Advertise on podcast: Ludzie w Ubraniach

Ubrania to coś więcej niż świadectwo naszego gustu czy roli społecznej. Ubrania mogą dać nam poczucie bezpieczeństwa, mogą odsłonić nasze emocje albo je zamaskować. Za pomocą ubrań - świadomie lub nie - opiekujemy się stanem naszej psychiki. Ubrania mogą zadziałać kojąco lub pogłębić nasz psychiczny dyskomfort. O psychologii ubrania rozmawiamy z Katarzyną Kucewicz - psycholożką, autorką książek, która w swojej pracy często spotyka się z tym, jak ważnym obszarem refleksji, obserwacji są praktyki odzieżowe. Rozmawiamy o tym, jak przyglądać się ubraniom właśnie z tej, terapeutycznej perspektywy. 

Jak można ubraniem opowiedzieć o sensie życia? Irina Dzhus w 2022 roku, w swojej kolekcji na grzbiecie i z trzema kotkami w kontenerkach przyjechała do Warszawy, gdzie od kilku lat rozwija swoją konceptualną markę mody. Opiera się na przekonaniu, ze moda musi być funkcjonalna, ale też awangardowa. Nie chce być mainstreamem, chce zadawać trudne pytania i stawiać przed publicznością wyzwania. Jest przekonana, że moda może opowiadać poruszające ludzkie historie. W programie wyjaśnia, jak opowiada ona o jej doświadczeniach - wojny, emigracji, straty, ale też zafascynowania formą, post-radzieckim brutalizmem i ukraińską tradycją.

Powiązanie mody z totalitaryzmem ma niestety nie tylko historyczny aspekt. Razem z dziennikarką i krytyczką mody - Karą Becker rozmawiamy o narodzinach faszystowskiej estetyki w międzywojennych Włoszech i o systemie mody, który ustanowiła polityka Mussoliniego, w ramach którego ubranie stało się narzędziem formacyjnym dla ciała społecznego państwa. Nowy styl dla nowych Włoch. Znakiem tego czasu w modzie są między innymi czarne koszule, ideał mammy, bella figura i idea uniformizacji przy jednoczesnym rozwoju przemysłu i rzemiosła. Zastanawiamy się także jak udało się faszystom skutecznie zaprząc modę na swój użytek, jakie to miało konsekwencje dla włoskiej mody w ogóle i w jaki sposób także dziś mogą się powtarzać podobne schematy, jak je zauważać i im zapobiegać.

Iza Moczarna-Pasiek w swojej twórczości podejmuje tematy związane z różnymi wymiarami doświadczania kobiecości na różnych etapach życia. W ramach projektu "Czerwony namiot, ćwiczenia z krwawienia",  zapraszała kobiety do udziału w warsztatach "Siostrzeństwo krwi" i dzielenia się swoimi opowieściami menstruacyjnymi. Powstałe podczas spotkań elementy stworzyły patchworkową instalację artystyczną "zbudowaną z artefaktów krwi i kolektywnej energii osób, które je tworzyły". Rozmowa o sztuce, krwi, tkaninie i niechcianych plamach na niej. Gościn: Iza Moczarna-Pasiek - artystka wizualna, fotografka. 

W jak sposób cyfrowe rewolucje, big techy, sztuczna inteligencja wpływają na to, co i dlaczego nosimy, jak i po co kupujemy. Wspólnie z ekspertkami - ekspertką do sprawy mody w Google Magdalena Boroś-Paciorek oraz projektantką UX/UI Natalią Parandyk - rozmawiamy o tym, jak i czy komputery kwantowe, algorytmy, AI mogą przyczynić się do rozwoju mody dla lepszego świata, zastanawiamy się, jak połączyć naukę i nowe pomysły na wearables czy aplikacje z humanistycznymi wartościami.

Arafatka, Labubu i buty Tabi. W ostatnim odcinku Ludzi w ubraniach w 2025 roku wraz z Zuzanną Krzątałą z Vogue Polska podsumowujemy miniony rok w świecie mody i branży odzieżowej. 

A historii tego swetra i tak byś nie zrozumiał... Olga Drenda w rozmowie z Karoliną Sulej podjęła próbę wyjaśnienia historii swetrów i ich wizerunków w popkulturze.

Grzegorz Matląg projektuje już od ponad 20 lat. Zaczynał jako awangardowy projektant w latach, a jego zadziorne kolekcje w surrealistycznym stylu trafiały na łamy wpływowych miejskich magazynów i na pierwsze polskie wystawy mody. Każdy jego pokaz był równocześnie performancem, znany był z prowokacji i zdecydowanych opinii. Po wyjeżdzie do Berlina otworzył butik Wsiura. Kilka lat temu powstał drugi, siostrzany butik w... Paryżu. To nie są zwykłe sklepy, to przestrzenie sztuki, które wypełniają ubrania z drugiej ręki, z pierwszorzędnymi historiami. Są tam także niegdyś luksusowe marki jak Lacroix czy Mugler oraz dawne i nowe projekty Matląga - wszystkie z recyclingu. Można kupować, ale przede wszystkim poznać projektanta, jego filozofię mody, poznać jak sprawdzić jakość ubrania, jego autentyczność...

