Advertise on podcast: Plik tekstowy

Gościem Maxa Cegielskiego był eseista, fotograf, antropolog kultury Tomasz Szerszeń. Jego najnowsza książka "Atlantyk-trans", opowiada o podróży, ale i o pisaniu, gdzie autor z rozmachem i dezynwolturą bada granice - języka, ale i swoje własne jako pisarza i obserwatora - jednocześnie zagłębiając się zarówno w inne teksty, obrazy i historie, jak i w przestrzenie własnej biografii i pamięci. Tomasz Szerszeń zastanawia się nad stykami ludzkiej i nieludzkiej historii, pokazuje, jak w pewnych okolicznościach turysta może się zmienić w uchodźcę, pyta, czym był i czym jest "smutek podróży" i co to znaczy "być pomiędzy", w tranzycie.

Książka "Tobiasz i wielki liść" autorstwa Ingi Iwasiów to powieść przenikliwa, zmysłowa, pełna emocji, również tych niełatwych i ambiwalentnych, które opisywane są z melancholią, ale też z humorem. Bohaterkę poznajemy w momencie, gdy osiąga wiek emerytalny. Ma dość uczelni, studentów i kolegów, zdecydowanie dość tego, czym stała się akademia w efekcie kolejnych reform. Na zakończenie kariery symuluje projekt badawczy wykorzystujący najnowsze technologie. Wątek życia zawodowego układa się w kąśliwą satyrę na uniwersytet, jego rytuały, biurokrację i pustkę ideową. Bohaterka najczęściej przebywa w sferze pomiędzy jawą a snem, przytomnością umysłu a jego błądzeniem. W tym szczególnym stanie odpowiada na anons, skutkiem czego do jej domu trafia królik Tobiasz, który dosłownie wypełnia pustkę. Nowego mieszkańca trzeba nakarmić, ochronić, a przede wszystkim poznać i zrozumieć. Tobiasz przywraca bohaterce zmysł dotyku i trzeźwość, jednocześnie pozwalając jej na bujanie w obłokach. Króliki są w

Mela Muter malowała wybitnych ludzi swoich czasów - Żeromskiego, Sienkiewicza, Ravela i Rollanda - dlatego jej obrazy są dziś uznawane nie tylko za wspaniałe dzieła sztuki, lecz także niezwykłe portrety całej epoki. Z kolei jej życie prywatne było pełne namiętnych relacji i dramatycznych wydarzeń. Po burzliwym romansie ze Staffem pocieszał ją Reymont, a z Gottliebem dzieliła nie tylko pracownię. Małżeństwo stało się dla niej więzieniem, straciła jedynego syna i doświadczyła koszmaru obu wojen światowych. Mimo tych trudności nigdy nie przestała tworzyć, a Paryż stał się jej nowym domem. Sylwia Zientek nie tylko opowiada jej historię, ale w końcu oddaje głos artystce.

"Słowa kłamią albo wszystko było kłamstwem" - to słowa Liny Fischman, głównej bohaterki nowej książki autorstwa Agnieszki Daukszy. Autorka pisze o uwikłaniu postaci w strategie przetrwania, asymilacji i awansu. Docieka, co w ich losach jest najbardziej prawdopodobne, zestawia sprzeczne racje, nie rozstrzyga cudzych i własnych wątpliwości. Pyta, jak określać status pogubionych dzieci i matek, jak mówić o osobach bez pochodzenia, o ludziach rozbitkach. Które więzy są ważniejsze: z krwi czy z wyboru? I ile granic trzeba przekroczyć, by miejsce urodzenia odczuwać jako własne? Dauksza subtelnie wykorzystuje różne konwencje - literatury faktu, eseju, prozy poetyckiej - by stworzyć tekst podający w wątpliwość pewniki historyczne i biograficzne, skłaniający do czujności wobec formy, która zwodzi.

