day-inuit-tools-made-from-greenland-shark-jaws/10. https://polarjournal.net/greenland-sharks-still-the-great-unknowns/11. https://www.reddit.com/r/natureismetal/comments/70p2da/a_greenland_shark_preys_upon_an_unfortunate_seal/12. https://www.frontiersin.org/journals/marine-science/articles/10.3389/fmars.2019.00125/full13. https://snowbrains.com/friday-fun-2-canadians-save-shark-choking-moose/14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27516602/15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33027263/16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1801314/17. https://www.mdpi.com/2072-6651/2/9/228918. https://www.nafo.int/Portals/0/PDFs/sc/2018/scr18-041.pdf19. https://www.nature.com/articles/s41598-024-59202-4
Czy NASA mogła uratować załogę Columbii?
2026/05/09
1 lutego 2003 roku, na 16 minut przed planowanym lądowaniem, prom kosmiczny Columbia rozpadł się nad Teksasem przy prędkości 20 tysięcy kilometrów na godzinę. Zginęło siedmioro astronautów, a tysiące fragmentów wahadłowca spadły na obszar dwóch stanów.Pokazuję, jak doszło do katastrofy STS-107 i dlaczego przyczyną nie był jedynie kawałek pianki izolacyjnej, który oderwał się od zbiornika 81 sekund po starcie. Prawdziwą przyczyną była decyzja administracyjna podjęta na orbicie, gdy NASA wiedziała o uderzeniu, miała narzędzia do oceny szkód i z nich nie skorzystała. Odtwarzam też cytat Jona Harpolda, który padł dzień przed powrotem załogi i który do dziś trudno czytać bez emocji.W filmie korzystam z ustaleń komisji admirała Harolda Gehmana (raport CAIB z 26 sierpnia 2003), z osobnego raportu o sekwencji rozpadu kabiny załogowej opublikowanego w 2008 roku, oraz z dokumentacji testów aerodynamicznych na panelach kompozytowych RCC. Wyjaśniam, dlaczego mechanizm tej tragedii był tym samym mechanizmem, który zniszczył Challengera 17 lat wcześniej, choć fizyka usterki wyglądała zupełnie inaczej.Na końcu opowiadam, co tak naprawdę przetrwało misję STS-107. Odpowiedź jest zaskakująca i mówi sporo o tym, co kosmos potrafi zrobić z życiem.Posortowałem 60 komentarzy z dokumentu według trzech kategorii: źródła merytoryczne, materiały wideo (do montażu/inspiracji), i pominięte zdjęcia/grafiki.Źródła1. NASA — strona oficjalna misji STS-107: https://www.nasa.gov/mission/sts-107/2. The Atlantic, "Columbia's Last Flight" (William Langewiesche, 2003): https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2003/11/columbias-last-flight/304204/3. Raport CAIB, vol. 3, część 2 (govinfo.library.unt.edu): https://govinfo.library.unt.edu/caib/news/report/pdf/vol3/part02.pdf4. Smithsonian Magazine, "Shuttle Tiles": https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/shuttle-tiles-12580671/5. NASA, "Remembering Columbia STS-107": https://www.nasa.gov/remembering-columbia-sts-107/6. NASA, "Remembering STS-107: Her Crew": https://www.nasa.gov/image-article/remembering-sts-107-her-crew/7. Wayne Hale's blog, "After Ten Years Working on the Wrong Problem": https://waynehale.wordpress.com/2013/01/13/after-ten-years-working-on-the-wrong-problem/8. UCSB American Presidency Project — przemówienie George'a W. Busha do narodu po utracie Columbii: https://www.presidency.ucsb.edu/documents/address-the-nation-the-loss-space-shuttle-columbia9. CRS Report (Congressional Research Service) RS21408: https://www.everycrsreport.com/files/20030224_RS21408_ad5a510c3aa5e66d760f027b1aa384f291e0ef13.pdf10. collectSPACE — wystawa pamięci Columbii / safety exhibit: https://www.collectspace.com/news/news-022708a-columbia-safety-exhibit-traveling-memorial.html11. Spaceflight Now, "20 Years After Columbia Disaster: Lessons Learned": https://spaceflightnow.com/2023/02/01/20-years-after-columbia-disaster-lessons-learned-still-in-sharp-focus-at-nasa/12. IEEE Spectrum, "How to Fix a NASA Disaster": https://spectrum.ieee.org/how-to-fix-a-nasa-disaster13. Semantic Scholar — Melis & Carney, "A Summary of the Space Shuttle Columbia Tragedy": https://www.semanticscholar.org/paper/A-Summary-of-the-Space-Shuttle-Columbia-Tragedy-and-Melis-Carney/00b3e71009903e51302b8b4fbb719bbc667c8214/figure/714. NASA Technical Reports Server (NTRS), publikacja 20030093634: https://ntrs.nasa.gov/citations/2003009363415. CBS News, "Worms Survived Space Shuttle Crash": https://www.cbsnews.com/news/worms-survived-space-shuttle-crash/16. NASA — strona oficjalna misji STS-114 (powrót programu po katastrofie): https://www.nasa.gov/mission/sts-114/