Beanies, dokerki, uszatki, czapki-kubełki, kominiarki. Jacques Custeau, hipsterzy, żeglarze i robotnicy, Leon Zawodowiec i Kurt Cobain. Czapka chroni nas przed zimnem, stawia kropkę nad "i" w stylizacji. Może być uniwersalna, wygodna, wyrazista lub wtapiająca nas w tłum. "Załóż czapkę!" - mówiła mama. I miała rację. Goście: Kuba Wojtaszczyk - dziennikarz GQ.pl oraz Łukasz Chomyn - właściciel marki czapkowej.

Skarpetka - mała rzecz, a tak wiele historii. Skarpetki nosimy od czasów starożytnych - nie tylko dlatego żeby stopy nam nie marzły i nie obcierały się w butach. Skarpetki opowiadają o naszym nastawieniu do świata, o tożsamości, są rekwizytem buntu, sportu, elegancji (lub braku takowej). Kolorowe, wesołe, prowokujące, długie, stopki, frotte, wełniane. W dzisiejszym odcinku próbujemy choć zmapować ten skarpetkowy wszechświat. Goście: Łukasz Milanowski, producent i projektant skarpet oraz Arek Zagata, dziennikarz mody i kultury.

Rozmowa o historyczce sztuki Irenie Huml wokół wystawy "Herstorie stosowane: Irena Huml" w Fundacji Arton. Centralnym punktem ekspozycji jest prywatna kolekcja miniatur tkackich, które przez lata Irena Huml otrzymywała od artystek i artystów. Te niewielkie prace, pełne osobistych historii i emocji, tworzą rodzaj materialnej opowieści o wdzięczności, zaufaniu i wzajemności. Każda z nich jest śladem współpracy, spotkań i wystaw, które Irena Huml współorganizowała, a zarazem świadectwem niezwykle bliskich relacji, jakie budowała ze światem artystycznym. Goście: Justyna Bacz - córka Ireny Huml, polska piosenkarka, lingwistka, autorka tekstów i przekładów piosenek z francuskiego i rosyjskiego, autorka koncertów-spektakli poświęconych piosence francuskiej oraz Adam Parol - badacz, współkurator wystawy.

Kiedyś żałoba była obowiązkową praktyką obyczajową. Czym jest dziś i czy w ogóle jeszcze się ją nosi? Jakie są osobiste sposoby pokazywania cierpienia po stracie? A jak żałoba manifestuje się w tym, co zachowujemy albo czego nie chcemy zachować z garderoby i rzeczy ukochanej osoby? O różnorakich sposobach radzenia sobie ze smutkiem poprzez materialne, zmysłowe rytuały i zachowania oprowadzają nas towarzyszka w żałobie i założycielka Instytutu Dobrej Śmierci - Anja Franczak oraz socjolożka i uczennica kurpiowskich śpiewaków pogrzebowych - Marta Tarnowska.

Joanna Czopowicz - artystka wizualna, rekonstruktorka historyczna, nauczycielka plastyki i wieloletnia badaczka historii sprawczyń w obozach koncentracyjnych i zagłady. Rozmowa o roli, jaką rekonstruktorzy pełnią w kształtowaniu pamięci o przeszłości, szczególnie w obszarach, których nie chcemy przekłamać i których prawdę chcemy zachować, mimo że wydarzenia oddalają się w czasie.

Około pięć tysięcy artefaktów. Każdy to osobna opowieść i fragment historii mody - buty Wallis Simpson, kostium Catherine Deneuve. rękawiczki Madame Schiaparelli. suknie haute-couture, wachlarze, biżuteria... Adam Leja kolekcjonuje modę i biżuterię od kilkunastu lat, jest historykiem sztuki, galerzystą, a jego kolekcja stanowi podstawę wielu polskich wystaw, w tym aktualnej, epickiej w rozmachu ekspozycji na Zamku Królewskim, opowiadającej o roli wyglądu w kulturze - "Niech nas widzą! Wizerunek, strój, ciało". Poznajemy historie najcenniejszych skarbów z tej kolekcji. 

Agnieszka Beczek - tanatokosmetolożka i edukatorka funeralna, znana z mediów społecznościowych jako Pani z Domu Pogrzebowego. Swoją pracę, która polega na przygotowywaniu zmarłych do pogrzebu, w tym wykonywaniu makijaży pośmiertnych, traktuje jako szczególną misję. Porozmawiamy o tym, dlaczego ubrania i wygląd są dla ludzi ważne nie tylko za życia, o tzw. trumniakach i przygotowanych na dnie szafy trumiennych strojach babć, a także o tym, co nam, żyjącym, wydaje się ważne w ostatnim pożegnaniu z perspektywy ubrań i przedmiotów. Agnieszka Beczek opowiada również o swojej drodze zawodowej i o tym, jak wygląda uczenie się tej profesji.