Po II wojnie światowej jedną z najważniejszych obietnic nowej władzy było wprowadzenie powszechnej opieki zdrowotnej. Medycyna - tak jak prąd i oświata - miała dotrzeć do wszystkich. Wykształceni w dużych miastach, jechali leczyć do miasteczek, osad, osiedli, wsi. Czasem z poczucia misji, czasem z nakazu pracy. Przywozili ze sobą wiedzę, nowoczesne rozwiązania techniczne i nowe standardy higieny. Zaczynali często w warunkach polowych - bez mieszkań, mebli i wyposażenia gabinetów. Marcin Stasiak fascynująco opowiada o ich losach. Z fragmentów biografii, wspomnień oraz pamiętników lekarzy, stomatologów, felczerów, pielęgniarek i położnych wydobywa nie tylko historię modernizacji, ale także opowieść o przemianach polskiego społeczeństwa w pierwszych dwudziestu pięciu powojennych latach.

Co nas drażni po stracie bliskiej osoby, a co daje nam siłę? Czemu parskamy śmiechem w domu pogrzebowym? Jak zachwycać się światem w pojedynkę? W swojej najbardziej osobistej książce Agnieszka Taborska - pisarka, historyczka sztuki i specjalistka od surrealizmu, kreuje erudycyjną autofikcję, dołączając do takich twórców jak Joan Didion czy Roland Barthes. "Bez skóry.." wyrasta z bólu, jednak zamiast o śmierci, mówi o życiu. I o tym, co pomaga nam poczuć się mniej samotnie. Agnieszka Taborska była gościnią Maxa Cegielskiego.

Kim był Homer? Czy w ogóle istniał? I dlaczego, po upływie trzech tysięcy lat, wciąż czytamy "Iliadę" i "Odyseję"? Przez stulecia uczeni spierali się o niego, spekulowali na jego temat i popadali w obsesje. Szukali go starożytni filologowie i romantyczni nacjonaliści, którzy widzieli w nim duszę narodu. Mickiewicz i Tołstoj czerpali z niego garściami, pisząc swoje epokowe dzieła. Psychiatrzy leczyli "Iliadą" weteranów wojennych. A sam Homer przez lata towarzyszył żołnierzom na wojnach, również tych współczesnych – zagrzewał ich do walki w okopach Gallipoli i w ruinach Mariupola - i pomagał zrozumieć, jak przemoc wpływa na człowieka. "Iliada" i "Odyseja" powracają do nas w najkrytyczniejszych momentach dziejów...

W sierpniu 1944 roku, podczas Powstania Warszawskiego, Niemcy przekształcili teren hali targowej przy ulicy Grójeckiej w Warszawie w obóz przejściowy. Przez Zieleniak, otoczony ceglaną ścianą i nadzorowany przez żołnierzy SS RONA, przeszło kilkadziesiąt tysięcy cywilów wypędzonych z domów. Książka oddaje głos kobietom, które do tej pory pozostawały w cieniu w oficjalnej narracji o Powstaniu Warszawskim. Zieleniak zapisał się w historii jako jedno z miejsc masowych gwałtów, tortur i mordów – często dokonywanych dla rozrywki. Anna Augustyniak, łącząc dokumentalną precyzję z literacką wrażliwością, przywraca zapomnianym ofiarom godność i miejsce w polskiej świadomości historycznej. Z autorką rozmawiał Max Cegielski.

Panorama burzliwej historii Śląska opowiedziana przez silne kobiety. Powieść Agnieszki Głębickiej prowadzi nas przez dzieje śląskich rodzin, nierzadko rozdartych między tym, co polskie, a tym, co niemieckie. "Śląszczyki" są wielowarstwową powieścią o ludziach i miejscach, które jak w soczewce skupiają wielką i małą historię. A przede wszystkim o kobietach, które potrafią zawalczyć o swoje. Gościni: Agnieszka Głębicka.