BORELIOZA
2026/04/12
Borelioza to jedna z najszybciej rosnących chorób zakaźnych w Europie — w Polsce zapadalność wzrosła ponad 13-krotnie w ciągu dwóch dekad. W tym filmie opowiadam pełną historię: od małego miasteczka Lyme w Connecticut, gdzie dwie zdeterminowane matki odkryły epidemię, której lekarze nie potrafili wyjaśnić, po współczesne kontrowersje, które podzieliły świat medycyny na dwa obozy.⚠️ Borelioza to też pole minowe pseudomedycyny. W filmie rozbieramy na czynniki pierwsze popularne "alternatywne metody leczenia boreliozy": biorezonans (aparat MORA), ozonoterapię, komory hiperbaryczne, srebro koloidalne, protokół Buhnera, a także kontrowersyjne wytyczne ILADS i ich wielomiesięczną antybiotykoterapię. Źródła:1. https://www.researchgate.net/publication/372963520_Lyme_Disease_and_Post-treatment_Lyme_Disease_Syndrome_Current_and_Developing_Treatment_Options2. https://thepharmacologist.org/lyme-disease/3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3117402/4. https://www.nature.com/articles/ncomms17015. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08912963.2014.8976996. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12213884/7. https://www.mdpi.com/2076-2607/10/2/2128. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S12864579163002969. https://www.mdpi.com/2076-2607/12/9/176610. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2785505/11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11897061/12. https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(20)31449-513. https://www.researchgate.net/figure/a-Schematic-representation-of-the-acquisition-development-and-transmission-of_fig2_34376071314. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9532263/15. https://www.lymedisease.org/tick-lyme-transmission-time/16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41316418/17. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12672175/18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12061448/19. https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby-odkleszczowe/co-warto-wiedziec/211967,czy-rumien-wedrujacy-zawsze-oznacza-borelioze20. https://ptbk.uken.krakow.pl/choroby-odkleszczowe/21. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(11)60103-7/abstract22. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10483257/23. https://www.gov.pl/web/psse-znin/borelioza--cicha-choroba-przenoszona-przez-kleszcze24. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4657537/25. https://www.escmid.org/esgbor/26. https://www.idsociety.org/ID-topics/infectious-disease/lyme-disease/27. https://podyplomie.pl/medical-tribune/26348,jak-leczyc-borelioze-konca-sporu-nie-widac28. https://en.wikipedia.org/wiki/International_Lyme_and_Associated_Diseases_Society29. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1634816/30. https://academic.oup.com/ofid/article/12/3/ofaf017/795425231. https://atgmedic.pl/biorezonans/borelioza/32. https://www.thelancet.com/journals/lanepe/article/PIIS2666-7762(21)00119-8/fulltext33. https://www.gov.pl/web/rpp/podsumowanie-dzialan-rzecznika-praw-pacjenta-w-zakresie-leczenia-boreliozy-metoda-ilads-i-pierwsza-kara-pieniezna-nalozona-w-tej-sprawie34. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34788080/35. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/15303667251363125borelioza leczenie naturalne, zioła na boreliozę, protokół Buhnera, czystek na boreliozę, przewlekła borelioza leczenie, borelioza objawy, biorezonans borelioza, ozonoterapia borelioza, komora hiperbaryczna borelioza, srebro koloidalne borelioza, ILADS Polska, borelioza leczenie domowe, rdestowiec japoński borelioza, koci pazur borelioza, lekarz ILADS Polska, borelioza antybiotyki nie pomagają, reakcja Herxheimera borelioza, borelioza forum leczenie, borelioza leczenie ziołami, naturalne leczenie boreliozy, borelioza rumień wędrujący, neuroborelioza objawy, borelioza diagnostyka, choroba z Lyme, kleszcz borelioza, borelioza a depresja, borelioza stawowa, zespół poboreliozowy, borelioza szczepionka, Borrelia burgdorferi

Podcast reviews

Read Doktor z TikToka podcast reviews


0 out of 5
0 reviews

Podcast sponsorship advertising

Start advertising on Doktor z TikToka relevant audience podcasts


What do you want to promote?