Gruppa - szóstka studentów i absolwentów warszawskiej ASP postanowiła tworzyć razem i odpowiedzieć na brutalność politycznej rzeczywistości dziką, bezczelną sztuką: figuratywną, ironiczną, czasem obsceniczną, operującą groteską i śmiechem, który bywa jedyną możliwą reakcją na absurd. Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk i Ryszard Woźniak nie mieli oficjalnego programu. Chcieli malować żywiołowo, ekspresyjnie, opowiadając, a raczej wykrzykując swoje historie. Razem stworzyli coś, czego polska sztuka wcześniej nie widziała. W swojej najnowszej książce Borysław Czyżak przygląda się tej formacji z bliska: jej narodzinom w mroku stanu wojennego, rozkwitowi, rozpadowi i swoistemu renesansowi. Przypomina także o jej mniej znanych członkach - Małgorzacie Rittersschild czy Macieju Wilskim - którzy w pierwszych latach wystawiali z kanoniczną szóstką. Jego bogato ilustrowana monografia to pierwsze tak całościowe spojrzenie na fenomen Gruppy.

Lata osiemdziesiąte. Warszawa, Gdańsk, Wrocław. Podziemna scena muzyczna pulsuje, buntownicza i niepokorna. Zakazane teksty, małe kluby, a w nich chłopaki z gitarami, przy mikrofonach, w świetle reflektorów. A gdzie są dziewczyny? Ich śladem ruszyła Magdalena Czubaszek, laureatka Konkursu Reporterskiego Wydawnictwa Poznańskiego i Autorka reportażu pt. "Będziesz wrzeszczeć".

Autor kryminałów Robert Małecki odwiedza Maxa Cegielskiego. Pisarz opowiada o swojej drodze do pisania kryminałów, literackich wyzwaniach, ostatniej książce, spotkaniach z czytelnikami oraz osobistym stosunku do bohaterów swoich książek. Jego ostatnia książka to opowieść o duecie brawurowych funkcjonariuszy, Wiesława Świrskiego i Mirosława Cichonia, którzy na początku lat 90. badając sprawę zaginięcia Mateusza – syna toruńskiego wicewojewody, powoli wikłają się w coraz mroczniejsze sekrety chłopaka.

Gościnią Maxa Cegielskiego jest Joanna Czeczott. Autorka reportażu pt. "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji" odwiedza miejsca, gdzie znajdowały się łagry, poszukuje ich śladów w przestrzeni i w pamięci mieszkańców Kazachstanu. Stara się pokonać ciszę, która unosi się nad kazachskim stepem. Choć dziś Kazachstan jest niepodległym państwem, wydaje się jednak, że jego pamięć wciąż pętają niewidzialne kajdany.

Czy dramaty Szekspira mogą być kluczem do zrozumienia współczesnego świata - bezwzględnego dążenia ludzi do władzy i bogactwa, fatalnej skłonności do przemocy? Maciej Gdula przekonuje, że tak. W jego odczytaniu Szekspir, świadomy destrukcyjnych sił człowieka, uczy nas jednak przede wszystkim, jak uniknąć tragedii. Największy pisarz wszech czasów sprzeciwia się sceptycyzmowi i podejrzliwości, by przedłożyć nad nie siłę, dzięki której ludzie zdolni są przebaczać, wyzwalać się ze strachu i odbudowywać relacje z innymi.

Świadomość społeczna dotycząca ADHD u dorosłych nadal jest niewielka. Jak oceniamy ludzi, którzy nieustannie odkładają wszystko na potem, zapominają o ważnych wydarzeniach, zostawiają po sobie bałagan, są niestabilni emocjonalnie? Zazwyczaj uważamy, że sami są sobie winni. Oni także często się o to obwiniają. Książka Anety Pawłowskiej-Krać pokazuje, jak krzywdzące jest takie podejście. O tym, z jak różnymi problemami mierzą się osoby z ADHD i jak mogą sobie z nimi radzić, "Milion myśli naraz. O dorosłych z ADHD" rozmawiał Max Cegielski.